امام؛ کوثر برکت

مرتضی مهدوی یگانه

چه کنیم زندگیمان پر برکت شود؟

در جمعی کوچک، سخن از برکت زندگی به میان آمد و اینکه احساس می‌شود انگار برکت از زندگی مردم رفته است.

سخن‌ها گفته شد و کلام در نهایت به اینجا رسید که قطعاً عوامل زیادی در جریان برکت می‌تواند مؤثّر باشد؛ امّا همة آنها در آخر به یک عامل بزرگ و اصلی می‌رسد که سرچشمة آنهاست؛ مثل جوی‌های متعدّدی که در نهایت، به یک رود خروشان می‌رسد.

سؤال شد: آن عامل بزرگ و اصلی چیست؟

گفتند: امام و حجّت و توضیح داده شد: امام، منشأ همة خیرات و برکات و فیض‌هاست. در زیارت جامعة کبیره می‌خوانیم: «ان ذُکِرَ الخیر ان کنتم اوّله و اصله و فرعه و معدنه و مأواه و منتهاه؛

ای خاندان رسالت و ای امامان من! از هر خیر سخن به میان آید، همه‌اش شمایید. اوّلش، ‌اصل و ریشه‌اش، فروع و شاخسارانش، خواستگاهش، قرارگاه و منتهایش.»

برکت هم از جمله همین خیرات است که اوّل و آخر و سرچشمه و اصل و فرعش، امام است. عالم فاضل و بزرگوار، ابوالحسن عاملی در تفسیر «مرآة الانوار و مشکاة الاسرار» (که به عنوان مقدّمة «تفسیر برهان» چاپ شده است) می‌نویسد: در «قاموس» آمده است که برکت به معنای نموّ و زیاد شدن و به معنای سعادت و خوشبختی است و آنچه به عنوان برکت به خدای متعال نسبت داده می‌شود، حقیقت آن، وجود مبارک اهل بیت(ع) و ولایت، محبّت، اطاعت و دولت کریمة ایشان است که خدا به ایشان عطا فرموده است؛ از خیر تام و نفع عام و سعادت عظما و ریاست و دولت کبری و زیاده و سرریز عنایات ایشان به جهانیان...1

آنگاه گویندة سخن چنین ادامه داد: همة عوامل دیگر برکت در زندگی، مثل کمک به بندگان خدا، سخا و کرم و بزرگواری اینان، حقوق شرعی، مثل خمس و زکات و امثال اینها، همه از فروع همین اصل ولایت است و همین است که در زیارت جامعة کبیره، فرع خیر هم به ایشان تأویل شده است؛ یعنی اگر کسی در زندگی خود، توجّه به امام و مشی بر طبق رضایت او و اهتمام بر انجام خواسته‌های حضرتش را سرلوحة خود قرار داد، در واقع، به اصل برکت تمسّک جسته است. این شجرة مبارکة ولایت، قاعدتاً شاخه‌ها و فروعی دارد که همان دیگر عوامل

برکت است.

خلاصه اینکه، برکت و مبارک بودن و مبارک کردن کارها و زندگی و جامعه، باید از طریق رو کردن به سرچشمة اصلی آن، یعنی امام و مکتب ولایت صورت گیرد؛ چنان‌که در عرصه‌های دیگر چنین است؛ یعنی مردم برای اخذ نور، به خورشید رو می‌کنند و این، یک امر فطری، معقول و طبیعی در جهان است. برای برکت‌جستن هم باید به خورشید سپهر امامت رو کرد.

در ادامه، گوینده چنین گفت:

در روایات آمده: «يَسُوقُ اللَّهُ بِهِ بَرَكَاتِ السَّمَاوَاتِ وَ الْأَرْض‏...؛2

در زمان ظهور، خداوند به واسطة وجود مقدّس امام، برکات آسمان‌ها و زمین را به سوی مردمان گسیل می‌دارد.» اگر چه این روایت در ارتباط با زمان ظهور مطرح شده است، امّا حقیقت این است که الطاف، عنایات و برکات الهی همین الآن هم توسّط ولیّ الهی و حجّت خدا به مردم می‌رسد.

آیت الله جوادی آملی می‌نویسد: نزول هر نعمتی به وساطت آنهاست و هم برکت داشتن هر نعمتی که خود نعمتی دیگر است، به وساطت آنهاست. اگر چه هر مؤمنی برای مؤمن دیگر، برکت است: «إنّ المؤمن برکة المؤمن» و برخی امور دیگر نیز به عنوان برکت یاد شده است؛ لیکن ویژگی ائمّه(ع) در این است که نه تنها خودشان برکتند؛ بلکه واسطة هر برکتی هستند و نعمت‌های مادّی و معنوی خداوند به یمن وجود آنها برکت پیدا می‌کند و مبارک می‌گردد و اساساً برکت نعمت‌های الهی در وجود مبارک آنان قرار و آرام می‌گیرد.

آری. امام و حجّت خدا در روی زمین، جایگاه و سرچشمة برکات است؛ چنان‌که در زیارت جامعه، بدان تصریح شده است: «و مساکن برکة الله؛ سلام بر شما امامان که جایگاه برکت الله هستید!»

شخص دیگری در جمع گفت: به نظر می‌رسد که واژة برکت، شامل مادّیات و معنویات هر دوست؛ یعنی برکت سبب می‌شود که مال از لحاظ کمّی و مقدار، رشد و نموّ کند و خیرات زیادی را شامل حال انسان گرداند (در حالی‌که شخص دیگری ممکن است همین مقدار مال را داشته باشد و از آن رشد و نموّ محروم بماند.) و هم از لحاظ کیفی و معنوی مبارک باشد؛ یعنی سبب شود نظر الهی و حجّت او به مال و زندگی شخص معطوف گردد؛ مثلاً انسان توفیق پیدا کند از رزق حلال استفاده کند، مال خود را در مسیر خدا و دین خرج نماید و روز به روز بر لطافت روح و ایمان او اضافه شود.

و در نهایت سخن به اینجا رسید که اگر روکردن به امام و ولایت و محبّت و اطاعت او و خلاصه سر و سامان دادن یک زندگی و مشیّ معقول و ولایی در بعد فردی، سبب برکت زندگی‌ها می‌شود، قطعاً در بعد اجتماعی و سیاسی نیز همین‌طور است و عکس آن، یعنی پشت کردن به ولیّ خدا و صاحب ولایت، موجب تنگ‌شدن روزی‌ها و از بین رفتن برکت‌ها می‌گردد؛ چنان‌که «قرآن» فرمود:

«وَ مَنْ أَعْرَضَ عَنْ ذِكْري فَإِنَّ لَهُ مَعيشَةً ضَنْكاً‏؛4

هر که (و هر امّتی) که از یاد من (خدا) روی گرداند، قطعاً زندگی تنگ و بسته‌ای خواهد داشت (در بعد مادّی یا معنوی یا هردو ).»

روشن است که یاد ولیّ خدا و ذکر او و ولایت او (در تمامی مجاری آن، که امروزه ولایت فقیه و رهبر نظام الهی از جملة این مجاری اصلی است) نیز یاد خداست.

و گفته شد: مدیران و مسئولانی که امام و حجّت خدا را از یاد می‌برند و از مسیر ولایت او دور شده و برای گشایش اقتصادی مردم به دشمنان خدا و اسلام و ولایت رو می‌کنند و به آنان امید می‌بندند و از مساکن برکة الله که امروزه وجود مبارک مهدی(ع) است، غفلت می‌ورزند، مطمئن باشند طرفی از آنان نخواهند بست؛ بلکه به تصریح قرآن، باید منتظر یک زندگی تنگ و بسته و بی‌برکت نیز باشند.

پی‌نوشت‌ها: