در «تلمود» آمده است: از آن‌رو که مسیح دروغگوست و بدان سبب که محمّد(ص) به [حقّانیت] او (مسیح) اعتراف کرد و اعتراف‌کننده به [حقّانیت] دروغگو، دروغگویی مانند اوست، واجب است که با دروغگوی دوم به جنگ برخیزیم؛ همچنان که با دروغگوی اوّل جنگ کردیم.
رژیم نامشروع اسرائیل پس از سال ۱۹۶۷م. به شکل آشکار و واضح به جنگ با عقاید اسلامی پرداخته است؛ از جملة این روش‌ها می‌توان به حمایت این رژیم از فرقه‌های استعماری (اسماعیلیه، بهائیت، قادیانی و...) اشاره کرد.
رژیم صهیونیستی، اجازة نشر افکار و عقاید این فرقه‌ها را در «فلسطین اشغالی» صادر و راه را برای عرضة جهانی افکار و عقاید آنان از طریق ایجاد کنگرة جهانی آن در شهر «حیفا» هموار کرد. این رژیم، به افکار و عقاید منحرف این گروه‌ها در رسانه‌های عمومی مختلف خود حقّ انتشار داده است.
تجربه نشان داده است که غرب برای به حاشیه راندن و تضعیف انگیزه‌ها و حرکت‌های اسلامی، از سیاست موازی‌سازی و ایجاد تفرقة مذهبی و قومی استفاده کرده است و می‌توان انتظار داشت، غرب مجدّداً از این حربه در جهت مقابله با امواج شیعی در منطقه استفاده کند، تلاش شبکة آقاخان برای نفوذ در «ایران»، به دلیل قوّت و قدرت اندیشة شیعی اثناعشری و حاکمیت جمهوری اسلامی در ایران، همواره با ناکامی مواجه شده است؛ امّا به نظر می‌رسد، بازیگران عرصة بین‌الملل و به خصوص «انگلستان»، برای به حاشیه راندن جریان اصیل شیعی در منطقه، از فرقة اسماعیلیه و شبکة آقاخان استفاده خواهند کرد.
اسماعیلیان گروهی به اصطلاح، شیعه هستند که امامت را به اسماعیل، فرزند امام جعفر صادق(ع) ختم می‌کنند و او را امام هفتم می‌دانند.
فرقة اسماعیلیه، دومین فرقة پرجمعیت شیعه، بعد از اثناعشری است. اینان هم‌زمان با روزگار سامانیان سربرآوردند؛ در سال ۱۴۸ه .ق. (۷۶۵م.) در «کوفه» از شیعیان جدا شدند و دست به نهضتی سیاسی، مذهبی برای براندازی عبّاسیان زدند. آنها قائل بودند که حکومت عدل، توسط امامی از فرزندان اسماعیل‌بن جعفر (پسر بزرگ امام صادق(ع)) به وجود می‌آید و سده‌ها با توان بسیار به پراکندن اندیشة خویش پرداختند.
امروزه از شمارشان کاسته شده‌است. اسماعیلیان در قطعاتی از تاریخ، دارای حکومت بوده‌اند؛ مثل «فاطمیون مصر» و «الموت ایران». بنابراین توانستند عقاید خود را مکتوب و نظام‌مند کنند. آنها اکنون در ایران بسیار کمیاب و در برخی کشورها، مانند «هندوستان»، «تانزانیا» و «کنیا» پراکنده‌اند؛ چنان‌که هانری کربن می‌گوید: اسماعیلیان نزاری پس از سقوط «قلعة الموت» به دست مغولان و نابودی کتب موجود در آن، منابع خود را از دست دادند؛ امّا اسماعیلیان مستعلوی که در دورة
فاطمیان در مصر مستقر بودند و اکنون بیشتر در هند هستند، منابع دست اوّل خود را حفظ کرده‌اند؛ هرچند تمایلی به انتشار آن ندارند.
امام کنونی اسماعیلیان نزاری که در منطقة «الموت» تمرکز جغرافیایی داشتند، کریم آقاخان نام دارد که زادة «ژنو» است و اکنون در «پاریس» اقامت دارد و فارغ‌التّحصیل دانشگاه«هاروارد» است.
انحرافات عقیدتی فرقه
انحراف اسماعیلیه از زوایای مختلف قابل بررسی است که مهم‌ترین انحرافات این گروه را می‌توان سه چیز برشمرد:
الف. تأویلات باطنیه که تا حدّ بی‌اعتبار دانستن ظواهر شرع پیش می‌رود؛ یعنی اینها احکامی، مانند وجوب نماز، روزه، حج و... را قابل نسخ و رفع می‌دانند و با این حساب با انکار شریعت، راه اباحه‌گری بی‌حدّ و مرز را می‌پیمایند. داشتن چنین عقیده‌ای به اتّفاق فرق اسلامی، موجب کفر و خروج از اسلام است. بدین جهت هنگامی که تمام مذاهب اسلامی نماینده‌ای به مجمع «التقریب بین المذاهب الاسلامی» معرفی کردند، این گروه موفّق نشد که نمایندة خود را به مجمع مزبور معرفی نماید؛ زیرا همة فرق اسلامی، مسلمانی گروه مزبور را قبول نداشتند؛
ب. شیعة اثناعشری، گروه مزبور را گمراه و منحرف می‌دانند؛ زیرا تأویلات بی‌حدّ و مرز آنان علاوه بر نفی ظواهر شریعت، به نفی خشم نبوّت هم می‌انجامد. همچنین عدد هفت برای آنان یک ارزش مادر به حساب می‌آید. تا آنجایی که همة انبیا، اوصیا و امامان را منحصر در عدد هفت می‌دانند و به عقیدة این فرقه، دین، متأثّر از عرفان و عقاید هندوئیسم و فلسفة ستاره‌پرستان است؛
ج. عدم پذیرش امامان بعد از امام صادق(ع) خود انحرافی است که به منزلة انکار همة ائمّه(ع) است و انکار یکی از امامان، مانند انکار رسول الله(ص) است. انحرافات اسماعیلیه از نظر معرفتی، خیلی فراوان است و در واقع تمام انحرافات آنان به همان سه انحراف اوّل بر می‌گردد.
بخش فرهنگی شبکة آقاخان نیز اخیراً مسئولیت مرمّت و بازسازی آثار تاریخی «افغانستان» و «تاجیکستان» را جهت نفوذ در افکار عمومی و نخبگان فرهنگی این دو کشور، تدارک دیده است.
تشکیلات فرقه
آقاخان چهارم در حال حاضر، از شبکه‌ای شامل 300 مؤسّسه و برنامة آموزش در «هند»، «پاکستان»، کنیا ، تانزانیا و چندین کشور دیگر حمایت و پشتیبانی می‌کند و به کارهای اقتصادی رغبت نشان می‌دهد.
قطب این فرقه، تشکیلات وسیع و سازمان‌یافته‌ای را درسراسر جهان تشکیل داده که از جملة آنها می‌توان به موارد زیر اشاره کرد:
1. AKA: آکادمی آقاخان که هدف آن عضوگیری و آموزش جهت تبلیغ و نشر اعتقادات و اهداف این فرقه در شهرها و کشورهای دنیا می‌باشد؛
2. AKES: خدمات آموزشی آقاخان؛
3. AKF: بنیاد آقاخان؛
4. AKFED: صندوق توسعة اقتصادی آقاخان که جهت برنامه‌ریزی مالی و تأمین بودجة تبلیغاتی فرقه از آن استفاده می‌شود؛
5. AKPBS: ساختمان برنامه‌ریزی آقاخان؛
6. AKT: فرهنگ آقاخان؛
7. AKU: دانشگاه آقاخان؛
8. UCA: دانشگاه «آسیای مرکزی»، بنیاد تمرکز که برای ترویج عقاید فرقه، دانشجویان را از سراسر دنیا به صورت رایگان پذیرش می‌کند؛
9. خدمات ترویج صنعتی؛
10. دانشکدة پزشکی آقاخان؛
11. مدرسة پرستاری؛
12. مرکز اسماعیلیة «لندن»؛
13. بنیاد جوایز معماری آقاخان؛
14. بیمارستان آقاخان «کراچی».
و دیگر نهادها و مؤسّساتی که در سراسر دنیا جهت تبلیغ، عضوگیری و تأمین بودجه‌های کلان که صرف گسترش فرقه و تبیین آن در کشورهای دنیا، بالأخص کشورهای جهان سوم می‌گردد.
گسترش فرقة اسماعیلیه در قرن اخیر
آقاخان سوم، یعنی سلطان محمّدشاه که ۷۲ سال رهبری فرقة اسماعیلیه را برعهده داشت، مشهورترین شخصیت این فرقه به شمار می‌رود. او پایه‌گذار نهادها و مؤسّسات اقتصادی و فرهنگی در شبه قارّة هند و بنیان شبکة توسعة آقاخان بود. سلطان محمّد شاه، از سال ۱۹۳۷ تا ۱۹۳۹م. رئیس جامعة ملل گردید. جامعة ملل، شکل اوّلیة سازمان ملل فعلی بود که توسط قدرت‌های بزرگ و فاتح جنگ جهانی اوّل تأسیس شد؛ ولی با شروع جنگ جهانی دوم و حملة ارتش رایش به «لهستان» و «شوروی»، جامعة ملل از هم فروپاشید.
در این میان، سنّت حضور در مجامع بین‌المللی در فرقة اسماعیلیان ادامه یافت و فرزند ارشد سلطان محمّدشاه، یعنی علی خان بعدها به عنوان سفیر پاکستان در سازمان ملل برگزیده شد. شایان ذکر است رهبر فعلی فرقة اسماعیله، کریم آقاخان می‌باشد که به عنوان چهل و نهمین امام موروثی اسماعیلیه است. او یکی از ثروتمندترین انسان‌های روی زمین است؛ درآمد وی ۱۵۰ میلیون دلار در سال تخمین زده می‌شود. وی دوران کودکی خود را در «نایروبی»، پایتخت کنیا، سپری و سپس برای تحصیل، مدّت نُه سال را در مدرسة «له روزی سوئیس» گذرانید و در سال ۱۹۵۹م. از دانشگاه هاروارد به دریافت مدرک ممتاز لیسانس در رشتة تاریخ اسلام نایل شد. برادر آقاخان، امین، در سال ۱۹۶۵م. پس از فارغ‌التّحصیلی از هاروارد به مقرّ سازمان ملل، در بخش امور اقتصادی و اجتماعی پیوست. از سال ۱۹۶۸م.، امین به امور مدیریت و توسعة اساسی مؤسّسات امامت پرداخته است.
کریم آقاخان، در سال‌های اخیر، شبکة توسعة آقاخان (AKDN) را که همان مدیریت و سازمان مدرن اسماعیلیه است، شکل داد و پس از آن نیز تشکیلاتی وسیع با بودجه‌های سنگین که دقیقاً مشخّص نیست از کجا آمده، ایجاد کرده و حالا به عنوان سی و دومین ثروتمند انگلیس تحت لوای فعّالیت‌های خیریّة در حال توسعة فرقة اسماعیلیه در کشورهای مختلف، از جمله کشورهای آفریقایی است. تا جایی که گفته می‌شد در گردهمایی این فرقه در سال ۲۰۰۸م. در آمریکا، ۳۸ هزار نفر از سراسر جهان شرکت کرده‌اند.
وی نشان‌ها و جوایزی از سازمان‌های حرفه‌ای مختلف به خاطر کار در زمینة معماری و حفظ بناهای تاریخی دریافت کرده است. در سال ۱۹۵۷م. عنوان حضرت والا از سوی ملکة انگلیس و عنوان والاحضرت از سوی شاه ایران در سال ۱۹۵۹م. به وی اعطا شد.
در حال حاضر، یک شرکت زنجیره‌ای بین‌المللی به نام «صندوق توسعة اقتصادی آقاخان» به عنوان محور اقتصادی این فرقه مشغول سرمایه‌گذاری و اجرای طرح‌های اقتصادی در اکثر نقاط جهان می‌باشد. کارمندان این شرکت در حال حاضر، 18.000 نفر و سرمایة آن بیش از یک و نیم میلیارد دلار تخمین زده می‌شود. گفته می‌شود که این شبکه، همچنین گروه رسانه‌ای گسترده‌ای را تحت کنترل دارد که در زیر، به شاخه‌هایی از فعّالیت‌های آن اشاره می‌شود:
ـ گروه رسانه‌های «نیشن» Nation شامل سه روزنامه، دو هفته‌نامه، یک شبکة تلویزیونی و همچنین یک شبکة رادیویی که در آفریقای شرقی و منطقة «مدیترانه» به جذب مخاطب و اشاعة آموزه‌های اسماعیلی مشغول است.
ـ همچنین وی نشریاتی در انگلیس، افغانستان، «آذربایجان» و برخی دیگر از کشورها دارد و حتّی دیدارهایی در راستای توسعة روابط با رؤسای جمهور و سران کشورهای افغانستان، پاکستان، «امارات»، «مالزی»، روسیه، آذربایجان، «آمریکا»، هند، فرانسه، «ایتالیا»، «سوریه»، «سنگال»، «مراکش»، «اسپانیا»، «تاجیکستان» و «بریتانیا» نیز داشته که تصاویرش در سطح اینترنت انتشار یافته و همچنین روابط گرمی با خانواده پهلوی، به ویژه فرح پهلوی دارد.
اهداف ذکر شده برای شبکة فرهنگی، رسانه‌ای آقاخان به گفتة گردانندگان آن، مواردی از قبیل تقویت جامعة مدنی، توسعة روستایی و آموزش زنان و دختران، آموزش کلان با تأسیس دانشگاه‌ها و آکادمی‌های مختلف در سراسر جهان و... می‌باشد.
از بزرگترین اهداف شبکة آقاخان، شناسایی و جذب استعدادهای درخشان کشورهای مسلمان و ارائة بورس به نخبگان آنان است تا به گفتة مقامات این فرقه، در آینده بتوانند فرهنگ کشورهای مسلمان را منطبق با اقتضائات تمدّن غرب و گفتمان مدرن شکل دهند.
این فرقه، همچنین همکاری و سرمایه‌گذاری گسترده‌ای با شرکت «مایکروسافت» آمریکا، «بنیاد راکفلر»، «بنیاد فورد»، دانشگاه هاروارد و «وزارت تعاون و توسعة اقتصادی آلمان»، «آلکاتل»، «بوئینگ» و «بنیاد شل» انگلیس، «صندوق توسعة اجتماعی ژاپن»، «بانک اسکوشیای کانادا»، «سازمان تعاون کلیساهای هلند»، «کانتون سوئیس»، همکاری و روابط نزدیک با دولت‌های ایالتی «گجرات»، «راجستان»، «ماهاراشترا» و «دهلی» هند، «جمعیت تنظیم خانواده» پاکستان، «سازمان باستان‌شناسی» سوریه و «قزاقستان»، «حکومت ولایت خودمختار کوهستان بدخشان تاجیکستان» و همکاری مستقیم
با دولت افغانستان، تانزانیا، سوریه و «فیلیپین» را عملی نموده است.
از سوی دیگر، فرقة آقاخان، با انتشار کتابچه‌ای تحت عنوان «شبکة توسعة آقاخان» اقدام به تشریح تاریخچه و اهداف اقتصادی، فرهنگی و اجتماعی خود در میان بیش از پنجاه کشور و در قالب صدها شرکت و مؤسّسة اقتصادی و فرهنگی نموده است که در بخشی از آن، چنین آمده است: شبکة توسعة آقاخان، متشکّل از گروهی از سازمان‌های غیرمذهبی، بین‌المللی و خصوصی است که در جهت بهبود فرصت‌ها و ارتقای شرایط زندگی مردم در مناطق در حال توسعة جهان، تلاش می‌کند، در این راستا، فعّالیت‌های غیرانتفاعی را در دستور کار خود قرار داده است.
شبکة توسعة آقاخان و جمهوری اسلامی ایران
اسماعیلیه در قرن‌های اخیر، دیگر آن گروه سرکش و یاغی که در کوه‌ها و غارها سنگر می‌گرفتند و با ترورهای مخفیانة خویش، رعب بر دل مخالفان می‌افکندند، نیست؛ بلکه دستور کار خود را بر مبنای «انطباق با محیط و تغییرات تاریخی» بنا نهاده است. «شبکة توسعة آقاخان» فعّالیت‌های گسترده‌ای را در سطح بین‌الملل و همچنین جمهوری اسلامی ایران، در حال اجرا دارد.
نوسازی و گسترش فرقة اسماعیلیه در قرن اخیر، هم‌زمان با شکل‌گیری فرقه‌های استعماری «بهائیت» و «بابیت» در ایران بوده است، به نظر می‌رسد، نزدیکی شعارها و آموزه‌های بهائیت و فرقة اسماعیلیه، مدرن، کاملاً حساب شده و تحت یک مدیریت پشت پرده می‌باشد و این تشابه هیچگاه به صورت اتّفاقی رخ نداده است.
بررسی نوع تأثیرپذیری بهائیت در عقاید خود با توجّه به هم‌زمانی حمایت انگلستان از آقاخان اوّل و پیدایش فرقة بهائیت می‌تواند زمینة این آگاهی را افزایش دهد؛ به عنوان مثال، فرا رسیدن قیامت که توسط ائمّة اسماعیلی مطرح شد و پایان شریعت و شروع به اباحه‌گری در نسخ شریعت محمّدی و تأثیرپذیری توسط باب و بعداً بهاء‌الله تاثیر داشته است؛ آنجا که طاهره قرّةالعین در «بدشت» (روستایی در هفت کیلومتری شرق «شاهرود») قیامت کبری و نسخ شریعت را اعلام و تمام وظایف دینی را ملغی اعلام کرد. جایگزینی «جماعت‌خانه» در اسماعیلیة آقاخانیه به جای «مسجد» و جایگزینی «مشرق الاذکار» در بهائیت نیز به این شباهت در مدیریت شبکه‌ای دامن می‌زند.
البتّه ما به هیچ وجه کافران ملحدی، چون بهائیان را با فرقة اسماعیلیة مسلمان هم‌ردیف نمی‌دانیم و در جهت تکفیر کسی نیستیم و مرادمان از مطرح کردن این بحث، بررسی علّت نزدیکی شعارهایی، چون سکولاریسم و اباحه‌گری در طول تاریخ... از ناحیة این دو فرقة متفاوت است که می‌بایست با بررسی و تحقیق، حقیقت تبیین شود و مشخّص شود سرمنشأ اصلی و خط دهی از کجاست؟
نظام دعوت آقاخانی، همانند اسماعیلیان سابق نیست و مبلّغ به آن معنا ندارد؛ در حالی‌که با توجّه به عمق نفوذ شبکة آقاخان در ساختارهای کشورهای مختلف، بررسی این موضوع که این شبکه چگونه از روش‌های اقتصادی، اجتماعی برای جذب مخاطب استفاده می‌کند، ضروری است.
منبع: خبرگزاری مشرق www.mashreghnews.ir