فضایل شیعیان

صفحات چاپی ۲۷ تا ۳۱، ۳۳

مطالعه در کتاب‌خوان

نوری که خداوند در دل مؤمنان می‌اندازد

ابی‌خالد كابلی می‌گوید: از امام باقر(ع)، از تفسير قول خدای عزّوجلّ «بگرويد به خدا و رسولش و نوری كه ما فرو فرستاديم» پرسيدم. فرمودند: «ای ابوخالد! مقصود از نور، به خدا! نور ائمّه از خاندان محمّد(ص) است تا روز قيامت. هم ايشانند به خدا نور خدا كه فرو فرستاده و هم آنانند به خدا نور خدا در آسمان و زمين، به خدا، ای ابا خالد! نور امام در دل مؤمنان از پرتو خورشيد تابان در روز روشن‏تر است، به خدا! آنها دل مؤمنان‏ را نورانی كنند و خدای عزّوجلّ نورشان را از هر كه خواهد محجوب دارد تا دلشان تاريك گردد. به خدا، ای اباخالد! بنده‏ای ما را دوست ندارد و پيروی نكند تا خدا دلش را پاك كند و خدا دل بنده‏ای را پاك نكند تا تسليم ما شود و با ما در سازش و صفا باشد و چون نسبت به ما در صلح و صفا باشد، خدا او را در سختی، حساب سالم دارد و از فزع بزرگ روز قيامت، آسوده‏اش كند.»1

مؤمن، آشنا و تسلیم 12 امام

يكی از دو امام باقر يا صادق(ع) فرمودند: «بنده مؤمن‏ نباشد تا خدا و رسولش و همة امام‌ها و امام زمانش را بشناسد و در كارهايش، به امام زمانش مراجعه كند و تسليم او باشد» سپس فرمودند: «چگونه آخری را بشناسد و او نسبت به اوّلی جاهل باشد؟!»2

مذهب شیعه، نعمت خدادادی است

فضيل‌بن يسار می‌گوید: به امام صادق(ع) گفتم: مردم را به مذهب شيعه فرا‏ بخوانيم؟ فرمودند: «ای فضيل! نه. به راستی چون خدا خير بنده‏ای را بخواهد به فرشته‏ای فرمان دهد: گردنش را بگيرد و او را خواه ناخواه وارد اين مذهب كند.»3

شیعیان، «اولوالالباب»اند

جابر می‌گوید: امام باقر(ع) در تفسير قول خدای عزّوجلّ «آيا برابرند كسانی كه می‏دانند و آن كسانی كه نمی‏دانند؛ همانا صاحب‌دلان (اولوالالباب) يادآور می‏شوند» فرمودند: «همانا ما آن كسانی هستيم كه می‏دانيم و آن كسانی كه نمی‏دانند، دشمنان ما هستند و صاحبدلان شيعيان‏ ما هستند.»4

نام شیعیان در دفتر مخصوصی ثبت است

عبد‌الله‌بن جندب می‌گوید: امام رضا(ع) به او نوشتند: «امّا بعد، به راستی محمّد(ص) امين خدا بود در خلقش و چون وفات كرد ما خانواده وارثانش بوديم و ما امنای خدائيم در زمين خدا، نزد ما است علم بلاها و مرگ و ميرها و انساب عرب و علم پيدايش اسلام (و زايش بر اسلام) و به راستی ما هر مردی را ببينيم، می‏شناسيم‏ كه از روی حقيقت مؤمن‏ است يا منافق. شيعيان‏ ما به نام خودشان و پدرشان ثبت دفترند، خدا از ما و آنها تعهّد گرفته، شيعيان‏ ما از سرچشمة ما آب می‌نوشند و به راه ما می‏روند. جز ما و آنها كسی در كيش اسلام نيست[...]»5

شیعیان کشتی و امامان ناخدایند

فيض بن مختار می‌گوید: من حضور امام صادق(ع) بودم كه ابوالحسن، موسی(ع) آمدند و من به او چسبيدم و او را بوسيدم. امام صادق(ع) فرمودند: «شما شيعه‏، كشتی هستيد و اين ملّاح و كشتيبان شما است.»6

شیعیان، برگ‌های شجرة طیّبه

از عمرو بن حريث می‌گوید: از امام صادق(ع) قول خدا که فرموده‌ است «مانند درخت خوبی كه ريشه‏اش بر جا است و شاخه‏اش در آسمان است» پرسیدم. در پاسخ فرمودند: «رسول خدا(ص) اصل آن است و امیرالمؤمنین(ع) شاخه و فرعش امامان از نژادشان، شاخه‏هايش و جوانه‏هايش و دانش ائمّه، ميوه‏اش و شيعيان‏ با ايمان، برگ‌هايش. آيا در اين درخت، چيز زيادی هست؟»

گفتم: نه، به خدا! فرمودند: «به راستی چون مؤمنی متولّد شود، برگی در آن درخت برويد و چون مؤمنی بميرد، برگی از آن بيفتد.»7

دعای هزاربارة امام برای شیعیان

از اسحاق بن جرير نقل شده كه امام صادق(ع) به او فرمودند:

«مادر من از كسانی بود كه ايمان داشت و با تقوی و خوش كردار بود و خدا خوش كرداران را دوست می‏دارد.» آنگاه فرمودند: «مادرم گفت: كه پدرم (یعنی امام باقر(ع)) فرمودند: ای امّ فروه! به راستی من هر آينه نزد خدا دعا می‏كنم برای گناهكاران از شيعيان‏ ما در هر روز و شب هزار بار؛ زيرا ما به مصيبت‏ها صبر می‏كنيم و می‏دانيم چه ثوابی دارد و آنها ندانسته صبر می‏كنند.»8

خلقت شیعیان

مراتب آفرینش انوار

بشربن ابی‌جعفر از حضرت صادق(ع) نقل كرد كه فرمودند: «خداوند محمّد(ص) را از طينتی از گوهری زير عرش آفريد. در سرشت او

صفحهٔ ۲۸

يك زيادی بود كه طينت اميرالمؤمنين را از آن آفريد و در طينت امیرالمؤمنین نيز اضافه‏ای بود كه طينت ما را از آن اضافه آفريد و در طينت ما نيز اضافه‏ای بود كه طينت شيعيان را از آن اضافة طينت ما سرشت دل‌های آنها به سوی ما كشش دارد و دل‌های ما بر آنها مهربان است؛ مانند محبّت پدر به فرزند. ما برای آنها خوبيم و آنها برای ما. پيامبر اكرم(ص) برای ما خوب است و ما برای او.»9

اشتیاق ارواح به آفریده‌هایشان

امام صادق(ع) فرمودند: «به راستی خدا ما را از علّيين آفريده و ارواح ما را از بالای آن آفريده و ارواح شيعيان‏ ما را از علّيين آفريده و پيكر آنها را از پائين آن آفريده، از اين جهت ميان ما و آنان خويشی و نزديكی است و دل‌های آنها به سوی ما مشتاقند.»10

شیعیان اهل بیت(ع) و پیامبران در بهرة روحی مشابهند

محمّد بن مروان می‌گوید: از امام صادق(ع) شنيدم می فرمود: «به راستی خدا ما را از نور عظمت خود آفريد و سپس خلق ما را مجسّم كرد از گلی مخزون و نهفته در زير عرش و آن نور را در اين كالبد نهاد و ما خلقی شديم در جلوة بشريت فروزان و درخشنده و كسی را در اين خلقت ما، بهره نيست و جان شيعيان‏ ما را از گِل ما آفريد و پيكر آنها را از گِلی مخزون و نهفته در رتبة پائين‏تر از آن گِلی كه روحشان را از آن آفريد، و احدی را در آن خلقت مخصوص آنها بهره‏ای نيست جز پيامبران و از اين رو ما و آنها آدمی شديم و مردم ديگر جانوران دم آتش شدند و به سوی دوزخ‏ مي‌روند.»11

زاده شدن مؤمن از میان کافران

از امام صادق(ع) فرمودند: «چون خدا عزّوجلّ خواست آدم را بيافريند، جبرئيل را در نخستين ساعت روز جمعه فرستاد و با دست راست خود مُشتی بر گرفت كه از آسمان هفتم تا آسمان دنيا را فرا داشت و از هر آسمانی تربتی در كف خود برداشت و مُشتی ديگر بر گرفت كه از هفتمين زمين بلند تا هفتمين زمين دورتر را در آن فرا گرفت و خدا عزّوجلّ دستور داد تا مُشت نخست را با دست راستش نگهداشت و ديگر مُشت را با دست چپش و آنچه در مُشت داشت دو بار در شكافت و از آنچه از زمين بود در پاشيد و از آنچه هم از آسمان بود در پاشيد. پس بدان چه در دست راست داشت، گفت: از تو است رسولان و پيغمبران و اوصياء و صدّيقان و مؤمنان و سعادتمندان و هر كس ارجمندش خواستم- و آنچه گفت، همانگونه که می‌بایست، صورت پذیرفت و به آنچه در دست چپ داشت، گفت: از تو است جبّاران و مشركان و كافران و سركشان و هر كه خواری و بدبختی او را خواهم. بر آن نیز آنچه را گفت، چنانچه گفت، انجام شد. سپس هر دو سرشت را در هم آميختند. و اين است تفسير قول خدای عزّوجلّ: «به راستی خداوند شكافندة دانه و هسته است» دانة سرشت مؤمن است كه خدا دوستی خود را در آن افكنده و هستة سرشت كافر است كه از هر خيری به دورند و آن را «نوی» تعبير كرده برای آنكه از هر خيری به دورند و از آن دوری جويند.

خدای عزّوجلّ فرموده است: «بر آرد زنده را از مرده و بر آرد مرده را از زنده.» زنده، مؤمنی است كه سرشتش از سرشت كافری برآيد و مرده‏ای كه از زنده برآيد، همان كافری است كه از سرشت مؤمن در آيد. زنده مؤمن است و مرده كافر و اين است تفسير قول خدا عزّوجلّ «و آيا كسی كه مرده است و او را زنده كرديم [چون كسی است كه در تاريكي‌ها است]؟» مرگش آميزش سرشت او است با سرشت كافر و زنده‏شدنش آنگاه است كه خدای عزّوجلّ به فرمان خود، آنها را از هم جدا سازد، همچنين خدای عزّوجلّ مؤمن را در هنگام زايش، از آن تاريكی كه داخل آن است، به روشنی بر آرد و كافر را از نوری كه داخل آن است، به تاريكی بر آرد و اين است تفسير قول خدا عزّوجلّ «تا بيم دهد هر كه زنده است و پا برجا شود فرمان حق بر كافران.»12

نیروهای روحانی مؤمنان یا اصحاب میمنه

جابر جعفی می‌گوید: امام صادق(ع) فرمودند: «ای جابر! به راستی خدا تبارك و تعالی خلق را سه دسته آفريده و اين است قول خدا عزّوجلّ «شما سه دسته بوديد كه با هم جفت شديد: أصحاب ميمنه، چه كسانند أصحاب ميمنه؟ (خوش سرانجام و با بركت) و اصحاب مشأمه. كيانند اصحاب مشأمه؟ (بدبخت و شوم) و سابقون سابقون (پيشروان درجة يك) آنان مقرّبانند.»

دستة سابقون، رسولان خدا و مخصوصان حضرت او هستند از خلق او كه در آنها پنج نيروی روحی نهاده شده است:

1. با روح القدس آنها را تأييد كرده و به وسيلة او هر چيز را شناخته و فهميدند؛

2. روح ايمان و عقيده كه به وسيلة آن از خدا عزّوجلّ بترسند؛

3. روحية توانایی كه به وسيلة آن فرمان خدا می‌برند؛

4. روح شهوت كه به وسيلة آن طاعت خدا می‌جويند و از نافرمانی خدا بدشان می‌آيد؛

5. روحية عمومی كه به وسيلة آن با مردم رفت و آمد می‌كنند و زنده‌اند.

و در مؤمنان‏ اصحاب ميمنه:

1. روح ايمان كه به آن از خدا می‌ترسند؛

2. روحية توانایی كه بدان قدرت بر طاعت خدا دارند؛

3. روحية شهوت كه در طاعت خدا پويند؛

4. روحيه عمومی كه با آن، با مردم همه رفت و آمد می‌كنند و زنده‌اند.»13

خلقت شیعیان، راز تاب آنان در برابر اسرار الهی

ابی بصير می‌گوید: امام صادق(ع) فرمودند: «ای ابامحمّد! به راستی نزد ما به خدا سرّی است از خدا و علمی است از علم خدا كه به خدا سوگند! هیچ فرشتة مقرّب و پيغمبر مرسل و مؤمنی كه خدا دلش را به ايمان آزموده، متحمّل نتواند شد. خدا موظّف نكرده است بدان، احدی را، جز ما و به بندگی خود نگرفته است بدان احدی را، جز ما. و [همچنین] نزد ما بعضی اسرار و بعضی از علم خدا است كه به ما دستور داده آن را به ديگران تبليغ كنيم از طرف خدا و ما آن را از

صفحهٔ ۲۹

طرف خدا عزّوجلّ تبليغ می‏كنيم و برای آن محلّی و اهلی و حاملی دريافت نمی‏كنيم كه آن را تحمّل كنند و بفهمند تا خدا برای آن مردمانی را بيافريند از همان گلی كه محمّد و خاندان و ذريّة او را آفريده است و آنها را از فضل و رحمت خود چنان بسازد كه محمّد و ذريّة او را ساخته و ما به آنها آنچه را دستور داشتيم، تبليغ كرديم و آن را پذيرفتند و تحمّل كردند و فهميدند و آن اسرار علم الهی از ما به آنها رسيد و پذيرفتند و فهميدند و نام ما را شنيدند و دل به معرفت و حديث ما دادند و اگر نبود كه از آن آفريده شده بودند، مسلّماً چنان نبودند. نه به خدا! آن را تحمّل نمی‏كردند و نمی‏فهميدند.»

سپس فرمودند: «به راستی خدا مردمانی را برای دوزخ آفريده و برای آتش و ما دستور داشتيم به آنها تبليغ كنيم و تبليغ كرديم به آنها و به دل آنها نچسبيد و دلشان از آن نفرت كرد و آن را به ما برگردانيدند و متحمّل آن نشدند و آن را دروغ شمردند و گفتند: جادوگر و دروغگو[ییم] و خدا مهر بر دل آنها نهاد و آن را از يادشان برد. سپس زبانشان را به بعضی از بيان حق باز كرد و آن را به زبان می‏گويند؛ ولی در دل باور ندارند تا بدين وسيله، از اوليای خدا و اهل طاعتش دفاع شود و اگر چنين نبود، خدا در زمين خود، پرستش نمی‏شد.

ما دستور يافتيم كه از آنها نهان داريم و كتمان كنيم، شما هم نهان كنيد از آنها كه خدا دستور داده است به صرف نظر از آن و پنهان كنيد از آنها كه خدا دستور داده است به ستر و كتمان از او.»

راوی می می‌گوید: سپس دست برداشتند و گريستند و فرمودند: «بار خدايا! اينان جمعی اندكند آنها را در زندگی و مرگ ما شريك گردان و دشمن خود را بر آنها مسلّط مكن تا ما را به مرگ آنان داغدار كنی؛ زيرا اگر داغ آنها را به دل ما گذاری، تو هرگز در زمين خود پرستيده نشوی و رحمت و درود فراوان بر محمّد و آلش.»14

خلقت شیعیان از درخت مُزن

امام صادق(ع) فرمودند: «در بهشت درختی است كه مُزْن نام دارد، چون خدا خواهد مؤمنی بيافريند، قطره‌ای از آن بچكاند. آن قطره به هر سبزی و ميوه‏ای كه برسد و مؤمن يا كافری از آن بخورد، خدای عزّوجلّ از صلب او مؤمنی خارج كند.»15

تبدیل سیّئات به حسنات فقط برای شیعیان امیرمؤمنان(ع)

امام صادق(ع) فرمودند: «به راستی رسول خدا(ص) فرموده است: «خدا امّت مرا در عالم طينت، برايم مجسّم كرد و نام آنها را به من آموخت، چنانچه نام‌ها همه را به آدم(ع) آموخت. پرچمداران به من گذر كردند و من برای علی و شيعيانش آمرزش خواستم. به راستی پروردگارم دربارة شيعة علی(ع) به من يك وعده داد» عرض شد: يا رسول الله آن چيست؟ فرمودند: «آمرزش برای هر كس از آنها كه ايمان دارد و هيچ گناه صغيره و كبيره از آنها به جا نگذارد و از آنِ آنها است كه گناهان به حسنه تبديل شوند.»16

همه هلاک می‌شوند، جز شیعیان

ابو عبيده حذاء می‌گوید: از امام باقر(ع) راجع به استطاعت‏ و گفتار مردم در آن باره پرسيدم. حضرت اين آيه را تلاوت نمودند: «مردم پيوسته مختلف خواهند بود (از لحاظ عقيده)، جز آنكه را پروردگارت ترحّم كند (و به راه حق هدايتش فرمايد) و ايشان را برای ترحّم آفريده است.»

آنگاه فرمودند: «ای ابا عبيده! مردم در رسيدن به قول حق مختلفند و همگی در هلاكتند. من عرض كردم: خدا می‏فرمايد «جز كسي را كه پروردگارت ترحّم كند؟» فرمودند: «آنها شيعيان ما هستند و خدا آنها را برای رحمتش آفريده است، از اين‌رو فرمودند: «ايشان را برای ترحّم آفريد»؛ يعنی برای اطاعت امام آفريد و امام، همان رحمتی است كه خدا می‏فرمايد: «رحمت من همه چيز را فرا گرفته است.» آن رحمت، علم امام است و علم امام كه مأخوذ از علم خداست، همه چيز را فراگرفته است. آنها شيعيان ما هستند.»17

جهان، مال اهل بیت(ع) و شیعیانشان

يونس‌بن ظبيان يا مُعَلّی‌بن خُنيس می‌گوید: به امام صادق(ع) گفتم: شما از اين زمين چه داريد؟ لبخندی زدند و فرمودند: «به راستی خدای تبارك و تعالی، جبرئيلش را فرستاد و به او فرمان داد تا با انگشت بزرگ خود هشت نهر در زمين ببرد كه از آنها است سيحان و جيحان (جيحون) كه نهر بلخ است و خشوع و آن نهر شوش است و مهران و آن نهر هند است و نيل مصر و دجله و فرات، آنچه آب خورد يا آب داده شود، همه از ما است و هرچه از ما است، از آنِ شيعيان ما است و دشمن ما از آن بهره‏ای ندارد؛ جز آنچه به زور ربايد و دوست ما در وسعتی پهن بر اين و آن است؛ يعنی ميان آسمان و زمين.» سپس اين آيه را خواندند: «بگو از آن كسانی است كه گرويدند در زندگانی دنيا (ولی از آنها به زور گرفته شده) و خالص است (برای آنها) در روز قيامت (بی‏زور بردن و غصب از آنها).»18

صفات مؤمن وصف ناشدنی است

مالك جهنی می‌گوید: امام باقر(ع) فرمودند: «ای مالك! گمان مبر كه شما شيعيان‏ در بارة ما مبالغه مي‌كنيد. همانا خدا را نتوان وصف كرد و چنان‌كه خدا را نتوان وصف كرد، ما را نيز نتوان وصف نمود و چنان‌كه ما را نتوان وصف نمود، مؤمن‏ را نيز نتوان وصف نمود؛ زيرا مؤمن‏ با مؤمن‏ ملاقات مي‌كند و به او دست مي‌دهد.، پس همواره خدا به آنها توجّه فرمايد و گناهان از رخسارشان، مانند برگ درخت‏ فرو ريزد تا از يكديگر جدا شوند. پس چگونه وصف كسی كه چنين باشد توان كرد.»19

مردم همه چارپایند؛ الّا مؤمنان

كامل تمّار می‌گوید: شنيدم امام باقر(ع) مي‌فرمودند: «مردم، همگی مانند چهارپايانند» (اين جمله را سه بار تكرار مي‌كردند)، سپس مي‌فرمودند: «جز اندكی از مؤمنان و مؤمن غريب است» (اين جمله را هم سه بار مي‌فرمودند).»20

صفحهٔ ۳۰

دفع بلا به واسطة عبادت مؤمن

حضرت صادق(ع) فرمودند: «هر آينه خداوند به خاطر آن كسی كه نماز مي‌خواند از شيعيان‏ ما، (بلا را) دفع می‌كند، از آن كسی كه نماز نمي‌خواند از شيعيان‏ ما و اگر همگی نماز را ترك كنند، هر آينه (همگی آنها) هلاك می‌شوند و خداوند به خاطر آنكه زكات دهد از شيعيان‏ ما، دفع كند از آنكه زكات نمی‏پردازد و اگر همگی زكات ندهند، هلاك می‌گردند. همانا خداوند به خاطر آنكه از شيعيان‏ ما حجّ می‌كند از آنكه حجّ نمی‌گزارد (بلا را) دفع كند و اگر به ترك حجّ اتّفاق كنند، هر آينه هلاك می‌شوند و اين است گفتار خدای عزّوجلّ: «و اگر نبود که خداوند برخی را به برخی ديگر کنار نهد، هر آينه زمين تباه مي‌شد؛ ليكن خدا دارای فضل است بر همة جهانيان» سپس فرمودند: «به خدا سوگند! اين آيه جز دربارة شما نازل نگشته و ديگری جز شما از آن مقصود نيست.»21

جایگاه شیعیان در هستی

عمروبن ابی‌المقدام در حديثی از امام صادق(ع) روايت كرده است که فرمودند:

«آگاه باشيد كه به راستی هر چيزی را گوهری است و گوهر فرزندان آدم، محمّد(ص) است و پس از آن حضرت، ما و شيعيانمان هستيم. خوشا بر شيعيان ما كه چه نزديكند به عرش خدای عزّوجلّ و چه نيكو است رفتار خدای عزّوجلّ نسبت به آنان در روز قيامت.

به خدا سوگند! اگر بر مردم، بزرگ و گران نمی‏آمد و خود شيعيان را خودبينی فرا نمي‌گرفت، فرشتگان رو در رو به آنها سلام مي‌كردند. به خدا سوگند! هيچ بنده‏ای از شيعيان ما نيست كه قرآن را ايستاده در حال نماز بخواند، جز آنكه در برابر هر حرفی از آن، صد حسنه به او دهند و اگر نشسته در نماز، قرآن بخواند، به هر حرفی پنجاه حسنه به او می‌دهند و شخص خموش از شيعيان ما ثواب قرآن‏خوان مخالفان را دارد. شما به خدا سوگند! در بسترهای خود خفته‏ايد و مزد مجاهدان (در راه خدا) را داريد و شماها در نماز هستيد و ثواب صف بستگان در راه خدا را داريد. شمایيد به خدا قسم! آن كسانی كه خدای عزّوجلّ در باره‏اشان فرموده است: «كينه‏ای كه در سينه‏اشان بوده است، كنده‏ايم و برادرانه بر تخت‌ها، روبه روی هم هستند.»

به راستی كه شيعيان ما چهار چشم دارند: دو چشم در سر و دو چشم در دل. آگاه باشيد كه همه اين طورند؛ ولی خدای عزّوجلّ چشم‌های شما را بينا كرده و چشم‌های آنان [دشمنان] را كور كرده است.»22

تجلّی نور یک شیعه بر موسی(ع)

مؤلّف «بصائر الدّرجات» به سندی كه تا امام ششم رسيده است، نقل می‌کند که ایشان فرمودند: «كرّوبيين گروهی از شيعیان ما هستند از آفريده‏های نخست خدا. آنها را در پس عرش نهاده‌اند. اگر نور يكی از آنها را بر اهل زمين پخش كنند، آنها را بس است.» آنگاه فرمودند: «چون موسی از پروردگارش آنچه را نبايد خواست، به يكی از كرّوبيان فرمود تا بر كوه تجلّی كرد و آن را نرم ساخت و گرد نمود.»23

شفاعت برای مؤمنان گناهکار است

امام صادق(ع) فرمودند: «هنگامی‌كه روز قيامت فرا رسد، ما در مورد گناهكاران از شيعيانمان شفاعت می‏كنيم؛ ولی نيكوكارانشان را خداوند نجات داده است.»24

بهشت برای شیعیان آفریده شده

ابو حمزه گفت: از امام صادق(ع) شنيدم كه فرمودند: «شما (شيعيان) برای بهشت آفريده شده‏ايد و بهشت نيز برای شما آفريده شده است. نامتان از نيكوكاران و اصلاح‌گران است و از خدا راضی و خشنوديد؛ چون او از شما خشنود است و فرشتگان برادران شما در كارهای نيكند. پس در كار خير بكوشيد.»25

مؤمن، علّت نجات از عذاب الهی

امام باقر(ع) فرمودند: «همانا خدا به واسطة يك مؤمن، نابودی را از يك قريه برمي‌دارد.»26

مؤمنی که شفاعت می‌کند/می‌شود

امام صادق(ع) فرمودند: «مؤمن بر دو گونه است:

1. مؤمنی كه به شروطی كه خدا با او نموده، وفا كرده است و او همراه پيغمبران و صدّيقان و شهيدان و شايسته‏كاران است و اينها چه رفقای خوبی هستند و اين مؤمنی است كه شفاعت می‌كند، نه آنكه شفاعت شود و او از كساني است كه هراس‌های دنيا و آخرت به او نمی‌رسد؛

2. مؤمنی كه گاهی او را لغزانيده (گناهی مرتكب شده است)؛ او مانند ساقة نازك گياه است كه باد به هر جانبش كج ‌كند، كج می‌شود و او از كساني است كه هراس‌های دنيا و آخرت به او می‌رسد و برايش شفاعت می‌شود و عاقبتش به خير است.»27

ارتباط ارواح شیعیان با یکدیگر

جابر جعفی می‌گوید: در برابر امام باقر(ع) بودم كه دل گرفته شدم، به حضرت عرض كردم:

گاهی بدون اينكه مصيبتی به من رسد يا ناراحتی‌ای به سرم ريزد، اندوهگين مي‌شوم تا آنجا كه خانواده و دوستم اثرش را در رخسارم مشاهده می‌كنند. فرمودند: «آری. ای جابر! خدای عزّوجلّ مؤمنان را از طينت بهشتی آفريد و از نسيم روح خويش در آنها جاری ساخت. از اين رو است كه مؤمن‏ برادر پدر و مادری مؤمن‏ است، (زيرا طينت به منزلة پدر و نسيم به جای مادر است) پس هرگاه به يكی از آن ارواح در شهری اندوهی رسد، آن روح ديگر اندوهگين می‌شود؛ زيرا از جنس اوست.»28

دوستی اهل بیت و شیعیان، ودیعة خداوند در دل‌های مؤمنان

رسول خدا(ص) فرمودند: «همانا خدا اسلام را آفريد، پس برای او ميدانی ساخت و نوری قرار داد و حصاری نهاد و ياوری نيز برايش مقرّر كرد. امّا ميدان اسلام، قرآن است و امّا نورش حكمت و حصارش نيكی و

صفحهٔ ۳۱

ياورانش من و اهل بيت و شيعيانم مي‌باشيم. پس اهل بيتم و شيعيان‏ و يارانشان را دوست داريد؛ زيرا مرا به آسمان دنيا عروج دادند و جبرئيل نسب و وصف مرا برای اهل آسمان بيان كرد، خدا دوستی من و دوستی خاندان و شيعيانم را در دل ملائكه سپرد و آن دوستی تا روز قيامت نزد آنها سپرده است. سپس جبرئيل، مرا به سوی اهل زمين فرود آورد و نسب و وصفم را برای اهل زمين بيان كرد و خدای عزّوجلّ دوستی من و دوستی اهل بيتم و شيعيانشان را در دل‌های مؤمنان امّت سپرد.پس مؤمنان امّتم تا روز قيامت سپردة مرا نسبت به اهل بيتم حفظ می‌كنند. همانا اگر مردی از امّتم در تمام دوران عمرش، عبادت خدای عزّوجلّ كند؛ ولی با حالت بغض و دشمنی اهل بيت و شيعيانم خدا را ملاقات كند، خدا دلش را جز با نفاق نگشايد.»29

استفاده از مال اهل بیت(ع) فقط برای شیعیان حلال است.

عمربن يزيد می‌گوید: مسمع را در «مدينه» ديدار كردم. در آن سال، وجهی برای امام صادق(ع) آورده بود و آن حضرت به او پس داده بود. به او گفتم: چرا امام صادق وجهی را كه برايش آورده بودی، به تو پس داد؟ در جواب گفت: من وقتی آن وجه را خدمت آن حضرت دادم، به او گزارش دادم كه: من متصدّی‏ غوص (مرواريدگيری) از دريای «بحرين» شدم و چهار صد هزار درهم به دست آوردم و خمس آن را كه هشتاد هزار درهم است برای شما آوردم و نخواستم آن را كه از آن شما است، نگهدارم. اين حقّی است كه خدا تبارك و تعالی برای شما در اموال ما مقرّر ساخته است.

امام فرمودند: «يعنی برای ما از محيط زمين و آنچه خدا از آن برآرد، جز خمس بهره‌ای نیست؟ ای اباسيّار! به راستی همة زمين از ما است و هر چه خدا از آن برآرد، همه از ما است.» من گفتم: پس همة آن مال را برای شما می‏آورم.

فرمودند: «ای اباسيّار! ما محقّقاً آن را به تو حلال كرديم و به تو بخشیدیم. همين مال خود را با خود برگير. هر آنچه از زمين در دست شيعيان‏ ما است، بر آنها حلال است تا قائم ما قيام كند و ماليات آن را از آنها بگيرد و زمين را به دست آنها واگذارد؛ ولی آنچه در دست ديگران است، هر آنچه از آن سودی برند، بر آنها حرام است تا آنكه قائم ما قيام كند و زمين را از دست آنها بگيرد و آنها را خوار و تهی دست از آن به در كند.»

عمربن يزيد می‌گوید: ابوسيّار به من گفت: به نظر من احدی از صاحبان املاك و كارمندان، جز من حلال نخورد؛ مگر آنان كه ائمّه به آنها حلال كرده باشند.30

پی‌نوشت‌ها:

صفحهٔ ۳۳

پانویس‌های این مقاله

  1. ۱

    1. كلينی، محمّدبن يعقوب، «أصول الكافي»، ترجمه كمره‏ای، قم، اسوه، چاپ سوم، 1375، ج 2، ص103.

    بازگشت به ابتدای مقاله ↑
  2. ۲
  3. ۳
  4. ۴
  5. ۵

    5. همان، ج 2، صص 193- 195.

    بازگشت به ابتدای مقاله ↑
  6. ۶
  7. ۷
  8. ۸
  9. ۹

    9. صفّار، محمّدبن حسن، «بصائر الدّرجات في فضائل آل محمّد(ع)»، قم، چاپ دوم، 1404 ق.، ج 1، ص 14.

    بازگشت به ابتدای مقاله ↑
  10. ۱۰

    10. كلينی، محمّدبن يعقوب، همان، ج 3، ص 87.

    بازگشت به ابتدای مقاله ↑
  11. ۱۱
  12. ۱۲

    12. همان، ج 4، صص 21- 23.

    بازگشت به ابتدای مقاله ↑
  13. ۱۳
  14. ۱۴

    14. همان، ج 3، صص 131-133.

    بازگشت به ابتدای مقاله ↑
  15. ۱۵

    15. همان، «أصول الكافي»، ترجمه مصطفوی، تهران، علمیة اسلامیه، چاپ اوّل، 1369، ج 3، ص22.

    بازگشت به ابتدای مقاله ↑
  16. ۱۶

    16. همان، ترجمه كمره‏ای، ج 3، ص271.

    بازگشت به ابتدای مقاله ↑
  17. ۱۷

    17. همان، ترجمه مصطفوی، همان، ج‏2، ص304.

    بازگشت به ابتدای مقاله ↑
  18. ۱۸

    18. همان، ترجمه كمره‏ای، ج 3، ص155.

    بازگشت به ابتدای مقاله ↑
  19. ۱۹

    19. همان، ترجمه مصطفوی، ج 3، صص260-261.

    بازگشت به ابتدای مقاله ↑
  20. ۲۰
  21. ۲۱

    21. همان، ج 4، صص187-188.

    بازگشت به ابتدای مقاله ↑
  22. ۲۲

    22. كلينی، محمّدبن يعقوب، الروضة من الكافي، ترجمه رسولی محلاتی، تهران، چاپ اوّل، 1364، ج‏2، ص15.

    بازگشت به ابتدای مقاله ↑
  23. ۲۳

    23. مجلسی، محمّدباقر، «آسمان و جهان»(ترجمه كتاب السماء و العالم بحار الأنوار، ج 54)، تهران، اسلامیه، چاپ اوّل، 1351، ج 3، ص157.

    بازگشت به ابتدای مقاله ↑
  24. ۲۴

    24. ابن‌بابويه، محمّدبن علی، «فضائل الشّيعه»، ترجمة توحيدی، تهران، چاپ سوم، 1380، ص 105.

    بازگشت به ابتدای مقاله ↑
  25. ۲۵
  26. ۲۶

    26. كلينی، محمّدبن يعقوب، همان، ج 3، ص 345.

    بازگشت به ابتدای مقاله ↑
  27. ۲۷
  28. ۲۸
  29. ۲۹

    29. همان، ج 3، صص77-78.

    بازگشت به ابتدای مقاله ↑
  30. ۳۰

    30. همان، ترجمه كمره‏ای، ج 3، صص 151-153.

    بازگشت به ابتدای مقاله ↑