نظریّة جنسی اسلام (بخش دوم)

ابراهیم شفیعی سروستانی

اصول نظريّة جنسي اسلام

نظريّة جنسي اسلام بر اصولي مبتني است که آن را از نظريّه‌هاي غربي، به ويژه نظريّة فرويد متفاوت مي‌سازد. استاد شهيد مرتضي مطهري در اين‌باره مي‌نويسد:

اشتباه فرويد و امثال او در اين است که پنداشته‌اند تنها راه آرام کردن غرايز، ارضا و اشباع بي‌حدّ و حصر آنهاست. اينها فقط متوجّه محدوديت‌ها، ممنوعيت‌ها و عواقب سوء آنها شده‌اند و مدّعي هستند که قيد و ممنوعيت، غريزه را عاصي، منحرف، سرکش و ناآرام مي‌سازد. طرحشان اين است که براي ايجاد آرامش اين غريزه بايد به آن آزادي مطلق داد؛ آن هم بدين معني که به زن اجازة هر جلوه‌گري و به مرد اجازة هر تماسي داده شود. اينها چون يک طرف قضيه را خوانده‌اند، توجّه نکرده‌اند همان‌طور که محدوديت و ممنوعيت، غريزه را سرکوب و توليد عقده مي‌کند، رها کردن و تسليم شدن و در معرض تحريکات و تهييجات درآوردن، آن را ديوانه مي‌سازد و چون امکان ندارد همة خواسته‌هاي بي‌پايان يک فرد برآورده شود، غريزه بدتر سرکوب مي‌شود و عقدة روحي به ‌وجود مي‌آيد. به عقيدة ما، براي آرامش غريزه، دو چيز لازم است: يکي، ارضاي غريزه در حدّ حاجت طبيعي و ديگري، جلوگيري از تهييج و تحريک آن.1

يکي از پژوهشگران کشورمان، اصول نظريّة جنسي اسلام را اين‌گونه برمي‌شمارد:

در اسلام، براي حلّ مسئلة غريزة جنسي، سه راه حلّ اساسي توصيه شده است که به اختصار عبارتند از: خويشتن‌داري، پرهيز از تحريک و ارضاي متعادل. يکي از روشن‌ترين خطاهاي فرويديسم، بي‌توجّهي به تحريکات جنسي و نقش آن در افزايش اضطراب و ناتواني انسان در خويشتن‌داري است. حال آنکه خويشتن‌داري، از خواهش‌هاي نفساني مي‌کاهد و نفس را در برابر عقل آدمي، تسليم و سرانجام به کاهش تنش‌هاي رواني کمک مي‌کند.2

با توجّه به نکات يادشده، مهم‌ترين اصول نظريّة جنسي اسلام را مي‌توان چنين برشمرد:

الف) ارضاي متعادل

از ديدگاه آموزه‌هاي اسلامي، ارضاي نظام‌مند نيازهاي جنسي، از جمله مهم‌ترين کارکردهاي خانواده است. اسلام با مشروع دانستن ارضاي نظام‌مند تمايلات جنسي و تأکيد بر استحباب آن، ازدواج و

تشکيل خانواده را راهکاري درست براي تأمين اين نياز مي‌داند. به باور انديشوران ديني، اسلام با مظاهر رهبانيت به معناي پرهيز از ازدواج، مخالف است و آن را موجب رواج فساد اخلاقي مي‌داند؛ چنان‌که بي‌بندوباري در برقراري روابط نامشروع را نيز نپذيرفته و به پاکدامني و نيالودن به حرام و دوري از تمامي مظاهر تحريک‌کنندة آن سفارش کرده است. قرآن همچنين در موارد گوناگون، تأثير پيروي از شهوات در انحراف جامعه و دوري از تعاليم انبيا را يادآور شده است. در اين پيوند، استفاده از تعبيري، چون لباس، به عنوان پوشش‌دهندة عيوب و بازدارنده از طغيان غرايز يا به کاربردن واژة محصنات از مادّة حصن، به معناي دژ و قلعه دربارة کساني که با ازدواج، خود را از انحرافات جنسي باز مي‌دارند، بيانگر آثار ارزشمند تشکيل خانواده در جلوگيري از کژروي‌هاست.

از سوي ديگر، اسلام به تفاوت‌هاي موجود در فرآيند ارضاي تمايلات جنسي زن و مرد توجّه داشته و براي استحکام بنيان خانواده، ارضاي درست آنها را خواسته است. بر اساس روايات، وجود شهوات در زنان، افزون‌تر از مردان توصيف شده؛ هر چند که بردباري و حياي آنان نيز افزون‌تر است. اسلام همچنين با توجّه به انگيزش زود هنگام مردان در آميزش، ملاعبه و نوازش زن را براي زمينه‌سازي در رسيدن وي به اوج لذّت جنسي، ضروري مي‌داند. احکام مربوط به نشوز نيز، به عنوان تخلّف زن، از وظايف جنسي خود در مقابل مرد به منظور تأمين سلامت جنسي مردان مقرّر شده است؛ البتّه نشوز دربارة مردان نيز جاري است؛ چنان‌که برخي مفسّران، نشوز مرد را به معناي سرپيچي مرد از وظايف جنسي مربوط به هم‌خوابي با همسر خود دانسته‌اند. بر اين اساس، اسلام در مواردي، چون بيم آلوده شدن زن به گناه، آسيب و ضرر زن به خاطر ترک هم‌بستري و سپري شدن چهار ماه از آخرين هم‌بستري زن و شوهر، مرد را به تأمين نياز جنسي زن موظّف مي‌داند. حتّي برخي فقيهان، مواردي را که زن تمايل يا درخواست به برقراري رابطة جنسي دارد، بر فرض‌هاي پيش‌گفته افزوده‌اند. به گفتة مفسّران، تحريم آميزش در دوران قاعدگي که باعث آسيب، توليد بيماري يا ايجاد نفرت در برخي زنان مي‌شود، از ديگر نکات درخور توجّه اسلام در فرهنگ آميزش جنسي است.

با اين مقدّمه، با بهره‌گيري از آيات و روايات، مهم‌ترين مؤلّفه‌هاي نخستين اصل نظريّة جنسي اسلام را بررسي مي‌کنيم:

يک: نکوهش رهبانيت

چنان‌که گفته شد، اسلام با مظاهر رهبانيت، به معناي پرهيز از ازدواج و نزديکي با همسر، مخالف است و آن را موجب رواج فساد اخلاقي مي‌داند. در روايتي که از امام صادق(ع) نقل شده است، در اين زمينه چنين مي‌خوانيم:

«جَاءَتِ امْرَأَةُ عُثْمَانَ بْنِ مَظْعُونٍ إِلَي النَّبِي(ص) فَقَالَتْ يا رَسُولَ اللَّهِ إِنَّ عُثْمَانَ يصُومُ النَّهَارَ وَ يقُومُ اللَّيلَ فَخَرَجَ رَسُولُ اللَّهِ(ص) مُغْضَباً يحْمِلُ نَعْلَيهِ حَتَّي جَاءَ إِلَي عُثْمَانَ فَوَجَدَهُ يصَلِّي فَانْصَرَفَ عُثْمَانُ حِينَ رَأَي رَسُولَ اللَّهِ(ص) فَقَالَ لَهُ يا عُثْمَانُ لَمْ يرْسِلْنِي اللَّهُ تَعَالَي بِالرَّهْبَانِيةِ وَ لَکنْ بَعَثَنِي بِالْحَنِيفِيةِ السَّهْلَةِ السَّمْحَةِ أَصُومُ وَ أُصَلِّي وَ أَلْمِسُ أَهْلِي فَمَنْ أَحَبَّ فِطْرَتِي فَلْيسْتَنَّ بِسُنَّتِي وَ مِنْ سُنَّتِي النِّکاح؛4

همسر عثمان بن مَظعون، نزد پيامبر(ص) آمد و گفت: اي پيامبر خدا! عثمان، روزها روزه مي‏گيرد و شب‏ها در عبادت است! پيامبر خدا(ص) با عصبانيت، كفش‏هايش را برداشت و بيرون رفت تا نزد عثمان آمد. ديد كه مشغول نماز است. عثمان، با ديدن پيامبر خدا(ص) نمازش

را قطع كرد. پيامبر به او فرمودند: «اي عثمان! خداوند متعال، مرا به رهبانيت نفرستاده؛ بلكه مرا با آئين يكتاپرستي سهل و ساده‌گير فرستاده است. من، هم روزه مي‌گيرم و هم نماز مي‌خوانم و هم با همسرم آميزش مي‌كنم. پس، هر كه آئين مرا دوست دارد، بايد از سنّت من پيروي كند و از جمله سنّت من، ازدواج كردن است.»

آن حضرت در روايت ديگري، به برخورد پيامبر گرامي(ص) با مظاهر گوناگون رهبانيت و ترک لذّت‌هاي دنيا اشاره کرده و مي‌فرمايند:

«إِنَّ ثَلَاثَ نِسْوَةٍ أَتَينَ رَسُولَ اللَّهِ(ص) فَقَالَتْ إِحْدَاهُنَّ إِنَّ زَوْجِي لَا يأْکلُ اللَّحْمَ وَ قَالَتِ الْأُخْرَي إِنَّ زَوْجِي لَا يشَمُّ الطِّيبَ وَ قَالَتِ الْأُخْرَي إِنَّ زَوْجِي لَا يقْرَبُ النِّسَاءَ فَخَرَجَ رَسُولُ اللَّهِ(ص) يجُرُّ رِدَاءَهُ حَتَّي صَعِدَ الْمِنْبَرَ فَحَمِدَ اللَّهَ وَ أَثْنَي عَلَيهِ ثُمَّ قَالَ مَا بَالُ أَقْوَامٍ مِنْ أَصْحَابِي لَا يأْکلُونَ اللَّحْمَ وَ لَا يشَمُّونَ الطِّيبَ وَ لَا يأْتُونَ النِّسَاءَ أَمَا إِنِّي آکلُ اللَّحْمَ وَ أَشَمُّ الطِّيبَ وَ آتِي النِّسَاءَ فَمَنْ رَغِبَ عَنْ سُنَّتِي فَلَيسَ مِنِّي.5

سه زن، نزد پيامبر خدا(ص) آمدند. يكي از آنان گفت: شوهرم گوشت نمي‌خورد. دومي گفت: شوهرم بوي خوش استشمام نمي‏كند. سومي گفت: شوهرم با زنان، نزديكي نمي‌كند. پيامبر خدا(ص)، در حالي‌كه رَدايشان را مي‏كشيدند، بيرون آمدند و بر منبر شدند و حمد و ثناي الهي را به جا آوردند. سپس فرمودند: «چه شده است كه گروهي از يارانم گوشت نمي‏خورند، بوي خوش نمي‏بويند، و با زنان، هم‏بستر نمي‏شوند؟! به درستي كه من گوشت مي‏خورم، بوي خوش مي‏بويم و با زنان، هم‌بستر مي‏شوم. پس هر كه از راه و رسم من روي بگردانَد، از من نيست.»

دو: تقدّس ازدواج و تشکيل خانواده

در آموزه‌هاي اسلامي، ازدواج و تشکيل خانواده از تقدّس و ارزشي الهي برخوردار است. تا آنجا که در قرآن کريم، پيوند زناشويي و مودّت و رحمتي را که پس از آن، بين زن و مرد ايجاد مي‌شود، از نشانه‌هاي خدا دانسته شده است:

« وَ مِنْ آياتِهِ أَنْ خَلَقَ لَکم مِنْ أَنفُسِکمْ أَزْوَاجاً لِّتَسْکنُوا إِلَيهَا وَ جَعَلَ بَينَکم مَوَدَّةً وَ رَحْمَةً إِنَّ فِي ذلِک لَآياتٍ لِقَوْمٍ يتَفَکرُونَ.6

و از نشانه‌هاي او اينکه از [نوع] خودتان همسراني براي شما آفريد تا بدان‌ها آرام گيريد و ميانتان دوستي و رحمت نهاد. آري. در اين [نعمت]، براي مردمي که مي‌انديشند، قطعاً نشانه‌هايي است.»

در روايات نيز بر اين موضوع تأکيد و ازدواج و تشکيل خانواده، دوست‌داشتني‌ترين کارها نزد خداوند معرفي شده است. در روايتي که امام محمّد باقر(ع) از پيامبر گرامي اسلام نقل کرده است، در اين زمينه چنين مي‌خوانيم:

«مَا بُنِي بِنَاءٌ فِي الْإِسْلَامِ أَحَبُ إِلَي اللَّهِ عَزَّ وَ جَلَ مِنَ التَّزْوِيجِ.7

در اسلام، هيچ بنايي ساخته نشده است که نزد خداي بزرگ، محبوب‌تر از ازدواج باشد.»

سه: توصيه به ازدواج

در آموزه‌هاي اسلامي بر ازدواج به موقع دختران و پسران بسيار تأکيد و به مؤمنان سفارش شده است که اسباب ازدواج آنها را فراهم کنند:

« وَ أَنکحُوا الْأَيامَي مِنکمْ وَ الصَّالِحِينَ مِنْ عِبَادِکمْ وَ إِمَائِکمْ إِن يکونُوا فُقَرَاءَ يغْنِهِمُ اللَّهُ مِن فَضْلِهِ وَ اللَّهُ وَاسِعٌ عَلِيمٌ.8

بي‌همسران خود و غلامان و کنيزان درست‌کارتان را همسر دهيد. اگر

تنگدستند، خداوند، آنان را از فضل خويش بي‌نياز خواهد کرد و خدا گشايشگر داناست.»

در اين آموزه‌ها، ازدواج از چنان جايگاه و اهمّيتي برخوردار است که امام موسي بن جعفر(ع) با واسطة پدران بزرگوار خود، از پيامبر اسلام(ص) چنين نقل مي‌کنند:

«مَا مِنْ شَابٍ تَزَوَّجَ فِي حَدَاثَةِ سِنِّهِ إِلَّا عَجَّ شَيطَانُهُ يا وَيلَهُ يا وَيلَهُ عَصَمَ مِنِّي ثُلُثَي دِينِهِ فَلْيتَّقِ اللَّهَ الْعَبْدُ فِي الثُّلُثِ الْبَاقِي؛9

هر جواني که در آغاز جواني خويش ازدواج کند، شيطان فرياد بر مي‌آورد: اي واي! اي واي! دو سوم از دين خود را از دستبرد من در امان داشت. پس اين بندة خدا بايد در يک سوم باقي‌مانده تقواي الهي پيشه کند.»

چهار: به رسميت شناختن لذّت جنسي

در آموزه‌هاي اسلامي، بر خلاف آموزه‌هاي برخي اديان و مکاتب، ارضاي نياز جنسي و بهره‌مند شدن از لذّت هم‌بستر شدن با زنان، مباح شمرده شده و افزون بر اين، بهره‌برداري از لذّت جنسي، سنّت انبياء و يکي از برترين کامروايي‌هاي بشر توصيف شده است. در روايتي از امام رضا(ع) نقل شده است:

«ثَلَاثٌ مِنْ سُنَنِ الْمُرْسَلِينَ الْعِطْرُ وَ أَخْذُ الشَّعْرِ وَ کثْرَةُ الطَّرُوقَةِ؛10

سه چيز سنّت پيامبران است: عطر زدن، کوتاه کردن مو و نزديکي زياد (با همسران خود).»

امام صادق(ع) نيز در اين‌باره مي‌فرمايند:

« مَا تَلَذَّذَ النَّاسُ فِي الدُّنْيا وَ الْآخِرَةِ بِلَذَّةٍ أَکثَرَ لَهُمْ مِنْ لَذَّةِ النِّسَاءِ وَ هُوَ قَوْلُ اللَّهِ عَزَّوَجَلَّ «زُينَ لِلنَّاسِ حُبُّ الشَّهَواتِ مِنَ النِّساءِ وَ الْبَنِينَ»11 إِلَي آخِرِ الْآيةِ؛12

مردم در دنيا و آخرت، لذّتي دل‌نشين‌تر از لذّتي که از زنان مي‌برند، نمي‌چشند. اين سخن خداوند صاحب عزّت و جلال است که فرمود: «دوستي خواستني‌ها[ي گوناگون] از زنان و پسران و... براي مردم آراسته شده است.»

نکتة قابل توجّه در اين زمينه، آن است که در آموزه‌هاي اسلامي تنها به نياز جنسي مردان توجّه نشده و به مردان توصيه شده است که نيازهاي جنسي زنان خود را هم در نظر بگيرند.13

در يکي از رواياتي که در اين زمينه وارد شده، از امام علي(ع) چنين نقل شده است:

« إِذَا أَرَادَ أَحَدُکمْ أَنْ يأْتِي زَوْجَتَهُ فَلَا يعَجِّلْهَا فَإِنَّ لِلنِّسَاءِ حَوَائِج؛14

هرگاه يکي از شما خواست با همسرش نزديکي کند، زودتر از او از جاي برنخيزد؛ چراکه زنان نيز نيازهايي دارند.»

بر همين اساس، در روايات متعدّدي بر پرهيز از عمل زناشويي پيش از ملاعبه و عشق‌بازي با همسر تأکيد شده و از جمله در يکي از آنها به نقل از پيامبر گرامی(ص) چنين آمده است:

« ثَلاثَةٌ مِنَ الجَفاءِ:... وأن يکونَ بَينَ الرَّجُلِ وأهلِهِ وِقاعٌ مِن غَيرِ أن يرسِلَ رَسولاً؛ المِزاحَ وَالقُبَلَ. لا يقَع أحَدُکم عَلي أهلِهِ مِثلَ البَهيمَةِ؛15

سه چيز، از مصاديق جفا (کم لطفي) [به همسر] است: ... و اينکه ميان مرد و همسرش، آميزشي صورت پذيرد، بدون آنکه مرد، پيش‌تر، پيکي بفرستد: شوخي و بوسه. هيچیک از شما مانند حيوانات، با همسرش نزديکي نکند!»

در آموزه‌هاي اسلامي، افزون بر توصيه و تشويق به تأمين نيازهاي جنسي زن و نکوهشِ امتناع از اين اقدام، تأمين نياز جنسي زن، حقّي است که حدّاکثر چهار ماه يک بار، بر مرد، شرعاً واجب است. صفوان بن يحيي از امام رضا(ع) پرسيد: مردی، به دليل مصيبتي که بر او وارد شده، چند ماه يا يک سال به همسر جوان خود نزديک نمي‌شود. البتّه قصد زيان وارد کردن به همسرش را هم ندارد. امام(ع) فرمودند:

« إذا تَرَکها أربَعَةَ أشهُرٍ کانَ آثِما بَعدَ ذلِک؛16

چنانچه چهار ماه، او را ترک کند. پس از آن، گناهکار است.»

