ميعادگاه منتظران

صفحات چاپی ۸۰ تا ۸۴، ۸۶ تا ۸۸

مطالعه در کتاب‌خوان

اشاره: بيش از هزار سال است كه مسجد مقدس جمكران ميعادگاه منتظران و سجده‏گاه مشتاقان كوي مهدي، عليه‏السلام است. و هر شب چهارشنبه هزاران عاشق دلسوخته از گوشه و كنار ايران اسلامي و ديگر كشورها به اين مسجد رو مي‏آورند تا شايد نشاني از آن يار غايب از نظر بيايند.

به منظور فراهم آوردن امكان ارتباط گسترده‏تر خوانندگان موعود با مسجد شريف جمكران بر آن شديم كه در هر شماره صفحاتي را به اين مسجد اختصاص دهيم.

مطالبي كه در اين صفحات درج مي‏شود همگي توسط معاونت فرهنگي مسجد مقدس جمكران تهيه و تدوين شده و در اختيار علاقه‏مندان موعود قرار گرفته است.

كلام نور

قال المهدي، عليه‏السلام: فلأندبنك صباحاً و مساءً و لأبكينَ لك بدل الدموع دماً...

حضرت مهدي، عليه‏السلام، فرمود: هر صبح و شام براي تو ندبه و زاري مي‏نمايم و به جاي اشك خون گريه ميكنم... (زيارت وارده از ناحيه مقدسه)

همه ساله مقارن ايام محرم و صفر به موازات برگزاري مجالس باشكوه سوگواري امام حسين، عليه‏السلام، در منابر و محافل و نشست‏هايي كه بدين منظور تشكيل مي‏شود، ابعاد گوناگون نهضت بزرگ عاشورا مورد بررسي قرار مي‏گيرد و پژوهشگران و انديشمندان به سؤالات و شبهات و دلمشغولي‏هاي موجود در اين زمينه پاسخ‏هاي لازم را با توجه به سطح معلومات و توان علمي افراد شركت كننده در اين نشست‏ها ارايه مي‏كنند. از جمله پرسش‏هايي كه به شكل‏هاي مختلف توسط افراد زيادي مطرح مي‏گردد مسأله فلسفه سوگواري بر امام حسين، عليه‏السلام، است. هر چند بر اين پرسش به شيوه‏هاي مختلف مي‏توان جواب داد ولي به نظر مي‏رسد مناسب‏ترين روش در ارايه پاسخ آن باشد كه در ابتدا ديدگاه‏هاي موجود در اين زمينه شناسايي شود سپس در منشأ و علل پيدايش اين ديدگاه‏ها دقت لازم مبذول گردد.

بر اين اساس از بررسي‏هاي تاريخي چنين معلوم مي‏شود كه همواره دو عكس‏العمل متفاوت در برپايي مراسم سوگواري و گريه و زاري بر امام حسين، عليه‏السلام، وجود داشته است. از يك طرف به شهادت اسناد معتبر روايي همه اولياي الهي در طول تاريخ به برگزاري هرچه باشكوه‏تر اين مراسم اهتمام داشته‏اند. چنانكه از امام صادق، عليه‏السلام، نقل شده است كه حضرت سجاد، عليه‏السلام، پس از جريان عاشورا تا آخر عمرشان عزادار بودند چون براي آن حضرت طعام و نوشيدني مي‏آوردند بي‏اختيار به ياد مصائب امام حسين عليه‏السلام، و ياران باوفاي او مي‏افتادند و اشك از چشمان مباركشان سرازير مي‏شد.

و از تعابير به كار رفته در زيارتي كه از ناحيه مقدسه امام زمان، عليه‏السلام، صادر شده است مخصوصاً از عبارتي كه در آغاز اين نوشته آورده شد به خوبي معلوم مي‏شود كه آخرين حجت بحق الهي هر صبح و شام به ياد مصيبت‏هاي امام حسين، عليه‏السلام، خون گريه مي‏كنند.

همچنين ده‏ها روايت از پيامبر اكرم، صلي‏الله‏عليه‏وآله، و ائمه اطهار، عليه‏السلام، درباره فضيلت و ثواب و فوايد گريه و سوگواري بر امام حسين، عليه‏السلام، در متون روايي وارد شده است و در ضمن يكي از آنها تصريح مي‏شود كه در روز قيامت همه چشم‏ها گريان خواهند بود به جز چشمي كه بر امام حسين، عليه‏السلام، گريه كرده

صفحهٔ ۸۱

باشد.1

با اين همه افراد و جريان‏هاي زيادي هم با اين مراسم در طول تاريخ به مخالفت برخاسته‏اند به عنوان نمونه مي‏توان از حاكم غاصب متوكل عباسي نام برد كه از طريق بسيج تمام امكانات خود علاوه بر خراب كردن قبر مبارك امام حسين، عليه‏السلام، دستور داد تا تمام افرادي را كه مبادرت به زيارت آن حضرت مي‏كنند بازداشت كرده و مورد آزار و اذيت قرار دهند و حتي نقل شده است ده‏ها نفر را به اين جرم به شهادت رساندند...2

و گروهي از عالمان نيز در راستاي سياست امويان و عباسيان فتوا داده‏اند از جمله »غزالي« مي‏گويد:

يحرم علي الواعظ و غيره رواية مقتل الحسين، عليه‏السلام...

بر واعظ و غير واعظ ذكر مصائب امام حسين، عليه‏السلام، حرام است...

و يا صاحب تفسير روح‏البيان مي‏گويد:

... من قرأ يوم عاشورا و اوائل المحرم مقتل الحسين فقد تشبه بالروافض...

هر كسي كه در روز عاشورا يا روزهاي اول ماه محرم مصيبت‏هاي امام حسين، عليه‏السلام، را ذكر كند به رافضي‏ها (شيعه‏ها) شباهت پيدا كرده است...3

باز در اين زمينه مي‏توان به عملكرد دست نشانده‏هاي بيگانگان در جوامع اسلام اشاره كرد كه به دستور اربابان خود از برگزاري اين قبيل مراسم جلوگيري به عمل مي‏آورند؛ از جمله اين افراد كه در ايران به چنين مأموريتي موظف شده بود رضاخان بود كه وي مأموريت داشت تا در راستاي اسلام‏زدايي از انجام آداب و مراسم اسلامي از جمله سوگواري براي امام حسين، عليه‏السلام، جلوگيري به عمل آورد يا حداقل آن را محدود سازد 4 و...

بديهي است كه منشأ هر يك از اين دو دسته از عكس‏العمل‏ها در آثاري است كه بر اين مراسم مترتب مي‏گردد و از دقت در كم و كيف اين موضوع معلوم مي‏گردد كه مراسم عزاداري بر امام حسين، عليه‏السلام، دو نوع آثار فردي و اجتماعي در پي داشته و دارد كه بعضي از آثار فردي آن عبارت است از: هماهنگ شدن فرد با اهداف امام حسين، عليه‏السلام، نجات از آتش جهنم ارتباط قلبي با پيامبر، صلي‏الله‏عليه‏وآله، همراهي با حضرت زهرا، عليهماالسلام، تأسي بر امام زمان، عليه‏السلام و...

در بعد اجتماعي هم اين كار سبب حفظ شريعت و احياء احكام مكتب اهل بيت، عليهم‏السلام، و در يك كلام ضامن بقاي دين و دستاوردهاي آن است و به علاوه اين كار يكي از مناسب‏ترين روش‏هاي مبارزه با ظلم ستمكاران و افشاي جنايات آنهاست.

از تأمل و تدبر در علل مخالفت دشمنان اهل‏بيت، عليهم‏السلام، با برگزاري مجالس و مراسم سوگواري اين حقيقت روشن مي‏گردد كه علت اصلي ممانعت آنها از اين كار مبارزه با آثار احياگرانه مكتبي و ظلم‏ستيزانه اجتماعي نهضت عاشورا بوده است. چرا كه با زنده بودن خاطره اين قيام ستم سوز عرصه براي تعدي ستمگران و اهل باطل در سرتاسر جهان تنگ مي‏شود. لذا در مبارزات ضد استعماري، گاندي هم مناسب‏ترين روش مبارزه با استعمار پير انگليس را تبعيت از شيوه حياتبخش امام حسين، عليه‏السلام، ذكر مي‏كند.

با توجه به نقش مهم عاشورا در احياي روحيه ظلم‏ستيزي بود كه امام راحل، قدس‏سره، همواره نسبت به بزرگداشت قيام عاشورا تأكيد مي‏كردند و درصدد احيا مجدد اصول آن بودند. مارتين كرامر در اين باره مي‏نويسد:

صفحهٔ ۸۲

آثار وسيعي كه انقلاب اسلامي به وجود آورده است نشان مي‏دهد كه چگونه )امام( خميني برانگيزنده‏ترين موضوعات مذهب شيعه را در جهت جنبش خود به كار بسته است. سياسي كردن مراسم ساليانه عاشورا يا همان فاجعه كربلا يكي از نمونه‏هاي بارز اين اقدام است. در برگزاري مراسم سنتي عاشورا هدف از سوگواري براي امام حسين، عليه‏السلام، آن است كه شفاعت او را به دست آورند. شركت‏كنندگان در اين مراسم با غم و اندوه سوگواري مي‏كنند و خود آزاري )سينه‏زني - زنجيرزني و...( به عنوان نشانه‏اي از عزاداري مرسوم است. عاشوراي سنتي تظاهراتي است براي نشان دادن دلسوزي نسبت به امام حسين شهيد و نيز طلب رستگاري از طريق سوگواري. اما در دهه‏هاي اخير مراسم عاشورا سياسي شد و شخصيت‏هاي اصلي آن يعني امام حسين شهيد و مخالف جبار او »يزيد« به مظاهر مبارزه هميشگي ميان ظلم و رستگاري مبدل شدند در هر عصري يزيدي جديد ظهور مي‏كند و مبارزه با ظلم بر هر فرد مؤمني واجب است...5

از آنجا كه دشمنان خارجي و عوامل آگاه و ناآگاه داخلي آنها ياراي مخالفت مستقيم با اصل نهضت امام حسين، عليه‏السلام، را ندارند لذا به شيوه‏هايي چون ايجاد تحريف و انحراف در اصول و اهداف و محتواي پيام‏هاي مراسم سوگواري امام حسين، عليه‏السلام، و شكل خرافي دادن به قالب و ظاهر اين مراسم و همين‏طور ارايه تحليل‏هاي نادرست و تخطئه اصل اين مراسم و... متوسل مي‏شوند. البته اين كار اختصاص به عصر ما ندارد كه با نوشتن مقالاتي تحت عنوان »خون به خون شستن محال آمد محال« تلاش مي‏شود تا از اهميت نهضت بي‏نظير عاشورا كاسته شده و اين مراسم رفته رفته به فراموشي سپرد شود؛ بلكه در تمم برهه‏هاي تاريخي عمال قدرت‏هاي نامشروع يا فريب‏خوردگان ساده‏انديش به اين گونه از كارها دست زده‏اند. به عنوان مثال فردي چون غزالي ضمن حرام دانستن مراسم سوگواري امام حسين، عليه‏السلام، مي‏گويد: ».. اين مراسم سبب تشديد خصومت و دشمني در بين مسلمانان و طعن بر صحابه مي‏شود چرا كه طرفين منازعه در واقعه عاشورا) امام حسين، عليه‏السلام، و يزيدبن معاويه و خود معاويه( هر كدام صاحب نظر بودند و اين واقعه به واسطه اختلاف در اجتهاد پيش آمده است وگرنه اين كار ناشي از دنياطلبي يا رياست‏طلبي امثال معاويه نبوده است!!!«

و در اين زمينه استاد شهيد مرتضي مطهري مي‏نويسد:

... شخصي به نام محمدمسعود ضمن مقايسه عكس‏العمل شيعيان با عملكرد و برخورد مسيحيان در مورد شهادت حضرت مسيح، عليه‏السلام، )كه معتقدند حضرت عيسي، عليه‏السلام، شهيد شده است( مي‏نويسد: ملتي كه هزار سال بر شهادت شهيد خود گريه كند و متأسف باشد؛ ناچار ملتي زبون و بي‏دست و پا و فرار كن از معركه بار مي‏آيد ولي ملتي كه دو هزار سال شهادت شهيدش را جشن بگيرد خواه ناخواه ملتي قوي و نيرومند و فداكار است...6

عليرغم اين همه تلاش كه حداقل با هدف كاستن از اهميت مراسم بزرگداشت خاطره عاشورا انجام گرفته است به بركت تلاش‏هاي بي‏وقفه و طاقت‏فرساي پاسداران مرزهاي فرهنگ و عقايد اسلامي تمامي اين توطئه‏ها نقش بر آب شده است لذا هر سال بيش از پيش شاهد هرچه باشكوه‏تر برگزار شدن اين مراسم با بركت هستيم و اين كار در حد خود به استمرار حيات افتخارآفرين مكتب تشيع و اسلام ناب محمدي، صلي‏الله‏عليه‏وآله، كمك مي‏نمايد.

از مجموعه مطالب گفته شده نتيجه مي‏گيريم: گريه بر امام حسين، عليه‏السلام، و برپا داشتن مجالس سوگواري تنها يك عكس‏العمل ساده عاطفي و احساسي نسبت به يك شخصيت و يا يك واقعه دلخراش نيست، بلكه اين كار بمانند گريه‏هاي حضرت زهرا، صلي‏الله‏عليه‏وآله، در بيت الاحزان و سوگواري‏هاي حضرت سجاد بعد از حادثه عاشورا و... يكي از شيوه‏هاي مهم مبارزه با اساس ستم و ستمگري و بيدارسازي وجدان‏هاي خفته و دچار غفلت شده تمام جوامع بشري است تا در موفقيت‏هاي حساس و خطير از طريق تأسي به حسين‏بن‏علي، عليه‏السلام،

صفحهٔ ۸۳

خود را از قيد و بندهاي ظالمانه و به دور از شأن و منزلت انساني رها سازند و آزادمرد باشند.

پي‏نوشت‏ها:

صفحهٔ ۸۴

پی‌نوشت‌ها:

صفحهٔ ۸۶
صفحهٔ ۸۷

پي‏نوشتها:

صفحهٔ ۸۸

پانویس‌های این مقاله

  1. ۱

    1.بحارالانوار، جلد 44، ص 292.

    بازگشت به ابتدای مقاله ↑
  2. ۲

    2. در كربلا چه گذشت، ص 889.

    بازگشت به ابتدای مقاله ↑
  3. ۳

    3. الغدير، ج 1، ص 211.

    بازگشت به ابتدای مقاله ↑
  4. ۴

    4. ايران در دوره رضاخان، ص 69، و 104 به بعد.

    بازگشت به ابتدای مقاله ↑
  5. ۵

    5. مارتين كرامر يكي از مسؤولان و اعضاي فعال كنفرانس بين‏المللي »تشيع، مقاومت، انقلاب« كه در سال 1983 در مركز مطالعات اديان )وابسته به دانشگاه تل‏آويو( برگزار شد. )روزنامه جمهوري اسلامي، 22 ارديبهشت 78)

    بازگشت به ابتدای مقاله ↑
  6. ۶

    6. قيام و انقلاب مهدي، عليه‏السلام، ص 110.

    پرسش و پاسخ

    آیا این سخن درست است که امام زمان(ع) با شمشیر قیام خواهد کرد؟ چرا از سایر شیوه‌ها استفاده نمی‌کنند. به علاوه با توجّه به پیشرفت‌های خارق‌العادة بشر در زمینة صنایع نظامی، مگر شمشیر می‌تواند در مقابل این سلاح‌های پیچیده کارایی داشته باشد؟

    از دقت در مجموعه روایات مربوط به معارف امام زمان (ع) به وضوح معلوم می شود که قیام آن حضرت یک قیام مسلحانه خواهد بود و به این حقیقت با تعابیر مختلف اشاره شده است. زبد بن شحام می گوید: امام زین العابدین (ع) می فرمودند: در قائم ما چند سنت از سنن پیامبران وجود دارد… سنتی که از پیامبر اکرم (ص) دارند این که وی نیز همانند رسول اکرم (ص) با شمشیر قیام خواهد کرد.1

    در نوشته ای به خط امام حسن عسکری (ع) آمده است:... حجت خدا بر مردم با شمشیر برهنه ظهور خواهند کرد تا حق را غلبه بخشند... 2

     عدم توجه به سایر قسمت های این دسته از روایات یا روایت های دیگری که مضمون این روایات را کامل می سازند سبب شده است که دوستان ناآگاه تصویری مخدوش و نامناسب از مسأله ظهور امام زمان (ع) در ذهن داشته باشند و این امر خود بستر و زمینه ای را فراهم ساخته است تا دشمنان آگاه از طریق تصرف در مفهوم یا ایجاد تحریف در متن و موضوع این قبیل از روایات، حقیقت مسأله مهدویت را بر خلاف آن چه که هست نشان دهند و حتی امروزه شاهد هستیم که به کمک ابزارهای تبلیغاتی مدرن، این مسأله را به عنوان یک اندیشه خطرناکی که فرهنگ و تمدن بشری را تهدید می نماید معرفی می کنند. ساختن فیلم هایی چون «نوسترآ داموس» از جمله این فعالیت هاست که در ضمن آن عوامل استکبار جهانی و صهیونیست بین الملل تلاش می کنند که «مهدی موعود» را ضد صلح و امنیت و جنگ طلب و … معرفی نمایند و از این طریق به تخطئه تفکر مهدویت می پردازند.

    در حالی که اگر کسی اندک تأملی در اهداف کلی همه آیین های الهی و از جمله مکتب اسلام بنماید به خوبی متوجه می شود که هدف اصلی تک تک احکام و قوانین و مقررات الهی حاکمیت بخشیدن به ارزش هایی است که کمترین نتیجه آن ها ایجاد صلح و آرامش و امنیت در جوامع است، تا در سایر آن همه افراد به کمال انسانی خویش دست یابند.

    اگر در برخی از موارد سخن از شمشیر و مبارزه و جهاد به میان آمده است این به شرایط و موقعیت های ویژه ای اختصاص دارد که شیوه های دیگر مؤثر و نتیجه بخش نیستند.

     بر این اساس امام زمان (ع) نیز همانند پیامبر اکرم (ص) و امیرالمؤمنین (ع) نخست مخالفان را از طریق منطق و موعظه به پذیرش حقیقت دعوت می کنند و بر شبهات و سئوالات و دغدغه های فکری و اعتقادی آن ها مناسب ترین پاسخ را ارائه می دهند و حجت را برای همگان تمام می نمایند، در نتیجه اغلب افراد حقیقت خواه و غیر مغرض نیز به راه راست هدایت شده مسیر سعادت را در پیش می گیرند. با این همه در مقابل، تعدادی هم به جهت پیروی از هواهای نفسانی چون این دعوت را متعارض با منافع غیر مشروع خود می بینند با آن به مخالفت بر می خیزند و از هیچ گونه ظلم و ستم و طغیان و سرکشی و... خودداری نمی کنند. در چنین شرایطی که منطق و استدلال و ارشاد و موعظه نتیجه ای در پی

    ندارد و در عین حال حجت بر همه افراد تمام شده است و جای هیچگونه عذر و بهانه برای سرپیچی از حقیقت برای کسی باقی نمانده و در مستکبران و ستم پیشه گان و زورمندان خونخوار جز زبان زور چیز دیگری مؤثر واقع نمی شود، حضرت بالاجبار دست به شمشیر می برند و از آن طریق جلو تعدی و سرکشی ظلم پیشه گان را می گیرند و محرومان و مستضعفان را به حق شان می رسانند. به عبارت دیگر روزگار مهدی موعود (ع) روزگار خوار شدن زورداران و فساد پیشه گان است. اگر در زمان های گذشته علی رغم تلاش اولیای الهی، جباران و ستمگران به سرکشی و تعدی ادامه می دادند و حتی انبیا و اولیا را به قتل می رساندند، در روزگار امام زمان (ع) فرصت آن را پیدا نمی کنند که به جنایات خود استمرار ببخشند و مصلحان و پاکان را شهید سازند و صحنه هایی همانند صحنه عاشورا را تجدید نمایند.

    آری مهدی (ع) دست انتقام خداست که انتقام مظلومان و محرومان را از ستمگران و مستکبران خواهد گرفت و خوبی ها را در سر تا سر جهان حاکم خواهد ساخت و صالحان و مستضعفان را که وارثان زمین اند به عزت خواهد رساند و دشمنان حقیقت و طواغیت و گمراه کنندگان را به خاک مذلت خواهد نشاند.

     در پاسخ به این سئوال که شمشیر چگونه در مقابل ابزارهای پیشرفته نظامی مدرن می تواند کارایی داشته باشد؟ احتمالاتی مطرح شده است:

     الف) شاید خروج با شمشیر کنایه از جنگ و مأموریت الهی برای جهان باشد؛ یعنی امام زمان (ع) برای رسیدن به اهداف خود از قدرت و نیروی نظامی استفاده خواهند کرد و مردم گمان نکنند که آن حضرت به موعظه و پند و اندرز اکتفا می نمایند. بنابراین دیدگاه، مقصود از قیام شمشیر این نیست که سلاح جنگی امام زمان (ع) منحصر به شمشیر خواهد بود و از به کارگیری ادوات جنگی رایج خودداری خواهد کرد. چه بسا آن حضرت از بهترین شیوه های جنگی و از مدرن ترین آلات و ابزارهای نظامی موجود جهت پیشبرد نهضت خود استفاده کنند و یا حتی به واسطه توان علمی فوق العاده ای که دارند خودشان سلاح های پیشرفته تری را اختراع کنند و به وسیله آن ها با تمام ابزارها و وسایل جنگی موجود در آن عصر غالب شوند.

     ب) احتمال دیگر این است که یا به جهت رشد فکری بشر و ارتقا سطح فرهنگ و اندیشه انسان ها و برطرف شدن عناد و جهالت و ... در آن عصر انسان از تولید سلاح های خطرناک کشتار جمعی دست برخواهد داشت و تمام سلاح های موجود اتمی و هسته ای و... را نابود خواهد ساخت و در نتیجه برای از بین بردن نارسایی های موجود، نیازی به استفاده از سلاح های پیچیده نخواهد بود؛ لذا برای استقرار عدالت و صلح و امنیت شمشیر معمولی هم کفایت خواهد کرد. در نتیجه حضرت به کمک شمشیر نظام واحد عادلانه جهانی را در سر تا سر عالم ایجاد خواهد نمود.

    و یا این که قبل از ظهور آن حضرت در نتیجه وقوع جنگ های بزرگ، تمام دستاوردهای علمی و صنعتی جهان نابود خواهد شد و بشر به واسطه از دست دادن تمام امکانات پیشرفته که حاصل هزاران سال تلاش و تجربه فکری و علمی انسان بوده است، از یک زندگی ابتدایی و بسیار ساده برخوردار خواهد بود که شمشیر یک سلاح پیشرفته محسوب خواهد شد و برای ایجاد یک جامعه واحد جهانی کفایت خواهد کرد. و یا به خاطر یک سلسله علل معنوی و مادی دیگر که برای ما معلوم نیست، وسایل جنگی پیشرفته در زمان ظهور امام زمان (ع) بدون استفاده خواهند ماند؛ اما شمشیر در چنین شرایطی از چنان کارایی بالایی برخوردار می شود که در سرتاسر عالم صلح و امنیت به کمک آن قابل تحقق می گردد و در نتیجه آن حضرت به کمک این ابزار ساده جنگی، تمام حکومت های استکباری را نابود ساخته و نظام عدل اسلامی را در تمام جهان حاکمیت خواهد بخشید.

    بازگشت به ابتدای مقاله ↑
  7. ۱

    1. اثبات الهداة، ج 3، ص 466، روایت 124.

    بازگشت به ابتدای مقاله ↑
  8. ۲

    2. بحارالانوار، ج 26، ص 264، روایت 49.

    ادامه از صفحة 8

    نمي‏روند، بلكه آنها به جايي رسيده‏اند كه اصلا وسوسه و بدي به طرف آنها نمي‏رود. درباره يوسف صديق، عليه‏السلام، فرمود:

    كذلك لنصرف عنه السوء و الفحشاء. (20)

    نفرمود: «لنصرفه عن السوء»؛ ما او را از بدي باز داشتيم. فرمود: اصلا بدي به سراغ او نمي‏آيد.

    چرا بعضيها خيال سرقت را در سر نمي‏پرورند. مثلا انسان مؤمني كه متمكن است، امكان ندارد كه كسي او را وسوسه كند كه بيا سرقت كن. يك همچو خيالي به سراغ او نمي‏آيد. چون او منزه است از اينكه دست‏به چنين كارهايي بزند ممكن است درباره گناهان ديگر تصميم بگيرد و بعد منصرف شود، ولي بعضي از گناهان اصلا به سراغ او نمي‏آيد.

    لذا در مورد حضرت يوسف صديق، عليه‏السلام، فرمود: اصلا گناه به سراغ او نمي‏آيد. اصلا بدي را از او منصرف كرديم. البته وجود مبارك حضرت يوسف صديق مقامي برتر از اين هم دارد.

    وجود مبارك حضرت ولي عصر، ارواحنا فداه، كه ظهور مي‏كند، براي اين است كه انسانها را به اين مقام برساند، اين هدف از آفرينش انسان است و تاكنون چنين هدفي ظهور نكرده است.

    گاهي اوحدي از انسانها در زواياي اين عالم به اين مقام رسيده‏اند اما اين برخلاف آن است كه جامعه بشري فرهنگش، فرهنگ نور باشد.

    كسي بايد فرهنگ نور را محقق كند كه خليفه خدا و وارث زمين باشد، به همان گونه كه بهشتيان زمين را به ارث مي‏برند، حكومت الهي را به ارث ببرد.

    همانطور كه هيچ جاني از اعضاء و جوارح غافل نيست؛ يعني اگر چشم ما به سمتي متوجه شد، حتما جان ما آگاه است، و دست ما كاري انجام داد، جان ما خبير است؛ وجود مبارك حضرت ولي عصر، ارواحنا فداه، كه جان جانان است آنچه در خاطره‏ها مي‏گذرد، به اذن خدا عليم است، چون انساني است كامل و رابط بين همه ما و او. اين نه براي آن است كه خداوند نيازمند به اوست‏بلكه براي آن است كه ما محتاج به نردبان و طناب هستيم.

