جهان اسلام دربارة اهل بيت(ع) چگونه ميانديشد؟
سلسله نشستهاي ماهانة «فرهنگ مهدوي» سه رقمي شد. با عنايات حضرت صاحب الزّمان، ارواحناله الفداء، در آخرين روزهاي بهمنماه، يکصدمين نشست مهدوي موعود با حضور جمع کثيري از علاقهمندان برگزار شد. اين سلسله نشستهاي ماهانه که به صورت پياپي و با ادبياتي متفاوت با آنچه در گفتوگوهاي مهدوي رايج بود، از آذرماه سال 1384 آغاز گشت و به لطف خداوند متعال، در بهمن ماه 1394 به صدمين شمارة خود رسيد.
در اين نشست که متفاوت با ديگر نشستهاي موعود نيز برپا شد، پس از ذکر مصيبت حضرت فاطمه زهرا(س)، مدّاحي ذاکر اهل بيت(ع)، آقاي بختياري، از مجموعه آثاري که مرتبط با اين سلسله نشستها بودند، رونمايي به عمل آمد.
بيش از يکصد لوح فشرده و چهارده عنوان کتاب
دکتر محمود مطهّرينيا، از اعضاي هيئت تحريرية «ماهنامة موعود»، چهارده عنوان از کتابهاي مؤسّسة فرهنگي موعود را که مرتبط با ايننشستها بود، معرفي کرد. از ميان اين کتابها ميتوان به عناويني، همچون «پايان غيبت»، «پدران مهربان ما»، «آل ياسين»، «بيوتروريسم»، «غذاي شما، داروي شما» ، «دنياي قشنگ نو؛ در نقد سبک زندگي مدرن»، «قبيلة لعنت»، «کاهنان معبد جادو» و... اشاره کرد.
پس از معرفي اين کتابها، استاد اسماعيل شفيعي سروستاني، سردبير ماهنامة موعود و مؤسّس «مؤسّسة فرهنگي موعود عصر(عج)» براي ارائة گزارشي از برگزاري صد نشست در ده سال گذشته، به روي صحنه دعوت شد.
ايشان در ضمن سخنان خود بيان کرد که با لطف و عنايت امام زمان(ع) در طيّ 25 سال گذشته، غير از اين صد نشست، در سراسر کشور، نشستها، سخنرانيها و کارگاههاي آموزشي بسياري از سوي مؤسّسة موعود برپا شده که همگي همسو و همجهت با هدف و خطّ مشي موعود انجام گشته است. ايشان دربارة احساس ضرورت برپايي نشستهاي ماهانة فرهنگ مهدوي افزود:
در کارنامة موعود در 20 سال گذشته، بيش از 1000 همايش، سخنراني و کارگاه آموزشي ثبت شده است. بهرقم اين حضور جمعي در «ايران»، احساس کرديم که ميبايست نشستي از سوي مؤسّسة موعود برگزار کنيم؛ زيرا در رفت و آمدي که بنده در ميان جوانان داشتم، متوجّه شدم که نقاط ضعف و کوري داريم که کسي قادر به پر کردن آن نيست؛ ضمن اينکه چون دائم در حال تحقيق و پژوهش بوديم، به موضوعاتي ميرسيديم که ميدانستم تا سازمانها و نهادها بخواهند به آن برسند، زمان سپري ميشود و نتيجهاي نميتوانيم از
آن بگيريم؛ لذا تصميم گرفتيم که خودمان سلسله نشستهايي را برگزار کنيم.
سردبير ماهنامة موعود در ادامة سخنانش اهداف مؤسّسه از برگزاري نشستها را چنين عنوان کرد:
منظور ما اين بود که پنجرههايي را در حوزة مطالعات فرهنگي و مهدوي بگشاييم که تا پيش از آن، در ايران باز نشده بود و اگر ميخواستيم صبر کنيم که ديگران اين پنجرهها را باز کنند، ممکن بود زمان از دست برود.
استاد سروستاني اشاره کرد که منظّم برگزار شدن نشستها از اهدافي بود که بحمدالله در نشستها پياده شد؛ چنانچه در طيّ ده سال، همواره آخرين پنجشنبة هر ماه شمسي در ساعت 14:30 نشستها برگزار شده است و همچنين هدف منتشر کردن موضوعات ارائه شده در کشور نيز مؤسّسه را بر آن داشته که در طيّ اين ده سال، همواره توليد لوح فشردة نشست، در دستور کار اين مؤسّسه قرار بگيرد.
بدين ترتيب، استاد سروستاني، مجموعه لوحهاي فشردة موعود را (که به تازگي با بستهبندي جديد از سوي اين مؤسّسه ارائه شده است.) مجموعهاي پژوهشي و کامل در موضوعات ارائه شده معرفي کرد که قابل استفادة دانشجويان، استادان و پژوهشگران است و ادامه داد:
اگر روزي در اين کشور، يعني کشور امام زمان(ع)، تصميم گرفته شود به صورت جدّي و دردمندانه در نشر معارف مهدوي کار بشود تا جماعتي به عنوان مربّي تربيت شوند، ميتوانند از اين لوحها، کتابها و مجلّات موعود که با ادبيات روز تنظيم شده است و تمامي جريانهاي موافق و مخالف امام زمان(ع) در آن معرفي شدهاند، استفاده کنند.
آنگاه تأکيد کرد:
چالشهاي فراروي مؤمنان و مستضعفان هميشه در انتخاب موضوعات مورد نظر ما بوده و هست؛ چرا که ميدانيم مردم ايران به عنوان کشوري مسلمان و ولايي که قرار است در آينده و به اذن الله در ميدان ياري امام زمان(ع) وارد بشوند، چالشهايي فراروي خود دارند و بنابراين ما تشخيص خطرات در زمان را در دستور کار قرار داديم؛ شما در عناوين و آثار موعود بيوتروريسم، آرمگدون، غرب و آخرالزّمان و... را ميبينيد.
استاد سروستاني با ارائة تاريخچهاي کوتاه از نحوة شکلگيري و تغييرات انجام شده در نشستهاي موعود، تأکيد کرد که تمام فعّاليتهاي اين مجموعه ذيل عنايات حضرت مولانا، صاحبالزّمان(عج) صورت پذيرفته است و همة کساني که مستقيم و غيرمستقيم در اين امور مشارکت کردند، در ثواب اين فعّاليتها شريک و سهيم خواهند بود.
در ادامة مراسم ويژة نشست صدم موعود، جوايزي به همکاران و همياران هميشگي مؤسسّة موعود(عج) به رسم يادبود اهدا شد و سپس سخنران اصلي اين نشست، حجّت الاسلام و المسلمين، دکتر زماني، معاون بينالمللي حوزة علميّة قم، سخنراني خود با موضوع «جهان اسلام دربارة اهل بيت(ع) چگونه ميانديشند؟» را ارائه کردند.
جهان اسلام دربارة اهل بيت(ع) چگونه ميانديشند؟
حجّت الاسلام زماني، اعلام کرد که هرچند در طول تاريخ، تمامي اهل تسنّن بر اساس مطالعات کتابخانهاي و ميداني، ده نظر مختلف دربارة اهل بيت(ع) دارند که برخي بسياري تند و مخالف اهل بيت(ع) به نظر
ميرسد؛ امّا امروزه هيچ گروه منسجم و فرقهاي از ميان مذاهب وجود ندارد که مخالفتي آشکار با اهل بيت(ع) داشته باشند و اگر هم دشمني با اهل بيت(ع) از سوي افرادي صورت ميپذيرد، آنان پيروان مذهب و فرقة منسجمي نيستند. حتّي سلفيها و وهّابيان نيز ادّعاي دشمني با اهل بيت(ع) ندارند؛ بلکه خودشان را دوستدار آنان معرفي ميکنند؛ چنانچه دربارة امام حسين(ع) و ديگر معصومان(ع) کتابهايي منتشر کردهاند.
حجّت الاسلام زماني که سابقة سه دهه حضور در سرزمينهاي اسلامي را داشته است، عقايد اهل سنّت در طول تاريخ، دربارة اهل بيت(ع) را برشمرد؛ از آن جمله ميتوان به نصب (دشمني سرسختانه که به پيروانش ناصبي گفته ميشود) اشاره کرد.
حجّت الاسلام زماني در تعريف عقايد ناصبيان، آنان را قاتلان امامان معصوم(ع)، غصبکنندة جايگاه خلافت، آمران و استخدام کنندة قاتل براي کشتن ائمّة معصوم(ع) معرفي کرد؛ مانند: خوارج نهروان، دشمنان امام حسين(ع) در دشت کربلا و... . ايشان اعلام کرد که امروزه تمام نواصب تغيير کردهاند؛ مثلاً خوارج تغيير شکل دادهاند و در حال حاضر آنان حضرت عليّبن ابيطالب(ع) را امام خود ميدانند.
استاد زماني پس از معرفي «ناصبيان»، به بيان تفکّرات ديگر پرداخت که عبارتند از:
2. گروهي که اعتقاد دارند امامان معصوم(ع) هم عرض و هم شانة ديگر صحابي و ياران رسول اکرم(ص) هستند (که سردمدار آن ابنتيميّه است)؛
3. گروهي که اعتقاد دارند اهل بيت رسول اکرم(ص) (شامل همسران، خويشان و فرزندان پيامبر(ص)) و مودّتورزي به آنان بر اساس «آية مودّت» واجب است؛ که نگاه عامّة اهل سنّت در دنيا چنين است و کتاب «ينابيع المودّة» (اثر سليمان قُندوزي) نيز از سوي آنان در اين راستا نوشته شده است؛
4. گروهي که اعتقاد دارند فرزندان حضرت زهرا(س)، حتّي اگر با فاصله باشند، در مودّتورزي مقدّم بر ديگر اهل بيت هستند. بنابراين در اين نگاه، مودّت به امامان معصوم(ع) وجود دارد؛ چنانچه در ساخت «مسجدالنبيّ(ص)»، نام دوازده امام معصوم(ع) بر صحنهاي حرم نقش بسته است. در اين نگاه، امامان دوازدهگانه با صحابي و ياران رسول اکرم(ص) هم عرض معرفي ميشوند؛
5. گروهي که اعتقاد دارند که ائمّة دوازدهگانه(ع) مصداق اهل بيت پيامبر(ص) و برتر از ديگر اهل بيت هستند؛
6. گروهي که اعتقاد دارند ائمّة دوازدهگانه، «اعلم» امّتند؛ از جمله ابوحنيفه (مؤسّس فرقة حنفي) که امام صادق(ع) و امام باقر(ع) را افقه و اعلم از ديگر انسانها ميدانست؛ در حالي که اين افراد ميدانند که اين امامان، درسي از معلّمي نخواندهاند که اين نکتة بسيار مهمّي است که در کتابهاي اخير مصريان نيز به چشم ميخورد؛
7. گروهي که به نحوي به «عصمت امامان دوازدهگانه(ع)» اعتقاد دارند. البتّه آنان لفظ عصمت را مخصوص پيامبران ميدانند؛ امّا به مصون بودن امامان از گناه اعتقاد دارند. چنين مسئلهاي را ميتوان در کتابهاي تاريخي اهل سنّت مشاهده کرد که هرگز از امامان(ع) گناه و اشتباهي نقل نکردهاند.
دکتر زماني در اين موضوع، مشاهدات خود را نقل و بيان کرد اين گروه اعتقاد دارند که خداوند، امامان دوازدهگانه(ع) را مصون از گناه قرار داده است؛
8. گروهي که اعتقاد دارند ائمّة دوازدهگانه(ع) وسائط فيض الهي بر خلق عالمند و بنابراين اگر خواستهاي از خداوند دارند، به واسطة امامان(ع) از خداوند طلب ميکنند. اهل سنّت ايراني از نمونههاي اين گروه با اين اعتقادات هستند. همچنين در «مصر»، اهل سنّت، به زيارتگاههاي آن منطقه به قصد زيارت مشرّف ميشوند.
در اين بخش سخنراني، استاد زماني نمونههاي متعدّدي از اعتقادات مصريان به محلّ دفن سر مبارک حضرت حسين بن علي(ع)، بانو نفيسه و ديگران، ذکر و از احترام اهل سنّت به اين بزرگواران مثالهايي بيان کرد؛
9. گروهي که اعتقاد دارند امامان دوازدهگانه(ع)، علاوه بر اعلم و مصون بودن از گناه، «منصوب از جانب خداوند به مقام امامت» هستند. نمونة چنين فرقهاي «الطريقة العزميه» (از فرقههاي صوفيه) است؛
10. گروهي که اعتقاداتشان دربارة امامت حضرات معصومان(ع) با شيعيان يکسان است و تنها اختلاف نظرشان دربارة اين است که آيا حضرت مهدي(عج) متولّد شدهاند يا نه.
سخنران نشست از مصاديق عيني و امروزي ارادت و محبّت اهل سنّت به اهل بيت(ع) در مناطق سنّينشين ايران و ديگر سرزمينهاي اسلامي نام برد و خاطراتي از آنان نقل کرد که در آنها، تصاوير زيبايي از احترام و مودّت ورزي اهل سنّت به امامان دوازدهگانه(ع) ذهن را مينواخت.
در پايان اين نشست، همانند نشستهاي پيشين، «زيارت آلياسين» بدرقة راه مهماناني گشت که سالن را به قصد تهيّة آثار و محصولات مؤسّسة موعود در نمايشگاه مجاور نشست ترک ميکردند.
لازم به ذکر است که کتابها و لوحهاي فشردة نشستهاي ياد شده در اين گزارش (و ديگر آثار)، قابل تهيّه از طريق سايت ياران شاپ www.yaranshop.ir و شماره تلفن 88941235-021 ميباشد.
همچنين متذکّر ميشويم که نشستهاي موعود در سال 1395 نيز ادامه خواهد داشت و صد و يکمين نشست از سلسله نشستها در 26 فروردين ماه، همچون هميشه رايگان و آزاد براي حضور همگان برگزار خواهد شد؛ انشاء الله.