امام، حقیقت انسان و جهان

صفحات چاپی ۲۳ تا ۲۴

مطالعه در کتاب‌خوان

درسی از قرآن

«الَّذينَ يُؤْمِنُونَ بِالْغَيْب‏؛1

تقوا پیشگان آنانند که به غیب ایمان می‌آورند...»

چند نکته و پیام

1. یکی از مصادیق غیب در این آیه که ایمان به آن واجب است، وجود امام غایب، حضرت ولیّ‌عصر(عج) است؛ چنان‌که امام صادق(ع) فرمودند:

«وَ الْغَيْبُ هُوَ الْحُجَّةُ الْغَائِب؛2

غیب در این آیه، امام و حجّت غایب است.»

2. جایگاه این غیب به گونه‌ای بنیادین و اساسی است که ایمان به غیب‌های دیگر، مثل حضرت حقّ، روز قیامت، وجود فرشتگان و امثال آن، بدون اعتقاد و ایمان به امام و حجّت عصر(عج)، انسان را وارد جرگة ایمان نمی‌کند. هرچند ممکن است در ظاهر مسلمان شمرده شود؛

3. هرکس به این غیب‌ (وجود مبارک امام و حجّت خدا) اعتقاد نداشته باشد، از زمرة متّقین شمرده نخواهد شد. پس اهل نجات و فلاح نخواهد بود:

«لِلْمُتَّقِينَ؛ الَّذِينَ يُؤْمِنُونَ بِالْغَيْب‏.»

از همین‌جا روشن می‌شود که تقوای اعتقادی مهم‌تر از تقوای عملی و مقدّم بر آن است؛

4. در آیة 33 همین سوره در ماجرای خلقت حضرت آدم(ع) و مسئلة فرشتگان، وقتی حضرت آدم، معلّم فرشتگان شد، خداوند به آنها فرمود:

«أَلَمْ أَقُلْ لَكُمْ إِنِّي أَعْلَمُ غَيْبَ السَّماواتِ وَ الْأَرْض؛

آیا به شما نگفتم، من غیب آسمان‌ها و زمین را می‌دانم؟»

از اینجا نیز (علاوه بر روایت امام صادق(ع)) معلوم می‌شود که محور اصلی عالم غیب، انسان کامل است و حقیقت آسمان‌ها و زمین (و در واقع حقیقت عالم آفرینش)، انسان کامل و حجّت بالغة خداوند در عالم است. پس کسی که به امام اعتقاد نداشته باشد، حقیقتِ خلقت الهی را منکر شده است!

5. نور انسان کامل، علاوه بر عالم آفاق، عالم انفس (درون انسان‌ها) را نیز فراگرفته است. پس آن‌کس که به امام و حجّت خدا ایمان ندارد، خود و حقیقت انسانیت و کرامت خویشتن را نیز انکار کرده است! و اساساً کسی‌که به امام و حجّت حق اعتقاد ندارد، به چه اعتقاد دارد؟!

صفحهٔ ۲۴