تروریسم مافیایی دارو

حجم كلّ تجارت جهانی دارو در سال 2005م. معادل 602 ميليارد دلار بود. برای سال 2007م. این رقم به 710 میلیارد دلار رسید. با نگاهی به گزارش‌های موجود، ميزان فروش جهاني دارو در سال 1998م. را 309 ميليارد دلار می‌یابیم.

صنعت دارو‌سازي در سال 2008م. از بين 52 صنعت سودآور جهان، رتبة سوم را به خود اختصاص داد و در سال 2012م. نیز بزرگترین شرکت دارویی جهان، چیزی نزدیک به 120 میلیارد دلار درآمد داشته است. این میزان رشد، حاکی از آن است که تجارت دارو به دلایل گوناگون، رو به گسترش بوده و هم اکنون سرانة مصرف دارو در جهان، به رقمی نزدیک به 100 دلار رسیده است.

واضح است که این رقم کلان چیزی نیست که قدرت‌های مالی جهانی به راحتی از کنار آن بگذرند. سود سرشار و انحصاری موجود در این صنعت، منجر به شکل‌گیری مافیای جهانی دارو شده است که به انحای مختلف، سعی در افزایش سودآوری این صنعت به نفع کارتل‌های بزرگ خود دارد. از نظر سود‌آوری، صنعت داروسازی در میان لیست ۵۰۰ شرکت برتر جهانی «فورچون»، در رتبة اوّل قرار گرفته است. 18% درآمد این صنعت را سود تشکیل می‌دهد که از این نظر خیلی بالاتر از شرکت‌های گوناگون مالی است که سودشان 11% درآمدشان را تشکیل می‌دهد.

نشرية‌ اقتصادي «فوربس» در گزارش سال 2012م. خود، شركت آمريكايي «مك‌ كسون» با فروشی نزدیک به 120 ميليارد دلار را بزرگ‌ترين شركت صنايع دارويي جهان اعلام کرد و سه شركت آمريكايي ديگر نيز به نام‌هاي «كاردينال هلث»، «آمريسورس برگن» و «پيفايزر» را در رده‌هاي بعدی معرفی نمود. آمريكا با 13 شركت، دارای بزرگترین شركت‌هاي صنايع دارويي جهان بوده و ژاپن با 10 شركت، در ردّة دوم قرار دارد. اين غول‌هاي دارويي همواره سعي داشته‌اند تصويري سازنده از فعّالیت‌های خود ارائه دهند که حاکی از خدمت آنها به بشریت بوده و ضمن سودآوري برای سهام‌داران خود، با درک مشکلات مربوط به بیماری‌ها و امور بهداشتی مردم، به فکر حلّ آنها بوده و بخشی از سود حاصل از فروش داروهای خود را صرف تحقیق برای کشف و توليد داروهاي جديد می‌کنند!

امّا با نگاهی کاوش‌گرانه به چرخة تحقیق، تولید، عرضه و نیز ایجاد نیاز برای دارو در سطح جهانی، حقایق دیگری در مورد این مافیای بزرگ رخ می‌نماید. تبلیغات وسیعی در مورد داروهای مختلف انجام می‌گیرد و شرکت‌های داروسازی بدون هیچ‌گونه توجیه خاصّی، مدام بر قیمت داروهای خود می‌افزایند؛ برای مثال داروهاي ساده‌اي وجود دارند که به ٣ برابر قيمت اروپايي آن، به مردم آمریکا فروخته می‌شوند. گاهی داروهای جدیدی به بازار، عرضه و تبلیغات وسیعی در مورد آنها انجام شده که چند صباحی بعد، بی‌اثر بودن آنها، نقل ستون‌های انتقادی روزنامه‌ها شده است.

ایجاد تنوّع که استراتژی بازارهای مد برای گسترش مصرف گرایی است، به عرصة دارو نیز راه یافته و مدیریت این تجارت توانسته است مدّت زمان متوسط معرفی داروهای جدید به جهان را از 7 سال به 5 سال كاهش دهد. مادّة مخدّری، مانند ترامادول با حقّه‌بازی بسیار دقیقی به اسم دارو به مردم دنیا عرضه می‌شود و جوامع مختلف را دچار مشکلات می‌کند و از همه مهم‌تر، پول‌شویی بین‌المللی و حمایت بانک‌های معتبر بین‌المللی از مافیای جهانی دارو، همچون پشتوانة مالی قابل اعتمادی برای این تجارت عمل می‌کند.

