گزارش
درست سر خیابان ایستاده‌اند؛ چند جوان که هر کدام لباس‌ها و مدل موهایشان به تنهایی یک نمایشگاه مد است. از میان آنها دو نفر هستند که موتور دارند و بقیه منتظرند تا نوبتی سوار آن شوند و در خیابان تک‌چرخی بزنند و خودی نشان دهند.
در محلّه‌های زیادی، کوچه‌هایی هستند که پاتوق جوانانی شده‌اند که صبح را آنجا شب می‌کنند. جوان‌هایی که درست در سنّ کار و تلاش، وقتشان را طوری می‌گذرانند که انگار ارزشی نداشته است و فردا و فرداهایشان با تکرار همین روزها می‌گذرد.
جدای از اینکه تمامی روزهای این افراد مثل هم است، وقتی به درونشان نفوذ می‌کنی، از حسّ سرخوردگی عمیقشان بدجور متأثّر می‌شوی.
یاسر، 23 ساله است و کاردانی برق دارد. می‌گوید: من بچّة درس خوانی بودم؛ امّا علاقه‌ام به هنر بود. خانواده‌ام من را مجبور کردند بروم رشتة فنّی که اصلاً دوست نداشتم. الآن هم نه به علاقه‌ام رسیده‌ام، نه برای رشته‌ام کار هست. اگر کار هم باشد، من دوست ندارم.
سجّاد دیپلم دارد و می‌گوید: همیشه هم اینجا بیکار نیستم. من گاهی در مغازة برادرم لباس می‌فروشم. البتّه به اصرار بابام که مدام به من سرکوفت نزند. با دو سه ماه حقوقی که گرفتم این موتور را خریدم که کاش نمی‌خریدم!
و با خنده ادامه می‌دهد: شده اسباب بازی این جماعت.
با گفتن این حرف، صدای دوستانش بلند می‌شود و مسخره‌اش می‌کنند.
سجّاد، یاسر و بسیاری دیگر از هم سنّ و سال‌هایشان جزو 3/12% جمعیتی هستند که بانک مرکزی آنها را بیکار معرفی کرده است. بیکارانی که هر روز سطح سواد و تحصیلاتشان هم بالاتر می‌رود؛ امّا نه توانی برای کار دارند و نه جایگاهی در جامعه.
علیمرادی، نمایندة مردم تهران در مجلس، در مصاحبه‌ای که با خبرگزاری دانشجو داشت، گفته است: در حال حاضر جوان‌های تحصیل کردة ما به جای اینکه فرصت باشند، تبدیل به تهدید شده‌اند.
او مشکلات اجتماعی و بالا رفتن سنّ ازدواج و تبعات آن را نیز ناشی از بیکاری در جامعه می‌داند و می‌گوید: معتقدم اگر اشتغال ایجاد شود، عمق سیاست‌های تشویقی و جمعیتی بیشتر خواهد شد.
اگرچه هر روز خبرهایی از تشکیل اتاق فکرهای مختلف برای حلّ این مشکل به گوش می‌رسد، امّا تا عملی شدن آنها فاصله بسیار است.
به هر حال، بیکاری یکی از واقعیت‌های جامعة ماست؛ امّا بیش از کسب درآمد نکردن در این میان، چیزی که باید مورد توجّه قرار گیرد، بیهوده گذشتن زمان است؛ در حالی که همین زمان می‌تواند به شیوة دیگری مورد استفاده قرار گیرد.
شاهرخ، عضو یک حلقة مطالعاتی اینترنتی است. او می‌گوید:
من بعد از پایان درسم خیلی گشتم که کار پیدا کنم؛ امّا به نتیجه‌ای نرسیدم؛ امّا از اینکه بخواهم وقتم را به بطالت و پوچی بگذرانم، حسّ بدی داشتم؛ به خصوص اینکه همان‌طور که در دین هم داریم، بیکاری ذهن را به سمت خیلی از گناه‌ها سوق می‌دهد. این شد که با چند نفر از دوستانم تصمیم گرفتیم یک وبلاگ راه بیندازیم و با هم به نوعی حلقة مطالعاتی تشکیل دهیم.
مصطفی هم که عضو همین حلقه است، در ادامة حرفش می‌گوید:
از چند استاد هم کمک گرفتیم و سیر مطالعاتی خوبی در زمینة مسائل علمی، فرهنگی و دینی به ما پیشنهاد داد. حالا هم علاوه بر اینکه هفتگی جلسه اینترنتی داریم، ماهانه هم دور هم جمع می‌شویم و چیزهایی را که یادگرفته‌ایم، بررسی می‌کنیم. البتّه به همان چند نفر محدود نشده‌ایم؛ بلکه افراد زیادی به این حلقه اضافه شده‌اند. با تشکیل این حلقه بعد از مدّتی فعّالیتمان را در فروم‌ها شروع کردیم و هر کداممان بنا به تخصّصمان به سؤال‌هایی که مردم داشتند، پاسخ می‌دادیم. اینطوری چیزهایی هم را که در دوران دانشگاه یادگرفته بودیم، فراموش نمی‌کنیم، هم اینکه احساس به درد نخور بودن نداریم. حتّی اگر از آن پولی در نیاوریم.
شاهرخ با تأیید حرف مصطفی می‌گوید:
این باعث می‌شود که اطّلاعاتمان را فراموش نکنیم و دائم به روز بمانیم تا زمانی که کار پیدا کردیم، همه چیز از خاطرمان نرفته باشد.
به هر حال، خواه ناخواه، در جامعة ما با توجّه به جمعیت جوانی که دارد، بیکاری پدیده‌ای اجتناب ناپذیر است؛ امّا باید دید بیکاری با به پوچی گذراندن زندگی، چقدر تفاوت دارد. آن هم در شرایطی که کار کردن در دین، بیش از هر چیزی مورد تأکید بوده است. تا جایی که پیامبر اکرم(ص) می‌فرمایند: «عبادت ده جزء است که نه جزء آن در کار و تلاش برای به دست آوردن روزی حلال است.» و یادمان نرود که وعدة نبیّ خدا(ص) حق است، وقتی می‌فرمایند: «کسی که روزی خود را با کار و تلاش تهیّه کند، در قیامت، در شمار انبیاء قرار می‌گیرد و ثواب آنان را کسب می‌کند.»