پنج: پرهيز از زياده‌روي در ارتباط جنسي

پيشوايان دين اسلام با هرگونه افراط و تفريط در بهره‌گيري از غريزة جنسي مخالفت کرده و به همان‌گونه که پيروان خود را از رهبانيت و ترک لذّت جنسي برحذر داشته‌اند، آنها را از زياده‌روي در ارضاي غريزة جنسي و غرق شدن در شهوت جنسي نيز منع کرده‌اند. پيامبر اکرم(ص) در اين‌باره مي‌فرمايند:

«مَنْ أَرَادَ الْبَقَاءَ وَ لَا بَقَاءَ فَلْيبَاکرِ الْغَدَاءَ وَ لْيجَوِّدِ الْحِذَاءَ وَ لْيخَفِّفِ الرِّدَاءَ وَ لْيقِلَّ مُجَامَعَةَ النِّسَاءِ قِيلَ وَ مَا خِفَّةُ الرِّدَاءِ قَالَ قِلَّةُ الدَّينِ؛17

هر که خواهد جاودان ماند - که البتّه جاودانگي در کار نيست - بايد بدهکاري کم داشته باشد، کفش خوبي انتخاب کند، سحرخيز باشد و با زنان کمتر نزديکي کند.»

امام علي(ع) نيز در پاسخ به اين پرسش که جماع چيست، مي‌فرمايند:

« حَياءٌ يرْتَفِعُ وَ عَوْرَاتٌ تَجْتَمِعُ، أَشْبَهُ شَي‌ءٍ بِالْجُنُونِ، الْإِصْرَارُ عَلَيهِ هَرَمٌ وَ الْإِفَاقَةُ مِنْهُ نَدَمٌ، ثَمَرَةُ حَلَالِهِ الْوَلَدُ إِنْ عَاشَ فَتَنَ وَ إِنْ مَاتَ حَزَنَ؛18

پرده شرمي كنار مي‏رود و شرمگاه‏هايي به هم مي‏آميزند كه شبيه‏ترين حالت به ديوانگي است. زياده‏روي در آن، پيري مي‏آورد و چون از آن حالت به خود بيايد، پشيمان مي‏شود. ميوة حلالش، فرزند است كه اگر زنده بمانَد، [والدينش را] گرفتار مي‏كند و اگر بميرد،

[براي آنها] اندوه مي‏آورد.»

شش: فضيلت ارتباط جنسي با همسر

در آموزه‌هاي اسلامي، به منظور تشويق زوجين براي تأمين نيازهاي جنسي يکديگر، بر فضيلت ارتباط جنسي زوجين و استحباب آن تأکيد شده است. به بيان ديگر، بر اساس اين آموزه‌ها، لذّت جنسي حلال که يک امر صد در صد مادّي است، پاداش معنوي نيز دارد.19 در روايتي که امام صادق(ع) از پدر خود و آن حضرت هم از پدران خود نقل مي‌کند، آمده است:

« أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ(ص) قَالَ لِرَجُلٍ مِنْ أَصْحَابِهِ يوْمَ جُمُعَةٍ هَلْ صُمْتَ الْيوْمَ قَالَ لَا قَالَ فَهَلْ صَدَّقْتَ الْيوْمَ بِشَي‌ءٍ قَالَ لَا قَالَ لَهُ قُمْ فَأَصِبْ مِنْ أَهْلِک فَإِنَّهُ مِنْک صَدَقَةٌ عَلَيهَا؛20

رسول خدا(ص) در روز جمعه‌اي به يکي از ياران خود فرمودند: «آيا امروز روزه گرفته‌اي؟» عرض کرد: خير. فرمودند: «پس آيا امروز چيزي صدقه داده‌اي؟» عرض کرد: خير. آن‌گاه به او فرمودند: «پس برخيز و با همسرت نزديکي کن؛ زيرا اين صدقه‌اي از سوي تو براي اوست.»

در روايت ديگري، اسحاق بن عمّار، يکي از ياران امام صادق(ع)، از آن حضرت چنين روايت مي‌کند:

«سَأَلْتُ أَبَا عَبْدِاللَّهِ(ص) عَنِ الرَّجُلِ يکونُ مَعَهُ أَهْلُهُ فِي السَّفَرِ لَا يجِدُ الْمَاءَ أَ يأْتِي أَهْلَهُ قَالَ مَا أُحِبُّ أَنْ يفْعَلَ إِلَّا أَنْ يخَافَ عَلَي نَفْسِهِ قَالَ قُلْتُ طَلَبَ بِذَلِک اللَّذَّةَ أَوْ يکونُ شَبِقاً إِلَي النِّسَاءِ قَالَ إِنَّ الشَّبِقَ يخَافُ عَلَي نَفْسِهِ قُلْتُ يطْلُبُ بِذَلِک اللَّذَّةَ قَالَ هُوَ حَلَالٌ قُلْتُ فَإِنَّهُ يرْوَي عَنِ النَّبِي(ص) أَنَّ أَبَاذَرٍّ رَحِمَهُ اللَّهُ سَأَلَهُ عَنْ هَذَا فَقَالَ ائْتِ أَهْلَک تُؤْجَرْ فَقَالَ يا رَسُولَ اللَّهِ آتِيهِمْ وَ أُوجَرُ فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ9 کمَا أَنَّک إِذَا أَتَيتَ الْحَرَامَ أُزِرْتَ فَکذَلِک إِذَا أَتَيتَ الْحَلَالَ أُوجِرْتَ فَقَالَ أَبُو عَبْدِاللَّهِ(ع) أَلَا تَرَي أَنَّهُ إِذَا خَافَ عَلَي نَفْسِهِ فَأَتَي الْحَلَالَ أُوجِرَ؛21

از اباعبدالله(ع) پرسيدم: مردي به همراه همسرش به سفر آمده و آب هم نيافته است. آيا او مي‌تواند با همسر خود نزديکي کند؟ فرمودند: «دوست ندارم او اين کار را انجام دهد؛ مگر اينکه بر خود بيم داشته باشد.» عرض کردم: او با اين کار در پي لذّت‌جويي است يا اينکه بسيار اهل کام‌جويي از زنان است. فرمودند: «کسي که بسيار اهل کام‌جويي از زنان است، در واقع، بر خود بيم دارد.» عرض کردم: او با اين کار در پي لذّت‌جويي است. فرمودند: «اين حلال است.» عرض کردم: روايت شده است که ابوذر - که رحمت خدا بر او باد - در همين‌باره از پيامبر خدا(ص) که درود خدا بر او خاندانش باد، پرسيد و آن حضرت فرمودند: «با همسرت نزديکي کن که پاداش مي‌گيري.» ابوذر [با شگفتي] از آن حضرت پرسيد: براي نزديکي کردن با آنها پاداش مي‌گيرم؟ پيامبر خدا(ص) پاسخ دادند: «همان‌گونه که اگر مرتکب حرام شوي، گناه‌کار هستي، هرگاه با حلال درآميزي، پاداش مي‌گيري.» آنگاه امام صادق(ع) فرمودند: «آيا نمي‌بيني که اگر بر خود بيم داشته باشد و با حلال خود هم‌بستر شود، پاداش مي‌گيرد.»

اسحاق بن ابراهيم جعفي نيز از امام صادق(ع) چنين روايت مي‌کند:

«سَمِعْتُ أَبَا عَبْدِاللَّهِ(ع) يقُولُ إِنَّ رَسُولَ اللَّهِ(ص) دَخَلَ بَيتَ أُمِّ سَلَمَةَ فَشَمَّ رِيحاً طَيبَةً فَقَالَ أَتَتْکمُ الْحَوْلَاءُ فَقَالَتْ هُوَ ذَا هِي تَشْکو زوج‌ها فَخَرَجَتْ عَلَيهِ الْحَوْلَاءُ فَقَالَتْ بِأَبِي أَنْتَ وَ أُمِّي إِنَّ زَوْجِي عَنِّي مُعْرِضٌ فَقَالَ زِيدِيهِ يا حَوْلَاءُ قَالَتْ مَا أَتْرُک شَيئاً طَيباً مِمَّا أَتَطَيبُ لَهُ بِهِ وَ هُوَ عَنِّي مُعْرِضٌ فَقَالَ أَمَا لَوْ يدْرِي مَا لَهُ بِإِقْبَالِهِ عَلَيک قَالَتْ وَ مَا لَهُ بِإِقْبَالِهِ عَلَي فَقَالَ أَمَا إِنَّهُ إِذَا أَقْبَلَ اکتَنَفَهُ مَلَکانِ فَکانَ کالشَّاهِرِ سَيفَهُ فِي سَبِيلِ اللَّهِ فَإِذَا هُوَ جَامَعَ تَحَاتُّ عَنْهُ الذُّنُوبُ کمَا يتَحَاتُّ وَرَقُ الشَّجَرِ فَإِذَا هُوَ اغْتَسَلَ انْسَلَخَ مِنَ الذُّنُوبِ؛22

از اباعبدالله(ع) شنيدم که مي‌فرمودند: «روزي پيامبر خدا (ص) به خانة‌ امّ‌سلمه وارد شد و بوي خوشي را احساس کردند. پس فرمودند: «آيا «حولا»23 پيش شما بوده است؟» عرض کرد: آري. همو اينجا بوده است. او از همسر خود شکايت مي‌کرد. پس حولا به محضر پيامبر خدا آمد و عرض کرد: پدر و مادرم به فداي شما! شوهرم از من روي‌گردان است. پس فرمودند: «اي حولا! به او بيشتر رسيدگي کن.» عرض کرد: براي او از هيچ چيز خوش‌بويي دريغ نمي‌کنم؛ ولي با وجود اين، از من روي‌گردان است. آن‌گاه فرمودند: «اگر او مي‌دانست چه پاداشي در روي آوردن به سوي تو براي او وجود دارد، [قطعاً به تو روي مي‌آورد].» حولا پرسيد: در روي آوردن به سوي من چه چيزي براي او وجود دارد؟ پس فرمودند: «آنگاه که او به سوي تو روي مي‌آورد، دو فرشته، او را در بر مي‌گيرند و او مانند شخصي است که در راه خدا جهاد مي‌کند. پس هنگامي که او نزديکي مي‌کند، گناهان او ريخته مي‌شود؛ مانند ريختن برگ درختان در فصل پاييز و هنگامي که او غسل مي‌کند، از گناهانش رها مي‌شود.»

امام خميني(ره) نيز در يکي از توصيه‌هاي عرفاني و اخلاقي خود، سالکان طريق حق را از بي‌توجّهي به شهوت جنسي برحذر مي‌دارد و ازدواج را امري مي‌شمارد که در سلوک راه آخرت مدخليت بسزايي دارد:

پس سالک، چون طبيب حاذقي بايد نبض خود را در ايّام سلوک بگيرد و از روي اقتضائات احوال و ايّام سلوک با نفس رفتار کند و در ايّام اشتعال شهوت که غرور جواني است، طبيعت را به کلّي منع از حظوظش ننمايد و با طرق مشروعه، آتش شهوت را فرو نشاند که فرو

نشاندن شهوت به طريق امر الهي، اعانت کامل در سلوک راه حق کند. پس نکاح و ازدواج کند که از سنن بزرگ الهي است که علاوه بر آنکه مبدأ بقاي نوع انساني است، در سلوک راه آخرت نيز مدخليت بسزا دارد و از اين جهت، رسول خدا(ص) فرمودند: «کسي که تزويج کند، نصف دينش را احراز نموده.»24

پی‌نوشت‌ها: