آیا هنوز وقت بیداری نرسیده است؟!

عبّاس استادآقایی

خدای حکیم از همان ابتدای آفرینش، سرمایه‌های ملکی و ملکوتی‌اش را در خزانة خود (اهل بیت) که کانون و مهبط وحی بوده‌اند، قرار داده و این امر را همچنان استمرار بخشیده است؛ زیرا در غیر این صورت، عالم هستی نابود می‌شد. خداوند این خورشیدهای ملکوتی را به گونه‌ای قرار داده که عالم هستی به امر او پرتو و شعاعی از وجود این انوار مقدّس الهی باشند.

هرچند این انوار مقدّس در لباس انسان به عرصة ظهور رسیده‌اند، امّا در حقیقت، آنها خود علم، قدرت، فعل، صفت فعل و اوصاف پروردگار در آفرینش هستند تا مرکز فیض و نقطة اتّصال مخلوقات، به ویژه انسان‌ها با ذات اقدس الهی باشند. در «دعای ندبه» آمده است:

«أَيْنَ السَّبَبُ الْمُتَّصِلُ بَيْنَ الْأَرْضِ وَ السَّمَاء؛

کجاست آن اتّصال دهندة بین زمین (روح انسان) و آسمان (خداوند)؟»

در این میان، دشمن سوگند خورده (ابلیس) همراه با ارواح خبیثه و شیاطین دیگر، در لباس‌های مختلف و با چهره‌های متفاوت می‌خواهند ما را غافلگیر نموده و تمام سرمایه‌های ما را یک‌جا از ما بگیرند. برای انجام این کار، همة راه‌ها را برای ما باز می‌گذارند؛ غیر از صراط مستقیم و طریقی که ما را به حقیقت و گنجینة الهی می‌رساند. او نقطة اصلی را با مکر و حیلة خود کور می‌کند تا همه با رضایت و خشنودی، مشغول عمل و عبادت خود شوند. «قرآن» می‌فرماید:

«كُلُّ حِزْبٍ بِما لَدَيْهِمْ فَرِحُون‏؛۱

هر گروهی در هر حزب و دسته‌ای که هستند، به عمل خویش خشنودند (و کاری به درستی و نادرستی آن ندارند).»

آری. دشمن اصلی ما و مصاحبان او خوب می‌دانند که اگر روزی مردم راه رسیدن به سرمایة اصلی خود را بشناسند، هرگز فریب بازی‌های شیطان و سراب‌های شیاطین را نخواهند خورد. امروزه می‌بینیم که در بین ما مسلمانان، به ویژه شیعیان، بسیاری دچار افراط و تفریط در مسیر دین شده‌اند و شیطان این‌گونه آنها را مشغول ساخته است؛ به طوری که بعضی دچار تفریط شده و با بی‌رمقی و عدم رگ حیات دینی و مذهبی، همین عبادات بی‌روح و معنا را کافی دانسته و شش دانگ بهشت را از آن خود می‌دانند و عدّه‌ای هم در افراط کامل قرار گرفته و با آنکه قرآن کتابی است که «تِبْياناً لِكُلِّ شَيْ‏ء» می‌باشد، ولی نسبت به مفسّر و نور ملکوتی آن که در پس پردة غیبت به سر می‌برد، اعتنایی نمی‌کنند. اینان با بی‌توجّهی به اصل قرآن و مفسّر واقعی آن، با یک سری علوم اکتسابی و الفاظ بازی و علومی که از غربی‌ها برای ما فرستاده شده تا ما را از اصل قرآن و ولایت و صاحب عصر و حجّت خدا دور سازد، سرگرم شده‌اند.

ماحصل این علوم این است که هنوز مفهوم واقعی صراط مستقیم و دروازة عالم ملکوت را نمی‌دانیم، با گستاخی هرچه تمام‌تر پا را از گنجینه و مرکز و منبع آفرینش فراتر نهاده و خود را در ذات اقدس الهی فنا و جزو ذات و عین ذات می‌پنداریم. نتیجة این امور مسلمانان و حتّی ما شیعیان این شده که امام عصر خود را فراموش کرده یا خود را از او بی‌نیاز بدانیم و موجب شویم که دشمن بیدار و آگاه در میان ما سمپاشی نموده و اعتقادات ما را تضعیف نماید. قرآن می‌فرماید: «فَأَيْنَ تَذْهَبُون؛۲ به کجا می‌روید؟!»

