سرمقاله

صفحات چاپی ۲ تا ۴

مطالعه در کتاب‌خوان

رمز ماندگاري حسين، عليه‏السلام

اسماعیل شفیعی سروستانی

السلام علي الحسين

بوي محرم كه به مشام مي‏رسد، عالم رنگي ديگر مي‏گيرد. قلبها تندتر از هر زمان و محزونتر از هميشه مي‏تپد و ميل به سوگ نشستن مثل خون در رگها مي‏دود و آن وقت، در چشم برهم زدني پرچمهاي سرخ و سبز و سياه در گوشه گوشه شهر و ديار ما به اهتزاز درمي‏آيد و همه جا رنگ ماتم به خود مي‏گيرد.

اين حسين كيست كه عالم همه ديوانه اوست اين چه شمعي است كه جانها همه پروانه اوست هر كجا مي‏گذرم عكس رخش جلوه‏گر است هر كجا مي‏نگرم جلوه مستانه اوست

عشق به حسين دليل نمي‏خواهد، گويي خاك وگل ما را با محبت او سرشته‏اند.

به خيل سياهپوشان عزاداري كه زير خيمه حسين، عليه‏السلام، به سينه‏زني، نوحه‏خواني، علم‏كشي و... مشغولند كه نگاه مي‏كني همه را حاضر مي‏بيني، پير، جوان، زن، مرد، دانشجو، كارگر، همه و همه بي‏آنكه رنگ و ريايي در كار كنند سردرپي عاشورا نهاده‏اند. و يا سينه‏زنان در پي عزاداران روانند تا شبي و يا نيمروزي خود را شريك غم زينب، عليهاالسلام، و عزادار شهيدان كنند.

به يكباره همه رنگها و تعلقها از بين مي‏رود، همه مرامها و مسلكها رنگ مي‏بازد و جاي آنهمه را نشستن در سوگ سالار كربلا مي‏گيرد. حتي به قدر نوشاندن جرعه‏اي شربت‏به رهگذران و يا عرضه خرده ناني به فقرا، گاه در عجب مي‏مانم كه چه شوري در دلهاي اين مردم است كه محرم آنان را از خود بي‏خود مي‏سازد.

خون عاشورايي بي‏هيچ تعارف در رگهاي مردم اين ديار جاريست كه با دميدن خورشيد اولين روز محرم دلهاشان به سوگ مي‏نشيند تا در ظهر عاشورا ولوله‏اي عجيب بپا كنند.

اين شور و ولوله پرده بسياري از پندارها را مي‏درد. و عبث‏بودن بسياري انديشه را مي‏نماياند.

هر چه مي‏خواهي باش، هر كجا مي‏خواهي برو، محرم با اين جماعت آن مي‏كند كه هر ساله شاهد و ناظر آني. اينان را نمي‏توان از حسين دور ساخت. بهمان سال كه نمي‏توان آنان را از خوي جوانمردي، سلحشوري و رادمردي دور كرد، محرم انعكاس تمام‏نماي جوانمردي و سلحشوريست و شيعيان، جماعتي كه بي‏سر و دستار، دل در طريق رندي

صفحهٔ ۳

و سلحشوري روانه‏اند.

نمي‏تواني تصور كني برخي كه مي‏بيني همان جماعتي هستند كه تا روزي پيش از اين در كوچه و خيابان پرسه مي‏زدند و طعنه‏زنان از كنار همه باورها مي‏گذشتند.

نمي‏تواني بپذيري كه برخي اينان كه عريان در ميان سينه‏زنان در عزاي حسين، عليه‏السلام، از خود بي‏خود شده و بر دستها روانه مي‏شوند همانان هستند كه در كنار دختركان از كنار كوچه مي‏گذشتند.

نمي‏تواني به خود بقبولاني كه زناني كه كاسه بر دست‏به رسم گدايان در كنار خانه‏ها نشسته‏اند تا قدري برنج روز عاشورا را براي بيمار خود هديه برند همان كساني‏اند كه انبارهاي خود را از غذا انباشته‏اند.

اينهمه را چه مي‏شود، از حسين و محرم چه ديده‏اند كه ديروز و فرداي خود را فراموش كرده‏اند؟

اينهمه از حسين چه مي‏جويند؟ خود را؟ حسين، عليه‏السلام، را؟ زينب را؟ عشق را؟ جوانمردي را؟ معني زندگي را؟ معني مرگ را؟ معني بودن را؟

اين دلبستگان به حسين، عليه‏السلام، و كربلا از مرام او و يارانش درس وفاداري به كلام صادقانه، درس محبت‏بي‏ما به ازاء، درس سر باختن در پاي كلام حق جاري شده بر زبان، درس تكيه كردن به مردان مرد و ماندن در ركاب او، درس اعتماد كردن به خوي حسيني و درس پذيرا شدن حر واسپس جرم رفته را آموخته‏اند و هر گاه كه شمه‏اي از اينهمه درس را ديگر بار تجربه كنند خود را با خوي حسيني مي‏نمايانند تا در حسين تكرار شده باشند.

گويي اينان در محرم و عاشورا آب زلالي مي‏يابند كه تشنگي درونشان را فرو مي‏نشاند.

سياهي روز و روزگارشان را مي‏زدايد و چون سپري آنان را از ابتلائات زمانه و دنياي هراس‏انگيز پس از مرگ در امان مي‏دارد.

اينان خود را در پناه حسين، عليه‏السلام، در امان از هر بلا و ابتلاء مي‏يابند.

عاشورا از حسين و يارانش نمونه‏اي پرورده كه تا ابدالاباد مي‏توان بازو در بازوي آن از جاي برخاست.

عاشورا شوري مي‏آفريند كه راه صد ساله را يك شبه مي‏توان پيمود.

نيروي نهفته عشق به حسين، عليه‏السلام، از چنان عظمتي برخوردار است كه به مدد آن مي‏توان دريا دريا مردم را به زير خيمه اهل‏بيت، عليهم‏السلام، كشيد.

عاشورا خود حامل فرهنگ سترگي است كه جاري شدن در آن مي‏تواند همه صحنه‏هاي حيات را مبدل به عاشوراي حسيني و يارانش نمايد:

اگر بچه‏هاي ما لذت محبت‏بي‏ما به ازاء را تجربه كنند.

اگر اميد پذيرفته شدن را چونان حر در دل زنده نگه دارند.

اگر خانه خود، شهر خود، و سرزمين خود را مملو از مرام مرداني بيابند كه بر عهدي كه مي‏بندند گردن مي‏نهند.

اگر «اعتماد كردن‏» را تجربه كنند.

اگر صفحات كتابهاي مدرسه را مزين به نام حسين، عليه‏السلام، خوي حسين، عليه‏السلام، و منش او بيابند.

چگونه است كه هر سال بچه‏هاي ما، زنان ما، مردان و جوانان ما، تمنا و تقاضاي صادقانه و تشنگي بي‏حد خود را در وقت غيبت صفا و مهر اعلام مي‏دارند اما در پاسخ اينهمه تنها به ذكر مصيبتي كوتاه بسنده مي‏كنيم و از آن هم بهره‏هاي خود را مقدم مي‏داريم؟ چگونه است كه ميل آنان را براي آنكه به «مردان مردي‏» سلحشوري تكيه كنند مي‏بينيم و جرعه‏اي از «مردي‏» را در كام تشنه آنان نمي‏چكانيم. چگونه است كه بر آنچه مي‏گوييم وفادار نمي‏مانيم اما وفاداري جوانانمان را طالب مي‏شويم؟ چگونه است كه در نمي‏يابيم رمز ماندگاري حسين در چيست؟

چگونه است!...

صفحهٔ ۴