تردید میش بر کنارة جویبار

سردبیر

پشت سر گذاشتن دو دهه از فعّالیت فرهنگی و مهدوی، زیر چتر سبز و نام مبارک «موعود مقدّس»، و ورود به سومین دهه، دیگربار، زنگ هشدار و بیدار باش را برایمان به صدا درآورد. «هشدار! فرصت‌ها درگذرند.»

هُشدار! که به قول علاء الدّوله سمنانی:

صفت شیطان، گول زدن و گمران کردن است و حظّ او از بنی‌آدم آنکه، او را به شرّ مطلق دعوت کند. اگر در این کار عاجز ماند، از خیرش بازدارد و اگر آن نیز دستش ندهد، از چیزی بزرگتر به چیزی [که] کوچکتر از آن باشد، دعوتش کند. اگر از این نیز عاجز آید، حالیا از چیزی نقد که به خاطر شخص آمده است با وعدة نسیه در آینده، بازش دارد.1

بنفشه با شقایق در مناجات

همی می‌گفت: فی التّأخیر آفات

چرخشی دیگر، ناتوانی و کهولت را چنان به رخ آدمی می‌کشد که دیگر مجالی برای گفت و شنود باقی نمی‌گذارد. در آن روز، برگشت به عقب ناممکن و دیدار گذشته، شجاعت و جرئتی بزرگ می‌طلبد. شجاعت برای رویاروشدن با واقعیت‌هایی عریان در تنهایی. دورافتاده از هر امر اعتباری و جرئت برای اقرار و اعتراف دربارة همة آنچه که ندامت به بار آورده است.

اقرار دربارة آنچه می‌بایست می‌گفتیم، امّا ملاحظة ملاحظات، فرصت گفتارش را از ما ربود.

اقرار دربارة آنچه نمی‌بایست می‌گفتیم، امّا غرور و خودمداری ما را به گفتارش تحریک و ترغیب داشت. اقرار دربارة فرصتی که از طریق ابتلاء و امتحان، به دستمان آمد، امّا خامی و غلیان هواجس و حوادث، آن همه را از ما ربود.

اقرار دربارة همة اغراض و مقاصدی که بدان‌ها صورت درد دین دادیم و دانسته و ندانسته، خلق عالم را بدان فریفتیم.

اقرار به مشارکت خواسته و ناخواسته در اندیشه و عمل مردان و زنانی که سودای قدرت، آنان را به ارتکاب جرم و جنایت واداشته بود و سرانجام اقرار به ارائة بدترین بازی بر بهترین صحنة حیات خدادادی، در جایی نوشته بودم که همة ما برای ارائة عالی‌ترین ایفای نقش، در غفلت تمام، به بازیچه‌ها خود را مشغول می‌سازیم.

همة امور اعتباری این جهانی، بازیچه‌هایی هستند که همة مجال تجربة بلوغ را از آدمی می‌ربایند تا در خامی کودکی بماند. شاید حکمت آمد و شد ایّام و آناتی نشان شده، همچون رمضان، قدر، عاشورا و غدیر که پررنگ‌تر از همة قرون و ازمنه بر صفحة تاریخ و صحنة حیات مانده‌اند، برای این باشد تا آدمی، همة صفت تردید میش بر کنارة جویبار را به کنار نهد و با پرش یکباره از جوی تردید، خود را به چراگاه امن برساند.

برای آنکه همة صفت حیلة روباه بر پهنة دشت را از سر به در کند و با ترکِ دغلی، در صافی تمام، با خلق روزگار و با خدای شاهد روبه‌رو شود.

گویا این ایّام و آنات که پررنگ‌تر از همة قرون و اعصار بر پیشانی تاریخ مانده‌اند، فرزندان آدمی را متذکّر می‌شوند:

«برای ماندگاری همیشه، راهی جز پیوستگی به ماندگار اِلی‌الابد و مردانی که نانی مدام را فراچنگ آوردند، نیست؛ هم آنان که در جمع

قبیلة ایمان و رستگاری، ماندگاری را از آن خود ساختند.»

آنکه در صفت سَبُعیّت گرگ بر مرغزار، در میان گلّة بندگان خدا می‌افتد و از پس و پیش، آنان را می‌درد تا جای خویش را وسیع و نام خویش را بلند سازد، در چشم بر هم زدنی، همة خواری را به تجربه خواهد نشست.

لاجرم هرکس که بالاتر نشست

استخوانش زودتر خواهد شکست

اگر جانی بیدار در ما بود، از آیت «يَوْمَ تُبْلَی السَّرائِر ٭ فَمالَهُ مِنْ قُوَّةٍ وَ لاناصِر»2 به یکباره پیر می‌شدیم.

روزی که رازها آشکار می‌شود. او [انسان] را نه نیرویی است و نه یاوری. قسم به آسمان پرباران، قسم به زمین رویان شکاف خورده، که این قرآن حق را از باطل جدا می‌کند و سخن هزل نیست. آنان پیوسته حیله می‌کنند و من هم حیله‌ای می‌اندیشم. [حال که چنین است] کافران را مهلت ده. اندکی مهلت ده [تا سزای اعمالشان را ببینند.]

در اوصاف و القاب امام غایب از نظر، می‌توان آن حضرت را از وجهی منتظَر و از وجهی دیگر منتظِر دانست؛ آنکه همگان انتظارش را می‌کشند و او خود نیز منتظر است.

راز ابتلای خلق عالم به غیبت، آنجا که به خداوند برمی‌گردد، حکمت پوشیده‌ای است که در صورت «سنّتی ثابت» رخ می‌نماید و آنجا که به بندگان برمی‌گردد، ابتلاء و امتحان آنان است تا هرکه خود را بنماید و هر آنچه در کوله‌بار اندوخته است، برملا سازد؛ تا سیه‌روی شود هر که در او غش باشد؛ تا معلوم شود کدامین یک از جمع آدمیان، درمی‌یابند برای چه آمده و در کدامین لحظه بر صحنه، به ایفای بهترین نقش مقدّر شده، مشغول می‌شوند.

خدای رحمان به پیامبرش(ص) فرمود:

مردم را بترسان و آنان را انذار ده از روز حسرت.

«وَ أَنْذِرْهُمْ يَوْمَ الْحَسْرَةِ إِذْ قُضِيَ الْأَمْرُ وَ هُمْ في غَفْلَةٍ وَ هُمْ لايُؤْمِنُون؛3

آنان را از روز حسرت بترسان. در آن هنگام که همه چیز پایان می‌یابد و آنها در غفلتند و ایمان نمی‌آورند. روز حسرت، روز برطرف شدن پرده‌ها و بیرون افتادن رازهاست، روز ندامت دربارة آنچه که در تکلیف داشتیم و آنچه که بر زمین ماند.»

در آستانة سومین دهه از زندگی در زیر چتر سبز «مؤسّسة فرهنگی موعود عصر(عج)»، از خداوند رحمان و امام رحمت، دربارة آنچه که کردیم و مرضیّ رضایشان نبود، عذر می‌خواهیم و دربارة آنچه که در تکلیفمان است، طلب توفیق انجام می‌کنیم. باشد تا دعایمان مستجاب شود.

ان‌شاء الله الرّحمن

پانوشت‌ها: