غدير، جاري در همه اعصار

صفحات چاپی ۵ تا ۱۱

مطالعه در کتاب‌خوان

اميدوارم ان‏شاءالله اين عيد مبارك به همه ملتهاي مظلوم و بخصوص به ملت‏شريف ما مبارك باشد. خداوند ان‏شاءالله كه با عنايات خاصه خود نظري به اين ملت‏بزرگ كه بايد گفت پرچمدار اسلام در اين عصر هستند، به اينها عنايت‏خاصي بفرمايد و آنها را از عنايات خاصه خود نصيب بزرگ عنايت‏بفرمايد.

من درباره شخصيت‏حضرت امير چه مي‏توانم بگويم و كي چه مي‏تواند بگويد؟! ابعاد مختلفه‏اي كه اين شخصيت‏بزرگ دارد، به گفتگوي ماها و به سنجش بشري در نمي‏آيد. كسي كه انسان كامل است و مظهر اسماء و صفات حق‏تعالي است، ابعادش به حسب اسماء حق‏تعالي بايد هزار تا باشد و ما از عهده بيان حتي يكي‏اش نمي‏توانيم برآييم. اين شخصيت كه جامع تضاد است، امور متضاد در او جمع است، كسي نمي‏تواند در حول و حوش او سخن بگويد، از اين جهت من در اين موضوع بهتر مي‏دانم كه ساكت‏باشم. لكن مساله‏اي را كه بهتر است ما بگوييم، انحرافاتي است كه براي ملتها و خصوصا براي شيعيان اين حضرت پيش آمده است. در طول تاريخ دستهايي كه اين انحرافات را از اول به وجود آورده‏اند و توطئه‏هايي كه بوده است در طول تاريخ و اخيرا در اين سالهاي اخير، سده‏هاي اخير پيش آمده است، آنها را عرض كنم.

مساله غدير، مساله‏اي نيست كه بنفسه براي حضرت امير يك مساله‏اي پيش بياورد، حضرت امير مساله غدير را ايجاد كرده است. آن وجود شريف كه منبع همه جهات بوده است، موجب اين شده است كه غدير پيش بيايد. غدير براي ايشان ارزش ندارد، آن كه ارزش دارد خود حضرت است كه دنبال آن ارزش، غدير آمده است. خداي تبارك و تعالي كه ملاحظه فرموده است كه در بشر بعد از رسول‏الله كسي نيست كه بتواند عدالت را به آن طوري كه بايد انجام بدهد، آن طوري كه دلخواه است انجام بدهد، مامور مي‏كند رسول‏الله را كه اين شخص را كه قدرت اين معنا را دارد كه عدالت را به تمام معنا در جامعه ايجاد كند و يك حكومت الهي داشته باشد، اين را نصب كن. نصب حضرت امير به خلافت اين طور نيست كه از مقامات معنوي حضرت باشد، مقامات معنوي حضرت و مقامات جامع او اين است كه غدير پيدا بشود و اينكه روايات ما و از آن زمان تا حالا اين غدير را آن قدر از آن تجليل كرده‏اند، نه از باب اينكه حكومت‏يك مساله‏اي است، حكومت آن است كه حضرت امير به ابن عباس مي‏گويد كه «به قدر اين كفش بي‏قيمت هم پيش من نيست‏»، آنكه هست اقامه عدل است. آن چيزي كه حضرت امير، سلام‏الله‏عليه، و اولاد او مي‏توانستند در صورتي كه فرصت‏به آنها بدهند، اقامه عدل را به آن طوري كه خداي تبارك و تعالي رضا دارد انجام بدهند، اينها هستند لكن فرصت نيافتند. زنده نگه داشتن اين عيد نه براي اين است كه چراغاني بشود و قصيده‏خواني بشود و مداحي بشود، اينها خوب است، اما مساله اين نيست. مساله اين است كه به ما ياد بدهند كه چطور بايد تبعيت كنيم، به ما ياد بدهند كه غدير منحصر به آن زمان نيست، غدير در

صفحهٔ ۶

همه اعصار بايد باشد و روشي كه حضرت امير در اين حكومت پيش گرفته اين بايد روش ملتها و دست‏اندركاران باشد. قضيه غدير، قضيه جعل حكومت است، اين است كه قابل نصب است و الا مقامات معنوي قابل نصب نيست، يك چيزي نيست كه با نصب اين مقام پيدا بشود، لكن آن مقامات معنوي كه بوده است و آن جامعيتي كه براي آن بزرگوار بوده است، اسباب اين شده است كه او را به حكومت نصب كنند. و لهذا مي‏بينيم كه در عرض صوم و صلوة و امثال اينها مي‏آورد و ولايت مجري اينهاست. ولايتي كه در حديث غدير است‏به معناي حكومت است، نه به معناي مقام معنوي. و حضرت امير را، همان طوري كه من راجع به قرآن عرض كردم كه قرآن - و در روايات است اين - نازل شده است‏به منازل مختلف، كلياتش سبع والي سبعين والي زيادتر، تا حالا رسيده است‏به دست ماها به صورت يك مكتوب، حضرت امير هم اين طور است، رسول خدا هم اين طور است. مراحل طي شده است، تنزل پيدا كرده است، از وجود مطلق تنزل پيدا كرده است، از وجود جماع تنزل پيدا كرده است و آمده است پايين تا رسيده است‏به عالم طبيعت، در عالم طبيعت اين وجود مقدس و آن وجود مقدس و اولياي بزرگ خدا. بنابراين، اين كه حديث غدير را ما حساب كنيم كه مي‏خواهد يك معنويتي را براي حضرت امير، با يك شاني براي حضرت امير درست كند نيست؛ حضرت امير است كه غدير را به وجود آورده است، مقام شامخ اوست كه اسباب اين شده است كه خداي تبارك و تعالي او را حاكم قرار بدهد.

مساله، مساله حكومت است؛ مساله، مساله سياست است، حكومت عدل سياست است، (1) تمام معناي سياست است. خداي تبارك و تعالي اين حكومت را و اين سياست را امر كرد كه پيغمبر به حضرت امير واگذار كنند، چنانچه خود رسول خدا سياست داشت و حكومت‏بدون سياست ممكن نيست، اين سياست و اين حكومتي كه عجين با سياست است، در روز عيد غدير براي حضرت امير ثابت‏شد. اين كه / در اين روايت / در روايات هست كه «بني‏الاسلام علي خمس‏» اين ولايت، ولايت كلي امامت نيست، آن امامي كه هيچ عملي مقبول نمي‏شود الا به اعتقاد به امامت، اين معنايش اين حكومت نيست. خوب! ما بسياري از ائمه‏مان حكومت نداشتند. ما الان معتقديم كه حضرت امير در يك برهه از زمان به حكومت رسيد، حضرت امام حسن هم يك مدت بسيار بسيار كمي به حكومت رسيد، باقي ائمه حكومت نداشتند. آن كه خداي تبارك و تعالي جعل كرد و دنبالش هم براي ائمه هدي جعل شده است، حكومت است، لكن نگذاشتند كه اين حكومت ثمر پيدا بكند، بنابراين حكومت را خدا جعل كرده است‏براي حضرت امير، سلام‏الله‏عليه، و اين حكومت‏يعني سياست، يعني عجين با سياست. از اعوجاجهايي كه پيدا شده است مع‏الاسف، اين است كه، يعني اعوجاج زياد پيدا شده اما / از / بزرگترين اين است كه دستهايي از زمان سابق، از زمان خلفاي اموي و خلفاي عباسي، عليهم‏لعنة‏الله، از آن زمان دستهايي پيدا شده است كه بگويند كه دين عليحده از مسائل است و سياست عليحده از حكومت است. هرچه طرف پايين آمده است، اين قوت گرفته است تا وقتي بازيگريهاي دنيا كه ديديد بايد دين را يك چيز تعبدي قرار داد، اين بازيگريهاي آمدند و اين طور كردند كه / به / ماها هم باورمان آمده بود كه دين چكار دارد به سياست، سياست مال امپراطورها. اين معنايش

صفحهٔ ۷

اين است كه تخطئه كنيم خدا را و رسول خدا را و اميرالمؤمنين را، براي اين كه حكومت‏سياست است، حكومت كه دعا خواندن نيست، حكومت كه نماز نيست، حكومت روزه نيست. حكومت، حكومت عدل اسباب اين مي‏شود كه اينها اقامه بشود، اما خود حكومت‏يك دستگاه سياسي است. آني كه مي‏گويد دين از سياست جداست، تكذيب خدا را كرده است، تكذيب رسول خدا را كرده است، تكذيب ائمه هدي را كرده است. و اين كه اين قدر صداي غدير بلند شده است و اين قدر براي غدير ارج قايل شده‏اند - و ارج هم دارد - براي اين است كه با اقامه ولايت‏يعني با رسيدن حكومت‏به دست صاحب حق، همه اين مسائل حل مي‏شود، همه انحرافات از بين مي‏رود. اگر حكومت عدل بپا شود، اگر گذاشته بودند كه حضرت امير، عليه‏السلام، حكومتي را كه مي‏خواهد بپا كند، تمام انحرافات از بين رفت و محيط يك محيط صحيح و سالم مي‏شد كه آن وقت مجال براي همه اشخاص كه داراي افكار هستند، عرفا كه داراي افكار هستند، حكما كه داراي افكار هستند، فقها، همه براي آنها مجال هم پيدا بشود. از اين جهت اسلام «بني عباس خمس‏»، نه معنايش اين است كه ولايت در عرض اين است، ولايت اصلش مساله حكومت است، حكومت هم اين طوري است، حكومت‏حتي از فروع هم نيست. آن چيزي كه براي ائمه ماقبل از غدير و قبل از همه چيزها بوده است، اين مقامي است كه مقام ولايت كلي است كه آن اقامت است كه در روايت هست كه «حسن و حسين امامان قاما او قعدا» وقتي قعد است كه امام نيست. امام به معناي حكومت نيست، اين يك امام ديگري است و آن مساله‏اي ديگري است. آن مساله، مساله‏اي است كه اگر او را كسي قبول نداشته باشد، اگر تمام نمازها را مطابق با همين قواعد اسلامي شيعه هم بجا بياورد باطل است. اين غير حكومت است، آن در عرض اينها نيست، آن از اصول مذهب است، آني است كه اعتقاد به او لازم است و از اصول مذهب است. و انحرافي كه پيدا شده است - علاوه بر همه انحرافاتي كه - همين انحراف است كه ما باور كرديم كه سياست به ما چه ربط دارد. غدير آمده است كه بفهماند كه سياست‏به همه مربوط است، در هر عصري بايد حكومتي باشد با سياست، منتها سياست عادلانه كه بتواند به واسطه آن سياست اقامه صلوة كند، اقامه صوم كند، اقامه حج كند، اقامه همه معارف را بكند و راه را باز بگذارد براي اين كه صاحب افكار، يعني آرام كند كه صاحب افكار، افكارشان را با دلگرمي و با آرامش ارايه بدهند. بنابراين اين طور نيست كه ما خيال كنيم كه ولايتي كه در اين جا مي‏گويند آن امامت است و امامت هم در عرض فروع دين است، نخير؛ اين ولايت عبارت از حكومت است، حكومت مجري اينهاست، در عرض هم به اين معنا نيست، مجري اين مسايل ديگر است. اين انحرافات خيلي زياد است، نمي‏شود همه‏اش را احصا كرد.(2)

پي‏نوشتها:

صفحهٔ ۸
صفحهٔ ۹
صفحهٔ ۱۰
صفحهٔ ۱۱

پانویس‌های این مقاله

  1. •

    عدل: مانند و مثل چيزي در وزن و اندازه

    صحيفه نور، ج 20، ص‏27-30(سخنراني امام راحل در تاريخ 2/6/65).

    پیشکش به آستان مقدس مولای متّقیان، حضرت علی(ع)

    وقتی کتاب عشق سرش باز می‌شود

    هستی به نام نامیت آغاز می‌شود

    دستت به حق، که لایق دست پیمبر بود

    جایی که «هل اتی» به تو ابراز می‌شود

    شبها به احترام تو خاموش می‌شوند

    وقتی که چاه، با تو هم‌آواز می‌شود

    جز نامت ای سپید، چه واژه‌ای

    همدوش بال آبی پرواز می‌شود؟

    هستی به یمن تو ست که برپای می‌رود

    انسان به فخر توست پر از راز می‌شود

    در تنگنای هرچه فتادی ملال نیست

    یک «یاعلی» بگو که اعجاز می ‌شود

    افسون امینی

    آشنای دیرین صبر

    علی آن آشنای دیرین خار و استخوان و صبر

    چون بر مسندش نشاندند

    صبرش بر خار و استخوانی دیگر بود

    این بار از آهن و فولاد

    نیزه و شمشیر

    آری

    انسان چنین است:

    «آنکه خیرش با درد صبر آشناست.»

    انسان‌نما را،

    نمی‌دانم

    سیّدمحمّد حکاک

    میلاد

    دل هرچه نظر به وسعت عالم تافت

    جز غور تو در عرصة آفاق نیافت

    هنگام نهادن قدم بر سر خاک

    دیوار حرم به احترام تو شکافت

    عباس براتی‌پور

    غدیر

    در خک غدبر نخل هستی سر داد

    جبریل پیام حق به پیغمبر داد

    آن روز امیر در میخانة عشق

    پیمانه به دست ساقی کوثر داد

    شهادت

    محراب در آن پگاه بی‌تاب گریست

    دریا به خروش آمد و گرداب گریست

    تا تیغ شکافت فرق نورانی او

    خورشید به خون نشست و مهتاب گریست

    عبّاس براتی‌پور

    مولا

    خورشید جهان‌تاب و جانگیر علی بود

    پر دردترین نالة شبگیر علی بود

    بر چهرة کفر و ستم و شرک و پلیدی

    کوبنده‌تر از ضربة شمشیر, علی بود

    کامران شرف‌شاهی

    گل پنبه

    خدای دردهای بی‌دوایت

    خدای گریه‌های بی‌صدایت

    خدا را می‌توان دیدن علی جان

    در آن پنبه‌های دست‌هایت

    محمّدرضا سهرابی‌نژاد

    سفر سبزينه

    آسمان در گذرت باراني‏است

    قسمت آينه‏ها حيراني‏ست

    سنگ مي‏بارد و دل آيينه‏ست

    بعد تو سهم زمين آدينه‏ست

    مرگها همسفر ميلادند

    زخمها ترجمه بيدارند

    چهره آينه‏ها پرچين است

    خواب دريا چقدر سنگين است

    چشمها آينه‏ها حيرانند

    برگها همسفر توفانند

    چه كس از زلزله حرفي گفته‏ست

    كه چنين خواب زمين آشفته‏ست؟

    شيهه در شيهه جنون مي‏تازد

    گرد شمعي كه قيامتخانه‏ست

    محشري از سفر پروانه‏ست

    ***

    سرو بنشست ز پا، تاك شكست

    خبر آمد كمر خاك شكست

    ***

    اي زمين آينه‏ات را چيدند

    ماه را از افقت دزديدند

    هر ستاره پس از اين يك داغ است

    بي تو طوفان تبر در باغ است

    بسته بر ناله ما بغضي راه

    بي تو ماييم، و يك محشر آه

    بال در صبح كمين زخمي شد

    آسمان سوخت، درختان مردند

    بي تو گلها همگي پژمردند

    ***

    اي تنت زنبق و روحت شبنم

    جانت از آتش و جسم ابريشم

    اي دلت آينه روحاني

    عمر تو يك سفر عرفاني

    از ازل تا به ابد حيرانت

    هفت گردون همه سرگردانت

    اي تو عينيت هر اسطوره

    متنزل شده در هر سوره

    هر دم از ديدن تو چون عيدي‏ست

    تيغ را عصمت تو تعميدي‏ست

    ما به ديدار تو عادت داريم

    در شب چشم تو دعوت داريم

    هر نگاه تو پلي تا درياست

    هفت پشتت همه از دريايند

    از افقهاي ازل مي‏آيند

    مثل يك قرن سراسر عيدند

    هفت پشتت همه از خورشيدند

    خضرهاي سفر عرفانند

    هفت پشتت همه از بارانند

    اي چمن تا چمن آوازت سبز

    در نيازي ازلي نازت سبز

    در عطش فرصت باران با تو

    در خزان بوي بهاران با تو

    در بلنداي تو مي‏ريزد پر

    بال افلاكي ادراك بشر

    تيغ تو صاعقه‏اي در صف بدر

    با تو قدر دگري در شب قدر

    نيست در قله تاريخ، دگر

    از رصدهاي تو روحاني تر

    اي تو پيوسته محمد واحد

    مصطفي ديد ترا در معراج

    با تو دم زد ز اناالحق حلاج

    تا غديرت سفر سبزينه

    طرح درياست در اين آيينه

    چشم تو آينه نيتهاست

    دست تو باغ صيميميتهاست

    راز مسجودي آدم ديدم

    در تو توحيد مجسم ديدم

    مسئلت را به درت اي ساقي

    كاسه چشم عدالت باقي

    سرخ شد پلك افق در خونت

    نيست افسانه وهم افسونت

    آشنايند به ياربهايت

    نخلهاي نجف و شبهايت

    نور تا مي‏دمد از آن سينه

    مي‏شود گلشن راز آيينه

    جغد خنديد و زمين شوم گريست

    ***

    آسمان در شب محتوم گريست

    خسته شد حنجره در تاريكي

    باز شد پنجره بر تاريكي

    فصل پرواز، و پرها بسته

    افقي كور و كبوتر خسته

    باز هم پشت لباسي از دين

    جاهليت زده صف در صفين

    داس بر هر چه كه روييد زدند

    «قاسطين» تيغ به خورشيد زدند

    غرق شد آينه‏ات در گرداب

    محو شد عكس حقيقت در قاب

    بس كه تشويش در ايامت بود

    آن شب آرامترين شامت بود

    بر سرت سايه ابري دلگير

    چك چك زخم ز سقف شمشير

    خصم خورشيد و گل و باران بود

    دشمنت زشت‏تر از شيطان بود

    صبح گل از نفس شبها مرد

    جاده در حسرت مركبها مرد

    صبح از اسب به زير افتاده‏ست

    بس كه تشويش در ايامت بود

    آن شب آرامترين شامت بود

    و كسي گفت سحر در پيش است

    روح درياست اگر در چاه است

    و كسي گفت سحر در پيش است

    سفر موج عبور از خويش است

    با غديرت سفر سبزينه

    طرح درياست در اين آيينه

    يا علي شادي شبنمها كو؟

    بي تو موسيقي زمزمها كو؟

    ساقي از كوثر شوقم مي ده

    عطشم بنگر و پي در پي ده...

    پرويز عباسي ذاكاني

    بازگشت به ابتدای مقاله ↑