به راستی آیا ما نباید خود را در زمینة ظهور مقدّس آن حضرت مسئول بدانیم؟ چرا دشمن باید بتواند در بین ما سم پراکنی کند؟ ما که حقیقت و جوهرة دین در دستمان است. مردم جهان هم پیرو هر دین و مذهبی که هستند، تمام علوم هستی با فطرتشان سرشته و هریک با الهام‌پذیری از فطرت درونشان معتقدند که باید یک منجیّ و مصلح بیاید و تمام جهان را اصلاح نماید. قرآن، نبوّت، ولایت و مهدویت همگی با فطرت هماهنگ هستند و با تلنگری می‌توانیم خلق جهان را بیدار نموده و به این سمت اصلی که سمت نور مطلق است، دعوتشان نموده و از آنها در مسیر ظهور آن منجیّ و مصلح کل یاری بخواهیم. قرآن می‌فرماید:

«وَ لَئِنْ سَأَلْتَهُمْ مَنْ خَلَقَ السَّماواتِ وَ الْأَرْضَ لَيَقُولُنَّ اللَّهُ قُلِ الْحَمْدُ لِلَّهِ بَلْ أَكْثَرُهُمْ لا يَعْلَمُون‏؛۳

و اگر از آنها (تک تک افراد بشر) بپرسی که چه کسی آسمان‌ها (عالم ملکوت) و زمین (عالم ملک) را آفریده، به طور یقین می‌گویند: خدا. بگو حمد و ستایش مخصوص خداوندی است که (همه چیز را آفریده)؛ ولی بیشتر آنها نمی‌دانند.»

یعنی بیشتر مردم، شناخت و معرفت نسبت به خالق و آفرینندة خود و همة موجودات ندارند. علّت این عدم شناخت در این است که روح اینان در خواب و خیال فرو رفته یا بندة شیاطین و نفس شده و هرگز نمی‌فهمند که عبادت و بندگی، تنها برای ذات پروردگار است یا دچار روح مردگی شده‌اند.

خدای یکتا و بی‌نیاز، این آفرینش با عظمت را از روی حکمت آفریده و برای بندگی و هدایت و رسیدن به آخرین نقطة کمال، یکصد و بیست و چهار هزار پیامبر را همراه با کتاب و شریعت فرستاده و در رأس همة اینها انوار و خورشیدهای ملکوت ولایت اهل بیت را به عنوان تنها سرمایة خود به عرصة ظهور رسانده است. در برابر این موهبت‌ها و الطاف الهی، این انسان‌ها بودند که قدر این سرمایه‌ها را ندانسته و همه را یکی پس از دیگری به شهادت رساندند و موجب شدند که خدای متعال آخرین سفیر خود را که در حقیقت سرمایة تمام انبیا، اوصیا، اولیا و اهل بیت است، تا فراهم شدن زمینة ظهور، در پس پردة غیبت قرار دهد. قرآن می‌فرماید:

«بَقِيَّتُ اللَّهِ خَيْرٌ لَكُمْ إِنْ كُنْتُمْ مُؤْمِنين‏... ؛۴

ذخیرة خداوند که شامل سرمایة ملکی و ملکوتی است، برای شما بهترین است، اگر به خداوند ایمان دارید.»

آری. اگر او بیاید، تمام سرمایه‌های ملکی و ملکوتی، آسمانی و زمینی با ظهور باهرالنّورش بر همگان آشکار می‌شود. آیا اینک که قرن‌ها از زمان غیبت آن امام مظلوم می‌گذرد، وقت آن نرسیده است که به فکر آمدنش باشیم و زمینة ظهورش را فراهم کنیم؟ تا کی می‌خواهیم در زنجیر اسارت شیاطین جنّ و انس و نفس امّاره خود را گرفتار کرده و مستضعف فکری باشیم و به فکر چنین سرمایه‌ای نباشیم؟ باید بدانیم که او یقیناً به زودی خواهد آمد؛ چرا که خداوند هرگز کار عبث و بیهوده انجام نداده و هرچه آفریده و انجام می‌دهد، بر مبنای حکمت می‌باشد و غیبت حضرت ولیّ عصر(عج) بر اساس حکمت و آزمایش بشر انجام شده تا بشر از این استضعاف فکری بیرون آمده و با از بین بردن پردة جهل خود، پردة غیبت را نیز کنار بزند. قرآن می‌فرماید:

«وَ ما خَلَقْنَا السَّماءَ وَ الْأَرْضَ وَ ما بَيْنَهُما باطِلاً ذلِكَ ظَنُّ الَّذينَ كَفَرُوا... ؛۵

و ما آسمان‌ها (ملکوت عالم) و زمین (ملک عالم) و هر آنچه بین آنهاست را بیهوده نیافریدیم؛ بلکه این گمان کافران است.»

همة ما یقین داریم که خلقت، به این بن‌بست موجود ختم نمی‌شود؛ امّا متأسّفانه برای خالی کردن شانة خود از زیر بار مسئولیت، مانند کبک سر خود را زیر برف بی‌خیالی برده‌ایم تا بگوییم از هیچ کجا خبری نداریم؛ در حالی که بر اساس اعتقاد همة ادیان، منجی خواهد آمد. ما معتقدیم عالم هستی و روی زمین، هیچگاه از حجّت خدا خالی نمی‌ماند.

«لو لا الحجّة لساخت الارض باهلها؛۶

اگر لحظه‌ای حجّت خدا در روی زمین نباشد، زمین با اهلش نابود می‌شود.»

متأسّفانه همة ما، به نوعی ایشان را فراموش کرده و اصلاً به فکر آمدنش نیستیم. در این زمینه هیچ عذر و بهانه‌ای هم پذیرفتنی نیست؛ زیرا که او صاحب ما و امام و سرپرست ماست و اصلاً احساس نیاز به وجود ایشان نمی‌کنیم و کمبودش را در میان خود حس نمی‌کنیم!! جای بسی تأسّف است که بعضی از ما، نسبت به نام آن حضرت هم حسّاسیت نشان می‌دهیم؛ ولی نمی‌دانیم که این نوع افکار و این نوع رفتار، تیشه زدن به ریشة سرمایه مطلق خود در عالم ملک و ملکوت، یعنی حقیقت مهدویت است؛ زیرا او را به نام می‌شناسیم؛ ولی نه در بعد حقیقت ملکوتی و نوری و این در حالی است که اگر خداوند بخواهد به وسیلة او همه را هدایت کرده و عالم را به ملکوت مبدّل می‌نماید. قرآن می‌فرماید:

«قُلْ فَلِلَّهِ الْحُجَّةُ الْبالِغَةُ فَلَوْ شاءَ لَهَداكُمْ أَجْمَعين؛۷

بگو در حقیقت برای خداوند حجّت رسا و قاطعی است (به طوری که بهانه‌ای برای هیچ‌کس باقی نمی‌ماند). اگر بخواهد، شما را (به طور تکوینی و اجباری) هدایت و راهنمایی می‌کند.»

تا زمانی که این حجّت‌های الهی را که هستی به وجود ایشان وابسته است، نشناسیم و در نهایت نیز بر جهانیان حاکم نگردند، ما هرگز به سرمایة اصلی خود در آفرینش نرسیده و روی سعادت و کمال ابدی را نخواهیم دید. امام حسن مجتبی(ع) می‌فرمایند:

«ما اهل بیت اوّلین و آخرین هستیم. ما صاحب امر و فرمان‌دهنده‌ایم.

ما نور الهی هستیم؛ همان نوری که روحانیون (و کسانی را که دارای کمال و ظرفیت ملکوتی هستند) به نور خداوند روشن و منوّر می‌سازیم و با روح خدا که سرچشمه و مصدرش در وجود ماست، دارای روحشان می‌کنیم. بدانید که آخرین ما، همانند اوّلین ما و اوّلین ما همانند آخرین ماست.»۸

ما هنوز به آن درجه از پاکی نرسیده‌ایم که بتوانیم تهذیب و تزکیه کرده و مفهوم واقعی علم، بندگی، کمال و عشق با پروردگار را درک نموده و بشناسیم. از این‌روست که خداوند قرن‌ها این حجّت و ولیّ امر خویش را همچنان در پس پردة غیبت قرار داده است. اهل بیت دربارة معرفت امام در حدیثی فرمودند:

«خداوند آنها (امامان) را از نور عظمت خویش آفریده و ولایت و سرپرستی مملکتش را به آنها واگذار کرده است. آنها راز پوشیدة خداوند و اولیای مقرّب الهی و امر او هستند که بین کاف و نون (کن) ظاهر شده‌اند (بلکه ایشان خود کاف و نون هستند). مردم را به سوی خدا دعوت می‌کنند، از جانب او می‌گویند و به فرمان او عمل می‌کنند. علم و دانش انبیا نسبت به دانش آنها (ائمّة اطهار(ع)) و اسراری که اوصیا آموخته‌اند نسبت به اسرار ایشان و عزّت اولیا نسبت به عزّت آنها، همانند قطره‌ای است نسبت به دریا و ذرّه‌ای در دشت پهناور. آسمان‌ها و زمین نزد امام، همچون کف دست اوست. ظاهر آن را از باطنش و نیکوکار آن را از بدکردارش تشخیص داده و تر و خشک آن را می‌داند.»

امام صادق(ع) دربارة علم در زمان ظهور می‌فرمایند:

«علم بیست و هفت حرف و همة علومی که پیامبران الهی آورده‌اند، دو حرف است؛ یعنی علم و معرفت و معلومات مردم به اندازة این دو حرف است. وقتی قائم ما قیام کند، بیست و پنج حرف دیگر را می‌آورد‌ و آن دو علم را هم به آنها ضمیمه می‌کند و برای مردم منتشر می‌نماید تا بیست و هفت حرف علم را کامل نماید.»

همچنین امام حسن عسکری(ع) فرموده‌اند:

«اسم اعظم خدا هفتاد و سه حرف است که آصف‌ بن برخیا تنها یک حرف آن را می‌دانست و وقتی به زبان آورد، زمین میان او و شهر «سبا» شکافته شد و او تخت بلقیس را به دست گرفت و نزد سلیمان حاضر کرد و زمین در کمتر از چشم برهم زدنی وسعت یافت. امّا نزد ما هفتاد و دو حرف از اسم اعظم است و یک حرف نزد خداست که در علم غیب به خود اختصاص داده است.»

امیرمؤمنان علی(ع) در این باره می‌فرمایند:

«ای کمیل! هیچ علمی نیست؛ مگر آنکه من افتتاح‌کنندة آن هستم و هیچ چیزی نیست؛ مگر اینکه قائم آن را به پایان می‌رساند (یکجا می‌آورد).»

آری. تا زمانی که امام عصر(عج) ظهور نکند، ما هرگز نمی‌توانیم ظرفیت ملکوتی و معنوی خود را بازیابیم. هر چند بعضی از اهل علم و معنا به علومی دست یافته‌اند و نسبت به ما عالم‌تر و با معنویت‌ترند، لیکن علم و معنویات ایشان نسبت به مردم عصر ظهور و دولت حضرت ولیّ عصر(عج)، قطره‌ای در برابر دریای بیکران هم به حساب نمی‌آید!

امام باقر(ع) می‌فرمایند:

«اگر برای علم و دانشی که خداوند به من عنایت فرموده، حاملینی می‌یافتم (؛ یعنی کسانی که ظرفیت درک آن را داشتند)، هر آینه، توحید و اسلام و دین و آیین الهی را از کلمة صمد (معبودی که همة موجودات نیازمند او هستند؛ ولی او هرگز به آنان نیازی ندارد.) انتشار می‌دادم. چگونه برای من ممکن باشد در صورتی که جدّم، امیرالمؤمنین، علی برای حمل آن چنین اشخاصی را نیافت؟ او چنان آه و افسوس آتشین از ته دل می‌کشید و بالای منبر می‌فرمود: «سلونی قبل ان تفقدونی؛ از من سؤال کنید قبل از آنکه مرا از دست بدهید.» همانا دانش و علم فراوانی در سینه‌ام نهفته است. آه آه! افسوس! کسی را که حامل آن و وجودش پذیرای آن باشد، هرگز نمی‌یابم؛ امّا آگاه باشید که من برای شما از سوی خداوند حجّت رسا و آشکاری هستم. پس از کسانی نباشید که خداوند بر آنان غضب کرده که قطعاً از آخرت مأیوس شده‌اند؛ مانند کفّاری که از مردگان خود مأیوس گشته و از آنها دست شسته‌اند.»

به راستی! منتظر چه هستیم و چرا به فکر آمدن چنین سرمایة عظیمی نیستیم؟ شاید فردا دیر باشد و مرگ، گریبان‌گیر ما شود! در این صورت، در روز قیامت که در مقابل مادرش، زهرا(س) قرار بگیریم، چه جوابی می‌خواهیم به او بدهیم؟ قرآن دربارة این بی‌فکری ما می‌فرماید:

«أَ وَ لَمْ يَنْظُرُوا في‏ مَلَكُوتِ السَّماواتِ وَ الْأَرْضِ وَ ما خَلَقَ اللَّهُ مِنْ شَيْ‏ءٍ وَ أَنْ عَسى‏ أَنْ يَكُونَ قَدِ اقْتَرَبَ أَجَلُهُمْ فَبِأَيِّ حَديثٍ بَعْدَهُ يُؤْمِنُون‏؛۹

آیا در ملکوت آسمان‌ها و زمین فکر نمی‌کنند؟ و به آنچه خداوند آفریده، نمی‌نگرند؟ شاید مرگ به آنان نزدیک باشد. آنگاه به چه حدیثی بعد از این کتاب آسمانی ایمان می‌آورند؟»

خداوند تمام نعمت‌های ملکی و ملکوتی را که فقط به وسیلة اهل بیت می‌تواند به بار بنشیند، در اختیار بشر قرار داده و می‌فرماید:

«أَ لَمْ تَرَوْا أَنَّ اللَّهَ سَخَّرَ لَكُمْ ما فِي السَّماواتِ وَ ما فِي الْأَرْضِ وَ أَسْبَغَ عَلَيْكُمْ نِعَمَهُ ظاهِرَةً وَ باطِنَة... ؛۱۰

آیا مردم نمی‌بینند که خداوند تمام چیزهایی که در آسمان‌ و زمین است، مسخّر شما قرار داده و تمام نعمت‌های ظاهری و باطنی، ملکی و ملکوتی بسیاری را در دسترس شما قرار داده است؟»

ابن بابویه از محمّد بن زیاد ازدی دربارة «أَسْبَغَ عَلَيْكُمْ نِعَمَهُ ظاهِرَةً وَ باطِنَة» روایت کرده است که گفت:

از مولایم حضرت موسی بن جعفر معنای آن را پرسیدم. فرمودند: «منظور از نعمت‌های ظاهری پروردگار، ائمّة ظاهر و مراد از نعمت باطنی، امام غائب از آل محمّد است.» عرض کردم: مگر از امامان هم کسی غائب می‌شود؟ فرمودند: «بلی. یکی از ائمّة اطهار از دیدگان مردم پنهان خواهد شد؛ ولی در قلوب مؤمنان جای دارد. او امام دوازدهم، فرزند حضرت عسکری، امام یازدهم است که هر وقت خداوند بخواهد، ظهور می‌کند. خداوند هر مشکلی را برای ایشان آسان می‌سازد و هر دوری را نزدیک و هر لجوج ستمکاری را به دست او مقهور و هر شیطان مریدی را منکوب و هلاک می‌نماید. تمام ذخایر و گنج‌های زمین را برای او مکشوف و آشکار می‌کند و از روی ادب، نام مبارکش به زبان

آورده نمی‌شود و پس از آنکه دنیا پر از ظلم و جور شود، به فرمان خداوند ظاهر شده و جهان را پر از عدل و داد می‌فرماید.»

حقیقتاً زمانی پربرکت‌تر و بهتر از عصر ظهور برای انسان نخواهد بود؛ چرا که مفهوم واقعی خلقت نيز همین است. تاکنون چقدر انسان به خود ظلم و ستم روا نموده و خون پاک انبیا،‌ اولیا، اوصیا و خون عزیزترین مخلوقات خداوند، یعنی ائمّة اطهار(ع) را ریخته است؟!

به راستی زندگی ما در مقایسه با زندگی زمان ظهور، جهنّمی بیش نیست. هر روز ما و حتّی هر ثانیة زندگی‌امان توأم با سختی‌ها و مشکلات مادّی و اقتصادی و بیماری است. کمتر کسی است که لحظات شاد و پر طراوتی را تجربه نموده باشد. پس چرا در اندیشة ظهور باهرالنّور و نورانی حضرت ولیّ عصر(عج) نیستیم؟

بیاییم خود را با تزکیة عملی و اعتقادی، آمادة ظهورش نماییم و ملتمسانه آمدنش را از خدا بخواهیم و ديگران را نيز با بيان ويژگي‌هاي آن امام مظلوم و عصر طلایي ظهور، به دعا تشويق نماييم.

... به امید شکوفایی ظهورش ... که به راستی بهار آمدنی است.

مهدي جان!

همه آبادنشينان ز خرابي ترسند

من خرابت شدم و دَم به دَم آبادترم

پی‌نوشت‌ها: