اسلام و نیاز به نگاه استراتژیک به مسئلة جمعیت

صفحات چاپی ۶۸ تا ۷۰

مطالعه در کتاب‌خوان

مسلمانان که امروز، دومین جمعیت دینی جهان را تشکیل می‌دهند و حدود 1.6 میلیارد نفر تقریب زده می‌شوند، ابتدا در زمان طارق‌بن زیاد و حدود سال 720 میلادی بود که به خاک سرزمین اروپا قدم نهادند و به فتح آنجا نائل شدند. در آن زمان، جمعیت این گروه بسیار کم بود و در حدّ و حدود یک سپاه جنگی بود و نیز در میان مسلمانان ابتدا غیرعرب‌ها موفّق به ورود به اروپا شدند؛ امّا دیری نپایید که مسلمانان با فتوحات خود، کم کم به قلب اروپا و شمال آفریقا نفوذ کردند و حوزة تمدّنی و حکومتی خود را گسترش دادند. بدین ترتیب جمعیت حاضر مسلمانان در آن زمان، درون سرزمین‌های غربی بیشتر شد. حتّی تا جایی پیش رفت که اسلام حکومت و قدرت اوّل منطقة آسیای میانه و اروپا شد. از دیگر دوران قابل توجّه در اسلام، دوران جنگ‌های صلیبی بود که در آن، جنگ‌های بسیار زیاد و طولانی و متعدّدی بین جبهه‌های مختلف شکل گرفت. این نبرد‌ها و نزاع‌ها و جنگ‌ها یکی از مهم‌ترین مسائل را در آن زمان، یعنی جبران جمعیت از دست رفته مطرح می‌کرد و آن را جزو اولویت‌های حکومت اسلامی در حال جنگ قرار می‌داد. اکثر جمعیت کشته شده در آن زمان را مردان تشکیل می‌دادند و ـ شاید یکی از مهم‌ترین دلایل اجازة زوجیّت متعدّد به مردان همین باشد ـ از این رو می‌بایست جمعیت از دست رفته با زاد و ولد و افزایش جمعیت برای آیندة نزدیک، جبران شود. این یکی از دلایل ضرورت دید استراتژیک به مسئلة جمعیت در اسلام است.

حال، کمی به بررسی آماری جمعیت مسلمانان در نقاط مختلف جهان می‌پردازیم. همان‌طور که در گفتار بالا هم اشاره شد، مسلمانان که در حال حاضر، پس از مسیحیان که حدود 31% از جمعیت جهان را تشکیل می‌دهند، با تقریب 23% دومین جمعیت دینی جهان را شکل داده و بیش از 1.6 میلیارد نفر برآورد جمعیتی می‌شوند. از آن جهت که تعداد زیادی از مسلمانان در کشورهایی زندگی می‌کنند که از سیستم آمارگیری و مدیریت جمعیت درستی بهره نمی‌برند و نیز به دلیل وجود گروه‌های جدایی‌طلب، خاندان‌های متعصّب و دلایل دیگر نمی‌توان آمار دقیق و صحیحی از جمعیت آنان به دست آورد.

در این میان، دو مذهب تشیّع و تسنّن اصلی‌ترین مذاهب دین اسلام به شمار می‌آیند. مسلمانانی که به مذهب تسنّن معتقدند حدود 87 تا 90% جمعیت مسلمانان را تشکیل می‌دهند و مسلمانان شیعه حدود 13 تا 10% این جمعیت را شامل می‌شوند. در میان کشور‌های متعدد آسیایی و آفریقایی که اکثر جمعیت مسلمانان را در خود جای داده است، جمعیت شیعیان تنها در چهار کشور بیشترین میزان را در خود جای داده‌اند: این چهار کشور عبارتند از «ایران»، «پاکستان»، «هند» و «عراق».

امّا از نظر پراکندگی جمعیت مسلمانان در کشور‌های مختلف، از پرجمعیت‌ترین کشور‌ها می‌توان به «اندونزی» با حدود 220 میلیون مسلمان، «پاکستان» با 175 میلیون، «هند» با 160 میلیون، «بنگلادش» با 145 میلیون، «مصر» و «نیجریه» با 78 میلیون و همین‌طور ایران و «ترکیه» با حدود 73 میلیون پرتراکم‌ترین کشورها از نظر تعداد نفرات مسلمان می‌باشند. همچنین از بعد منطقه‌ای، آسیای شرقی و حوزه اقیانوس آرام حدود 950 میلیون نفر، 315 میلیون نیز در آسیای غربی یا همان خاور میانه و شمال افریقا، در منطقه صحرای افریقا 240 میلیون، اروپا 38 میلیون و امریکا 5 میلیون

صفحهٔ ۶۹

نفر دارا می‌باشد.

