مسافر بهشت

رضا رسولی، عکّاس: مهدی امیری

گزارشی از سفر نویسندگان و شاعران به عتبات

شما جای من. وقتی بهشت دعوتتان کنند، چه حسی دارید؟

خب من هم همان حس را داشتم وقتی ابراهیم زاهدی مطلق تماس گرفت و بعد از مقدمه‌چینی گفت ستاد بازسازی عتبات قصد دارد... و ما هم به عنوان بنیاد ... و شما هم یکی از افرادی هستید که ...

تشنه از خدا چه می خواهد؟ یک جرعه آب زلال. و الآن که نشسته‌ام توی هواپیما، از بی‌تابی کردن برخی مسافران خنده‌ام می‌گیرد.

درست است که هواپیمای ما تا روی آسمان «نجف» رفته و به دلیل طوفان و غبار غلیظ برگشته است، امّا من اعتقاد دارم زیارت، روزی خاص است و البتّه دعوت. اگر قرار باشد مهمان این ضیافت باشیم، از آسمان سنگ هم ببارد، سفره‌نشین می‌شویم؛ اگرنه، فرش قرمز هم که انداخته باشند، به در بسته می‌خوریم.

یاد سفر ده دوازده سال پیش افتادم که بعد از سال‌ها درحسرت حرم رضوی بودن، در کسوت هیئت همراه رئیس جمهور رفته بودم «مشهد». در فرودگاه متوجّه شدم که هماهنگی لازم برای صدور کارت همراهی برایم به انجام نرسیده. همان موقع هم، ککم هم نگزید. چون یقین داشتم که به کرم آقا علی‌بن موسی‌الرّضا، همه چیز هماهنگ می‌شود و شد و من به زیارت و ادامة سفر رسیدم.

نشان به این نشان که هواپیمای به «فرودگاه امام تهران» برگشته، بعد از سوخت‌گیری، دوباره به مقصد نجف می‌پرد.

پپپپپ

ساعت دو بامداد. اینجا نجف است. مدفن مردان بزرگ تاریخ. شهر حضرت امیرمؤمنان. گذرنامه‌مان مهر ورود خورده است و آمده‌ایم تو محوطة فرودگاه که هنوز غبارآلود است. ساک وچمدان به دست، منتظریم تا بگویند سوار کدام ماشین بشویم و راه بیفتیم طرف اقامتگاه.

با اینکه پیش از این حاج ابراهیم زاهدی گفته بود با کدام یک از دوستان هم سفریم و در فرودگاه هم با رفقا حال و احوال کردم و گپ زدم، امّا چشم می‌اندازم و دوستان را می‌شمارم که مبادا کسی جا مانده باشد!

ابراهیم زاهدی مطلق داستان‌نویس و روزنامه‌نگار که در حال حاضر معاون بنیاد شعر و ادبیات داستانی است. پیش از این، دو بار با او همسفر بودم. یک بار سال هشتاد شش بعد از برگزاری جشنوارة بین‌المللی «سلام بر نصرالله» که به همراه جمعی از هنرمندان و نویسندگان و شاعران، از جمله برگزیدگان این جشنواره رفتیم «لبنان». بار دوم در سال نود که در قالب برنامه‌های اتّحادیة هنرمندان جهان اسلام از طرف سازمان بسیج هنرمندان رفتیم لبنان و «سوریه» .در دو سفر قبل، من سرپرست کاروان بودم و در این سفر، حاج ابراهیم.

استاد حسین سیدی. روحانی ذو فنون که هم عکّاس حرفه‌ای است و هم مترجم آثار ادبی و هم نویسنده. با ایشان هم در سال هشتاد و شش، هم‌سفر لبنان بودم.

کمال السید. داستان‌نویس عراقی الاصل که چند سالی است حسب عنایت رهبر انقلاب، تابعیت «ایران» را به دست آورده است. پیش از این، او را از نزدیک ندیده بودم و اکنون او را به نام سیّدعبّاس موسوی می‌شناسیم.

استاد جواد محدثی خراسانی شاعر.

مجیدقیصری. نویسنده.

جواد افهمی. نویسنده.

امیر حسین سادات. نویسنده.

دکتر علی سروری مجد. استاد دانشگاه.

مجید محبوبی. نویسندة کودک و نوجوان.

مهدی امیری. عکاس و گرافیست.

سیدمهدی موحد. نویسنده و عکاس.

چند نفر از دوستان ستاد عتبات هم، گروه را همراهی می‌کنند.

آقای کرمی که پیش از این، دو دوره نمایندة مردم «کرمان» در «مجلس شورای اسلامی» بوده و در حال حاضر، مشاور عالی رئیس «ستاد بازسازی عتبات» است و رئیس کارگروه انعکاس خدمات ستاد عتبات در قالب آثار مکتوب.

آقای جعفری رئیس «بنیاد فرهنگی، هنری امام رضا(ع)» که به عنوان دبیر کارگروه درخدمت ستاد است.

و آقای سلیمانی، مرد موسپید مهربان که مسئولیت دبیرخانة این کارگروه را به عهده دارند.

همه را می‌شمارم. کسی کم نیست و جا نمانده است. نمی‌دانم مشکل چیست؛ ولی ماشین دوم نیامده و ناگزیر چمدان‌هایمان را روی بار یک سواری ون می‌چینیم و سوار می‌شویم. دو سه نفری، اضافه‌تر از ظرفیت ون هستیم.

برای اینکه بیشتر از آن معطّل نشویم، دوستان می‌گویند فشرده بنشینیم تا حرکت کنیم. ظاهراً رفت و برگشت مجدّد ما به «تهران»، روی هماهنگی‌ها اثر گذاشته است. فشرده می‌نشینیم.تقریباً روی پای هم؛ امّا باز هم یک نفر اضافه می‌آید. سیّدعبّاس موسوی جلدی می‌پرد پایین و روی نردبان پشت ماشین جاگیر می‌شود و داد می‌زند که برویم.

برایم جالب است. بعضی آدم‌ها هرچه بزرگتر می شوند، از کوچک شدن نمی‌ترسند. سیّدعبّاس، نویسندة پرسابقه ...

ماشین راه می‌افتد.

قدم به قدم، یک نفربر نظامی ایستاده است و بساط سرعت‌گیر به راه است. راننده باید نیش ترمزی بزند و خوش و بشی با مأموران مستقر

انجام دهد و دوباره راه بیفتد.

پرنده که پر نمی‌زند. هیچ، هیچ خزنده‌ای هم تو این جاده و خیابان‌های تاریک نمی‌خزد!

خیلی از راه افتادنمان نمی‌گذرد که راننده نگه می‌دارد و سرش را از پنجره می‌برد بیرون و به سیّدعبّاس می‌گوید که بیا کنار دست خودم بنشین. البتّه من هنوز عربی‌ام انقدر خوب نشده که این گفت‌وگو را بفهمم؛ ولی وقتی برادر موسوی خودش را از نردبان پشت ماشین به کنار دست آقای راننده می‌رساند، می‌فهمم که ماجرا از چه قرار است. آقای راننده یک دستش را می‌اندازد دور گردن سیّدعبّاس و با یک دست رانندگی می‌کند و البتّه جاهایی که خبری از ایست و بازرسی و سرعت‌گیر نیست، چه پرسرعت می‌راند! تلفن همراه آقای راننده زنگ می‌خورد. من با راننده دو ردیف فاصله دارم و می‌بینیم که او جواب تلفنش را می‌دهد. آن هم با آن یک دستی که فرمان را گرفته بود. حالا دیگر، یقین می‌کنم فرمان ماشین دست خداست!

٭٭٭

زمانی رسیدیم و تو اتاق‌ها جاگیر شدیم که چیزی به اذان صبح نمانده بود. حدس می‌زدم که به حرم حضرت امیر خیلی نزدیکیم؛ ولی اذان صبح را که گفتند، حسّ این را که بروم حرم، نداشتم.نماز را خوانده و خودم را به خواب غفلت سپردم!

٭٭٭

الآن نشسته‌ام تو رستوران و اوّلین صبحانة سفر را می‌خورم. رفقا شاد و پرانرژی لقمه می‌گیرند و از دیشب و تأخیر پرواز می‌گویند.به جز ما افراد دیگری هم در رستوران هستند که فکر می‌کنم یا مثل ما از مهمانان چند روزة ستادند یا همکاران مستقرّ آن.

اینجایی که هستیم، متعلّق به ستاد بازسازی عتبات است. ساختمان نوسازی در نزدیکی حرم.بخشی از آن، مهمان‌سرای ستاد است و بخشی دیگر دفاتر اداری و کمی آن طرف‌تر، سوله‌های محلّ اسکان کارگران و مهندسان پروژه‌های بازسازی.

کسانی که تو رستوران کار می‌کنند، اصلاً شبیه پیش‌خدمت‌ها نیستند که حالا من بخواهم جسارت کنم و به آنها بگویم گارسون! از رفتار و گفتار بسیار مؤدّبانه و شادابی‌اشان مشخّص است که از نیروهای افتخاری‌اند که از سر شوق، به خدمت حریم حرم یار در آمده‌اند.

صبحانه را می‌خوریم و به همراه گروه می‌زنیم بیرون. کسی نمی‌گوید مقصد کجاست و ما هم چیزی نمی‌پرسیم. پیاده راه می‌افتیم.

از مجتمع اسکان ستاد خارج می‌شویم و می‌رویم تو خیابان رو به روی آن و بعد به سمت شمال می‌پیچیم. یک لحظه، گنبد و بارگاه آقایمان حضرت علی‌ّبن ابی‌طالب نمایان می‌شود. از سر ارادت، سلامی می‌دهم و دست بر سینه می‌گویم آقاجان سلام! من آمدم.

اوّلین ایستگاه بازرسی بدنی را رد می‌کنیم. سمت راست ما، دیواری بتونی است. در امتداد آن، دری وجود دارد که رفقای ستاد از آن، وارد این محوّطة بتن کشیده شده می‌شوند.

ابتدای ورود به مان کلاه ایمنی می‌دهند و می‌فهمم که وارد محوّطة کارگاهی شدیم که البتّه ساعتی بعد متوجّه می‌شوم که آنجا، صحن در دست ساخت حضرت زهراست. متّصل به حرم حضرت امیر.

وارد سالن جلسات می‌شویم و هرکسی روی یک صندلی جاگیر می‌شود. چند دقیقة بعد، مردی بلندقامت با عینکی که نمرة آن کم نمی‌زند، وارد می‌شود. آقای کرمی که به پا می‌خیزد، می‌فهمیم که او میزبان جلسه است. آقای کرمی بلافاصله شروع می‌کند و به دوستان، خیر مقدم می‌گوید و پیشاپیش از میزبانی آقای قد بلند عینکی تشکر می‌کند و می‌فهمیم که آقای میزبان، دکتر خوش‌رو، معاون مهندسی و عمران ستاد است. آقای کرمی ادامه می‌دهد:

ـ خب می‌دانید که ستاد سال‌هاست مشغول کارهای فنّی و ساخت و ساز است وکمتر توانسته است به جنبه‌های فرهنگی فرآیند بازسازی توجّه کند...از جملة این جنبه‌ها، مستندسازی و ماندگار کردن بسیاری از تلاش‌های عاشقانه‌ای بوده که در طیّ این سال‌ها برای بازسازی و مرّمت عتبات انجام شده است... امّا در این مقطع، ستاد تصمیم گرفت زحمات و خدمات را در قالب آثار ادبی مکتوب کند تا مردم و مشتاقان اهل بیت و عتبه‌های مقدّس، از این جریان سازندگی باخبر شوند و در تاریخ نیز بماند... لذا برای این مهم، کارگروهی تشکیل دادیم و در گام اوّل با همکاری «بنیاد شعر و ادبیات داستانی»، تعدادی از نویسندگان و شاعران را به این سفر آوردیم و...

نوبت دکتر خوش‌رو که می‌شود، ابتدا خیر مقدم می‌گوید و بعد توضیحات مفصّلی می‌دهد که تمامش برای من جالب است و البتّه شاید بشود گفت تماماً، نو و تازه:

ـ بازسازی عتبات، ریشه در تاریخ ایرانیان ارادت‌مند اهل بیت دارد. اوّلین اقدام عملی در این زمینه، از دورة سلطنت آل بویه آغاز شد.

بسیاری از پادشاهان ایران با وجود انواع طرز فکرها. سعی کرده‌اند با اهدای نذورات، بازسازی‌های بزرگ، مرمّت‌ها و توسعة عتبه‌های شریف، دین خود را به حضرات معصومین ادا کنند؛ از نادرشاه افشار که ایوان طلای نجف را ساخت تا شاهان قاجار که در بازسازی و به‌سازی حرمین کاظمین، خدمت کردند.

در دوران جمهوری اسلامی هم، پس از سقوط صدام ملعون، در اوّلین فرصت ممکن، بازسازی عتبات آغاز شد و تا کنون به اشارت و عنایت خود حضرات و تلاش شیفتگان آنها، اقدام‌های متعدّدی صورت گرفته است.

از جمله شاخص‌ترین اقداماتی که در حال انجام است، همین جاست که شما نشسته‌اید؛ یعنی صحن در حال ساخت حضرت فاطمه زهرا... می‌دانید در تمام مرقدهای مطهّر، متأسّفانه هیچ صحنی به

نام مادر سادات وجود ندارد؛ همان‌طور که خود بی بی. مرقد و مزار و گنبد و بارگاه ندارند... فقط در حرم حضرت امام رضای یک صحن کوچک به نام کوثر هست.

با خودم می‌گویم: بی‌بی بی‌حرم سلام...

مساحت حرم حضرت امیر، بسیار کم است و بدون این دیوارهای جدید، هر ضلع آن صد و ده متر است و ساخت یک صحن بزرگ که بتواند پذیرای زائران، خصوصاً در مناسبت‌ها که تعداد آنها بی‌شمار می‌شود، ضروری بود و چه عالی و مناسب که این صحن، به نام نامی حضرت زهرا باشد!

این صحن در دست ساخت، جمعاً چهار طبقه است و مساحت مجموع آن، دویست و بیست هزار متر مربع.

اساساً فعّالیت عمرانی در یک کشور دیگر، سختی‌ها و مشکلات خودش را دارد؛ خاصه آن‌که آن کشور، مدام درگیر جنگ باشد.

بعد از حمله و حضور داعش در عراق، با کش و قوس‌هایی همراه بودیم؛ ولی هرگز کارها متوقّف نشده است و نیروها اعم از کارگران و مهندسان، و مجموعة عوامل، عاشقانه پای کار بودند.کم و زیاد شدند؛ ولی هرگز کار تعطیل نشد.

نجف به جهت وضعیت جغرافیایی، فقط چهار ماه در سال معتدل است و تقریباً برای زندگی مناسب. زمستان‌های سرد و خشکی دارد و تابستان‌های گرم. وجود یک دریاچه در کنار آن که به «بحر النجف» معروف است، باعث می‌شود هوای گرم آن شرجی شود.

با وجود همة مشکلات، به کرم حضرت امیرالمؤمنین، کارها در دست انجام است.

فقط در باب موضوعاتی که در «کربلا» اتّفاق می‌افتد و رنگ و بوی متعارف و منطق زمینی ندارد و از هیچ قاعدة مرسوم و مألوف علمی پیروی نمی‌کند، باید یک کتاب نوشت.

عمدة هزینة بازسازی عتبات، به اتّکای نذورات مردمی است که مردم کشورمان از سر اشتیاق اهدا می‌کنند.

برای ساخت و سازها، از توان علمی کارشناسان بهره برده‌ایم؛ ازجمله هماهنگی و بهره‌مندی از نظرات تخصّصی دوستان «دانشکدة معماری شهید بهشتی».

دکتر خوش‌رو حرف می‌زند و من محو کلام و چهرة او هستم. مبالغه نمی‌کنم؛ ولی سال‌ها بود که روی زمین، کسی را ندیدم که مثل او، روی هوا باشد. حرف می‌زند ولی انگار اینجا نیست.

بعد از توضیحات مفصل دکتر خوش‌رو، به محوّطة صحن می‌رویم و جانشین دکتر، توضیحات تکمیلی را به صورت میدانی می‌گوید.

نزدیک اذان ظهر است که می رویم طرف حرم.

السلام علیک یا یعسوب الدین، یا امیرالمؤمنین!

در، ورودی باب شیخ طوسی می‌ایستم و می‌خوانم:

الم نشرح لک الحیدر و ما ادارک ما الحیدر؟

که باید حضرت منّان، کند مدح تو را حیدر

تپش‌های دلم یک در میان ذکر تو گوید

علی حیدر علی حیدر علی حیدر علی حیدر

از لذیذترین لذّت‌های این جهان، این است که هنگامة اذان در صحن و سرای حضرت امیرالمؤمنین نشسته باشی و بشنوی:

واشهد انّ امیرالمؤمنین علی ولی الله. و بعد در دریای اشک غرق شوی ...

واکنون من در چند قدمی ایوان طلا نشسته‌ام و غرقه‌ام در دریای نور و عشق و اشک...

٭٭٭

به نظرم نمی‌شود نجف رفت و «وادی السلّام» نرفت.

عصری شال و کلاه می‌کنم و می‌آیم وادی السّلام.در این بزرگترین و قدیمی‌ترین قبرستان جهان، علاوه بر مزار مطهّر پیامبرانی چون حضرت هود و حضرت صالح، تعداد زیادی از عالمان و دانشمندان و عارفان نیز به خاک سپرده شده‌اند؛ امّا مقصد من، مرقد عارف بالله، آسیّد علی آقای قاضی طباطبایی است که از نوجوانی با شخصیت این مرد بزرگ آشنا شده‌ام.

وارد وادی السلام می شوم. سلام قبور مسلمین را می‌خوانم و یک راست می‌روم سر مزار آسید علی آقا. کفش‌هایم را در می‌آورم و وارد چهار دیواری کوتاهی می‌شوم که دور مزار کشیده‌اند. می‌نشینم به فاتحه خواندن و غرق در حال و هوای آنجا می‌شوم.

هر چند دقیقه یک بار، کاروان‌های زیارتی می‌آیند و فاتحه‌ای می‌خوانند و می‌روند. جالب است ذاکر هر کاروان، روایتی از سید قاضی دارد.

یکی‌شان می‌گوید: به آقای قاضی می‌گویند امام سیزدهم، بس که مرد خدا بوده است!

پناه می برم به خدا!

ذاکر کاروان دیگری می‌گوید: ایشان استاد آیت الله بهجت بوده است.

و دیگری چیز دیگری می‌گوید.

یک مرد و این همه روایت! مبالغه نمی‌کنم؛ امّا مزار و مرقد این مرد الهی حال و هوای دیگری دارد که در تمام دقایقی که آنجا هستم، با همة وجود، این حال و هوا را حس می‌کنم. بر می‌خیزم و از ایشان خداحافظی می‌کنم و می‌روم سوی دیگر وادی السلام. نزدیک مرقد پیامبران عظیم‌الشأن، آقا مجید محبوبی را می‌بینم. از زیارت مرقد ایشان آمده است. با او همراه می‌شوم. من هم به داخل مرقد می‌روم. سلامی و عرض ارادتی و می‌رویم سمت حرم حضرت امیر. بعد از اوّلین ایستگاه بازرسی، ماشین‌های روباز مشکی رنگی را می‌بینم که روی جلو و پشت آن نوشته شده: خاصه لنقل جنائز. یعنی مخصوص حمل جنازه!

در تمام روزهایی که در نجف و کربلا هستم، مکرّر جنازه و اجساد مؤمنان را می‌آورند؛ آنقدر که با خودم می‌گویم بعید است کسی در این شهرهای شریف و اطراف آن، از دنیا برود و جنازه‌اش از طواف دور حرم حضرات محروم بماند.

٭٭٭

واقعاً دنیا محلّ گذر است. آمده‌ایم که بگذریم؛ نه که بمانیم. آخرین شبی است که در نجف هستیم.صبح به «مسجد کوفه» و «مسجد سهله» رفتیم.

زیارت وداع را می خوانم و دلم را به امانات آقایمان حضرت علی‌ّبن ابی‌طالب می‌سپارم و می‌روم سمت مهمان‌سرا. در مسیر برگشت، درست رو به روی ورودی شیخ طوسی، غلغله‌ای است. شهید آورده‌اند.چند شهید از شهدای الحشد الشعبی؛ یعنی شهدای حرکت مردمی که در نبرد با داعش ـ این وحوش آخرالزّمان ـ سینه سپر کرده است. جوانان الحشد الشعبی، با لباس‌های فرم مرتّب و قدم‌های مصمّم، شهدا را تا ورودی حرم تشییع می‌کنند. سیدی روحانی پیشاپیش آنها حرکت می‌کند.

تعدادی از نیروهای تشییع کننده، در محوّطة حرم می‌مانند. جلو می‌روم. نزدیک جوانی که به نظر می‌رسد فرماندة آنان است. با او دست می‌دهم و با عربی دست و پا شکسته‌ای، به او خدا قوّت می‌گویم و برایش آرزوی توفیق می‌کنم.پیشانی‌اش را می‌بوسم تا بداند و رفقایش ببینند که در عالم امّت، ایرانی و عراقی ندارد. همه در یک جبهه، مقابل ظالم ایستاده‌ایم.

از نجف به سمت کربلا راه می‌افتیم. تمام طول مسیر، موکب است؛ هیئت‌ها وحسینیه‌هایی برای پذیرایی از زائرانی که پای پیاده به سمت کربلا می‌روند. البتّه پیاده روی زیارت کربلا، فقط مخصوص اربعین نیست. در نیمة شعبان و هر هفته شب‌های جمعه هم، بساط عیش پیاده، به راه است. باور کردنی نیست. هشتاد کیلومتر هیأت و حسینیه!

در طول مسیر یکی از دوستان، از داستان‌ها و ماجراهای عاشقان اباعبدالله می‌گوید؛ در روزها و سال‌هایی که رسم پیاده‌روی، برای زیارت ممنوع بوده و عاشقان، مخفیانه از میان نخلستان‌ها می‌رفتند و هر کدامشان که گیر حکومت جور می‌افتادند، یا به مهمانی محبس می‌رفتند یا شکنجه می‌شدند وگاهی هم پاهایشان را قطع می‌کردند و گاهی جانشان را از دست می‌دادند؛ امّا ارادت عاشقان و پیاده‌روی آنها در طول تاریخ، هرگز متوقّف نشد.

تو حافظة تلفن همراهم زیارت عاشورا دارم .حاج محسن طاهری می‌خواند و من دل می‌دهم.

حاج محسن روضه می‌خواند. می‌رسد به اینجا که: ان شاالله یه روز خودشون دستتون رو می‌گیرن می‌برنتون کربلا... خودشون پرچم گنبد و بارگاه آقا رو نشونتون می‌دن...

یک دفعه کسی از جلوی ماشین داد می‌زند: بچه‌ها! رفقا! پرچم و گنبد آقامون.

تو ماشین ولوله‌ای می‌شود.

٭٭٭

تو یکی از هتل‌های نزدیک باب رأس الشریف اسکانمان می‌دهند.

شبانه به زیارت می‌روم. لحظة ورود، یاد اوّلین سفرم می‌افتم و اوّلین زیارتم. قلبم همان‌طور، تند و تند می‌زند.حرم با همة زیبایی‌هایش مرا در آغوش می‌کشد...که اینجا، خس و خاشاک نیز، خریدار دارد...

ـ صلَّ الله علیک یا ابا عبدالله المظلوم!

بعد از زیارت حضرت ارباب، به پابوس ماه منیر بنی‌هاشم می‌روم

السلام علیک یابن امیرالمؤمنین!

٭٭٭

فردا صبح بعد از صرف صبحانه، تو یکی از سوییت‌های همان هتل با مسئولان ستاد عتبات در کربلا، جلسه می‌گذاریم و آن برادران نیز توضیحات مفصّلی دربارة اقدامات انجام شده ارائه می کند؛ از آن جمله دربارة خدمات ستاد در کربلا می‌شنویم:

ساخت و نصب ضریح حضرت اباعبدالله که به دست استاد محمود فرشچیان و تعدادی از هنرمندان عاشق کشورمان طرّاحی و ساخته شد، شاخص‌ترین اقدام ستاد در کربلا است.

ساخت بیمارستان حضرت امام سجاد،

ساخت مجتمع اسکان حضرت فاطمه الزهرا،

ساخت مجتمع خدماتی، رفاهی و درمانی حضرت سید الشهدا،

اجرای طرح‌های یا حسین یک تا پنج برای مرمّت، بازسازی و تعویض سنگ‌ها،آینه‌کاری ها و مقرنس‌کاری‌های صحن حضرت امام حسین،

ساخت ضریح ابراهیم مجاب،

و ضریح حبیب‌بن مظاهر که در حال ساخت است،

تعویض کلّ درب‌های حرم اباعبدالله،

تعویض درب‌های حرم حضرت ابوالفضل،

و پروژة احداث صحن عقیلة بنی‌هاشم،

از جمله اقدامات ستاد در کربلاست.

دوستان علاوه بر انجام و پیگیری اقدامات مربوط به بازسازی، یک کار سنگین هم پیش رو دارند و آن هم، پروژة ترفیع یا همان بالاتر بردن گنبد حضرت امام حسین است که با توجّه به وزن و حجم سازه و ملاحظات فنّی و مهندسی، حساسیت‌های خودش را دارد. ظاهراً وضعیت گنبد فعلی به گونه‌ای است که صرفاً از فاصله‌های نزدیک دیده می‌شود.

٭٭٭

روز دوم است که در کربلا هستیم. صبحانه را می‌خوریم و راه می‌افتیم به سمت «کاظمین». در طول سفر بارها از دوستان ستاد، خصوصاً آقای سلطانی، سراغ سفر «سامرّاء» را می‌گیرم. هر بار هم جواب همان بود که می‌دانستم.

ـ وضعیت امنیتی سامرّاء به گونه‌ای نیست که عملاً امکان سفر وجود داشته باشد.

خواهش من هم هر بار این است.

پس با اجازة شما من خودم ماشین می‌گیرم و می‌روم.

جواب ایشان هم این است:

این سفر، گروهی و به میزبانی ستاد عتبات است. انتطار داریم دوستان با گروه، همراه و هماهنگ باشند.

کاظمین با همة شهرهای دیگر عتبات، متفاوت است. اصلاً هر کدام از عتبه‌های مقدّس، آن‌قدر خاص است که فقط خودش شبیه خودش است؛ امّا کاظمین بوی «خراسان» را می‌دهد.

واقعیت این است که من کسی نیستم که سلام آقایمان حضرت علی‌بن موسی الرضا و بی بی عزیزمان حضرت معصومه و آقایمان حضرت احمدبن موسی را به محضر امام موسای کاظم و امام جواد الائمه برسانم؛ امّا من زائر، مهمان حضراتم و میهمان ... پس دست بر سینه می‌گذارم و سلام می‌دهم و سلام می رسانم.

دوستان ستاد به مان می‌گویند بعد از زیارت، ساعت یازده جلوی ورودی اصلی باشید تا به اتّفاق مسئولان بازسازی، برای توضیحات برویم.

ساعت یازده است و البتّه دل کندن از زیارت سخت. می‌رویم در رواق در دست ساخت. مسئول ستاد در کاظمین یک مهندس میان‌سال است که با لهجة شیرین اصفهانی توضیح می‌دهد و از اقدامات

گوناگونی که برای مرمّت و به‌سازی انجام شده می‌گوید و اینکه در و دیوار این حرم شریف پر بوده است از کتیبه‌ها و نقش‌هایی به نام پادشاهان ایرانی که در طول تاریخ به امامان ادای دین کرده‌اند و در جریان بازسازی‌ها، برخی از مسئولان فعلی در تولیت حرم، علاقه‌ای نداشتند که این نام‌ها برقرار بماند و نهایتاً به فتوای آیت الله سیستانی مقرّر می‌شود هر چیزی و هر نوشته و کتیبه‌ای، هر جا بوده، در جای اوّلیة خودش نصب شود.

از جمله اقداماتی که در حرم امامین جوادین به انجام رسیده است:

ساخت صحن حضرت امام رضا،

باب‌سازی و نوسازی ایوان‌ها (باب المراد و باب القبله)،

بازسازی مسجد تاریخی صفویه،

نوسازی طلاکاری روی گنبدها،

تعویض درب های حرم

ساخت صندوقچة قبور مطهّر و طرّاحی و ساخت روپوش صندوقچه‌ها.

باورم نمی‌شود! بعد از اقامة نماز می‌برندمان رستوران حرم. ناهار را بر سفرة کرم حضرات می خوریم، آخر سر یکی از دوستان سلیقه به خرج می‌دهد و از آشپزخانة حرم برایمان نمک می‌گیرد. چه سوغاتی دارد این سفر!

در مسیر برگشت می‌رویم «مداین»؛ شهر مدفن سلمان فارسی. در تمام طول مسیر این حدیث پیامبر که فرمودند: «سلمان از ما اهل بیت است.» در ذهن و جانم تکرار می‌شود.

خلوت است. زیارت می‌کنیم و فاتحه‌ای نثار می‌کنیم. خیلی دوست دارم «ایوان مداین» را ببینم. دیر آمده‌ایم و مسئول مربوطه رفته است.می‌رویم روی پشت بام و از آنجا ایوان مداین را می‌بینیم و می‌خوانم:

هان ای دل عبرت‌بین از دیده عبر کن هان

ایوان مداین را آیینه عبرت دان

٭٭٭

بر می‌گردیم کربلا. تو راه برگشت، از مسئولان ستاد دربارة اقدامات ستاد در سامرّاء می‌پرسم.

باخودم می گویم: ما رو که سامرّاء نبردید. لا اقل بفرمایید اونجا چکارها کردید... وصف العیش، نصف العیش.

و پاسخ می‌شنوم که در سامرّای شریف:

ساخت کلّ گنبدها و گلدسته‌های حرم، آینه‌کاری و کاشی‌کاری رواق‌ها، از جمله اقدامات ستاد است و در حال حاضر نیز ساخت ضریح مقدّس و صندوقچة قبور مطهّر در «قم» در حال انجام است.

به کربلا که می‌رسیم، دوستان ستاد، جلسه می‌گذارند تا رفقای سفر، هرکدام به زعم خود طرح و ایدة خود را برای همراهی در خلق آثار ادبی، هنری برای ماندگارسازی اقدامات بازسازی عتبات در قالب آثار مکتوب ارائه کنند.

من هم با دستی پر به جلسه می‌روم. فهرست بلند بالایی از برنامه‌های پیشنهادی با هزار آرزو که ای کاش بتوانم شاخه گلی در این گلستان بکارم!

٭٭٭

زیارت وداع همیشه شور شیرین دارد. فردا باید برویم نجف و از آنجا یکسره تهران.

می‌روم بین‌الحرمین و دل به دریای دو اقیانوس می‌سپارم.

خداحافظ بهشت.

٭٭٭

بعد التحریر!

سفر کربلا، فقط سفر عشق نیست. سفر بزرگ است. ببخشید که این قلم کوچک، نتوانست حقّ مطلب را ادا کند و صرفاً در حدّ ورق زدن آلبوم خاطرات این سفر، ذکر خیر کرد.