درمان با نمك طعام طبیعی

در كتاب «كافي» هشام بن سالم از امام صادق(ع) نقل مي‏كند كه پيامبر اكرم(ص) به امام علي(ع) می‌فرمایند: «يا علي! غذا را با نمك شروع و با نمك ختم كن؛ زيرا اگر كسي چنين كند از هفتاد و دو بيماري، از قبيل جنون و جذام و برص در امان خواهد بود.»

حضرت علي(ع) مي‏فرمايند: «ابتداي غذا، نمك بخوريد. اگر مردم مي‏دانستند نمك چه خاصيتي دارد، هر آينه به جاي داروهاي مجرّب ديگر، آن را انتخاب مي‏كردند.»

همچنين می‌فرمایند: «اگر در سفرة غذا نمك نباشد، ملائكه حاضر نمي‏شوند؛ زيرا شروع كردن غذا با نمك، باعث صحّت بدن مي‏شود.» همچنين در روايتي ديگر مي‏فرمايند: «اگر نمك بر سفره نباشد، آن سفره بركت نخواهد داشت.»

امام صادق(ع) می‌فرمایند: «اگر كسي همراه اوّلين لقمة غذا نمك بخورد، لكه‏هاي سياه و سفيد صورت برطرف مي‏شود.»

امام باقر(ع) مي‏فرمايند: «خداوند بر حضرت موسي(ع) وحي فرمود كه: قوم خود را امر كن غذا را با نمك شروع و با آن ختم نمايند و الّا اگر دچار هر بيماري شدند، جز خود را ملامت نكنند.»

پيامبر اكرم(ص) مي‏فرمايند: «هر كس پيش از غذا اندكي نمك بخورد، خداوند سيصد و سي نوع بلا و مرض را از او دور مي‏سازد كه كوچكترين آنها جذام است.»

امام علي(ع) مي‏فرمايند: «بر سر سفره‏اي كه نمك در آن نباشد، حاضر نشويد و سلامتي بدن در آن است كه قبل از غذا، مقداري نمك خورده شود.»

در احادیث قدسی نقل است که خداوند به حضرت موسی(ع) وحی فرمود: «ای موسی! همه چیز را از من طلب کن؛ حتّی نمک سفرة خود را از من بخواه!»

نگرش علمی در مورد نمک طبیعی و ارگانیک

نمک طبیعی با نگرش علمی

نمک خوراکی (edible salt) یک مادّة معدنی و بلورین است که عمدتاً از کلرورسدیم یا سدیم کلراید (chloride sodium) تشکیل یافته است؛ از جمله مصارف نمک خوراکی، می‌توان به طعم‌دهی به موادّ غذایی، به عنوان یک نگهدارندة موادّ غذایی (جلوگیری از فساد موادّ غذایی) و تُرد کنندة گوشت اشاره کرد.

انواع نمک‌ها از نظر ظاهر

نمک ساییده (GRINDER SALT): این نمک معمولاً به صورت کریستال‌های درشت و خشکی در دسترس است که برای آسیاب کردن مناسب است.

کریستال‌های سفید این نمک به راحتی در آسیاب پودر می‌شوند و این به دلیل رطوبت پایین آن است.

استفادة آن برای طعم دادن به غذا در سر سفره است. نکته قابل توجّه این است که حتماً باید با آسیاب سرامیکی یا پلاستیکی آسیاب شود؛ زیرا این نمک موجب پوسیدگی فلز، حتی استیل‌های ضدّ زنگ می‌شود. بنابراین طعم نمک تغییر می‌کند.

نمک دریا (SEA SALT): طرفداران این نوع نمک از طعم خالص و فواید املاح موجود در این نمک صحبت به میان می‌آورند. بهترین

مکان‌های تهیة این نوع نمک، «دریای مدیترانه»، «دریای شمال» و «اقیانوس اطلس» (خصوصاً در ساحل بریتانی «فرانسه»)، «دریاچة آران بیدگل کاشان» و «دریاچة ارومیه» است؛ با این تفاوت که این نمک سالم‌تر و طعم‌دارتر از نمک سفره است و به صورت دانه‌های درشت، سائیده و کاملاً نرم در دسترس است.

سنگ معدن «گنبد نمکی جهرم»، از بهترین نوع نمک بلورین «ایران» و منطقة خاورمیانه است که به کشورهای همسایه و از آنجا، به کشورهای اروپایی نیز صادر می‌شود. در ایران و در حال حاضر، بهتر از نمک «جهرم» وجود ندارد که شرح مبسوط آن خواهد آمد.

نمک طبیعی (ORGANIC SALT): اگرچه نمک یک مادة گیاهی یا پرورشی نیست که بتوان آن را جزو دسته‌بندی‌های ارگانیک و غیرارگانیک قرار داد، ولی حدّاقل سه کارخانه، این نوع نمک را تولید می‌کنند. بدین ترتیب که آب مصرفی برای تهیة نمک باید کاملاً سالم و خالص باشد و بهداشت در تمام مراحل تهیه و بسته‌بندی نمک رعایت کامل شود. این سه کارخانه در فرانسه (NATURE AND PROGRESS)، «نیوزلند» (BIO-GRO) و «ونیز» (SOIL ASSOCIATION CERTIFIED) مشغول به کار هستند.

نمک دریایی دودی (SMOKED SEA SALT): این نمک، یک نوع نمک جدید و مورد استفاده در «آمریکا» است. این نمک را با دود چوب به صورت کاملاً طبیعی، دودی می‌کنند تا کریستال‌های نمک، طعم دودی صددرصد طبیعی داشته باشد. نمک دودی طعم بسیار خاصّی به غذاهای متنوّع می‌دهد و برای طعم دادن به موادّ غذایی کبابی و برشته شده بسیار مناسب است و حتّی برای طبخ ماهی سالمون یکی از واجبات است. به علاوه طعم دودی خاصّی به سوپ‌ها، سالادها، خمیرها و ساندویچ‌ها می‌دهد و هم به صورت دانه‌های درشت و هم ساییده شده موجود است.

نمک سفره (TABLE SALT): متأسّفانه رایج‌ترین و بیشترین نمک مورد استفاده، همین نمک کلرور سدیم است که در تمام آشپزخانه‌ها موجود است. معمولاً آن را از معادن نمک تهیه می‌کنند و پس از استخراج، تصفیه کرده تا کلرور سدیم خالص به دست آید. نمک سفره، هم به فرم ساده و هم یُددار موجود است. کارخانه‌های تولید نمک در آمریکا، از سال 1920 م. با همکاری دولت شروع به یُددار کردن نمک کردند؛ چون ساکنان بعضی از مناطق، از کمبود یُد و بزرگ شدن غدة تیروئید رنج می‌بردند که به آسانی با اضافه کردن یُد به نمک قابل حل بود. در ایران نیز به دلیل مشاهدة افزایش گواتر ناشی از کمبود یُد، چندین سال است که نمک‌های یُددار تولید شده و توسط مردم مورد استفاده قرار می‌گیرند. این نمک فاقد املاح و عناصر مفید بوده که در حقیقت انگشت اتّهام به سوی این نمک است؛ زیرا بدون عناصر و املاح مفید، مانند منیزیم و پتاسیم بوده و سبب افزایش فشار خون و سایر عوارض می‌شود.

هر فرد روزانه کمتر از 225 میکروگرم یُد نیاز دارد. غذاهای دریایی و همچنین نمک دریا به طور طبیعی، نه تنها حاوی یُد هستند، عناصر مفید دیگری به صورت یونی، مانند پتاسیم، منیزیم، منگنز، روی، آهن و کلسیم در آن وجود دارد؛ به ویژه آنکه اگر یُد به میزان کافی در رژیم فرد موجود باشد، نیازی به ید اضافی نمی‌باشد.

دسته‌بندی نمک‌ها

1. نمک تصفیه نشده (UNREFINED): مصرف این نوع نمک به خاطر دارا بودن ناخالصی‌های خطرناک توصیه نمی‌گردد. ناخالصی‌های نمک تصفیه نشده می‌تواند شامل: جیوه، آرسنیک، سیلیس، کادمیوم، سولفات کلسیم، سرب، سنگ گچ و سایر فلزات سنگین باشد. متأسّفانه برخی به نام طبّ سنتی، نمک تصفیه نشده را جهت مصرف به مردم معرفی می‌کنند که خطرناک و سمّی بوده و استفاده از آن، اشتباه محض است.

2. نمک تصفیه شده (REFINED): در این نمک ناخالصی‌های نمک جدا می‌شود. این نمک حدّاقل از 95٪ سدیم کلراید تشکیل شده است.

3. نمک تصفیه شده و یددار: مصرف این نوع نمک توصیه می‌گردد. موادّ تشکیل دهندة این نوع نمک به قرار زیر است:

• 95٪ کلراید سدیم؛

• عامل ضدّکلوخه شدن (ANTICAKING AGENTS): مواد نم‌گیری می‌باشند که با جذب رطوبت مانع به هم چسبیدن کریستال‌های نمک می‌شوند؛ نظیر کربنات کلسیم، کربنات منیزیوم و سدیم سیلیکا آلومینات. با اضافه کردن چند دانه برنج نپخته نیز می‌توانید از به هم چسبیدن کریستال‌های نمک به یکدیگر جلوگیری کنید.

• قند معکوس (INVERT SUGAR): قند معکوس (ترکیبات مساوی گلوکز و فروکتوز که از هیدرولیز سوکروز تهیه می‌شود) از تبخیر ید و همچنین زرد شدن رنگ نمک هنگام مواجهه با نور خورشید جلوگیری می‌کند؛

• یُد (IODINE): یُد به شکل یُدید پتاسیم (POTASSIUM IODIDE) یا یُدات پتاسیم (POTASSIUM IODATE) به نمک افزوده می‌گردد.

نکته: یُد برای جلوگیری از تولید ناکافی هورمون‌های تیروئید حانز اهمّیت است. عدم مصرف ید، هیپوتیروئیدیسم (کم‌کاری غدّة تیروئید) ایجاد می‌کند که باعث ایجاد گواتر (GOITRE)، کرتینیسم (CRETINISM) (عقب‌ماندگی توأم با کوتولگی) و در بزرگسالان ایجاد میکزدم (MYXEDEMA) می‌کند.

نکته: در برخی از کشورها، غیر از ید، سدیم فلوراید یا پتاسیم فلوراید و همچنین فولیک اسید نیز به نمک‌های خوراکی اضافه می‌گردد. ناگفته نماند که فلوراید اضافی در خمیردندان‌ها موجب پوسیدگی و فرسایش دندان‌ها می‌شود.

نمک دریا

نمک دریا به طور کلّی به نمک‌هایی گفته می‌شود که مستقیماً از آب دریا، دریاچه یا اقیانوس به دست آیند. آب را توسط کانال‌هایی وارد سینی‌های سفالی نمک‌گیری می‌کنند تا نور خورشید و وزش باد، به طور طبیعی موجب تبخیر آب و تهیة نمک شود. در تهیة انبوه، آن را به اندازة دیگر نمک‌ها تصفیه نمی‌کنند و حاوی املاح دیگری، چون

آهن، منیزیم، کلسیم، پتاسیم، منگنز، روی و ید است. همچنین املاح و عناصر مربوطه بخشی از نیازهای ضروری بدن را در طول شبانه‌روز تأمین می‌کنند.

اثرات ناشی از سدیم بر روی فشار خون (سدیم حجم خون را افزایش می‌‌دهد، باعث ایجاد استرس می‌شود، ضربان قلب را افزایش می‌دهد و رگ‌های خونی را منقبض می‌کند و اینها، همه عواملی است که باعث ایجاد فشار خون بالا می‌شود.) امّا از طرفی در نمک تصفیه شدة دریا این عوارض به وسیلة منیزیم خنثی می‌شود. نمک دریا دارای منیزیم است؛ در حالی که نمک سفره عاری از آن است. به همین دلیل، نمک دریا خیلی کمتر باعث بالا رفتن فشار خون می‌شود. طرفداران این نوع نمک از طعم خالص و فواید املاح موجود در این نمک صحبت به میان می‌آورند.

نمک تصفیه شدة دریا، احتمال ابتلا به عفونت را کم می‌کند. بیمارانی که از این نمک استفاده کرده‌اند، با کاهش درد مواجه بوده‌اند. علاوه‌ بر این، نمک طبیعی و ارگانیک، باعث جوانی سلول‌ها شده، تبادل موادّ معدنی و سمّی بین خون و آب را ممکن می‌سازد. نمک طبیعی را باید گرم کرده و سپس با آن ماساژ داد. می‌توان برای درمان، مقداری از آن را در پارچه‌ای کتانی ریخته و سر و ته کیسه را دوخت و بعد از گرم کردن به وسیلة شوفاژ، بخاری و اتوی داغ، روی قسمت‌هایی از ناحیة گردن یا مفاصل و دست و پا قرار داد. با این شیوه، دردهای عضلانی و استخوانی تسکین می‌یابد.

نمک طبیعی سنگ معدن گنبد نمکی و نمک تصفیه شدة جهرم، ظاهری شبیه به نمک معمولی دارد؛ امّا برخلاف نمک معمولی، باعث افزایش فشار خون نشده و حاوی موادّی است که برای بدن مفید است. این نمک به دلیل طبیعی بودن، باعث بروز بیماری قلبی نمی‌شود و احساس تورّم ناشی از نگهداری آب در بدن، یعنی اِدِم یا خیز را به همراه ندارد. بنابراین موجب افزایش وزن نمی‌شود و موادّ معدنی و مغذّی برای حفظ سلول‌های خونی بدن را نیز تأمین می‌کند. نمک طبیعی حقیقی، طعام چنین نمکی است؛ یعنی نمکی که فاقد فلزات سنگین سمّی، ولی دارای عناصر و املاح مفید برای بدن می‌باشد و اینکه امروزه به نمک کلرور سدیم حمله می‌شود، ما نیز در طبّ اسلامی ایرانی چنین نمکی را خلاف مکانیسم نظام سلامت محور طبّ ایرانی می‌دانیم و معتقدیم که نمک سالم طبیعی ارگانیک مورد تأیید روایات مستند اسلامی، نمکی است که 72 بیماری را درمان می‌بخشد.

نمک از سنگ معدن یا دریاچه‌های نمک، همچون «دریاچة قم» و ارومیه استخراج و در طبیعت به ندرت به صورت کاملاً خالص یافت می‌شود و همواره ناخالصی‌هایی همچون سنگ‌ریزه، ماسه، گل و لای، گچ، املاح کلسیم، منیزیم، پتاسیم، فسفر، وانادیم و هالوژن‌ها (ید، کلر، فلوئور و بُرم) و فلزات سنگین مانند سرب، جیوه، آرسنیک، کادمیم، سیلیس و نیکل در آن وجود دارد.

وجود این ناخالصی‌ها در نمک می‌تواند منجر به بروز عوارض نامطلوب در اندام‌های گوارشی، کلیوی، کبدی و ریوی شده و در مواردی ایجاد مسمومیت نموده، حتّی باعث ممانعت در جذب آهن بدن شوند.

هر ساله بیش از یک سوم افراد کشورهای توسعه‌یافته، به بیماری‌هایی از طریق موادّ غذایی گرفتار می‌شوند و میزان مرگ و میر ناشی از بیماری‌های منتج از آلاینده‌های موادّ غذایی، در کشورهای در حال توسعه، سالانه 2/2 میلیون نفر گزارش شده است. فلزات سنگین، از جمله آلاینده‌های زیست محیطی هستند که مواجهة انسان با بعضی از آنان، از طریق آب و موادّ غذایی، می‌تواند مسمومیت مزمن و بعضاً حاد ایجاد نماید.