حال با توجّه به آمار و ارقام مطرح شده در بالا، مهم ترین مسئلة پیش‌رو در آینده برای مسلمانان، نگاه استراتژیک و آینده نگرانه به مسئلة جمعیت و ساز و کار‌های حفظ و افزایش نرخ رشد جمعیت در بهترین و صحیح ترین حالت می‌باشد. امروز در بزرگترین کشورها و حسّاس‌ترین سرزمین‌ها، صدای توپ و شلیک گلوله شنیده می‌شود و مسلمانان، به ویژه شیعیان درگیر جنگ‌هایی شده‌اند که آتش‌افروز آنها حکومت‌های استبدادی و امپریالیستی غربی، همچون آمریکا، رژیم صهیونیستی، انگلیس، فرانسه هستند و همچنین حکومت‌های منحوس عربی مانند «عربستان سعودی» و «قطر» در این جنگ‌ها همان نقش‌های حکومت‌های غربی را ایفا می‌کنند یا خود نقشی پررنگ‌تر را بر عهده گرفته‌اند؛ جنگ‌هایی که مردان مسلمان و شیعه حاضر در جبهه‌ها، هدف گلوله و آتش دشمن قرار می‌گیرند و شهید می‌شوند و زنان، کودکان و سال‌خوردگان به دور از جنگ نیز قربانی خوی حیوانی و حریص قدرت این حکومت‌ها می‌شوند و در خانه‌هایشان به درجه شهادت نایل می‌گردند. در این شرایط حسّاس و به قول رهبر معظّم انقلاب، پیچ حسّاس و سرنوشت‌ساز تاریخی حکومت‌های صلح‌جو و حق‌طلب مسلمان و جمعیت‌های مسلمان ضدّ باطل در کشور‌های دیگر می‌بایست سرنوشت آیندة خویش را با تصمیمات استراتژیک به دست گیرند. از این دست تصمیمات، جهاد برای حفظ و جبران جمعیت از دست رفته در این جنگ‌ها و نیز انتقال روح حق‌طلبی و الهی شهدا به نسل بعد است.

از این‌رو جمعیت‌شناسی و اقدامات استراتژیک جمعیتی از اهمّیت بالایی برخوردار است. در جنگ‌های آینده، به ویژه نبردهای سرنوشت‌ساز و همچنین نبرد آخرالزّمان دارا بودن چند فاکتور ضروری است. در جهان پیش رو آن کشور و حکومتی قدرت خواهد داشت که از منابع قدرت و قدرت‌ساز بهره‌مند باشد. از این منابع، می‌توان به منابع انرژی، همچون آب، سوخت‌های فسیلی و هسته‌ای و هچنین تکنولوژی بهره بری از انرژی‌های تجدیدپذیر برای تأمین انرژی نام برد. دوم می‌توان به قدرت نظامی که به قدرت بالستیکی و موشکی و همین‌طور به قدرت نظامی در حوزة سایبر اشاره کرد. کسب تراز مطلوب قدرت فقط به حوزة نظامی و تک بر نمی‌گردد؛ بلکه حفاظت و نگهداری از تأسیسات و قابلیّت دفاع و پاتک در حوزة سایبر نیز به اندازة قدرت حمله اهمّیت دارد؛ امّا آنچه در این نوشتار، هدف ما بوده، نگاه به مسئلة جمعیت است. جمعیت نیز از آن دست منابع حیاتی در آینده است. اسلام که در آینده به جمعیت قوی و مؤمن برای دفاع و همچنین نشر و شناساندن اسلام حقیقی و مذهب شیعه به جهانیان و تشنگان حقیقت نیاز مبرم دارند و می‌بایست در این برهه از تاریخ و در این پیچ سرنوشت ساز به بهترین روش عمل کند. به ویژه شیعیان می‌بایست خود را در پس جنگ‌های فعلی بازیابند و برای هدف آینده آماده کنند. این آمادگی جمعیتی نه تنها در آسیا، به ویژه آسیای غربی (خاورمیانه) اهمّیت بسیاری دارد و می‌بایست در دیگر سرزمین‌ها و در دل دولت‌های شیطانی غربی نفوذ کرده و به ندای اسلام، قلب و ذهن مردم را به حق دعوت کنند و این خود حرکتی تعیین کننده در آینده خواهد بود.

صفحهٔ ۷۰