برای ورود به بحث «فردگرایی» و «شخصی‌سازی»، ابتدا لازم است تا یک تعریف مشخّص برای آنها ارائه دهیم. متأسّفانه این دو کلمه در دید بسیاری یک معنی دارند و فرقی بین آنها قائل نمی‌شوند.
فردگرایی که در زبان انگلیسی Individualism خوانده می‌شود، در تعریف، یعنی بها دادن و در اولویت قرار دادن فرد نسبت به جمع است که در نگاه اوّل، شاید آن‌چنان هم معنای منفی نداشته باشد و کلمة شخصی‌سازی به زبان انگلیسی، Personalization است که خود معرّف معنای خود می‌باشد.
تمدّن غربی از یک تفکّر مرکزی و اصلی تبعیت می‌کند و آن هم انسان‌گرایی (Humanism) است. غرب تمدّن خود را در زمین انسان محوری ساخته است، بنابراین تمام آنچه در این تمدّن تولید شود، چه از فکر که همانند ریشة درختی در زمین انسان‌گرایی است تا تکنولوژی که به مثابه میوة درخت علومی است که ریشه‌های آن را بیان کردیم، همه از یک زمین تغذیه کرده‌اند: انسان‌محوری. پس بسیار ساده‌انگاری است که تکنولوژی غربی را جدا از ایدئولوژی آن بدانیم.
شخصی‌سازی، به عنوان پدیدة حاصل تعامل دو عنصر فردگرایی و تکنولوژی است. در واقع می‌توان این‌گونه گفت که حاصل تکنولوژی برآمده از تفکّر انسان‌محورِ فردگرا، شخصی سازی می‌باشد که در تمام شقوق زندگی انسان غربی نمایان است. برای فهم این مدّعا، می‌توان ردّ پای این پدیدة نوظهور را در زمان حال کشور خودمان نیز جست‌وجو کرد. در کشور ما، به دلیل تهاجم فرهنگی‌ای که با آن مواجه است و همچنین علاقة اقشاری از مردم به این تهاجم، تمام اشکالات تمدّن غربی به صورت کوچکتر و ضعیف‌تر بروز و ظهور پیدا کرده است. در سایة سوء مسئولیت و انفعال مدیران فرهنگی در دهة گذشته و با ورود سیل تکنولوژی غربی به داخل کشور، امروزه بعد از یک دهه، شاهد آن هستیم که تمام مشکلات تمدّن غربی، گریبان‌گیر کشور ما نیز شده است.
برای فهم مفهوم شخصی‌سازی و منظور این مقاله از آن، به بیان چند مثال می‌پردازیم. در گذشته (قبل از دهة هشتاد) ضریب نفوذ رایانه در خانوار ایرانی بسیار محدود بود. خانواده‌هایی که دارای کامپیوتر بودند،
به دلیل اینکه در آن زمان، این وسیله به صورت مشترک توسط تمام اعضای خانواده مورد استفاده قرار می‌گرفت، به افراد اجازة استفاده شخصی و خصوصی از این پدیدة تکنولوژیک را داده نمی‌شد. با گذشت زمان و افزایش استفاده از رایانه و همچنین وسایل ذخیرة اطّلاعات، بستری فراهم شد که افراد و مخصوصاً جوانان بتوانند فضایی را به صورت شخصی و فقط برای خود تهیّه کنند؛ فضایی خصوصی که از دید اعضای خانواده و والدین به دور باشد. پر واضح است که به دلیل اینکه این تکنولوژی در هنگام ورود به داخل، با فرهنگ سازی نحوة استفادة درست از آن همراه نشد، اثرات مخرّب خود را بر روی نسل جدید گذاشت و به آنها اجازه داد تا فضایی خصوصی و شخصی داشته باشند. این امکان به همراه پدیدة اینترنت آثار تخریبی خود را بر روی جوانان دهة هشتاد گذاشت. صحبت از اینکه چه مقدار از مشکلات افراد بین بیست‌و‌پنج تا سی‌و‌پنج سال مربوط به شرایط پیرامونی آنها در زمان نوجوانی است، احتیاج به مطالعات دقیق دارد؛ امّا در مجموع می‌توان تأیید کرد که ارتباطی بین نوجوانان دهة هشتاد و تکنولوژی‌ای که در اختیار آنها بود، وجود دارد. این ارتباط و مشکلات برای نوجوانان دهة نودی بسیار حادّتر و خطرناک‌تر است. چون با وجود رایانه‌های شخصی یا همان لپ‌تاپ‌ها، به طور کلّی نظارت والدین نسبت به فرزندان از بین رفته است.
همین مشکل در مورد گوشی تلفن همراه نیز صادق است و کشور به سمتی رفته است که افراد از دوران دبستان، گوشی تلفن همراه شخصی دارند و در سایة بی‌مسئولیتی مسئولان فرهنگی، معضلات بسیار در انتظار نسل دبستانی ما می‌باشد.
یکی از معضلات جوامع مدرن، غرق شدن در فردگرایی است که تبعات آن را می‌توان در بیماری‌های روحی، مانند افسردگی مشاهده کرد. از سوی دیگر، فردگرایی سبب محو شدن ارزش‌هایی، مانند صلة‌رحم می‌شود که این خود در طولانی‌مدّت می‌تواند اثرات سوء فراوانی را برای یک جامعة اسلامی داشته باشد.
انتقاد دیگر بر فردگرایی، از ناحیة ضدّ انسان‌محوری وارد شده است. فرد مورد احترام و فردی که هدف همه ساز و کارهای اجتماعی است، نه فرد مطلق انسان، بلکه فرد غربی است. کشته شدن و مورد ظلم واقع شدن افراد بی شمار در «ویتنام»، «بوسنیا»، «خاورمیانه» و ... هیچ اهمّیتی ندارد؛ حال آنکه یک فرد آمریکایی، به لحاظ جان و مال و آبرو، فوق العادّه با ارزش و مهم است.
فردگرایی از ناحیة دیگری نیز مورد انتقاد است. در فردگرایی، مرجعیت‌های خارجی، بی‌اعتبار نشان داده می‌شوند و گمان می‌رود که آزادی فردی انسان به مفهوم کامل آن حاصل شده است. این تصویر، انسان را به تن و جسم تقلیل می‌دهد و از ابعاد مابعد الطّبیعی و معنوی او غفلت می‌ورزد؛ امّا در بینش دینی، انسان، فردی منفرد و بریده از هرگونه بُعد معنوی نیست. او از سویی به عنوان مخلوق خداوند، تحت امر الهی است و از سوی دیگر، به عنوان موجود انسانی، تحت کشش دو نیروی عقل و غرایز قرار دارد. در این تصویر، انسان در صورتی به آزادی واقعی دست می‌یابد که از اسارت نفس و شهوات آزاد گردد. همان‌سان که از جبّاران و استعمارگران بیرونی باید رها شود. بدین‌سان، فردگرایی با بسته دانستن زیست جهان درونی انسان و ناگشوده دانستن آن به مابعد الطّبیعه و تأثّر آن از جهان ماوراء، از نظر اسلام مردود است.