به طور کلّی می‌توان نمک مصرفی را به دو دستة تصفیه شده و تصفیه نشده تقسیم کرد. میزان مصرف نمک بهبودیافته در کشورهای در حال

توسعه بسیار بالا می‌باشد. نمک تصفیه نشده، بیشتر از دریاچه‌های نمک تهیه می‌شوند و مردم بسیاری از این کشورها، از آن برای مصرف غذایی استفاده می‌کنند.

طبق مطالعات و آزمایش‌های انجام گرفته، مهم‌ترین آثار سوء ناشی از مصرف موادّ غذایی آلوده به فلزات سنگین به جهت استفاده از نمک دریاچه‌های نمک به صورت زیر می‌باشد:

کروم: ایجاد درماتیت‌های پوستی و تحریک غشاهای مخاطی؛

نیکل: آثار سمّیت این فلز بر سیستم تنفّس، دستگاه گوارش، خون، کبد و کلیه‌ها دیده شده است. آثار تنفّسی با علائمی، شامل سرفه، گیجی و سردرد ظاهر می‌شود و اختلالات عصبی به صورت بی‌خوابی، توهّم و تشنّج نمایان می‌گردد؛

منگنز: افزایش میزان منگنز آسیب‌های شدید مغزی همراه با اختلالات فیزیولوژیکی و نورولوژیکی، مانند بیماری پارکینسون (سفتی عضلات) را به دنبال دارد؛

کبالت: افزایش میزان کبالت، بر رشد جنین آثار مضرّی دارد و در اعمال فیزیولوژیک فلزات دو ظرفیتی، نظیر کلسیم، منیزیم، منگنز و اعمال بیولوژیکی ساخت کوانزیم‌های وابسته به ویتامین‌ها ایجاد تداخل می‌کند.

نتیجه

با توجّه به اهمّیت ویژة نمک در زندگی روزمرّه و مصرف متنوّع در بخش‌های مختلف صنایع غذایی، شیمیایی، دارویی و صنعتی، باید توجّه بیشتری به کیفیت، درجة خلوص و ناخالصی‌های نمک معطوف گردد و همین‌طور با عنایت به مصرف نمک در ایران که از حدّ جهانی نیز بالاتر است و همین‌طور دیگر فرآورده‌های غذایی که در تولیدشان از نمک استفاده می‌شود و در رژیم غذایی مردم قرار دارد، اهمّیت کیفیت و ناخالصی‌ها و درجة خلوص، دو چندان می‌شود.

بنابراین در صنعت تولید نمک، اگر توجّه مناسب به تصفیة نمک نشود، قطعاً محصولاتی با کیفیت و درجة خلوص پایینی خواهیم داشت که این مقوله، علاوه ‌بر اینکه امکان بازاریابی جهانی و صادرات محصول و همچنین موارد استفادة دارویی آن را غیرممکن می‌کند، مصرف آن نیز در جامعه، پیامدهای ناگواری برای سلامت مردم در پی خواهد داشت و می‌تواند هشدار جدّی برای مسئولان ذیربط و صاحب‌نظران و پژوهشگران باشد که نسبت به رفع آن اقدام کنند و تحقیقات کاربردی و علمی اساسی در جهت روش‌های کارآمدتر را در دستور کار خود قرار دهند.

مافیای غذا، دارو در یک صد سال اخیر، الگوی غذایی مردم ایران را تغییر داد و انواع خوراک‌های طبیعی و ارگانیک را تبدیل به عوامل زیان‌بار نمودند؛ به عنوان مثال نمک طبیعی را به نمک کلرورسدیم تبدیل کردند که سبب افزایش فشار خون و ده‌ها عارضة دیگر است. نان، روغن، برنج و قند و شکر را سفید و تبدیل به مواد مضرّ و بیماری‌زا نمودند. سبوس را از نان و برنج گرفتند که موجب ده‌ها بیماری می‌گردد. روغن‌های طبیعی، مانند زیتون و کنجد و روغن حیوانی و دنبه را گرفتند و به جای آن، روغن‌های صنعتی پارافینی به خورد مردم دادند. موادّ افزودنی و شیمیایی توسط عوامل نفوذی و ناآگاه، زمینه‌های رشد تهدیدات نرم و بیوتروریستی و میکروبیولوژیک را فراهم نمودند. هر یک از این اقلام غذایی شبکة مافیایی، با اشارة شبکه‌های هرمی صهیونیستی و استراتژی مرگ خاموش توسط استکبار جهانی و وهّابیت به وجود آمد و همچنان نیز برنامه‌ریزی شده پیش می‌رود و شبکه‌های مافیایی دارو هم آتش بیار معرکه و ترویج کنندة انواع بیماری‌هاست.

اینک باید از نمک سالم و طبیعی و ارگانیک شروع نماییم تا به تدریج، ریشه‌های فساد و بیماری را برکنیم و مردم را به سمت سلامت سوق دهیم. نمک جهرم اوّلین پاسخ ما به مکانیسم سلامت‌محور طبّ ایرانی در جهت رشد و ارتقای سطح سلامت خانواده و محو آثار شوم تهدیدات بیوتروریستی شبکة مافیایی غذا، داروست که حضورتان عرضه می‌گردد.

• نمک‌های یددار نباید به مدّت طولانی در معرض نور خورشید و رطوبت قرار گیرند؛ به خاطر اینکه ید خود را از دست می‌دهند؛

• بهتر است نمک یددار در ظروف بدون منفذ پلاستیکی، چوبی، سفالی یا شیشه‌ای رنگی با سرپوش محکم نگهداری شود؛

• همواره باید به تاریخ تولید و انقضاء، سری ساخت و وجود پروانة ساخت از وزارت بهداشت و قید عبارت تصفیه شده به روش تبلور مجدّد بر روی بسته دقّت نمود؛

• در هنگام پخت غذا و خیساندن برنج حتماً از نمک یددار تصفیه شده استفاده شود؛ همچنین در موقع پخت غذا هر چه دیرتر نمک اضافه گردد، بهتر است؛ چون ید آن بیشتر حفظ شده و بر اثر حرارت از بین نمی‌رود؛

• نمک یددار برای پیشگیری از ابتلا به بیماری گواتر می‌باشد. چنانچه فردی مبتلا به گواتر باشد، برای درمان دارویی حتماً باید به پزشک مراجعه نماید؛

• تمام افراد خانواده (کودک و بزرگسال) باید نمک تصفیه شدة یددار مصرف نمایند؛

• با مصرف متعادل نمک یددار، میزان ید مورد نیاز بدن به راحتی تأمین می‌شود.

هشدار و رفع یک ابهام

برخی افراد، نمک تصفیه نشده را به نام نمک دریا یا نمک دریاچه‌ها، نمک مطلوب جهت مصرف می‌دانند؛ در صورتی که نمک تصفیه نشده دارای عناصر و فلزات سنگینی، مانند سرب، جیوه، کادمیم، سیلیس، نیکل و آرسنیک بوده، سبب عوارض و آسیب‌های بیولوژیکی و فیزیولوژیکی در بدن افراد می‌گردد. نمک تصفیه شده، یعنی نمکی که دارای املاح و عناصر مفید، مانند پتاسیم، منیزیم، فسفر، وانادیم، فلوئور، کلر، یُد، بُرم و کلسیم به صورت طبیعی و به شکل یونی در ترکیب نمک سالم می‌باشد و فاقد فلزات سنگین سمّی است که از طریق کریستالیزاسیون و تبلور مجدّد به دست می‌آید. بنابراین مراقب نمک‌های تصفیه نشدة برخی مدّعیان طبّ سنتی باشید. پژوهش در منابع تحقیقاتی در خصوص نمک، این حقایق را روشن ساخته است.