با توجّه به بعضي از روايات، امام زمان(عج) مانند انسانهاي ديگر زندگي طبيعي داشته و در ميان مردم رفت و آمد دارند و ممكن است، مانند پيامبران الهي و ديگر امامان معصوم(ع) به بيماري يا مشكلات ديگر دچار شوند. بنابراين دعا و صدقه و صلوات براي سلامتي حضرت مهدي(عج) بيتأثير نيست و محفوظ ماندن ايشان توسط خداوند كه در آيات آمده، عموماً به معناي حفظ جان ايشان است. امام زمان(عج) مانند ما بدني طبيعي و معمولي دارند و ممكن است در اثر سرما و گرما و ديگر عوامل دچار بيماري شوند و ما براي جلوگيري از آنها دعا میكنيم و صدقه میدهيم و پيشوايان معصوم ما در دعاها و مناجات خود براي حفظ و سلامتي امام عصر(عج) دعا كرده و به ما ياد دادهاند كه چگونه براي ایشان دعا كنيم. به عنوان نمونه، امام رضا(ع) پيوسته به دعا كردن براي امام زمان(عج) با اين دعا امر میكردند:
«اللَّهُمَّ ادْفَعْ عَنْ وَلِيِّك... وَ أَعِذْهُ مِنْ شَرِّ جَمِيعِ مَا خَلَقْتَ وَ بَرَأْتَ وَ أَنْشَأْتَ وَ صَوَّرْتَ وَ احْفَظْهُ مِنْ بَيْنِ يَدَيْه؛
خداوندا! هر گونه بلا را از ساحت وليّ خود دور گردان.. و او را در پناه خود از شرّ تمام آنچه آفريده و ايجاد و انشاء و صورتگري فرمودهاي، محفوظ بدار و او را از پيش رو و پشت سر و راست وچپ و بلاياي آسماني و زميني محفوظ بدار؛ حفظ كردني كه هر كس را آن طور محفوظ گرداني، از بين نرود...»1
امام حسن عسكري(ع) نيز در قنوت نمازهايشان اينگونه دعا میفرمودند:
«...فَاجْعَلْهُ اللَّهُمَّ فِي أَمْنٍ مِمَّا نُشْفِقُ عَلَيْهِ مِنْهُ وَ رُدَّ عَنْهُ مِنْ سِهَامِ الْمَكَايِدِ مَا يُوَجِّهُهُ أَهْلُ الشَّنَآنِ إِلَيْه؛
خداوندا! او (امام زمان) را در پناهگاهي قرار داده تا از شرّ متجاوزان در امان باشد.خدايا! او را از چيزهايي در امان بدار كه برايش میترسيم و تيرهاي نيرنگ را كه كينة بدخواهانش به سوي او پرتاب میكنند، بر طرف ساز.»2
بنابراين با توجّه به كلمات گهربار معصومان(ع)، دعا براي سلامتي و حفظ وجود مبارك امام عصر(عج) صحيح و بايسته میباشد.
البتّه خداوند متعال, خليفه و وليّ خود را از هرگونه آسيبها و آفات، حفظ و حمايت میفرمايد؛ ولي ما نيز وظيفه داريم براي سلامتي آن حضرت بكوشيم و بدين وسيله، اظهار عشق و ارادت خود را ابراز نماييم، با تمام وجود او را بر خود مقدّم بداريم و از اين راه، رضايت و نظر لطف او را نسبت به خود جلب نماييم.
بر اين اساس، دعا و صدقه و... پيش از آنكه براي امام عصر(عج) فايده و اثر داشته باشد براي شخص دعاكننده تأثير دارد. اگر كسي براي حجّت الهي كاري انجام دهد و او را برخود مقدّم بدارد، او اين اعمال را میبيند و پاسخ در خوري میدهد (مثل دعا براي سلامتي آن شخص...)
به طور کلّي دعا براي امام زمان(عج) از هر حيث، آثار و برکات فراواني دارد، از جمله:
1. نشانگر علاقه و محبّت مسلمانان به ايشان است؛ اگر چه دوستي تمام ائمّة معصومان(ع) بخشي از ايمان و شرط قبولي اعمال است، در عين حال دعا کردن در حقّ امام زمان(عج) موجب ازدياد محبّت آن حضرت در دل و در نتيجه، موجب تقويت ايمان میگردد؛
2. اظهار تجديد عهد و پيمان با آن حضرت است و محتواي پيمان با آن حضرت را دينداري و شريعتمحوري و تصميم قلبي بر اطاعت امر امام(عج) و ياري رساندن او با نثار جان و مال تشکيل میدهد؛
تجديد بيعت با آن حضرت(عج) کاري است که بعد از هر نماز، از فرايض پنجگانه يا در هر روز يا در هر جمعه انجام میشود. مستحبّ است هر روز بعد از نماز صبح، دعاهايي که مربوط به وجود مبارک امام عصر(عج) است، خوانده شود.
دعاي شريف «اللَّهُمَّ بَلِّغْ مَوْلَايَ صَاحِبَ الزَّمَانِ صَلَوَاتُ اللَّهِ عَلَيْهِ عَنْ جَمِيعِ الْمُؤْمِنِين...» و نيز «دعاي عهد»3 شاهدي براي اين سخن است.
3. سبب زنده نگه داشتن ياد امام غايب در دل منتظران میگردد. ياد امام زمان(عج) توجّه به ارزش هاي دين و اصول اخلاقي را در دلها جوانه میزند و برعکس، غفلت از ياد و خاطرة امام(عج)، يکي از دلايل عمدة پژمردگي و سستي ارزشهاي الهي و انساني در جوامع مسلمان است؛
دلت گر که يک لحظه غافل نشيند
خدنگ بلا بر دل دل نشيند
4. کسي که سلامتي امام زمانش برايش مهمّ است، مسلّماً آزردن آن حضرت برايش سخت است. در نتيجه، دعا براي سلامتي آن حضرت، انسان را بر انجام کارهايي وا ميدارد که موجب خشنودي آن حضرت و در نتيجة سبب رسيدن به مقام رضوان الهي میگردد؛
5. دعا بسيار مؤثّر است و موجب فرج آن حضرت و نيز فرج و گشايش در زندگي مؤمنان میشود؛
6. موجب قرب الهي است. امام مهدي(عج) در خصوص زيارت «آليس» میفرمايند:
«هرگاه خواستيد به وسيلة ما به خداوند و به ما توجّه کنيد، اين زيارت را که از جانب خداوند انشاء شده است، بخوانيد.»4
اين زيارت که از جهات مختلف، محتوايي عميق دارد، بسيار مورد تأکيد و سفارش قرار گرفته است. از جمله سلامهايي که در اين زيارت ادا میشود، از ابتدا تا انتها، دعاي براي سلامتي و تندرستي و بهروزي امام زمان(عج) است.
«السَّلَامُ عَلَيْكَ يَا خَلِيفَةَ اللَّهِ وَ نَاصِرَ حَقِّه... السَّلَامُ عَلَيْكَ حِينَ تُصْبِحُ وَ تُمْسِي، السَّلَامُ عَلَيْكَ فِي اللَّيْلِ إِذا يَغْشى وَ النَّهارِ إِذا تَجَلَّى... السَّلَامُ عَلَيْكَ بِجَوَامِعِ السَّلَام...؛
سلام بر تو اي جانشين خدا و ياري کنندة حق... درود و سلام بر تو هنگامي که بامداد و شام کني، درود و تهيّت الهي بر تو در شب که همه جا را فراگيرد و در روز، در وقتي که نور دهد (يعني سلام بر تو در هر صبح و شام)...، درود بر تو درودي همه جانبه...»
پینوشتها:
پانویسهای این مقاله
- ۱
1. مصباح المتهجد، ص409.
بازگشت به ابتدای مقاله ↑ - ۲
2. همان.
بازگشت به ابتدای مقاله ↑ - ۳
3. مفاتيح الجنان، ص891 و 892.
بازگشت به ابتدای مقاله ↑ - ۴
4. مفاتيح الجنان، ص 863.
منبع: پرسمان دانشجويي، بخش مهدویت، www.mahdaviat.porsemani.ir
بازگشت به ابتدای مقاله ↑