جایگاه شیعه در نزد خداوند و اهل بیت(ع)
من بو و نسیم شیعیان را دوست دارم
میسر میگوید: امام باقر(ع) به من فرمودند: «آیا شما خلوت میكنید و گفتوگو مینمایید و هرچه خواهید میگویید؟» عرض كردم: آری به خدا كه ما خلوت میكنیم (در مجلس خالی از مخالف و بیگانه انجمن میكنیم) و هرچه میخواهیم (از مختصّات شیعه) میگوییم. فرمودند: «همانا به خدا من دوست دارم كه در بعضی از آن مجالس با شما باشم. همانا به خدا كه من بوی شما و نسیم شما را دوست دارم و شمایید كه دین خدا و دین ملائكة او را دارید. پس (مرا به شفاعت و كفالت خود با) پرهیز از حرام و كوشش در طاعات كمك كنید.»1
فضیلت شیعه
محمّدبن سلیمان از پدرش روایت كند كه گفت: روزی در محضر امام صادق(ع) بودم كه ابوبصیر نفسزنان وارد شد و چون در جای خود قرار گرفت، حضرت صادق(ع) رو به او كرده و فرمودند: «ای ابامحمّد این نفس زدنت از چیست؟»
ابوبصیر گفت: قربانت ای فرزند رسول خدا! سالمند شدهام و استخوانم باریك گشته و مرگم نزدیك شده در صورتیكه نمیدانم وضعم در آخرت چگونه است!
امام(ع): «ای ابامحمّد! تو هم چنین میگویی؟»
ابوبصیر: چرا چنین نگویم؟ قربانت گردم.
امام(ع): «ای ابامحمّد! مگر نمیدانی كه خدای تعالی جوانان شما را گرامی داشته و از پیران شما حیا دارد؟»
ابوبصیر: قربانت چگونه جوانان را گرامی دارد و از پیران حیا كند؟!
امام(ع) فرمودند: «خدا جوانان را گرامی داشته از اینكه عذابشان كند و از پیران حیا كند كه از آنها حساب بكشد.»
ابوبصیر: قربانت! آیا این مقام ویژة ما (شیعیان) است یا برای عموم اهل توحید و یكتاپرستان است؟
امام(ع) فرمودند: «نه. به خدا! مخصوص شما است نه همه مردم.»
لقب رافضی، لقب خدادادی
در ادامة روایت آمده است:
ابوبصیر گفت: قربانت اینان به ما لقبی دادهاند كه پشت ما شكسته و دلهای ما مرده است و زمامداران و والیان به خاطر همین لقب، خون ما را حلال میشمرند.
امام(ع) فرمودند: «مقصودت لقب «رافضی» است؟»
ابوبصیر گفت: آری.
امام(ع) فرمودند: «نه. به خدا سوگند! اینان شما را بدین نام نخواندند؛ بلكه خدا شما را بدان نامیده است. ای ابامحمّد! آیا نمیدانی كه هفتاد نفر از بنیاسرائیل چون گمراهی فرعون و قومش را دیدند، آنها را واگذاردند و به موسی كه او را در هدایت دیدند پیوستند و آنها را در لشكر موسی «رافضی» نامیدند؛ چون فرعون را رها کردند. آنها در میان لشكر موسی، از همه در عبادت كوشاتر و نسبت به دوستی موسی و هارون و فرزندانشان از همگی محكمتر بودند. پس خدای عزّوجلّ به موسی وحی فرمود: «این نام را در «تورات» برای آنها ثبت كن؛ زیرا من آنها را به این نام نامیدهام و این نام را به آنها عطا كردهام»، موسی(ع) آن نام را برای آنها ثبت فرمود و پس از آن، خداوند این نام را برای شما ذخیره كرد تا آن را به شما عطا فرمود.
ای ابامحمّد! اینان خوبی را رها کردند و شما شرّ را واگذاردید. مردم به دستههای مختلفی پراكنده شدند و به شعبههای زیادی منقسم گشتند و شما در شعبة خاندان پیامبرتان درآمدید و بدان راهی كه آنان رفتند، شما هم بدان راه رفتید و همان را كه خدا برای شما انتخاب فرمود، شما برگزیدید و همان را كه خدا خواست، خواستید. مژده باد بر شما! و باز هم مژده باد بر شما كه به خدا سوگند! شمایید مورد رحمت حق كه هر كاری از نیكوكارتان پذیرفته گردد و از بدكارتان گذشت شود. هر كه روز قیامت، بدون آن عقیدهای كه شما دارید، به پیشگاه خدای عزّوجلّ بیاید، نه كار نیكی از او پذیرفته شود و نه از كاری از كارهای بد او گذشت شود. ای ابامحمّد! آیا خوشحالت كردم؟»
ابوبصیر درخواست کرد: قربانت گردم! بیفزا!
فرشتگانی که گناهان شیعه را میریزند
در ادامة روایت آمده است:
امام صادق(ع) فرمودند: «ای ابامحمّد! خدای عزّوجلّ فرشتگانی دارد كه گناهان را از دوش شیعیان ما بریزند؛ چنانچه باد خزان برگهای درختان را در فصل آن (پاییز) بریزد و این است معنای گفتار خدای عزّوجلّ: «آنان كه حامل عرشند و آنها كه در گرد آنند به ستایش پروردگارشان تسبیح گویند و به او ایمان دارند و برای مؤمنان آمرزش خواهند»2 و به خدا آمرزشخواهی آنان برای شما است، نه برای همة مردم. ای ابامحمّد! آیا خوشحالت كردم؟»
ابوبصیر گفت: قربانت! برایم بیفزا!
مؤمنان در قرآن: مردان وفادار به عهد
آنگاه امام صادق(ع) فرمودند: «ای ابامحمّد! همانا خداوند در قرآنش شما را یاد كرده و فرموده است: «از مؤمنان مردانی هستند كه وفا كردند به پیمانی كه با خدا بسته بودند، برخی از ایشان مدّت خود را به سر برده (و از این جهان رفتند) و برخی چشم به راه (مرگ)اند و به هیچ وجه تغییری نیافتهاند.»3 شمایید كه وفا كردید بدان پیمانی
كه خدا در مورد ولایت ما از شما گرفته بود و شمایید كه دیگری را به جای ما نگرفتید و اگر چنین نمیكردید، خداوند شما را سرزنش كرده در آنجا كه فرماید: «بیشتر آنها را به پیمانی پایبند نیافتیم و بیشترشان را فاسق و بدكار یافتیم»4 ای ابامحمّد! خوشحالت كردم؟»
ابوبصیر دوباره بیشتر خواست: قربانت! برایم بیفزا.
مؤمنان در قرآن؛ برادران بهشتی
امام صادق(ع) فرمودند: «ای ابامحمّد! خدا شما را در قرآن خود یاد كرده كه فرماید: «برادرانی هستند در روی تختها روبهروی همدیگر ...»5 به خدا سوگند! جز شما را به این سخن قصد نكرده است. آیا خوشحالت كردم ای ابامحمّد!؟»
ـ قربانت گردم! برایم بیفزا.
امام(ع) فرمودند: «در آن روز، دوستان دشمن همدیگرند، به جز پرهیزكاران ...»6 به خدا سوگند! كس دیگری را جز شما به این سخن قصد نفرموده است. ای ابامحمّد! خوشحالت كردم؟»
ـ قربانت برایم بیفزا.
مؤمنان در قرآن؛ صاحبان خرد
راوی در ادامة روایت میگوید:
حضرت صادق(ع) فرمودند: «ای ابامحمّد! همانا خدای عزّوجلّ ما و شیعیان و دشمنانمان را در یك آیه از قرآن خود یاد فرموده. آنجا كه فرماید: «آیا یكسانند آنانی كه میدانند و آنان كه نمیدانند؟ جز این نیست كه صاحبان خرد اندرز میگیرند.»7 و ماییم آنان كه میدانند و دشمنان مایند كه نمیدانند و صاحبان خرد شیعیان مایند. ای ابامحمّد! خوشحالت كردم؟»
ـ قربانت گردم برایم بیفزا.
یاد مؤمنان در قرآن، همراه با مولایشان علی(ع)
حضرت صادق(ع) فرمودند: «ای ابامحمّد! به خدا سوگند! خدای عزّوجلّ در آیة ذیل، هیچیك از اوصیای پیامبران و پیروانشان را جدا نكرده است، جز امیرمؤمنان، علی(ع) و شیعیانش را كه در قرآنش فرماید و گفتهاش حق است: «روزی كه دوستی برای دوست خود كاری انجام ندهد و آنها یاری نشوند، جز آنكه خدایش رحم كند ...»8 و مقصود خداوند از این آیه، علی(ع) و شیعیان اویند. ای ابامحمّد! آیا خوشحالت كردم؟
ـ قربانت گردم برای من بیفزا.
مؤمنان در قرآن، بندگانی که خداوند گناهانشان را میبخشد.
حضرت صادق(ع) فرمودند: «ای ابامحمّد! همانا خدای تعالی شما را در قرآن یاد كرده آنجا كه فرماید: «ای بندگان من كه دربارة خویش زیادهروی كردید، از رحمت خدا نومید نشوید كه به راستی خدا همة گناهان را میآمرزد و همانا او آمرزنده و مهربان است»9 به خدا سوگند! جز شما از این سخن، دیگری منظورش نبوده. آیا خوشحالت كردم ای ابامحمّد!؟»
ـ قربانت باز هم برای من بیفزا.
مؤمنان در قرآن؛ مخلصانند
در ادامة روایت آمده است که حضرت صادق(ع) خطاب به ابوبصیر فرمودند: «ای ابامحمّد! همانا خدا شما را در قرآن خود ذكر كرده و فرمود: «(ای شیطان) براستی كه تو را بر بندگان (خاص) من تسلّطی نیست»10 به خدا سوگند! از این سخن، جز امامان و شیعیانشان را قصد نداشته است. آیا خوشحالت كردم ای ابامحمّد!؟»
ـ قربانت! باز هم بفرما.
مؤمنان در قرآن؛ صاحبان نعمت
حضرت صادق(ع) فرمودند: «ای ابامحمّد! همانا خدا شما را در قرآن خود یاد كرده و میفرماید: «آنان همدم كسانی هستند كه خدا نعمتشان داده است از پیامبران و راستی پیشگان و جانبازان و شایستگان و چه نیكو رفیقانی هستند»11 در این آیه، مقصود از پیامبران، رسول خدا(ص) است و راستی پیشهکنندگان و جانبازان ماییم و شایستگان شمایید، پس نامور شوید به شایستگی و صلاح؛ چنانچه خدای عزّوجلّ شما را چنین نامیده است. ای ابامحمّد آیا خوشحالت كردم!؟»
ـ قربانت باز هم برای من بیفزا.
مؤمنان در قرآن؛ دشمنان مردم دنیایی
امام(ع) در ادامه فرمودند: «ای ابامحمّد! همانا خدا شما را یاد كرده است در آنجا كه از زبان دشمن شما در دوزخ، چنین حكایت كند كه فرمود: «و گویند چرا ما نمیبینیم مردانی را كه از اشرار میشمردیم و تمسخرشان میكردیم، یا شاید دیدگان (از دیدنشان) خیره گشته است»12 به خدا سوگند! مقصود و منظور از این آیه، كسی جز شما نیست، كه شما در نزد مردم این جهان، اشرار محسوب شدهاید. به خدا سوگند! هنگامی كه شما در ناز و نعمت خواهید بود، آنان در دوزخ سراغ شما را گیرند. ای ابامحمّد! آیا خوشحالت كردم؟»
ـ قربانت باز هم بفرمایید.
مؤمنان در آیههای بشارت
حضرت صادق(ع) فرمودند: «ای ابامحمّد! (این قدر بدان كه) آیهای نیست كه به بهشت رهبری كند و بهشتیان را به خیر یاد كند، جز آنكه دربارة ما و شیعیان ما نازل گشته و آیهای نیست كه به سوی دوزخ سوق دهد و اهل آن را به بدی یاد كند، جز آنكه دربارة دشمن ما و مخالف با ما نازل گشته است. آیا خوشحال شدی ای ابامحمّد!؟»
ـ قربانت برایم بیفزا.
فرمودند: «كسی بر كیش ابراهیم نیست، جز ما و شیعیان ما و سایر مردم از آن بركنارند. ای ابامحمّد! آیا خوشحالت كردم؟»
در روایت است كه ابوبصیر گفت: مرا بس است.13
محبّان؛ ثابتقدمان در صراط
اسماعیلبن مسلم از امام صادق(ع) از پدران گرامی آن حضرت نقل كرد كه رسول خدا(ص) فرمودند:
ثابتقدمترین شما در صراط، كسی است كه اهل بیت مرا بیشتر دوست میدارد.»14
دوستی اهل بیت(ع)، سبب ورود به بهشت
ابوحمزه ثمالی از امام باقر(ع) و آن حضرت از پدرانش نقل
كرد كه رسول خدا(ص) به علی(ع) فرمودند:
«[هرگاه] محبّت و دوستی تو در دل مؤمنی قرار گیرد، باعث میشود اگر یك قدمش بر صراط بلغزد، قدم دیگرش ثابت بماند تا اینكه خداوند او را به سبب محبّت تو، به بهشت وارد كند.»15
مرضیّ خداوند
ابوحمزه گفت: شنیدم امام صادق(ع) فرمودند:
«به راستی! من گروهی را میشناسم كه خداوند آنها را آمرزیده و از آنان راضی شده و [از ارتكاب گناه] نگهشان داشته و مورد رحمت خویش قرارشان داده است. [همچنین] آنان را از هر گونه بدی حفظ فرموده و تأییدشان كرده و به هر رشدی هدایتشان فرموده و به بالاترین حدّ ممكن [رشد و كمال] رسانیده است.» عرض شد: یا اباعبدالله، آنان چه كسانی هستند؟ فرمودند: «آنها شیعیان نیكوكار ما [یعنی همان] شیعیان علی(ع) هستند.»16
بلا، نشانة مقام مؤمن نزد خدا
امام صادق(ع) سه بار فرمودند: «مؤمن نزد خدای عزّوجلّ بهترین مقام را دارد، همانا خدا مؤمن را به بلا مبتلا كند و سپس او را قطعه قطعه كند تا جانش را بگیرد و او خدا را بر آن حالت، شكر كند.»17
مؤمن، امان یافته است
رفاعة میگوید: امام صادق(ع) به من فرمودند: «ای رفاعه! هیچ میدانی چرا مؤمن را مؤمن نامند؟» عرض كردم: نه. فرمودند: «برای آنكه او ایمان به خدای عزّوجلّ آورده است و خدا هم اماننامة او را امضاء میكند.»17
خداوند هرچه مؤمن بخواهد به او میدهد
امام صادق(ع) فرمودند: «مؤمن نزد خدا ارجمند است، تا آنجا كه اگر بهشت را با هرچه در آن است، از خدا بخواهد، به او عطا كند، بدون آنكه از ملك او چیزی كم شود و كافر نزد خدا خوار و پست است تا آنجا كه اگر دنیا را با هر چه در آن است، از خدا بخواهد به او میدهد؛ بیآنكه از ملكش چیزی كم شود و خدا به وسیلة بلا از بندة مؤمنش دلجویی میكند؛ چنانكه مسافر با سوغاتیهای نو ظهور از خانوادهاش دلجویی كند. خدا مؤمن را از دنیا پرهیز دهد؛ چنانكه پزشك بیمار را پرهیز دهد.»18
دوستان امیر(ع)، برادران نبیّ(ص)
ابوبصیر از امام صادق(ع) از پدران گرامی آن حضرت نقل كرد كه رسول خدا(ص) به حضرت علی(ع) فرمودند:
«ای علی! خداوند، دوستی و محبّت بینوایان و مستضعفان در زمین را به تو بخشیده است. من به برادری با آنها راضی شدم؛ چون آنها به امامت و پیشوایی تو خشنود شدند. پس خوشا به حال كسی كه تو را دوست میدارد و تصدیقت میكند و وای بر كسی كه با تو دشمن است و تكذیبت مینماید.»19
پینوشتها:
پانویسهای این مقاله
- ۱
1. كلينی، محمّدبن يعقوب، «أصول الكافي»، ترجمه مصطفوی، تهران، علمیة اسلامیه، چاپ اوّل، 1369، ج3، ص269.
بازگشت به ابتدای مقاله ↑ - ۲
2. سورة مؤمن، آیة 7.
بازگشت به ابتدای مقاله ↑ - ۳
3. سورة احزاب، آیة 23.
بازگشت به ابتدای مقاله ↑ - ۴
4. سورة اعراف، آیة 102.
بازگشت به ابتدای مقاله ↑ - ۵
5. سورة حجر، آیة 47.
بازگشت به ابتدای مقاله ↑ - ۶
6. سورة زخرف، آیة 67.
بازگشت به ابتدای مقاله ↑ - ۷
7. سورة زمر، آیة 9.
بازگشت به ابتدای مقاله ↑ - ۸
8. سورة دخان، آیة 42.
بازگشت به ابتدای مقاله ↑ - ۹
9. سورة زمر، آیة 53.
بازگشت به ابتدای مقاله ↑ - ۱۰
10. سورة حجر، آیة 42.
بازگشت به ابتدای مقاله ↑ - ۱۱
11. سورة نساء، آیة 69.
بازگشت به ابتدای مقاله ↑ - ۱۲
12. سورة ص، آیة 62.
بازگشت به ابتدای مقاله ↑ - ۱۳
13. كلينی، محمّدبن يعقوب، «الروضة من الكافي»، ترجمة رسولی محلّاتی، تهران، چاپ اوّل، 1364، ج1، صص46-51.
بازگشت به ابتدای مقاله ↑ - ۱۴
14. ابنبابويه، محمّدبن علی، «فضائل الشّيعه»، ترجمه توحيدی، تهران، چاپ سوم، 1380، ص25.
بازگشت به ابتدای مقاله ↑ - ۱۵
15. همان، صص25- 27.
بازگشت به ابتدای مقاله ↑ - ۱۶
16.همان، صص43-45.
بازگشت به ابتدای مقاله ↑ - ۱۷
17. كلينی، محمّدبن يعقوب، «أصول الكافي»، همان، ج3، ص354.
بازگشت به ابتدای مقاله ↑ - ۱۸
18. كلينی، محمّد بن يعقوب، «الروضة من الكافي»، همان، ج1، ص235-236.
بازگشت به ابتدای مقاله ↑ - ۱۹
19. كلينی، محمّدبن يعقوب، «أصول الكافي»، همان،ج3، ص357.
بازگشت به ابتدای مقاله ↑