سوءاستفاده از شمشیر دولبة فلوراید در آمریکا

در تبلیغات تجاری، از وجود مادّة فلوراید در آب‌های آشامیدنی و خمیردندان و سایر محصولات به عنوان یک امتیاز بهداشتی و امنیّتی در حوزة سلامت یاد می‌شود، امّا باید پرسید این امر تا چد حد از صحّت برخوردار است:

افزودن مشتقّات سمّی فلورايد، مانند سديم فلورايد و سديم سيليکا فلورايد به آب آشامیدنی مردم «آمریکا» از سال 1945م. شروع شده و با اینکه در سال‌های اخیر، اقداماتی برای کاهش آن انجام شده، امّا هنوز هم ادامه دارد. موضوع اضافه شدن فلوراید به آب آشامیدنی و محصولاتی همچون خمیر دندان و برخی خوراکی‌ها در آمریکا به سال‌های پس از جنگ جهانی دوم بر می‌گردد که تا کنون ادامه داشته و یکی از پرونده‌های جالب توجّه در شناختن نحوة نگاه استثماری نظام سرمایه‌داری و سود محور حاکم بر آمریکا، به نوع انسان است.

و باز ردّ پای سرمایه‌داری

با مطالعة دقیق داستان افزودن فلوراید به آب آشامیدنی عمومی در آمریکا، در می‌یابیم هنگامی که این نظام درگیر حفاظت از پول و منافع سرمایه داران می‌شود، دیگر برای آن، انسان آمریکایی و غیر آمریکایی تفاوتی ندارد. با اینکه افزودن فلوراید به آب آشامیدنی در بسياري از کشورهای اروپایی و دیگر کشورها، از دهه‌ها‌ي گذشته ممنوع شده است؛ آمریکا و «استرالیا» طرفدار سرسخت اضافه کردن فلوراید به آب اشامیدنی می‌باشند. مشتقّات فلورايد از موادّ جانبی و در حقیقت نوعی پسماند فعّالیت کارخانه‌های صنعتی بوده و ممکن است از طريق فرسايش تدريجي‌ لايه‌هاي زمين یا در اثر دفع از صنايع مرتبط با فلزّاتی مانند آلومينيوم و فولاد یا کودها وارد منابع آب‌های آشامیدنی شده و آلودگی‌های خطرناکی به بار آورند.

فلوراید و سال‌های پس از جنگ جهانی دوم

از میانه‌های دهة 40م. دولت آمریکا، اضافه کردن فلوراید به آب آشامیدنی شهروندان را با این بهانه که موجب کاهش پوسیدگی دندان‌های ایشان می‌شود، شروع کرد و دستگاه تبلیغاتی تحت کنترل سرمایه‌داران نیز تاکنون این کار را به صورت یکی از مهم‌ترین موفّقیت‌ها در بهبود بهداشت عمومی مردم در سراسر قرن بیستم توصیف و تمجید کرده است. اوّلین توصیه‌ها به استفاده از فلوراید در آب، برای کاهش پوسیدگی دندان‌ها، طیّ سال‌های 1945 و 1946م.

از سوی برخی مقامات بهداشتی در آمریکا و «کانادا» روی داد و پس از آن، خدمات بهداشت عمومی آمریکا نیز وارد میدان اجرایی این طرح شده و بدون وجود حتّی یک تحقیق علمی مستدل و مورد قبول دانشمندان، توصیه کرد که منابع آب شرب عمومی فلوریده شوند.

در حالی‌که جدای از نگاه بهداشتی و خطرات مرتبط، فلوریداسیون نمی‌توانست روش کارآمد و مقرون به صرفه‌ای باشد؛ ولی این برنامه با قدرت تمام دنبال شد. در واقع حتّی اگر ادّعای کمک به سلامتی دندان‌ها، صحیح هم باشد؛ بخش بسیار کوچکی از فلور آب فلوریده صرف حفاظت از دندان‌های افراد می‌شود و مابقی آن از بدن دفع شده یا در صورت بالا بودن مقدار آن در بدن انباشته می‌شود که سرآغاز تمامی مضرّات فلوراید برای انسان است. در حال حاضر، میزان فلوراید در آب آشامیدانی آمریکا 4 میلی‌گرم در لیتر عنوان شده است؛ در حالی‌که این مقدار بر اساس قوانین نباید از 2/1 میلی گرم تجاوز کند.

فلوراید و حقوق بشر

بدین ترتیب با افزودن فلوراید به آب شهری، حقّ انتخاب نوشیدن آب حاوی فلوراید یا آب طبیعی سالم از شهروندان آمریکایی گرفته شد و آنها مجبور بودند به هر صورت این آب را مصرف کنند. با توجّه به اینکه نظام آمریکا حتّی به فکر انتخابی بودن ادامة حیات شهروندان در قالب برنامة «مرسی کیلینگ» نیز بوده است؛ اجبار به حفاظت از دندان‌های ایشان با خوراندن زوری آب فلوریده به آنها، بسیار عجیب می‌نماید.

بر اساس منابع علمی، آنچه که می‌تواند در یک حالت کنترل شده، بر سلامتی دندان‌ها تأثیر مثبت بگذارد، دوزهای محدود و مشخّصی از فلوراید موضعی است نه ورود عمومی آن به کلّ بدن انسان از طریق آب آشامیدنی و به صورت سیستمیک. در واقع، به گفتة محقّقان، مسواک زدن با خمیر دندان حاوی فلوراید، اگر دو بار در روز انجام گیرد، به همان اندازه یا حتّی بهتر از فلوراید موجود در آب آشامیدنی می‌تواند برای سلامتی دندان‌ها مؤثّر واقع شود. با این توصیف چه چیزی ممکن است نظام سرمایه داری را مجبور کند که با صرف هزینه‌های کلان به فلوریده کردن آب‌های آشامیدنی مردم آمریکا اقدام کند؟! و برای توجیه این کار نیز در طیّ چندین دهه، هزینه‌های بزرگی را صرف فعّالیت‌های رسانه‌ای نماید؟

در واقع، از آنجا که از نظر پزشکان فلوریداسیون آب‌ها برای بعضی افراد سودمند بوده و برای بیشتر افراد مضرّ است؛ این برنامه تعداد زیادی از مردم را که در معرض عوارض سمّی فلوراید هستند، نادیده می‌گیرد. اثرات فلوراید مربوط به مقادیر موجود آن در آب است و از همین رو واضح است که استفاده از آب آشامیدنی فلوریده نمی‌تواند کنترل شده باشد یا برای تمامی مصرف‌کنندگان کنترل مقادیر مصرف مقدور نخواهد بود. در نتیجه با توجّه به اخلاق پزشکی، بخش وسیعی از مردم مجبور به استفاده از مادّه‌ای شده‌اند که ادّعا می‌شود برای سلامتی آنها مفید است؛ امّا هیچ‌گونه کنترلی هم بر روی چگونگی مصرف آن ندارند.

این اشکالات از نظر حقوقی بارها مورد توجّه مخالفان قرار گرفته و دولت را برای پاسخگویی تحت فشار قرار داده‌اند. این در حالی‌ است که حامیان دولتی فلوریداسیون آب همواره درخواست‌های مناظره و

بحث مطرح شده از سوی محقّقان مستقل را رد می‌کنند؛ زیرا هیچ کدام از این مدافعان دلایل و مدارک علمی مستحکمی که بر اساس تحقیقات مستقل از نهادهای زیر نظر سرمایه داران انجام شده باشد، در دست ندارند و بر این اساس، شکست آنها در یک مناظرة عمومی امری بدیهی خواهد بود.

وضعیت فلوریداسیون آب در جهان

در حال حاضر، کشورهای مختلفی نیز به پیروی از سیستم بهداشتی آمریکا، فلوراید را به موادّ مصرفی شهروندان خود اضافه می‌کنند و بیش از سیصد میلیون نفر در بیش از چهل کشور جهان تحت تأثیر آثار فلور هستند. بیش از 145 میلیون نفر آمریکایی نیز به اجبار و بدون اینکه حقّ انتخاب داشته باشند، از آب آشامیدنی فلوریده استفاده می‌کنند؛ در حالی‌که در اکثر کشورهای اروپایی، مانند «سویس»، «سوئد» و «هلند»، فلوریداسیون آب انجام نمی‌گیرد؛ با این حال، نتایج آماری به دست آمده مشابه چیزی است که در آمریکا، در مورد کاهش پوسیدگی دندان‌ها گزارش می‌شود. این نشان می‌دهد که فلوریده کردن آب، اثر مهمّی بر جلوگیری از بیماری‌های دندان نداشته است.

«آلمان» و «اروپای شرقی» هم برنامه‌های فلوریداسیون را کاهش داده‌اند، با این حال هنوز در استرالیا، «نیوزلند»، «کانادا»، «ایرلند» و آمریکا، آب فلوریده می‌شود. «ژاپن»، «انگلستان»، «ایتالیا»، «فرانسه»، «دانمارک» و «بلژیک» نیز از دیگر کشورهایی هستند که با اینکه در آنها، فلوراید به آب آشامیدنی مردم اضافه نمی‌شود، در عین حال، آمار مشابهی با آمریکا در مورد پوسیدگی دندان دارند. طبق گزارش‌های منتشره در برخی کشورها نیز که مردم در معرض فلورايد بسیار فراتر از حدّ مجاز قرار دارند؛ مانند «مکزيک»، «چين» و «هند»، اثرات نامطلوب در تشدید پوسیدگی دندان و حتّی تضعیف هوشیاری و فعّالیت مغزی در کودکان دیده می‌شود.

فلوراید و عوارض آن

فلور عنصری بسیار سمّی است که در صورت ورود مقادیر بالای آن به بدن انسان می‌تواند باعث ایجاد رسوب فلور، مسمومیت شدید و در موارد حاد، حتّی به مرگ منجر شود. از سوی دیگر، خاصّیت سرطان‌زایی این مادّه نیز در برخی بررسی‌ها مطالعه شده و گاهی حتّی تأیید نیز شده است. در سال 2010م. پس از گذشت 60 سال از اضافه شدن فلوراید به آب آشامیدنی مردم آمریکا، بالأخره برخی از مقامات بهداشتی اجازه یافتند به طور محدود در مورد بیش از حدّ لازم بودن مقادیر فلوراید برای کودکان این کشور حرف بزنند و اعلام کنند که فلوراید ممکن است موجب تغییر رنگ دندان کودکان شده و بالقوّه موجب مشکلات جدّی بیشتری نیز شود. به همین دلیل توصیه کردند که میزان فلورایدی که در آمریکا به آب اضافه می‌شود، کاهش یابد. در صورتی که فلوراید موجود در آب، بیش از ۱۰ واحد پی.پی.ام باشد، در دراز مدّت فردی که از آن استفاده می‌کند، نه تنها دندان‌های خود را از دست می‌دهد، بلکه با صدمات شدید استخوانی، به خصوص در ستون فقرات نیز مواجه خواهد شد.

تنها نيمي از فلورايد‌ مصرفي در بدن، قابلیت دفع دارد.‌ مصرف بيش از حدّ اين مادّة سمّي از هر طريقی که باشد، در دراز مدّت منجر به ایجاد رسوب در بدن خواهد شد که از آن، به عنوان «فلوروزيس» یاد می‌شود. ایجاد لکّه‌هایی روی دندان کودکان و در مواردی، سوراخ شدن مینای دندان، تنها بخشی از مضرّات فلوراید است. 50% باقی مانده از فلوراید ورودی به بدن در هر روز، در استخوان‌ها تجمّع می‌یابد که می‌تواند منجر به مشکلات بزرگی شود.

التهاب و سفتي مفاصل، شکنندگي استخوان‌ها، بروز تغييراتي در اسکلت بدن، اختلال در عضلات و تشدید خطر پوکی استخوان، كاهش استحكام و افزايش خطر شكستگي آنها، از این دست صدمات هستند؛ به علاوه نوع خاصّی از سرطان استخوان نیز وجود دارد که ارتباط آن با فلوراید مطالعه شده و در مواردی نیز اثبات شده است. از همین روست که در برنامة ملّي سم‌شناسي آمريكا، فلورايد به عنوان يك مادّة سرطان‌زاي احتمالي در نظر گرفته شده است.

اختلالات یادگیری، تداخل در عملکرد سلول‌های مغزی و در نتیجه آسيب مغزي، كاهش عملكرد غدّة تيروئيد و در نتیجه كاهش قدرت رواني فرد و افسردگی و ضريب هوشي پائين ‌در کودکان، از دیگر مضرّات استفاده از آب آشاميدني فلوريده شده، ذکر شده است.

واقعیت‌های پشت پرده

در اینجا نیز همچون موارد فراوانی با انگیزه‌های سیاسی و اقتصادی برای جعل و دستکاری وسیع علمی روبه‌رو هستیم. انتشار مدارک دولت آمریکا نشان می‌دهد که این برنامه، طرحی عامدانه بوده و با هماهنگی کامل سرمایه‌داران، دولت و رسانه‌ها انجام شده است تا زمینة هرگونه شکایت از سوی مردم و پرداخت غرامت‌های سنگین آنها برچیده شود.

در واقع، فلوریده کردن آب آشامیدنی طرح هماهنگ شده و زیرکانه‌ای برای سرپوش گذاشتن به فعّالیت کارخانه‌های صنایع تولید آهن و آلومینیوم بوده است. در اثر فعّالیت این کارخانه‌ها که در دوران جنگ جهانی، بنا به تقاضای موجود، به شدّت فعّال بودند؛ آلودگی‌های خطرناک فلورایدی وارد آب‌های سطحی و زیرسطحی می‌شده است. برای فرار از مسئولیت‌های ناشی از این آلودگی خطرناک، چه گریزگاهی بهتر از مثبت جلوه دادن و تبلیغات فریبنده در مورد آثار سازندة آن، می‌توانست وجود داشته باشد؟!

برنامه‌های مرتبط با مفیدانگاری این سمّ مهلک با کمک اجزای مختلف سیستم سرمایه‌داری حدود 70 سال اجرا شده و به خورد مردم آمریکا و جهان داده شده است. آلوده‌سازی محیط زیست و مناطق زندگی کارگران شاغل در صنایع فلزی، طیّ جنگ جهانی دوم توسط صنایع نظامی و تسلیحاتی، شدیداً تشدید شد. کارخانه‌های فولاد در «کالیفرنیا» و «یوتا» و کارخانه‌های آلومینیوم در «واشینگتن» و «اورگون»، هوای اشباع شده با فلور تولید می‌کردند که به طور غیرقابل پیشگیری، مزارع، باغات و خانواده‌های ساکن در مناطق کشاورزی را در معرض تهدید جدّی قرار داده و به آنها آسیب می‌زد. در این مورد، پرونده‌های اخذ غرامت فراوانی در ایالت یوتا وجود دارد.

کارگران آسیب دیده و خانواده‌های بومی با اعلام شکایت، موفّق به دریافت غرامت از سرمایه‌داران صاحب کارخانه‌ها می‌شدند و انتظار می‌رفت که روند اعلام شکایت و دریافت غرامت در سایة آرامش پس از جنگ، شتاب نیز بگیرد. جنگ دوم جهانی در حال پایان بود و سرمایه‌داران بخش فلزّات برای گریز از محکوم شدن به پرداخت غرامت‌های سنگین از بابت آلوده‌سازی محیط زیست و صدمه زدن به سلامت جسمی مردم، بازی خطرناکی را برنامه‌ریزی کرده و به کمک خادمان خود در دولت آمریکا و رسانه‌ها، موفّق به اجرای آن شدند. بنابراین سرمایه‌گذاران بخش فلزّات آمریکا، اصلی‌ترین مدافعان پشت پردة ادّعای مثبت بودن فلوریداسیون آب بوده‌اند. در نتیجه، دیگر کار مدّعیان و شاکیان در دادگاه‌ها برای اثبات صدمه دیدن از فلور وارد شده در آب و هوای محیط زندگی آنها، بسیار سخت می‌شد؛ زیرا فلور دیگر یک مادّه مؤثّر برای سلامتی دندان‌های شهروندان تلقّی می‌شد!

دکتر اکسنر یکی از مخالفان ادّعای اثرات مثبت فلوریده کردن آب بوده است. او در تحقیقاتش از اینکه در آمریکا فعّالیت‌های علمی بسیار کمی در مورد فلور انجام شده، اظهار تعجّب کرده است. به عقیدة او در حالی‌که از اواخر دهة 30 قرن بیستم به مطالعات پزشکی گسترده‌ای در مورد فلور در خارج از آمریکا بر می‌خوریم؛ ولی در خود آمریکا خبری از این نوع بررسی‌های گسترده و عمیق وجود ندارد و جلوی مطالعه در مورد اثر فلوراید بر انسان نیز گرفته شده است حتّی مطالعات دامپزشکی هم از ورود به این زمینه منع شده‌اند تا مبادا در سایة این پژوهش‌ها، سرمایه‌داران آمریکایی مجبور به پرداخت غرامت به شهروندان شوند.