اسماعیل شفیعی سروستانی
در سال‌های پرشور جوانی و در رفت و آمد به مجالس و مساجد، همة فکر و ذکر ما شده بود، گفت‌وگو دربارة استعمار، امپریالیسم و دست‌نشانده‌های چاق و لاغرش که بر صندلی‌هایی به بزرگی «آسیا»، «آفریقا» و «آمریکای لاتین» تکیه زده بودند. فکر مبارزه و آرزوی آزادی، هیچگاه از سر ما دست بر نمی‌داشت و همة آنچه مردم بینوا را از دین و دینداری و نان محروم می‌ساخت و در ازدحام ولنگاری اجتماعی، استبداد سیاسی و چپاول، دارایی دنیا و آخرتشان را به سیاهی می‌کشید.
کتاب قصّه‌ها و اشعار شاعران که گاه و بیگاه به دستمان می‌رسید و حتّی آهنگ‌ها و ترانه‌هایی را هم که گوش می‌کردیم و بفهمی، نفهمی صد جور تفسیر و تحلیل روی آنها بار می‌کردیم، همگی بوی همین نقل و قول‌ها را داشتند و عکس‌های سیاه و سفید مبارزان ضدّ استعماری که یواشکی اوزالید می‌شدند و ما آنها را دور از چشم نامحرم به در و دیوار اتاقمان می‌چسباندیم.
خدا رحمتش کند! رفیقی داشتم که هرگاه آفتاب غروب می‌کرد و پردة شب پایین کشیده می‌شد، هوای شکستن شیشة بانک‌ها به سرش می‌زد و همة روز، در پی کشف راه فرار، کوچه‌پس‌کوچه‌های شهر را قواره می‌کرد تا به وقت فرار از دست پاسبان‌ها، بتوانیم جان سالم به در ببریم. عاقبت هم در یک روز روشن، کف خیابان و جلوی چشم خلق روزگار، با تیر مستقیم یکی از همان پاسبان‌ها از پا درآمد و شهید شد. از او، عکسی به یادگار برایم باقی مانده است؛ در حالی‌که روی تخته‌سنگی در میانة گندمزاری نشسته و رو به دوربین لبخند می‌زد؛ با خطّ خودش هم زیر همان عکس نوشته بود: نشسته‌ام بر تخته‌سنگی و انگار مردی می‌مانم که دیگر نیست!
گاهی وقت‌ها به سرم می‌زند به سراغ تتمّة جزوه‌ها و پلی‌کپی‌های قدیمی که دیگر حسابی زرد و رنگ و رو رفته شده‌اند، بروم و برای بر و بچّه‌های امروزی، تجدید چاپشان کنم. فکر نمی‌کنم تا دنیا دنیاست، گفت‌وگو از استعمار کهنه و نو، امپریالیسم و طاغوت کهنه بشود. تا میل به قدرت و تمامیت‌خواهی، با دلّالگی شیطان در تاروپود این موجود یک سر و دو گوش (انسان) باقی است، این گفت‌وگو هم باقی است. هنوز هم کم و بیش در بین برو بچّه‌های جوان، گوشی برای این‌جور حرف‌ها، می‌شود پیدا کرد؛ اگر چه، جزوه‌ها رنگ و رو رفته شده‌اند؛ جوانی من رفته و دوست قدیمی گرمابه و گلستانم، که انگار مردی می‌ماند که دیگر نیست.
هنوز هم کم و بیش، بوی تند الکل عکس‌های سیاه و سفید و اوزالید شده را در مشام دارم، مثل بوی تند و گزندة استعمار و استعمارگران، که گاه و بیگاه پوست می‌ترکانند و رنگ عوض می‌کنند، مثل مار که سالی یک بار پوست می‌اندازد.
جز اینها، سخنرانی‌های برخی سخنرانان معمّم و مکلّا بود که چشم سر و دل ما را بر آنچه پیرامونمان می‌گذشت، باز می‌کردند. بی‌تعارف، هنوز جملات کوبنده و عبارات پرجوش و خروش و متحرّک مردانی، چون فخر‌الدّین حجازی را در گوش دارم. خدا رحمتش کند و دیگران را که چون او، از استعمار و مبارزة فکری و عملی با استعمارگران و امپریالیسم می‌گفتند.
وقتی هم خودمان پر و بالی درآوردیم و قلمی و قدمی یافتیم، همة آموخته‌ها را برای جوانانی که پشت سرمان می‌آمدند، می‌گفتیم تا مبادا راه بی‌رهرو بماند.
نوشتیم و گفتیم که این جریان شریر و بی‌خدا، بنا بر ماهیت سلطه‌جویش، با گذر زمان، با حلول در کالبدهای مختلف، به حیات موذیانة خود ادامه می‌دهد؛ ماهیتی که برای صورت‌های مختلف استعماری و استکباری و با شعارهای فریبنده، دل و دین را از همگان می‌برد. روزگاری، اسلحه به دست، «عراق» و «الجزایر» و «هند» را مستعمره می‌سازد و روزی دیگر، پوست انداخته و با سرمایه‌های غارت‌شده، استعمار نو را برپا می‌سازد تا همچنان بر مدار سلطه بماند.
استعمار، چه اسلحه به دست گیرد و چه در هیئت کارتل‌ها و تراست‌های بین‌المللی عزم خود را برای سرمایه‌گذاری جزم کند، برای آن کس که ماهیتش را شناخته باشد، قابل شناسایی است.
استعمار، امپریالیسم و همة مهره‌های دست نشانده‌اش در شرق و غرب در زمین خدا، هزارچهرة آشکار و نهان دارند و عموماً با ظاهری بشردوستانه، صلح‌طلب و مدّعی آبادانی و رفاه؛ امّا هر گام آنها، دامی است که فراروی مؤمنان و مستضعفان پهن می‌شوند تا او به حیات شریر خود ادامه دهد.
زالوی استعمار نو، آرام و بی‌صدا، بر پیکر طعمه می‌افتد و شروع به مکیدن خون می‌کند. طعمه، آرام‌آرام، ضعیف و ضعیف‌تر می‌شود تا آنکه به تمامی از پای می‌افتد.