افزایش سرسام‌آور جمعیت کرة زمین یا آن‌طور که متخصّصان به آن اشاره می‌کنند، انفجار جمعیت، موضوعی است که در دهه‌های اخیر ذهن بسیاری از متفکّران و صاحب‌نظران در حوزه‌های بوم‌شناسی، زمین‌شناسی، بهداشت، سلامت، حقوق بشر و ده‌ها حوزة دیگر را به خود معطوف کرده است. یکی از حرکت‌های مهم، نام‌گذاری یکی از روزهای سال، به نام کرة زمین بود که اوّلین بار در روز 22 آوریل سال 1970 م. عملی شد. در این روز، افزایش جمعیت به عنوان یکی از عوامل اصلی دخیل در بحران‌ها و ویرانی‌های زیست‌محیطی بر روی کره زمین معرفی شد.
این مقدمه‌ای بود که مستند مادری که از 7 میلیارد نفر مراقبت می‌کند، با آن آغاز شد. این مستند یک ساعته، موضوع افزایش جمعیت انسان‌ها بر روی کره زمین را محور خود قرار داده و به بررسی اثرات سوء جهانی و فرهنگی آن می‌پردازد. در کنار موضوعات متعدّدی که مورد بحث قرار می‌گیرند، دو موضوع را می‌توان به عنوان شالودة اصلی محتوایی این مستند معرفی کرد: حقوق زنان و مصرف‌گرایی.
در بحث حقوق زنان، مستند به سراغ قاره آفریقا و کشور اتیوپی می‌رود، که البتّه، به گفته خود سازندگان، این به آن معنا نیست که این مشکلات تنها در قارة آفریقا حاکم هستند. آنچه به تصویر کشیده می‌شود، این است که در کشورهای فقیر و عقب‌مانده، از آنجایی که بحث کنترل جمعیت و دانش تنظیم خانواده هنوز رایج نشده است، زنان صرفاً دستگاه‌های جوجه‌کشی هستند. آنها در طول زندگی خود، چندین نوزاد و گاهی ده‌ها نوزاد را به دنیا می‌آورند که علاوه بر پایمال شدن حقوق زنان، حقوق کودکان نیز نادیده گرفته می‌شود چون در این کشورها، زن و مرد به سختی می‌توانند رفاه خود را تأمین کند، چه برسد به رفاه ده فرزند دیگر!
این بحث و بررسی آن توسط سازندگان مستند که با همکاری یکی از فعّالان حقوق زنان و کودکان صورت می‌پذیرد، بسیار بجا و صحیح است و مسلماً دانش و فرهنگ صحیح تنظیم خانواده باید به این کشورهای عقب‌مانده صادر شود. امّا دومین بحثی که در زمینة حقوق زنان و کودکان مطرح می‌شود، نوک پیکان اعتراض را به سوی کشوری می‌گیرد که از نظر دانش هیچ کمبود یا عقب‌ماندگی ندارد، بلکه فرهنگ آن چنین است: «ایالات متحده». در مستند عنوان می‌شود که اگر فضای فرهنگی صحیحی در کشور آمریکا حاکم باشد، دختران جوان در همان سنین پایین قادر خواهند بود تا در خصوص آیندة خود تصمیم‌گیری کنند. در حال حاضر، درصد بالایی از دختران آمریکایی درگیر روابطی هستند که انتهای آن یا حاملگی اجباری و سقط جنین یا ادارة یک خانواده به تنهایی، یا تنها ماندن تا آخر عمر می‌باشد که اگر فضای فرهنگی غنی باشد، دخترانی که به فکر ازدواج و مادر شدن هستند، می‌توانند خانواده‌ای کامل و سالم را تشکیل دهند و دخترانی که به این فکر نیستند و مادر شدن برایشان اهمّیتی ندارد، با روش‌های پزشکی از آن دوری کنند. این در حالی است که هیچیک از این دو دسته به درستی قادر به تحقّق خواستة خود نیستند و نتیجة آن، پایمال شدن حقوق زنان و فرزندانی است که زندگی خود را در سختی و تنهایی می‌گذرانند.
موضوع دوم، مصرف‌گرایی؛ «آمریکا» سومین کشور پرجمعیت دنیا است؛ ولی رشد جمعیتی آن به یک درصد نمی‌رسد؛ هرچند که این میزان هم در بین کشورهای صنعتی، بالاترین از نوع خود است. جالب‌ترین آماری که در خلال مستند، به آن اشاره می‌شود، این است که اگر تمام مردم کرة زمین، سبک زندگی آمریکایی را دنبال کنند، به شش کرة زمین برای تأمین مایحتاج آنها نیاز بود و از سوی دیگر، اگر تمام مردم کرة زمین سبک زندگی طبقة متوسط «هند» را دنبال کنند، کرة زمین خودمان برای هشت میلیارد نفر نیز کافی خواهد بود که البتّه این سبک زندگی ممکن است اِلمان‌های اوّلیه رفاهی را هم در خود نداشته باشد؛ از جمله انرژی همیشگی برای سرما و گرما و موادّ غذایی همیشگی در دسترس برای مصرف. امّا نکته اینجاست که این مردم نیستند که این سبک زندگی را در کشور آمریکا دنبال می‌کنند، بلکه سیستم اقتصادی این کشور است که برای بقا، به مصرف‌کنندة بیشتر و بیشتری نیاز دارد. در خلال مستند اشاره می‌شود که آنهایی طرفدار افزایش جمعیت در آمریکا هستند که از آن نفعی می‌برند، که منظور از نفع، سود مالی است و روی صحبت نیز با تولیدکنندگان و گردانندگان اصلی اقتصاد در این کشور است. نکتة جالب دیگر اینکه، افزایش جمعیت، هزینه‌های عمومی (اعمّ از احداث مدارس بیشتر، مسکن بیشتر، تصفیه‌خانه بیشتر و ...) را نیز بالا می‌برد و این هزینة اضافه‌شده از افزایش مالیات تأمین می‌شود.
مسلّماً اگر قرار باشد کره زمین به همراه گونه‌های جانوری حاضر بر روی آن سالم بمانند، جمعیت انسان‌ها نباید از حدّی تجاوز کند و اگر تجاوز کرد، پیشرفت تکنولوژی یا تغییر سبک زندگی باید این تجاوز را دوباره متعادل کند. این به آن معناست که سه راه‌حل در پیش روی انسان است:
* تغییر سبک زندگی و تشویق مردم به فرزندآوری کمتر، یا رو آوردن به فرزندخواندگی برای کنترل جمعیت (که مسلّماً درگیری‌های سیاسی متعدّدی را در جهان در پی خواهد داشت)؛
* تغییر سبک زندگی و تشویق مردم به کاستن رفاه و نیازهای خود (که راه حلّی موقّتی خواهد بود)؛
* پیشرفت تکنولوژی در راستایی که مشکلات ناشی از افزایش جمعیت بر روی کرة زمین را به هر نحوی مرتفع کند.
مسلّماً هیچ یک از این روش‌ها به تنهایی قادر به حلّ این مشکل نیست و همکاری تمام انسان‌ها مورد نیاز است، چون افزایش بیش از حدّ جمعیت انسان مسلّماً به نابودی او می‌انجامد و در پیشبرد هریک از راه‌های عنوان شده در بالا، توجّه به نکاتی ضروری می‌باشد:
در زمینة کنترل جمعیت، ملاک باید حقوق بشر باشد، یعنی کشوری که نمی‌تواند رفاه مردم خود را تأمین کند، نباید جمعیت خود را افزایش دهد. پس باید امکانات رفاهی را گسترش دهد، یا از راه‌های کنترل جمعیت استفاده کند.
کشوری که بیش از نیاز خود، از منابع طبیعی استفاده می‌کند و پسماند زیادی تولید می‌کند، باید اضافه مصرف خود را کنترل کند، یا از طریق فرهنگ‌سازی یا از طریق وضع قوانین.
و بالأخره اینکه، به کارگیری تکنولوژی برای رفع مشکلات ناشی از افزایش جمعیت نباید موجب تخطی دانشمندان از اصول اخلاقی علمی باشد که تمام کشورها، به واسطة حفظ حقوق بشر، به آنها پایبند هستند.
امید است که در سایة توکّل به خدا و نمایندة بر حقّ او بر روی این کرة خاکی، انسان از این آزمون با نمرة قبولی بیرون بیاید، إن شاء الله.