پاسخ آیت الله صافی گلپایگانی به یک پرسش:
سؤال
ممکن است توضيح دهيد؛ چگونه با جمعيّت روزافزون بشر که اکنون طبق آمارگيريهاي دقيق از سه ميليارد بيشتر است، حضرت صاحبالزّمان(عج) با سيصد و سيزده نفر دنيا را مسخّر ميفرمايد؟
و چگونه ممکن است مثلاً سه ميليارد نفر تسليم يک جمعيّت اندک معدود شوند و از عادات و اخلاق و برنامهها و سنن خود دست بردارند؟
آيا غلبة آن حضرت به طور اعجاز و خرق عادت است يا آنکه با ملاحظة اسباب و علل و عوامل ظاهري نيز غلبه و پيروزي آن جناب ممکن است؟
جواب:
طبق روايات و احاديث شريفه، وقتي حضرت صاحب الامر(عج) ظاهر ميشوند، نخست سيصد و سيزده نفر از خواصّ اصحاب آن حضرت در «مکّة معظّمه» حاضر به خدمتش ميگردند و وقتي عدّة اصحاب و اجتماع کنندگان به ده هزار نفر رسيد، از مکّه خارج ميشوند.1
و امّا غلبة آن حضرت و حکومت جهاني اسلام، ممکن است به طور اعجاز و خرق عادت انجام يابد و ممکن است با فراهم شدن اسباب و علل ظاهري باشد و ممکن است به هر دو نوع واقع شود؛ چنانکه پيشرفت و غلبة پيغمبر اکرم(ص) و قواي اسلام به هر دو نوع بود؛ امّا به طور اعجاز و خرق عادت، محتاج به توضيح نيست که حصول چنين غلبة مطلق براي آن حضرت، به خواست خداوند، امري است ممکن و
معقول و با وعدههاي صريح و بشارتهاي حتمي که در «قرآن مجيد» و احاديث متواتر داده شده، بدون شبهه حاصل خواهد شد و خداوند به مصداق آية:
«كَمْ مِنْ فِئَةٍ قَليلَةٍ غَلَبَتْ فِئَةً كَثيرَةً بِإِذْنِ اللهِ؛2
چه بسيارند گروه اندکي که به اذن خداوند، بر گروه بسياري چيرگي مييابند.»
آن حضرت، اصحابش و عموم بندگان شايستة خدا را بر تمام ملل، غالب و حاکم و وارث و مالک ارض قرار ميدهد.
از لحاظ اسباب و علل ظاهري هم اگر موضوع را بررسي کنيم، حصول چنين فتح و غلبه و تشکيل آن حکومت الهي ممکن و عملي خواهد بود؛ زيرا آن حضرت در موقعي ظهور ميکند که اوضاع و احوال اجتماعي، اخلاقي و سياسي کاملاً مساعد باشد.
در آن موقع، همة ملل از مدنيّت معنوي و اخلاقي محروم و دشمني و کينه و ظلم و تجاوز، همه را نسبت به يکديگر بدبين و از هم جدا ساخته و اتّحاد، وحدت، همفکري و همکاري، به کلّي از ميان بشر رخت بر بسته و از اينکه کسي بتواند بدون مدد غيبي جامعه را رهبري کند، همه مأيوس ميگردند و خلاصه همه با هم در مبارزه و جنگ و ستيز و همه از وضع خود ناراضي بوده و از مکتبهاي مختلف که عرضه ميشود، نااميدند و منتظر تغيير رژيم و انقلاب و عوض شدن اوضاع و کنار رفتن زمامداران خدانشناس و برداشته شدن مرزها و الغاي تجزيهها و تقسيمها ميباشند.
در يک چنين موقعيتي، حضرت صاحب الزّمان، أرواح العالمين له الفدا، و اصحابش با نيروي ايمان و اخلاق حسنه و با نجات بخشترين برنامههاي عمراني و اقتصادي و عدالت اجتماعي، براي انقلاب و دعوت به قرآن و اسلام، قدم به ميدان ميگذارند و آن نهضت الهي و دعوت روحاني را شروع ميکنند و مردم را به سوي خدا و احکام خدا و زندگي برابري و برادري، عدل و امنيت، صفا و وفا، راستي و درستي و نظم صحيح، ميخوانند و خود و اصحابش، نمونة همة فضايل بشري ميباشند و با نيروي ايمان و استقامت و پشتکار و همّتي که مخصوص مؤمنان ثابت قدم است، هدف و مقصد خود را تعقيب مينمايند.
معلوم است اين جمعيت با آن برنامهها و وضع کار، در آن دنياي پرآشوب و غرق در طوفان گرفتاريها و فشارها، دلها را به خود متوجّه نموده و فاتح و پيروز و موفّق ميشوند و هيچ نيرویي نميتواند در برابر آنها مقاومت کند.
شاهد اين حقيقت، همان ظهور رسول اکرم(ص) و پيشرفت سريع دين اسلام و فتوحات محيّرالعقول مسلمانان در قرن اوّل اسلام است که يکي از علل ظاهري آن پيروزيهاي پيدرپي و درهم شکسته شدن ارتشهاي انبوه دولت شاهنشاهي ايران و امپراطوري «روم»، فساد اوضاع اجتماعي و اداري ايران و روم بود که مردم اين کشورهاي پهناور را براي قبول يک دعوت صحيح و حکومتي متّکي به مباني عدالت و مساوات آماده کرده بود؛ مردمي که در برابر دستگاههاي ديکتاتوري و استبداد بسيار خشن و غيرانساني سلاطين و امراي خود، از بنده هم خوارتر بودند و از حقوق انساني محروم شده بودند؛ مردمي که به هرکس و هر مقام، نظر ميکردند، يک نقطة روشن در او نميديدند؛ نه فرهنگ داشتند نه اقتصاد، نه عدالت، نه امنيّت و نه ... و نه ...
آنها از آنهمه تعظيم و نيايش و بشرپرستي و استعباد سلاطين، خسته شده بودند و علاوه براينها ناراحت کنندهترين اختلاف طبقاتي نيز در بين آنها حاکم بود که مملکت متشکّل از اکثريت قريب به اتّفاق محروم و استضعاف شده و جمعيّت معدود برخوردار و اختياردار و مطلق العنان و بيجهت عزيز شده بود.
مسلّم است وقتي به گوش مردم چنين مملکتي صداي روحاني و آزاديبخش:
«تَعالَوْا إِلی كَلِمَةٍ سَواءٍ بَيْنَنا وَ بَيْنَكُمْ أَلاَّ نَعْبُدَ إِلاَّ اللهَ وَ لانُشْرِكَ بِهِ شَيْئاً وَ لا يَتَّخِذَ بَعْضُنا بَعْضاً أَرْباباً مِنْ دُونِاللهِ؛3
بياييد بر سر سخنی كه ميان ما و شما يكسان است، بايستيم كه: جز خدا را نپرستيم و چيزی را شريك او نگردانيم و بعضی از ما، بعضی ديگر را به جای خدا، به خدايی نگيرد.»
برسد و آية «إِنَّ اللهَ يَأْمُرُ بِالْعَدْلِ وَ الْإِحْسانِ وَ إيتاءِ ذِي الْقُرْبى وَ يَنْهى عَنِ الْفَحْشاءِ وَ الْمُنْكَرِ وَ الْبَغْيِ؛4
همانا خدا امر به عدل و احسان و به عطا و بذل به خويشان و از کارهاي زشت و منکر و ظلم نهي ميکند.»
و اعلان «يا أَيُّهَا النَّاسُ إِنَّا خَلَقْناكُمْ مِنْ ذَكَرٍ وَ أُنْثى وَ جَعَلْناكُمْ شُعُوباً وَ قَبائِلَ لِتَعارَفُوا إِنَّ أَكْرَمَكُمْ عِنْدَاللهِ أَتْقاكُمْ؛5
اي مردم! ما همة شما را نخست از مرد و زني آفريديم، آنگاه شعبههاي بسيار و فرق مختلف گردانيديم تا يکديگر را بشناسيد، بزرگوارترين شما نزد خدا پرهيزکارترين شما است.»
و آيات ديگر را بشنوند، با نهايت استقبال به آن ايمان آورده و راه را براي پيشرفت آن باز ميکنند.
اوضاع جهان براي قبول دعوت حضرت امام زمان، مهدي(عج) که همان دعوت به اسلام و قرآن است، مطابق اخبار، به مراتب از اوضاع عالم در زمان بعثت پيغمبر(ص) آمادهتر خواهد شد و همانطور که کلمة اسلام در آغاز ظهور اسلام، به سرعت پيشرفت کرد و صداي توحيد بر همة صداها غالب شد، امام زمان(عج) نيز با اصحاب و ياورانش که از ابتدای کار به تعداد مجاهدان ميدان جهاد بدر ميباشند، ميتوانند دنياي منقلب و ناآرام آن روز را آرام و مردم را چنان اميدوار به آيندة درخشان و پر از خير و رحمت و برکت نمايند که در سريعترين فرصت، همه به دين اسلام گرويده، آمادگي خود را براي قبول يک سازمان الهي، اسلامي محکم و پايدار، تحت سرپرستي امام عصر(عج) نشان دهند.
و ما ذلک علي الله بعزيز.
پینوشت:
پانویسهای این مقاله
- ۱
1. ر.ک: «منتخب الاثر»، ب5، ف7، صص 475 و476.
بازگشت به ابتدای مقاله ↑ - ۲
2. سورة بقره، آیة 249.
بازگشت به ابتدای مقاله ↑ - ۳
3. سورة آلعمران، آیة 64.
بازگشت به ابتدای مقاله ↑ - ۴
4. سورة نحل، آیة90.
بازگشت به ابتدای مقاله ↑ - ۵