ترامادول: از بزرگ‌ترین دروغ‌های مافیای جهانی دارو

بازار جهانی دارو در انحصار «آمریكای شمالی»، «اروپای غربی» و «ژاپن» است و این کشورها برای حفظ غلبة جهانی خود در این بازار، اقدام به شکل‌دهی مافیای بزرگ جهانی دارو کرده‌اند. اروپا، ژاپن و آمريكا در سال 2007م. بيش از 72 ميليارد دلار برای تحقیق در مورد نسل جدید داروها اختصاص دادند و هر سال نیز به این بودجه اضافه می‌کنند. اين سه غول دارویی در مجموع 88% تولید جهاني دارو را به خود اختصاص مي‌دهند. مافیای جهانی دارویی، شبکه‌ای سازمان‌دهی شده و تبهکار است و از اصول و مقرّرات خاصّی پیروی می‌کند که بر پایة نفوذ اجتماعی و دولتی استوار است. این مافیا از شاخه‌های متعدّد مالی، علمی، رسانه‌ای و دولتی تشکیل شده است که می‌تواند با نفوذ در مجامع قانون‌گذاری و حتّی بین‌المللی، مانند سازمان بهداشت جهانی به انگیزه‌های مالی و تجاری خود دست یاید.

شبکة بین‌المللی علمی و سیاسی مافیای جهانی دارو

کاری که مافیای غول‌های بزرگ صنعت داروسازی در عرصة جهانی انجام می‌دهند، بیشتر به یک تروريسم خاموش بین المللی شبیه است که بسیار بيش از تروريسم نمايش داده شده در تلویزیون‌ها و رسانه‌ها به کشتار می‌انجامد. اقدامات مافيايي کارتل‌های دارویی، یک نسل‌كشي واقعي سازمان يافته است كه با هم‌دستي دولت‌هاي اروپایی و آمريكا دركشورهاي جهان سوم، به ويژه آفريقا روی داده و از طریق آن، سود چندين ميليارد دلاري عاید اعضای این مافیا می‌شود.

این شركت‌ها انواع بيماري‌ها را دركشورهاي جهان سوم انتشار مي‌دهند و سپس خود اقدام به فروش واكسن‌ها و داروهاي مقابله با این بیماری‌ها به آن کشورها می‌کنند. برخی از این فرآورده‌ها، تاريخ گذشته بوده و بدين شكل، کمپانی‌های سازنده هزینه‌ای بابت نابودي آنها متحمّل نمی‌شوند و نیز سودهاي كلانی به جیب می‌زنند. شركت‌هاي دارويي براي ارتكاب این جنايات هم در بخش‌هاي علمي و پزشكي، همکارانی دارند هم در بین سياست مدارها، مدیران رسانه‌هاي جمعي و اعضای دولت‌ها، لابي‌گران قدرتمندی برای خود دست و پا کرده و شبکة بزرگی ایجاد می‌کنند. آنها با نفوذ به بخش‌هاي پزشكي و بهداشتي کشورها، طبقه‌ای از پزشكان را به وجود مي‌آورند كه منطبق با اهداف آنها، با هرگونه درمان غیر دارویی و طبّ جایگزین مخالفت کرده و از مصرف دارو حمایت می‌کنند. پیوند بین سیاست و مافیای دارو گاهی کاملاً عیان روی می‌دهد. دونالد رامسفلد، وزير دفاع سابق آمريكا، سهام‌دار عمدة شرکت دارو‌سازی «گايليد ساينستز» است. «بنیاد راکفلر» از حامیان اصلی چندین شرکت بزرگ دارویی و آزمایشگاه‌های آنها، از جمله آزمايشگاه‌هاي «ابوت» و شركت‌هاي پتروشيمي «اكسون موبيل»، «بريتيش پتروليوم» و «شورون» است. روبرت مرداك مالک غول‌های بزرگ رسانه‌اي، از کلان سهامداران شرکت‌های دارویی دنیاست. به این فهرست می‌توان جري اسپرير، رئيس سابق بانك مركزي آمريكا را نیز افزود و از اعضای فراوان گروه‌هاي لابي‌گر دیگر در نهادهاي مالي و سياسي، ارتش آمریکا، رسانه‌هاي جمعي و... صرف نظر کرد.

نفوذ مافیای دارویی حتّی در سازمان ملل نیز روی داده و برخي كارشناسان سازمان بهداشت جهاني، متّهم به دریافت رشوه از آزمايشگاه‌هاي دارويي برای همکاری با آنها بوده‌اند. وخيم جلوه دادن اوضاع بهداشت جهانی در گزارش‌های بین‌المللی، از جمله موضوعات مطرح در پرونده‌های دریافت رشوه از کمپانی‌های داروسازی بوده است؛ برای مثال پروفسور آلبرت اوزترهاوس از دانشگاه «آراسموس هلند»، یکی از مشاوران سازمان بهداشت جهاني در امور بیماری آنفلوانزا، متّهم است که در پاندمي آنفلوانزاي خوكي با مافياي جهانی دارو برای فروش داروهای مختلف همکاری کرده است.

مافیای جهانی و داروهای تقلّبی

داروهای تقلّبی از علاقه‌مندی‌های مافیای جهانی داروست که بر اساس گزارش‌های بانك جهاني و ساير مجامع بين‌المللي، كلّ تجارت جهاني آن اكنون، از مرز ۳۰ ميليارد دلار در سال گذشته است. این پدیده هم در کشورهایی که نظارت دارویی ضعیفی دارند و هم در کشورهای پیشرفته رایج بوده و هیچ کشوری از این مشکل در امان نیست. با پیچیده‌تر شدن روش‌های تولید غیرقانونی نیز کشف آنها دشوارتر شده است. گاهی مافیای درگیر در تولید داروهای تقلّبی از حمایت دولت‌ها نیز برخوردار می‌شوند و هر روز، داروهای بیشتری به بازارهای مصرف راه می‌یابند که با استانداردهای پذیرفته شده انطباق نداشته و پیامدهای مضرّی برای مصرف‌کنندگان دارند.

مافیای جهانی، اکثراً این داروها را نخست در کشورهای فقیر «آفریقا» و «آمریکای لاتین» رواج داده و سپس بازارهای کشورهای در حال توسعه را هدف قرار می‌دهد. هیئت کنترل بین‌المللی موادّ مخدّر در سال 2012م. گزارش می‌دهد که تا ۵۰% داروها در بازارهای دارویی کشورهای در حال توسعه، تقلّبی بوده و بیماران را در معرض خطرات جدّی بهداشتی قرار داده‌اند؛ برای مثال داروهای تقلّبی 40 تا 50% بازار دارویی «نیجریّه» و «پاكستان» را به خود اختصاص داده‌اند.

حمایت دولتی از مافیای دارو از اینجا مشخّص است که تعداد معدودی از كشورها، اطّلاعات مربوط به موارد شناسایی شدة داروهای تقلّبی را افشا می‌کنند. این سكوت یكی از مهم‌ترین مشوّق‌های تولیدكنندگان و عرضه‌كنندگان داروهای تقلّبی برای ادامة فعّالیت در سطح بین‌المللی است. این سکوت حتّی در اروپا كه به ظاهر از قوانین مدوّن و نهادهای نظارتی مناسب برخوردار است نیز وجود دارد. دلیلی که از سوی دولت‌ها برای این سکوت اعلام می‌شود، نگرانی از افزایش استرس در بیماران است؛ امّا سخنگوی «انجمن صنایع دارویی انگلستان» (ABPI) دلیل اصلی این سكوت را ترس از آسیب رسیدن به تجارت قانونی دارو می‌داند! در واقع آنها معتقدند که درآمد بیشتری از این سكوت عاید کمپانی‌های داروسازی می‌شود. آشکار است که بخشی از این درآمد در اختیار دولت قرار می‌گیرد و یک همکاری دو سویه به بهای بازی با زندگی و سلامتی افراد برای کسب سود و درآمد بیشتر شکل گرفته است.

رشوه به پزشکان: شرکت GSK

رشوه دادن به پزشکان کشورهای مختلف برای تبلیغ مستقیم داروها از طریق تجویز آنها برای بیماران، از راهکارهای رایج مافیای جهانی

دارویی است. یکی از پرونده‌های این استراتژی مربوط به شرکت GSK است که طیّ آن، در سال ٢٠٠٣م. تعداد ٣٧ کارمند نمايندگي این شرکت در «ايتاليا»، به همراه ٣٥ پزشک به جرم فساد مالي دستگير شده و هشتاد نمايندة فروش این شرکت به جرم پرداخت رشوه به پزشکان براي تجويز داروهاي شرکت GSK محکوم شدند.

در ازای رشوه، از پزشکان خواسته می شد به جاي تجويز داروهاي مشابه ارزان، داروهاي این شرکت را به بیماران پيشنهاد کنند. این پرونده غیر از چند اشارة کوتاه، با سکوت رسانه‌ای مواجه شد. شرکت GSK علاوه بر پول نقد، هدیه‌هایی، مانند سفر به «مونت کارلو» يا «جزاير کارائيب» نیز به پزشکان ایتالیایی ارائه می داد.

عدم افشای آثار خطرناک داروهای شیمیایی: شرکت آپوتکس

داروهای شیمیایی همیشه آثار جانبی ناگواری نیز داشته‌اند. شرکت‌های دارویی همواره در مورد واقعیت این آثار دروغ گفته و از طریق لابی‌های خود در بخش‌های آزمایشگاهی و حتّی در دادگاه‌ها، از زیر بار مسئولیت گریخته‌اند. در ١٩٩٣م. دکتر نانسي اليوري پزشک بيمارستان کودکان در «تورنتوی کانادا»، براي همکاري در آزمايش دارويی جديد با «شرکت آپوکس» قراردادي منعقد کرد. این دارو براي جلوگيري از عوارض قلبي ناشي از افزایش آهن در خون بيماران مبتلا به تالاسمي بود. دکتر اليوري پس از دو سال متوجّه شد داروی جدید موجب ناهنجاری‌هایی در کبد بيماران می‌شود. با افشای این موضوع، قرار داد شرکت با دکتر الیوری فسخ شده و او به عدم رعايت جنبه‌های محرمانة آزمايش متّهم گردید!

موضوع به دادگاه کشیده شد و در سایة حمایت‌های دولتی و سیاسی، این شرکت توانست دادگاه را چندین سال معطّل کند و سرانجام بدون هیچ‌گونه محکومیت خاص یا دستور برای بررسی دیگر کارهای مطالعاتی، تنها به عدم کسب جواز پخش داروی جدیدش محکوم شد. در همان سال‌ها مدير کلّ شرکت آپوتکس که از افراد با نفوذ «تورنتو» محسوب مي‌شد، به بخش دانشگاهی، ٢٠ ميليون دلار کمک مالی تخصیص داده بود!

نفی طبّ جایگزین

بيماري‌هاي مزمن برای مافیای جهاني دارو، فرصت بسیار بزرگی برای به دست آوردن هر چه بيشتر پول محسوب می‌شود. مافیای دارو با هدایت آموزش پزشکی و درمان، از پرداختن به ريشة بيماري‌ها، پيشگيري يا ريشه‌كن کردن آنها جلوگیری می‌کند. تداوم بيماري‌ها، رمز اصلی موفّقیت مالی شرکت‌های بزرگ داروسازی است؛ به همين دليل، پزشکی نوین با هرگونه مظاهر طبّ جایگزین، به مخالفت بر می‌خیزد. هامیوپاتی، طبّ سنّتی، طبّ سوزنی و انواع دیگر روش‌های درمانی، از نظر پزشکی نوین مردود است؛ زیرا داروهای آنها تنها به علائم ظاهري بيماري‌ها و دردها نپرداخته، بلکه به دلایل بيماري می‌پردازند تا بیماری را ریشه‌کن کنند؛ در حالی‌که منطبق با خواست تراست‌های دارویی، پزشکی نوین به نگاه جزئی روی آورده و از درمان کلّی دور شده است.

درواقع آنچه که مافیای جهانی دارو در پیش گرفته است، یک تروریسم و کشتار دسته جمعی است که می‌تواند علاوه بر جست‌وجوی سودهای کلان، سیاست‌های کنترل جمعیت جهانی از طرف قدرت‌های بزرگ را نیز مدّ نظر داشته باشد.

منابع و مآخذ: