از معمّربن راشد نقل شده که گفت:
از امام صادق(ع) شنیدم که فرمود: «یک روز فردی یهودی به خدمت رسول خدا(ص) رسیده و در مقابل آن حضرت ایستاد و به او خیره شد. رسول خدا(ص) به او فرمود: «چه می‌خواهی؟» گفت: آيا تو افضلی يا موسی كه خداوند با او صحبت كرد و كتاب مقدّس «تورات» و عصا و معجزاتی چون شكافته شدن دريا و سايبان ابر بر او نازل فرمود؟!
پیامبر(ص) فرمودند:
«برای آدمی، تعريف از خود قبيح و ناپسند است؛ ولی ناگزير می‌گويم. وقتی آن خطا از حضرت آدم سرزد، با اين جملات به سوی خداوند توبه نمود: خداوندا! به حقّ محمّد و آلش به درگاهت التماس می‌كنم كه مرا ببخشی. خداوند نيز از خطايش درگذشت.
نوح نبی(ع) وقتی سوار كشتی شد و از غرق شدن ترسيد، اين‌گونه دعا كرد: خداوندا! به حقّ محمّد و آلش از تو درخواست می‌كنم مرا از غرق شدن نجات بخشی. پس خداوند با عزّت و جلال او را نیز نجات داد.
و حضرت ابراهيم وقتی در آتش افتاد، گفت: خدايا! به درگاهت التماس می‌كنم كه به حقّ محمّد و آلش مرا نجات دهی. خداوند نيز آتش را بر او سرد و سلامت ساخت.
و حضرت موسی چون عصايش را بر زمين انداخت ـ و با مشاهدة آن در دلش ترس و بيمی يافت ـ ين‌گونه دعا كرد: بارالها! به حقّ محمّد و آلش به درگاهت التماس می‌كنم كه آسوده‌خاطرم فرمايی! و خداوند متعال نيز فرمود: «مترس كه همانا تو برتری.»
ای مرد يهودی! اگر موسی(ع) مرا درك نمی‌كرد و به من و نبوّتم ايمان نمی‌آورد، ايمان و نبوّت او هيچ سودی برايش نداشت. ای يهودی! مهدی، از نسل من است؛ همو كه چون خروج كند، عيسی‌بن مريم به ياری و كمكش نازل شود و پشت سر او نماز بخواند.»1
نکات قابل توجّهی در این مناظره وجود دارد که در ادامه به آنها اشاره می‌نماییم:
1. احترام پیامبر(ص) به مخاطب خود، یک فرد یهودی و گوش دادن دقیق به سخنان وی؛
2. یهودیان به گواه تاریخ آزارهای زیادی به پیامبر(ص) وارد کردند و درواقع، دشمنان پیامبر(ص) بودند؛ امّا رسول خدا(ص) به مصداق فرمایش الهی، رحمتی برای عالمیان است؛ بنابراین برای هدایت دشمنان نیز تلاش‌های زیادی کردند؛
3. به عنایت پروردگار متعال، رسول خدا(ص) اشرف انبیا است؛
4. اشارة پیامبر(ص) در این مناظره به اهل بیت(ع) و عترت و نام بردن از حضرت مهدی(عج) دلالت بر پیوند این دو ثقل عظیم، یعنی «قرآن» و عترت و جدایی‌ناپذیری آنان دارد؛
5. رستگاری و سعادتمندی کسانی که پیرو دستورات خدا و رسول خدا(ص) هستند، از محتوای این مناظره هویداست.
پی‌نوشت‌ها:
پانویس‌های این مقاله
- ۱
1. طبرسی، «احتجاج»، ج 1، صص 97-98؛
سیّدحسن حرّ، «سبک اخلاقی مناظرات چهارده معصوم(ع) از منظر قرآن و روایات»، فصلنامة قرآنی کوثر، ش 51، زمستان 93، ص 160.
بازگشت به ابتدای مقاله ↑