    اگر خدا بخواهد، ما را دستگير كرده و مچ ما را بگيرد، نيازي به طناب ندارد، اما براي اينكه دستمان به دامان بي داماني او برسد، قرآن را آويخته، تا به آن چنگ بزنيم:

    واعتصموا بحبل‏الله جميعا. (21)

    كسي كه به چاه افتاده نيازمند طناب است، اما كسي كه اشراف مطلق دارد نياز به طناب ندارد، اين انسان است كه نيازمند است‏به وسيله انسان كامل، به ذات اقدس اله باريابد.

    بنابراين وقتي وجود مبارك حضرت ولي عصر ظهور كند، هدف همه انبياء، از راه ارث زمين، از راه خلافت ذات اقدس اله اجرامي شود.

    البته، ناگفته نماند اين كار، كار بسيار سختي است؛ زيرا گاهي افراد عادي در شرايط متعارف به سرمي برند و حاكمي مي‏خواهد آنها را اصلاح كند، يك وقت است كه دنيا پر از ظلم و جور شده است. الآن وقتي بررسي مي‏كنيم، مي‏بينيم، قسمت مهم بودجه روي زمين صرف كشتار مردم مي‏شود؛ يعني آن مقدار بودجه‏اي كه صرف خونريزي و افساد مي‏شود، بيش از آن مقداري است كه صرف تامين نيازهاي مردم است.

    تمام اين كارخانه‏ها و شركتهاي مهم اسلحه سازي، شبانه روز، سه شيفته كار مي‏كنند و هر روز هم يك عده‏اي اين اسلحه‏ها را حمل و نقل مي‏كنند و عده‏اي آن را مي‏فروشند، عده‏اي هم مصرف مي‏كنند.

    يا مواد مخدر و يا علل و عوامل فساد ديگر، قسمت مهم بودجه روي زمين صرف فساد مي‏شود.

    قرآن كريم مي‏فرمايد:

    ان الملوك اذا دخلوا قرية افسدوها و جعلوا اعزة اهلها اذلة. (22)

    كار حاكمان ستم اين است.

    شما حالا بررسي كنيد اكثر بودجه روي زمين براي كشتن و خونريزي و فساد و افساد مصرف مي‏شود نه براي تامين نان و آب مردم. اگر كسي بخواهد چنين فساد جهانگيري را اصلاح كند، كاري جز كار ولوي نخواهد بود. فرمود: او زميني را كه پر از جور شده پر از عدل مي‏كند. تمام روايتهايي كه علماي شيعه و سني، از وجود مبارك پيامبر اكرم، صلي‏الله‏عليه‏وآله، كرده‏اند، اين است كه وجود مبارك ولي عصر، ارواحنافداه، وقتي ظهور پيدا كرد، زمين را پر از قسط و عدل مي‏كند:

    يملا الله به الارض عدلا و قسطا (23)

    اين تعبير در قرآن كريم به اين صورت نيامده اما به اين صورت آمده كه:

    ليظهره علي الدين كله و لوكره المشركون. (24)

    و يا:

    ليظهره علي‏الدين كله و كفي بالله شهيدا. (25)

    در قرآن به اين صورت نيامده كه بالاخره جهان پر از عدل و داد مي‏شود، اما فرمود: روزي فرا مي‏رسد كه دين حق فراگير مي‏شود و همه افكار را تحت‏الشعاع قرار مي‏دهد، اگر فرهنگ، فرهنگ الهي شد و انسان، انسانيت‏خود را بازيافت، از آن پس حفظ اين نورانيت آسان است.

    خداي متعال در مقام معرفي انسان در كتاب خودش مي‏فرمايد: انسان «حي متاله‏» است، ديگران مي‏گويند: انسان «حيوان ناطق‏» است؛ يعني زنده‏اي است كه حرف مي‏زند. اما تعبير ذات اقدس اله اين نيست كه هر زنده‏اي كه حرف بزند انسان است؛ زيرا عده‏اي شياطين‏الانس‏اند و عده‏اي هم هستند كه:

    لهم قلوب لا يفقهون بها و لهم اذان لا يسمعون بها و لهم اعين لا يبصرون بها اولئك كالانعام بل هم اضل. (26)

    «حي متاله‏» انساني است كه حيات او در تاله خلاصه مي‏شود و تاله او يعني ذوب در الهيت. و ذوب در الهيت آن است كه انسان هم انديشه او الهي شود و هم بينش و كوشش او الهي گردد. چنين انساني مي‏تواند زمينه‏اي فراهم كند كه آن خليفه الهي ظهور كند.

    اعتقاد ما اماميه آن است كه مهدي موجود، موعود است و گرنه خيلي‏ها به مهدي موعود معتقدند.

    با ظهور آن حضرت هم «علم‏الدراسة‏» ظهور مي‏كند و هم «علم‏الخلافة‏» و هم فرهنگ عمومي مردم «حي متالهانه‏» مي‏شود.

    به تعبير روايات با آن حضرت خداوند زمين را پر از عدل و داد مي‏كند و به تعبير قرآن كريم زمين مظهر «ليظهره علي‏الدين كله‏» مي‏گردد. و دين كامل حق بر آن حاكم مي‏شود.

    بازگشت به ابتدای مقاله ↑
  9. ۱

    1. «دنياكم هذه ازهد عندي من عفطة عنز» نهج‏البلاغه، خطبه‏3.

    بازگشت به ابتدای مقاله ↑
  10. ۲

    2. سوره آل عمران (3) آيه‏26.

    بازگشت به ابتدای مقاله ↑
  11. ۳

    3. سوره نساء (4)، آيه 54.

    بازگشت به ابتدای مقاله ↑
  12. ۴

    4. سوره اعراف (7)، آيه 128.

    بازگشت به ابتدای مقاله ↑
  13. ۵

    5. سوره قصص (28)، آيه 5.

    بازگشت به ابتدای مقاله ↑
  14. ۶

    6. ر.ك: المجلسي، محمدباقر، بحارالانوار، ج‏2، ص‏292/293، ج‏13

    بازگشت به ابتدای مقاله ↑
  15. ۷

    7. سوره فرقان (25)، آيه 58.

    بازگشت به ابتدای مقاله ↑
  16. ۸

    8. سوره سبا (34)، آيه‏3.

    بازگشت به ابتدای مقاله ↑
  17. ۹

    9. سوره مريم (19)، آيه 64.

    بازگشت به ابتدای مقاله ↑
  18. ۱۰

    10. سوره ق (50)، آيه 15.

    بازگشت به ابتدای مقاله ↑
  19. ۱۱

    11. سوره انفال (8)، آيه‏17.

    بازگشت به ابتدای مقاله ↑
  20. ۱۲
  21. ۱۳

    13. سوره مؤمنون (23)، آيه 11.

    بازگشت به ابتدای مقاله ↑
  22. ۱۴

    14. سوره زمر (39)، آيه 74.

    بازگشت به ابتدای مقاله ↑
  23. ۱۵

    15. سوره بقره (2)، آيه‏129؛ سوره آل عمران (3)، آيه 164؛ سوره جمعه (62)، آيه‏2.

    بازگشت به ابتدای مقاله ↑
  24. ۱۶

    16. سوره حديد (57)، آيه 25.

    بازگشت به ابتدای مقاله ↑
  25. ۱۷

    17. المجلسي، محمدباقر، همان، ج‏82، ص‏307؛ ج‏78، ص‏60.

    بازگشت به ابتدای مقاله ↑
  26. ۱۸

    18. «الزكاة جعلت... قربانا لاهل الاسلام‏». همان، ج‏33، ص‏450.

    بازگشت به ابتدای مقاله ↑
  27. ۱۹

    19. سوره ابراهيم (14)، آيه 1.

    بازگشت به ابتدای مقاله ↑
  28. ۲۰

    20. سوره يوسف (12)، آيه 24.

    بازگشت به ابتدای مقاله ↑
  29. ۲۱

    21. سوره آل عمران (3)، آيه 101.

    بازگشت به ابتدای مقاله ↑
  30. ۲۲

    22. سوره نمل (27)، آيه 34.

    بازگشت به ابتدای مقاله ↑
  31. ۲۳

    23. المجلسي، محمدباقر، همان،ج‏51، ص‏12.

    بازگشت به ابتدای مقاله ↑
  32. ۲۴

    24. سوره توبه (9)، آيه‏33؛ سوره صف (61)، آيه 61.

    بازگشت به ابتدای مقاله ↑
  33. ۲۵

    25. سوره فتح (48)، آيه 28.

    بازگشت به ابتدای مقاله ↑
  34. ۲۶

    26. سوره اعراف (7)، آيه‏179.

    بازگشت به ابتدای مقاله ↑