آن آقای کمان ابرو

معصومه فیلسوف لاری

ترسیده بود. قلبش به تندی می‌زد و نفس‌هایش به شماره افتاده بود. اضطراب و پریشانی تمام وجودش را فرا گرفته بود. گویی مرگ را در یک قدمی خود می‌دید. صدای خنده‌های گوشخراش شیطان که از آن نزدیکی‌ها شنیده می‌شد، دلش را بیشتر به لرزه می‌انداخت. بیش از این، تاب دیدن این صحنة دلهره‌آور را نداشت. فرصتی برای اندیشیدن نیز نبود. باید کاری می‌کرد. باید هر چه زودتر خود را از گرداب وحشتی که در آن گرفتار آمده بود، نجات می‌داد. یک آن، تصمیمش را گرفت. پس دستان لطیف و لرزانش را روی چشم‌های درشت و سیاهش گذاشت تا برای چندمین‌بار شاهد گناهی دیگر از گناهان زشت و نابخشودنی فرزندان آدم نباشد. سپس بال‌های شکوهمندش را از هم گشود، به پرواز درآمد و به سرعت نور خود را به آسمان رسانید. آنجا غمگین و دل‌شکسته روی تکّه ابر سفیدی نشست. بغض فرو خورده‌اش را رها کرد و شروع کرد به گریستن. صورت زیبایش خیس اشک شده بود. اندوه و دلواپسی، تمام آسمان دلش را فرا گرفته بود. این هزارمین باری بود که بر گناهان فرزندان آدم زارزار می‌گریست و ناله سر می‌داد. آخر دل او از دیدن این‌همه سیاهی، پلیدی و گناه به درد آمده بود. دلش دنبال روشنایی می‌گشت. دنبال عشق و پاکی و مهربانی، دنبال چیزهایی که این روزها در زمین کیمیا شده بودند. از فرزندان آدم دلگیر بود. بیشتر آنها ستمگر و معصیت کار بودند و بویی از پرهیزکاری و تقوا نبرده بودند. گناه آنان چهرة زمین را زشت کرده بود. آنان خطّ بطلانی بر روی همة خوبی‌های جهان کشیده بودند. روز و شبی نبود که کارنامة اعمال سیاه و ننگینشان را نبیند و خون گریه نکند. روز و شبی نبود که اعمال جاهلانة آنان را نبیند و از زشتی کارهایشان به خدا شکایت نبرد. از اینکه می‌خواست کارنامة اعمالشان را پیش خدا و پیش عزیزترین بندگانش ببرد، در دل احساس شرمساری و گناه می‌کرد. وقتی چهرة اندوهناک آن آقای نورانی در نظرش می‌آمد که برای گناهان فرزندان آدم می‌گریست، وقتی یاد اشک‌ها و گریه‌های بی‌امانش می‌افتاد، یک آسمان خون گریه می‌کرد. تاب دیدن غم‌هایش را نداشت. غم‌های او روح ظریف، حسّاس و شکننده‌اش را به تلاطم وامی‌داشت. دلش می‌خواست لبانش را همواره خندان ببیند. آن آقای نورانی با آن دیدگان سیاه وگشاده و نجیب، با آن ابروان کمانی، با آن مردمک‌های سیاه که در خانة چشمان، در پشت آن مژه‌های بلند، مثل دو یاقوت سیاه می‌درخشیدند، با آن پیشانی بلند که می‌شد اسرار عشق را در آن خواند و با آن قامت دل‌ربایش، دل فرشته را ربوده و او را شیفتة خود کرده بود. نام زیبایش مهدی بود؛ امّا فرشته او را یار کمان‌ابرو خطاب می‌کرد. آن آقا هیچگاه نشد که غصّة خودش را بخورد. او همواره به دیگران می‌اندیشید و همواره در فکر یاری آنان بود. در فکر یاری نیازمندان و فقیران عالم، گرسنگان و در راه‌ماندگانش، جنگ زدگانش، هدایت شدگان و گمراهانش و حتّی انسان‌های شقی و معصیت‌کارش. او آنچنان مهربان و دلسوز بود که دامنة رحمتش تمام جهان را فرا گرفته بود. فرشته با تمام تیزهوشی‌اش دریافته بود که آن آقا نه غم خود، بلکه غم یک جهان را می‌خورد. دریافته بود که وسعت روح آن آقا حتّی از وسعت روح یک عالم نیز عمیق‌تر است. دانسته بود که نور وجود آن آقا حتّی بر نور خورشید شرق هم سبقت گرفته است. دانسته بود که وقتی به نماز می‌ایستد، تمام دنیا برای شنیدن طنین اعجاب‌انگیز کلامش خاموش می‌ماند. حتّی او آشکارا هم صدایی خورشید و ماه و ستارگان را با نماز امام خوبان شنیده بود؛ امّا فرشته باورش نمی‌شد که غرور و خودخواهی و دنیاطلبی، چشمان حقیقت بین فرزندان آدم را کور کرده باشد. باورش نمی‌شد که آنها از دیدن حقیقتی به این بزرگی عاجز و ناتوان باشند. باورش نمی‌شد که انسان‌ها به این‌همه مهربانی و عطوفت آقا پشت کرده باشند و حتّی ثانیه‌ای هم به یادش نباشند. بعضی وقت‌ها آن‌قدر غم یار کمان ابرویش را می‌خورد، آن‌قدر برایش گریه می‌کرد که دل سنگ هم با دیدن گریه‌هایش به درد می‌آمد. بعضی وقت‌ها از پشت پنجرة اتاقش مأیوسانه به زمین چشم می‌دوخت و مأیوسانه به آیندة گنگ و مبهم آن فکر می‌کرد. از آن بالا، زمین تاریک تاریک بود. غرق در سیاهی و ظلمت، غرق در عصیان و نافرمانی. از آن بالا، تقریباً هیچ نقطة روشنی دیده نمی‌شد. فرشته دلش می‌خواست زمین غرق در نور و روشنایی شود. دلش می‌خواست دیگر گریه‌ها و اشک‌های یار کمان‌ابرویش را نبیند. دلش می‌خواست دستانش را بگیرد و او را برای همیشه از این گرداب غمی که به آن گرفتار آمده بود، نجات دهد. روزها می‌آمدند و شب‌ها می‌رفتند و فرشته رنجور و لاغر و رنگ پریده‌تر می‌شد.

و اینک او قدری آرام شده بود. دیگر گریه نمی‌کرد. دیگر اشک نمی‌ریخت و روی همان تکّه ابر سفید در اندیشه‌ای عمیق فرو رفته بود. باد صبا به نشانة هم‌دردی، زلف سیاه و پر پیچ و تابش را به بازی گرفته بود. همچنان در افکار خود غوطه‌ور بود که کسی او را به نام صدا زد. وقتی به جست‌وجوی صدا بر آمد، دوست صمیمی‌اش، روح‌القدس (جبرئیل) را دید که آرام و باوقار گوشه‌ای از آسمان ایستاده بود و به او لبخند می‌زد. فرشته یک آن، جا خورد. انتظار دیدن آن ملک زیبا، باشکوه و مقرّب خدا، آن هم در این لحظه از روز را نداشت. آن ملک، بعد از خدا تنها کسی بود که غم فرشته را می‌دانست، او را درک می‌کرد و به او حق می‌داد که این‌چنین زار و پریشان باشد. روح القدس با صدای زیبا و آرامش‌بخشی رو به فرشته کرد و گفت: دوست خوبم سلام! امروز از طرف خداوند مأمور شده‌ام تا با سخنانم مایة دلگرمی و امید تو باشم. مأمور شده‌ام تا تو را از گرداب غم نجات دهم. آمده‌ام تا با دادن بشارتی، دل آشفته‌ات را آرام کنم و مایة تسلّی قلب خسته‌ات باشم و بدان که من از طرف پروردگار رحمان با تو سخن می‌گویم.

اشک شادی در چشمان فرشته حلقه زده بود. هیچگاه فکرش را هم نمی‌کرد که خداوند تا این اندازه او را دوست داشته باشد. نمی‌دانست چگونه و با چه کلماتی از خداوند مهربان و ملک مقرّبش تشکّر کند. فرشته پس از چند لحظه، سلام روح‌القدس را با لبخند زیبایی پاسخ داد و گفت: خوش آمدی دوست عزیزم! من مشتاقانه منتظر شنیدن سخنان زیبایت هستم.

روح‌القدس ادامه داد:

دوست خوبم! خداوند جلیل به تو سلام رساند و فرمود: بدان که یار کمان‌ابروی تو روزی فرمانروای کلّ هستی خواهد شد. تو را به آمدن آن جان جهان، آن عصارة آفرینش و آن فرزند خوشبو و خوش‌روی نرجس پاک‌دامن، بشارت می‌دهم و به آمدن مسیح، آن آیت رحمت من و آن فرزند پرهیزکار، پاکیزه و پربرکت مریم مقدّس. آری. بدان

که مسیح از آسمان فرو می‌آید و پشت سر امام خوبان به نماز خواهد ایستاد. بدان که ستارة اقبال به تو روی آورده؛ چرا که یار مهربانت به همراه تو و به همراه هزاران هزار فرشته و سیصد و سیزده انسان والا، مقام جهان را از پریشانی سیاهی و ظلم نجات خواهد داد و آن را غرق در روشنایی و سرور خواهد کرد و خوشا به حال من! چرا که اوّلین کس از جهانیان خواهم بود که با امام خوبان بیعت خواهم نمود و اوّلین کسی خواهم بود که بر فراز ابرها، جهانیان را به آمدن مهدی بشارت خواهم داد و به پیروی از او فرا خواهم خواند.

سخنان روح‌القدس که به اینجا رسید، کمی نزدیک‌تر آمد. دستان فرشته را با مهربانی در دستان خودش گرفت، لبخندی زد و سپس گفت: برخیز دوست خوبم! برخیز و ابرهای نا امیدی را از آسمان دلت دور کن. برخیز و به امید رسیدن آن روز رؤیایی، دل خوش بدار و دیگر آشفته و پریشان‌حال مباش. حالا فرشته درست در مقابل روح‌القدس ایستاده و ناباورانه چشمانش را به او دوخته بود. فرشته سکوت کرده بود و چیزی نمی‌گفت، حرفی نمی‌زد. آخر سخنان زیبای روح القدس او را به وجد آورده بود؛ آنچنان که از فرط شادی توان سخن گفتن نداشت. سخنان روح‌القدس روح تازه‌ای را در کالبد جان فسردة فرشته دمیده بود. فرشته احساس تازه‌ای داشت. انگار که از نو متولّد شده باشد، انگار که روح او با روح یک جهان شگفت‌انگیز پیوند خورده باشد. حالا او برای همیشه، به دنیایی از مجد و شکوه و افتخار قدم نهاده بود. حالا بی‌پرده روزی را می‌دید که ناجی جهان، همچون ستاره‌ای از پشت ابرهای تیره بیرون آمده و همگان از دیدن چهرة دلربای او غرق در شگفتی و حیرت شده‌اند. حتّی بی‌پرده می‌دید که خدای هستی و یار کمان ابرویش، دارند به او لبخند می‌زنند.

فرشته دوست داشت پایانی برای سخنان زیبای روح‌القدس نباشد؛ امّا افسوس که مأموریت او به پایان رسیده بود و به اذن خداوندگار یکتا باید به امور دیگر عالم نیز می‌رسید. روح‌القدس بار دیگر فرشته را مورد خطاب قرار داد و گفت:

دوست خوبم! مبادا یار کمان‌ابرویت را فراموش کنی! مبادا مهربانی‌هایش را از یاد ببری! خاطرة این روز شگفت انگیز و به یادماندنی را هرگز از یاد مبر و مهربانی‌ها و دلسوزی‌های خدا و امام خوبان را نیز هرگز فراموش مکن. هر روز برای فرا رسیدن آن روز رؤیایی، دست به دعا بردار و هر روز دستانت را خالصانه و عاجزانه رو به سمت آسمان خدا بلند کن و هزاران مرتبه بگو:

«اللّهم عجّل لولیّک الفرج»

روح‌القدس بال‌های شکوهمندش را از هم گشود، به پرواز درآورد و از آنجا دور شد.

آسمان از عطر خوشبوی گل سرخ آکنده شده بود و فرشته غرق در شادی، غرق در بهت و حیرت و ناباوری، همچنان‌که آخرین قدم‌های روح‌القدس را در آسمان دنبال می‌کرد، زیر لب، آرام آرام با خود زمزمه می‌کرد:

الّلهم عجّل لولیّک الفرج

والسّلام علی من الّتبع الهدی

منابع: