دکتر آزاد عمرانی دربارة چگونگی تولید محصولات کشاورزی دستکاری شدة ژنتیکی در آمریکا و در مقابل محدویت تولید و واردات این محصولات در اروپا توضیح داد و گفت: در حال حاضر با موج فزایندة بازدارنگی کشورهای جهان در حوزة محصولات دستکاری شدة ژنتیکی مواجه هستیم؛ عجله در رهاسازی و تولید تجاری این محصولات، کاملاً غیرمنطقی و مشکوک به نظر میرسد، کشورهایی، نظیر «فرانسه»، «سوئیس» و «آلمان» نخستین تولیدکنندگان و پیشروان جهانی محصولات تراریخته بودهاند؛ کمپانیهای اروپایی «بایر»، «سینجنتا» و «B.e.s.f» بذرهای دستکاری شدة ژنتیکی را به کشورهای زیادی صادر میکنند؛ امّا خبری از کشت این بذرها در کشورهای تولید کنندة اروپایی نیست؛ زیرا همین کشورها در تولید و واردات محصولات دستکاری شدة ژنتیکی، ممنوعیتهایی را ایجاد کردهاند. جالبتر اینکه، کشورهای اروپایی یادشده، بزرگترین وارد کنندگان محصولات ارگانیک هستند.
نظام سیاستگذاری در اروپا، سلامتمحور و در آمریکا، تجارتمحور است
این عضو هیئت رئیسة انجمن ارگانیک ایران، ادامه داد: در اروپا سیاستهای پیشگیرانه و محتاطانهای وجود دارد و دولتهای اروپایی همیشه جلوتر از شرکتها و بنگاههای خصوصی پیش میروند؛ بر همین اساس، قبل از اینکه فناوری جدیدی در جامعه ورود پیدا کند، دولتها به رصد و پایش پرداخته و نکات منفی و مثبت را ثبت و ضبط
میکنند، سپس قانونگذاری و ارزیابیهای لازم را انجام میدهند و مردم را در مواجهه با یک محصول جدید قرار میدهند.
وی ادامه داد: امّا در کشور آمریکا اینگونه نیست؛ وقتی که محصولی در کشور آمریکا تولید میشود، به سرعت فرآیند تجاریسازی آن طیّ شده و محصول وارد بازار میشود؛ بنابراین نظام ارزیابی و سیاستگذاری اروپا، یک نظام مبتنی بر پیشگیری و سلامت محور است؛ درحالیکه نظام ارزیابی در آمریکا، یک نظام کارآفرین محور یا تجارت محور است؛ اعتقاد آمریکاییها براین است که نباید مانعی بر سر راه شرکتهای خصوصی گذاشت؛ زیرا اقتصاد این کشور بر مبنای شرکتهای خصوصی میچرخد، بنابراین هرچه این شرکتها زودتر تولید خود را آغاز کنند، زودتر میتوانند به دولت آمریکا مالیات بدهند. این طرز تفکّر از جهت اینکه در شکلگیری شرکتهای خصوصی که بخواهند صادقانه رفتار کنند و ملزم به مقرّرات و اصول باشند، خوب است و آنها را با موانع جدّی روبه رو نمیکند.
عمرانی گفت: امّا شرکتهایی که دربارة محصولات دستکاری شدة ژنتیکی در آمریکا، فعّالیت میکنند، عموماً شرکتهایی هستند که یکی از اهدافشان سلب مسئولیت است؛ بهویژه این رفتار در مقولة سلامتی دیده میشود؛ زیرا حوزة سلامت کاملاً هزینهبر و زمانبر است؛ مثلاً در بررسی سرطانزا بودن یک محصول، حدّاقل باید ۱۰% عمر یک موجود زنده صرف شود تا نتایج حاصل شود؛ برای موجودی که ۱۰ سال عمر مفید دارد حدّاقل صرف یک سال آزمایشهای مداوم بر روی همة سیستم بیولوژیک آن لازم است و این منافع اقتصادی بسیاری از شرکتهای دیگر را به خطر میاندازد؛ لذا دولت آمریکا این ریسک را قبول کرده و محصولات را در اختیار شهروندان خود قرار میدهد و از پیامدهای آن در جامعه سلب مسئولیت میکند و پاسخگویی را برعهدة کمپانی تولید کننده میگذارد.
مردم آمریکا قربانی منفعت طلبی و بلندپروازیهای شرکتهای تجاری
این عضو هیئت رئیسة انجمن ارگانیک ایران، با بیان اینکه عملاً مردم نمیتوانند در برابر هیچ شرکتی مدّعی شوند، گفت: مردم همة هزینههای منفعت طلبی و بلندپروازیهای شرکتهای تجاری در آمریکا را میپردازند؛ شاهد مثال این است که در حال حاضر، از سال ۱۹۹۶م. که فروش تجاری محصولات دستکاری شدة ژنتیکی در آمریکا شروع شد، سرطان، اوتیسم و مرگ و میر نوزادان رشد فزایندهای در این کشور داشته است.
افزایش مصرف ۱۸۳ هزار تُنی سموم در دنیا، به دلیل تولید تراریخته
وی تصریح کرد: دانشمندان آمریکایی رشد بیماریها را با افزایش مصرف محصولات دستکاری شدة ژنتیکی مرتبط میدانند؛ زیرا بیشتر محصولات تراریخته، دارای ژن مقاومت به علفکُش هستند و باعث افزایش مصرف ۱۸۳ هزار تُنی سموم در دنیا شدهاند. وقتی این مواد وارد آب شده یا به درون خاک نفوذ میکنند، مشتقّاتی را به نام «آمپا» تولید میکنند که مخفّف amino methyl phosphonic acid است؛ وقتی تغییر بر روی سطح خاک ایجاد میشود، این سموم تبخیر شده و وارد هوا میشود؛ به همین دلیل، بارانهای گلایفوسیت در برخی ایالتهای آمریکا، بسیار گزارش میشود.
مجلّة معتبر سرطانشناسی Lancet که مربوط به تحقیقات آژانس بینالمللی تحقیقات سرطان است، مقالهای را منتشر کرده است که نشان میدهد سمّ گلایفوسیت از طریق شیر مادر به نوزاد منتقل میشود و حتّی در خون کشاورزان نیز وجود دارد، این مادّة اعلام شده، احتمالاً سرطانزاست؛ واژة «احتمالاً» به این دلیل استفاده میشود که سرطانزا بودن این مادّة شیمیایی بر روی حیوانات، به اثبات رسیده است، امّا به دلیل اینکه تاکنون هیچ داوطلب انسانی حاضر به قرار گرفتن تحت آزمایشها وجود نداشته، لذا گفته میشود «احتمالاً».
گنجاندن تولید تجاری تراریخته در لایحة برنامة ششم توسعة الگوبرداری از مدل آمریکایی است!
عمرانی، در پایان با اشاره به دانشمحور بودن این محصولات و مزایای توصیفی آنکه بهبهانة توسعة فناوریهای نو توسط مسئولان کشور ما بدون در نظر گرفتن معایب این محصولات، تولید تجاری آن در لایحة برنامة ششم توسعه گنجانده شده است، گفت: عملکرد دولت ما در الگوبرداری از مدل آمریکایی، در مقولة محصولات دستکاری شدة ژنتیکی تراریخته (یعنی اوّل بکاریم و بعد ببینیم چه میشود)، صد در صد تجارتمحور و خلاف منافع ملّی، سلامت شهروندان و محیط زیست است؛ امید است ابتدا یک تحقیق و تفحّص در مورد دو دهه سرمایهگذاری دولتی در طرحهای مهندسی ژنتیک صورت پذیرد و ضمن پایش جایگاه کنونی محصولات دستکاری شدة ژنتیک، قوانین و آییننامههای ایمنی زیستی مورد بازبینی قرار گیرد و ذینفعان واقعی این محصولات مورد شناسایی قرار گیرند.