مقدّمه
این روزها دسترسی به آبمیوه دیگر به دشواری سابق نیست و مردم خیلی راحت هر نوع آبمیوه‌ای را که بخواهند، در آبمیوه فروشی‌ها و رستوران‌ها پیدا می‌کنند. خیلی از افراد هم آبمیوة مورد علاقه‌اشان را خودشان درست می‌کنند.
اخیراً مؤسّسة ملّی سرطان برای ترغیب مردم به مصرف میوه و سبزیجات بیشتر تلاش می‌کند. همواره توصیه می‌شود که هر روز، حدّاقل پنج وعده میوه و سه وعده سبزیجات استفاده کنید و دلیل آن خیلی ساده است: رژیم غذایی سرشار از میوه و سبزیجات از بسیاری از بیماری‌ها و مشکلات جلوگیری می‌کند؛ سرطان سینه، روده، مری، معده، ریه، تخمدان و مقعد. دانشمندان به دنبال موادّ شیمیایی موجود در گیاهان هستند که از بروز این مشکلات و ناراحتی‌ها جلوگیری می‌کند. این موادّ شیمیایی گیاهی که فیتوشیمی نامیده می‌شوند، در رأس تحقیقات و مطالعات غذایی قرار گرفته‌اند. در این راه، محقّقان چند مادّة غذایی را پیدا کردند: گوجه فرنگی، به همراه ویتامین C، ویتامین A و برخی موادّ معدنی که ده‌ها هزار مادّة شیمیایی دیگر در خود دارد. بروکلی، کلم، گل‌کلم، هویج، کلم‌پیچ، کلم‌قمری، پیاز، سیر، شلغم، چغندر قرمز، فلفل، تره فرهنگی، پیازچه و... از جمله سبزیجاتی هستند که خواصّ ضدّ سرطانی دارند.
آب آناناس
شیرة آناناس دارای ویتامین‌های مختلف، عناصر معدنی مفید، املاح معدنی و نوعی فرمان هضم‌کنندة بسیار قوی است. آب آناناس (شیره)، در رفع نارسایی‌های هضمی، مؤثّر واقع می‌شود و دوران نموّ، همچنین در دورة نقاهت، اثر سازنده و تأمین‌کنندة قوای بدن ظاهر می‌کند. همچنین دارای خاصّیت مدرّ و رفع مسمومیت است.
آب انار
اثر مدرّ و مفرّح دارد. مصرف رقیق شدة آن با آب، در بیماری‌های مجاری ادرار، بیماری‌های مختلف ناشی از التهاب دستگاه‌های بدن و در بیماران مبتلا به عدم کفایت ترشّح صفرا، توصیه شده است.
آب انگور
شیرة انگور که شیر گیاهی (Lait Vegetal) نیز نام نهاده شده است،
اثر انرژی‌زایی قوی دارد؛ به طوری که هر کیلوگرم آن، معادل 800 تا 900 کالری، انرژی ایجاد می‌کند. دارای اثر نیرودهنده و ضدّ سمّ قوی است. در برافروختگی‌ها، روماتیسم، نقرس، سنگ کلیه، زیادی اورة خون (اورمی Uremie)، اختلالات ناشی از بالا بودن فشار خون، ورم روده و احتقان کبدی، اثرات درمانی ظاهر می‌کند.
مصرف 1000 تا 1200 گرم آب انگور (شیرة انگور) به مدّت چند روز، در افراد چاق و در رفع خستگی عمومی بدن مفید واقع می‌شود.
آب پرتقال
شیرة پرتقال، اثر مقوّی و نشاط‌آور دارد و چون با مصرف آن، غلظت خون کاهش می‌یابد، می‌توان آن را محافظ خوبی برای عروق خونی به حساب آورد. اگر آب پرتقال، بدون پوست کندن میوه تهیّه شود، اثر نیرومندتر ظاهر می‌کند. آب پرتقال، ویتامین‌های BC2 (محافظ عروق خونی) و پروویتامین A (کاروتن) دارد.
آب پرتقال، نوشابه‌ای مفرّح با خاصّیت مدرّ و دارای اثر ضدّ سم است؛ به علاوه مقاومت طبیعی بدن را زیاد می‌کند.
آب تمشک
شیرة تمشک، طعم بسیار مطبوع دارد. به هر دو صورت، خالص یا رقیق، می‌تواند با آب مصرف شود. برای مبتلایان به بیماری‌های روماتیسم، نقرس، ناراحتی‌های پوستی مختلف (درماتوزها) و همچنین بیماران تب‌دار، مفید واقع می‌شود. مخلوط آب تمشک و آب انگور فرنگی، نوشابه‌ای با طعم بسیار مطبوع به وجود می‌آورد و اگر مخلوط آنها با آب رقیق شود، نوشابة مناسبی برای بیماران مبتلا به تب‌های دانه‌ای و به طور کلّی بیماران تب‌دار خواهد بود و در رفع التهاب مجاری ادرار مؤثّر واقع می‌شود.
آب توت فرنگی
شیرة توت فرنگی، طعم مطبوع و اثر تأمین کنندة عناصر معدنی بدن، ضدّ روماتیسم و نقرس دارد؛ زیرا با مصرف آن، دفع اسید اوریک به سهولت انجام می‌گیرد. آب توت فرنگی، نیرودهندة کبد و تنظیم‌کنندة اعمال سیستم عصبی است. مصرف آن در مبتلایان به تصلّب شرائین و سنگ کلیه، اثرات درمانی ظاهر می‌کند؛ به علاوه در مسمویت‌هایی
که خود به خود، به علّت فراهم شدن موادّ سمّی در بدن یا ناشی از سموم میکروبی (Auto intoxication) عارض می‌شود، اثرات درمانی ظاهر می‌کند.
شیرة توت فرنگی، علاوه بر مطبوع بودن، دارای اثر ضدّ میکروبی، مخصوصاً باسیل تیفوئید (مولّد حصبه) است.
آب زردآلو
شیرة زردآلو، دارای ویتامین‌های مختلف و املاح معدنی زیاد است؛ در رفع خستگی‌های جسمانی و روحی، کم‌خونی و همچنین در دورة نقاهت، مؤثّر واقع می‌شود. آب زردآلو، انرژی‌دهنده و نشاط‌آور است.
آب سیب
شیرة سیب، اثر نیرودهندة اعصاب و ماهیچه‌ها را دارد و چون مدرّ و دفع کنندة موادّ سمّی بدن است، برای مبتلایان به روماتیسم و نقرس مفید واقع می‌شود. ضمناً ضدّ عفونی کنندة روده و تصفیه‌کنندة خون است و در بیماری‌های مختلف، به عنوان یک نوشابة مفرّح و مفید به بیماران داده می‌شود.
شیرة سیب رسیده (آب سیب رسیده)، دارای اثر ملیّن است و می‌تواند مورد استفادة مبتلایان به یبوست قرار گیرد.
آب سیب را می‌توان مانند آب پرتقال، به آب میوه‌های دیگر، جهت خوش طعم نمودن آنها، اضافه کرد.
آب شاه‌توت (توت سیاه)
شیرة شاه‌توت، به حالت رقیق‌شده، اثر ملیّن دارد. غرغرة آن در رفع آنژین، آفت (Aphtes) و درمان التهاب مخاط دهان، مؤثّر واقع می‌شود. آب شاه‌توت (توت سیاه) را همیشه باید به حالت تازه مصرف کرد، دارای اثر صفرابُر است.
آب گریپ‌فروت (Grape fruit)
گریپ‌فروت، میوة گیاهی به نام Gitrus Papradisii Macf است، در «ایران» پرورش می‌یابد و به زبان فارسی نیز به همان نام انگلیسی، مشهور است. دارای عناصر معدنی، ویتامین‌های B و pp، پروویتامین
A و موادّ مفید دیگر است.
شیرة آن (آب گریپ‌فروت)، دارای خاصیت اشتهاآور، تصفیه‌کنندة خون، رفع‌کنندة قوی رسوبات صفراوی و مقوّی کبد است. اثر کم‌کنندة غلظت خون را دارد و مانند آب پرتقال، محافظ خوبی برای عروق خون است. به همین علّت در موارد سختی و شکنندگی عروق موئی (Fraglitie capillare) می‌توان از آن استفادة درمانی به عمل آورد.
آب گلابی
شیرة گلابی، خاصیت مدرّ، تصفیه‌کنندة خون، دفع‌کنندة اسیداوریک و تأمین‌کنندة عناصر معدنی مورد نیاز بدن دارد. مصرف آن در بیماری‌های مختلف، مانند انواع کم‌خونی‌ها، خستگی عمومی و بیماری سل، اثرات مفید ظاهر می‌کند؛ ضمناً به علّت قابض بودن، در رفع اسهال‌های ساده، اثر درمانی دارد.
آب گوجه
شیرة گوجه، ویتامین‌های B، A و C و عناصر معدنی مفید، مانند آهن، منیزیم، پتاسیم و همچنین فسفر دارد. نوشابه‌ای با اثر نیرودهندة عصبی، انرژی‌زا، ملیّن و ضدّ سم است. برای بیماران مبتلا به روماتیسم، تصلّب شرائین و همچنین برای کسانی که پیوسته احساس خستگی عمومی می‌نمایند، خواصّ درمانی ظاهر می‌کند.
مصرف آب‌گوجه چندان معمول نیست.
آب گیلاس
شیرة گیلاس، تأمین‌کنندة عناصر معدنی بدن، تصفیه‌کنندة خون و ضدّ روماتیسم است و چون طعم مطبوع (مخصوصاً انواعی از آنها که کمی ترش مزه‌اند) دارد، نوشابه‌ای مفرّح و نشاط‌آور به حساب می‌آید. برای مبتلایان به تصلّب شرائین، پرخونی، نقرس و آرتریت (التهاب و درد مفاصل Arthcrite)، نوشابة مفید و درمان‌کننده می‌باشد. به علاوه انرژی‌زاست و چون اثر دفع موادّ سمّی بدن را دارد، می‌توان یک عامل جلوگیری کننده از پیری زودرس به شمار آید.
مبتلایان به التهاب مفاصل، چاقی و یبوست، می‌توانند شیرة یک کیلوگرم گیلاس رسیده را روزانه مصرف کنند.
آب لیموترش
شیرة لیموترش شبه شیرة میوه‌هایی، مانند پرتقال، گریپ‌فروت، هویج، سیب و انگور، در تأمین سلامت بدن از شهرت خوبی برخوردار است و چون ویتامین‌ها و عناصر مفید مختلف همراه دارد، در ردیف نوشابه‌های مفید و درمانی جای داده می‌شود.
آب لیموترش، خاصیت مدرّ، ضدّ روماتیسم و نقرس، تصفیه‌کنندة خون و نیرودهندة سلسلة عصبی سمپاتیک را دارد.
شیرة لیموترش را که به آب لیموترش موسوم است، می‌توان به حالت خالص یا مخلوط با آبمیوه‌های دیگر مصرف کرد.
آب نارنگی
شیرة نارنگی، طعم مطبوع و مفرّح دارد و چون در ترکیبات آن، برم (Broome) وجود دارد، خواصّ مسکّن ظاهر می‌کند.
آب هلو
شیرة هلو، نوشابه‌ای با اثر مدرّ و ملیّن است. سوءهاضمه را درمان می‌کند. در دفع رسوبات ادراری نیز مؤثّر می‌باشد.
آب گوجه‌فرنگی
آب گوجه‌فرنگی، مصرف روزانه و جاری دارد. معمولاً آن را با آب کرفس مخلوط نموده، مصرف می‌نمایند. در تهیّة آب گوجه‌فرنگی حتماً باید انواع کاملاً رسیدة آن را انتخاب نمود. آب گوجه‌فرنگی در موارد کمبود عناصر معدنی بدنی، درمان برافروختگی‌ها، روماتیسم، نقرس، تصلّب شرائین و جلوگیری از پیری زودرس، خاصیّت درمانی ظاهر می‌کند.
به آب گوجه‌فرنگی، به تناسب فصل می‌توان آب‌لوبیای سبز یا آب هویج یا آب برگ ترب و غیره اضافه نمود. در موقع تهیّة آب گوجه‌فرنگی اگر میسّر باشد، می‌توان چند برگ همیشه بهار (Calendula officianlis) که اثر تصفیه‌کنندة خون دارد و همچنین جوانه‌های گزنه که اثر مقوّی
و رفع کم‌خونی دارند، اضافه نمود تا اثرات درمانی بیشتری ظاهر شود.
آب هویج
آب هویج، در درمان کم‌خونی، زخم معده و اثنی‌عشر (اولسر)، ورم رودة بزرگ و کوچک، اسهال‌های ساده، بیماری‌های کبدی، صفراوی، مسمومیت‌ها، ناراحت‌های جلدی مختلف (درماتوزها Dermatoses) مؤثّر واقع می‌شود؛ به طوری که مصرف روزانة آن، ضروری ذکر شده است. آب هویج با دارا بودن عناصری، مانند آهن، فسفر و منیزیم که در ساخته شدن خون و بافت‌ها ضرورت دارند و همچنین ویتامین‌های مختلف، مخصوصاً پروویتامین A و موادّی نظیر پکتین‌ها و غیره، در درمان بسیاری از بیماری‌ها تأثیر فراوان دارد.
از محسّنات آن، این است که مصرف آن در هر سنّی، خواصّ درمانی مشخّص در رفع ناراحتی ظاهر می‌کند؛ به طوری که می‌توان در نوزاد شیرخواره و افراد مسنّ، هر یک استفاده‌های درمانی متفاوت و غیرقابل مقایسه، از آن به دست آورد. مصرف آن در افراد جوان باعث می‌شود که جوانی و شادابی آنها برای مدّتی طولانی حفظ شود و دیرتر به پیری برسند. به آب هویج، چون طعم مورد پسند ندارد، معمولاً آب کرفس یا آب گوجه‌فرنگی یا آب جعفری یا آب‌لیمو ترش و گاهی مجموع آنها را می‌افزایند و نوشابه‌هایی به دست می‌آورند که در تأمین سلامت، بسیار مؤثّر واقع می‌شود.