مکتبی شیرازی (درگذشته پس از 895ه.ق) شاعر هم‌عصر با بافغانی و اهلی شیرازی و شاگرد جلال‌الدّین، محمّد دوانی بوده است.
مکتبی کلمات علیّه (سخنان حضرت علی(ع)) را در خراسان به توصیة ملک‌علی به نظم کشیده است.
شاعر این کلمات را از کتاب «نثراللئالی» برگزیده و پس از ترجمة هر سخن در چند بیت، با حکایتی منظوم آن را شرح کرده است. بعضی از داستان‌های کلمات علیّه بازنویسی حکایت‌هایی از متون فارسی مانند شاهنامه، مرزبان‌ناممه و منطق‌الطیر است.
شمار این کلمات صد بوده، لیکن اثر حاضر، شامل هفتاد کلمه است و آشکارا پیداست که از آن بخش‌هایی، از جمله مقدّمة آن، ساقط شده است.
زبان بی‌تکلّف و نزدیک به محاوره، این ظرفیت و امکان را به شعر مکتبی داده است که در جای جای سخن خود، در ترجمة کلمات یا در بیان نتایج داستان‌ها به ایراد عباراتی موجز و به شکل امثال بپردازد، به‌گونه‌ای که تعداد قابل ملاحظه‌ای از آنها در امثال و حکم دهخدا راه یافته است.
اثر دیگر مکتبی شیرازی لیلی و مجنون است که یکی از معروف‌ترین و زیباترین نظریه‌های لیلی و مجنون نظامی است.