عطیه پاکآئین
كسي يادش هست اوّلين بار، قصّة «كربلا» را چه كسي برايش گفت؟ يادتان میآيد اوّلين باري كه داستان كربلا را شنيديد، چه حالي داشتيد؟
من يادم میآيد؛ خيلي خوب يادم میآيد؛ يعني خودم يك كاري كردم كه هر روز يادم بيايد؛ كه هر روز همان حرفها و صحنهها برايم تكرار شوند.
داستان كربلا را اوّلين بار بابا براي من گفت. چهارساله بودم يا پنج ساله؟ درست يادم نيست. مُحرَّم بود يا يك ماه ديگر از ماههاي خدا... اين را هم نميدانم؛ فقط يادم هست كه اوّلين بار، وقتي بابا میخواست برايم ماجراي كربلا را بگويد، تصوير «عصر عاشورا» - همان شاهكار معروف استاد فرشچيان- را روبهرويم گذاشت و شروع كرد به قصّه گفتن. قصّه گفتن از پشت صحنهها و اتّفاقات پشت اين تصوير؛ اینكه چه بلاهايي سر چه آدمهايي آمد و آخرش، وقتي حتّي يك نفر باقي نمانده بود تا خبر شهادت امام(ع) را براي اهل حرم بياورد، همين اسب با يال و كوپال خونياش، چه حرف هاي ناگفتهاي را كه گفت!
بعد، بابا دست گذاشت روي تصوير آن دختركي كه پاي اسب امام را گرفته بود و گفت: بابا! يكي از اينها بايد رقيّة امام حسين (ع) باشد و همينجا مكث كرد...
توي قصّه گفتن كم آورده بود يا گريههايش اجازه نميداد، بيشتر برايم بگويد؟ باز هم نميدانم.
من، كربلا را از همان قصّه شناختم و اصلاً شايد، اسم دختركي كه باعث شد، همان جاي قصّه بغض بابا بتركد، بيشتر از بقية اسمها به يادم ماند.
چند سال بعد از فوت بابا و ايّام كودكي و آن قصّه، با بچّههاي مدرسه رفته بوديم اردوي «مشهد». لابهلاي زيارت و پابوسي آقا، گذرمان به موزة «آستان قدس» افتاد؛ همانجايي كه استاد فرشچيان تمام تابلوهايش را هديه كرده است. از تابلوي يتيمنوازي امام علي(ع) و نيايش تا همان تابلوي عصر عاشورا. رو به روي تابلو (با سايز واقعياش) ايستاده بودم و تمام داستان و صداي بابا توي گوشم تاب میخورد. تصويرها برايم زنده شده بودند، صداي پاي اسب و ضجّههاي آن دخترك توي گوشم بود. معطّل نكردم. يك پوستر بزرگ از آن تابلو از موزة آستان قدس خريدم و وقتي به خانه رسيدم، قابش كردم و چسباندم رو به روي تختم، توي اتاق.
عصر عاشورا، مدّتهاست اوّلين تصويري است كه صبحها، وقتي از خواب بيدار میشوم، جلوي چشمم میآيد و بعد پشت سرهم اين خاطرات را براي من تكرار میكند.
تأثير اشكهاي بابا بود يا نعمت يتيمي، كه خدا داد تا بخش خيلي خيلي كوچكي از درد رقيّه(س) را بفهمم...، نمیدانم. تأثير خلوص نقّاش آن تابلو بود يا مكث بابا روي شخصيّت آن دختر... هرچه كه بود، من كربلا و رقيّه(س) را با همين تابلو شناختم. با همين تصويري كه خيلي حرفهاي نگفته دارد... با همين تصويري كه قاب گرفتم تا هميشه جلوي چشمهايم باشد و يادم بياندازد که هر وقت خواستم با يتيميام براي خدا ناز كنم، بدانم خدا قبلترها رقيّه(س) داشته، دوطفلان مسلم داشته، علي اكبر(ع) و علي اصغر(ع) داشته و بعد دلم آرام بگيرد كه خدا در همة لحظههاي تاريخ، هواي بچّه یتیمها را داشته است؛ آنقدر كه هر بار يتيمي گريه میکند، عرشش به لرزه میافتد. لابد خدا، بيشتر از هركسي، لرزش دل بچّه یتیمها را میفهمد.
من يادم میآيد؛ خيلي خوب يادم میآيد؛ يعني خودم يك كاري كردم كه هر روز يادم بيايد كه هر روز، همان حرفها و صحنهها برايم تكرار شوند كه: عصر عاشورا، عرش خدا هم به لرزه افتاد...