روانشناسی صبر

صفحات چاپی ۵۷ تا ۵۹

مطالعه در کتاب‌خوان

سیّد مهدی واعظ موسوی

آقای موسوی! من نیامدم اینجا که به من بگویید صبر کن!

این جمله‌ای است که بارها از مراجعان در مشاوره شنیده‌ام!

در پاسخ این دوستان گاهی می‌گویم: پس برای چه آمده‌ای؟ دوست داری بگویم: صبوری نکن و از همسرت جدا شو؟!

به راستی، چرا صبوری در نگاه برخی از ما زیبا نیست؟

در حالی‌که قرآن صبوری را زیبا می‌داند: «فصبرٌ جمیل»

رشد و تعالی این صفت می‌تواند از بروز بسیاری از بیماری‌های روحی و روانی جلوگیری کند.

همچنین از طریق رشد صبر، در افراد مبتلا به مشکلات رفتاری، می‌توان به درمان آنها کمک نمود.

پیام قرآن آن است که:

«شکیبا باشید و دیگران را به شکیبایی فرا خوانید: اصْبِرُوا وَ صابِرُوا.»

و نیز یکدیگر را به صبوری توصیه و سفارش کنید:

«وَ تَواصَوْا بِالصَّبْر.»

صفحهٔ ۵۸

بهشت و پرنیان پاداش آنان است، به خاطر صبری که کردند:

«وَ جَزاهُمْ بِما صَبَرُوا جَنَّةً وَ حَريرا.»

و هر که بهشت خواهد و در برابر سختی‌ها صبوری نکند، بی‌گمان خود را ریشخند کرده است:

«مَنْ سَأَلَ اللَّهَ الْجَنَّةَ وَ لَمْ يَصْبِرْ عَلَى الشَّدَائِدِ فَقَدِ اسْتَهَزَأَ بِنَفْسِهِ.»

ای عزیز!

«بر تلخی حق صبوری کن: اصْبِرْ عَلَى مَرَارَةِ الْحَق‏.»

مبادا که فریب شیرین بودن باطل را بخوری:

«إِيَّاكَ أَنْ تَنْخَدِعَ لِحَلَاوَةِ الْبَاطِل‏.»

و بدان که:

هیچ‌چیزی مانند صبوری فرجامی نیک و پایانی دل‌پذیر ندارد و در رسیدن به مقصود، کمک و یاری‌ات نمی‌کند:

«لَيْسَ شَيْ‏ءٌ أَحْمَدَ عَاقِبَةً وَ لَا أَلَذَّ مَغَبَّةً... وَ لَا أَعْوَنَ عَلَى دَرْكِ مَطْلَبٍ مِنَ الصَّبْر.»

راستی!

خوشا به حال کسی که درون از طعام خالی دارد و گرسنگی کشد و صبوری کند:

«طُوبَى لِمَنْ طَوَى وَ جَاعَ وَ صَبَر»

آیا می‌دانید که پیامبر صبور فرمودند:

«بهترین افراد امّت من آنانند که هرگاه نسبت به آنان جسارتی شود، تحمّل و بردباری می‌کنند،

و چون در حقّ آنان، جرم و ستمی شود، گذشت کنند،

و هرگاه آزار و اذیّت شوند، شکیبایی می‌ورزند؛

خَيْرُ أُمَّتِي مَنْ:

إِذَا سُفِّهَ عَلَيْهِمْ احْتَمَلُوا

وَ إِذَا جُنِيَ عَلَيْهِمْ غَفَرُوا

وَ إِذَا أُوذُوا صَبَرُوا.»

راستی می‌دانید که:

همسایة خوب آن است که در برابر آزار و اذیّت همسایه‌اش، صبور باشد؛

«حُسْنَ الْجِوَارِ الصَّبْرُ عَلَى الْأَذَى.‏»

و صبورانه در انتظار گشایش بودن، عبادت است؛

«انْتِظَارُ الْفَرَجِ بِالصَّبْرِ عِبَادَة»

به طور کلّی، ایمان، صبوری و بخشیدن است؛

«الإيمانُ الصَّبرُ وَ السّمَاحَة»

و نیز ایمان بر دو نیم است؛ نیمی در صبوری است و نیمی در سپاسگزاری؛

«الْإِيمَانُ نِصْفَانِ نِصْفٌ فِي الصَّبْرِ وَ نِصْفٌ فِي الشُّكْر.»

ایمان، صبوری در سختی و گرفتاری است و سپاسگزاری در آسایش و نعمت؛

«الْإِيمَانُ صَبْرٌ فِي الْبَلَاءِ وَ شُكْرٌ فِي الرَّخَاء.»

و برترین ایمان، صبوری و بخشندگی است؛

«أَفضَلُ الإيمانِ الصَّبرُ وَ السَّماحَةَ.»

آیا می‌دانید که بی‌تابی کردن رنج‌آورتر از صبوری است؟

«الْجَزَعُ أَتْعَبُ مِنَ الصَّبْر.»

بی‌تابی در مصیبت، مصیبت را زیاد کند و صبوری آن را از بین می‌برد؛

«الْجَزَعُ عِنْدَ الْمُصِيبَةِ يَزِيدُهَا وَ الصَّبْرُ عَلَيْهَا يُبِيدُهَا.»

صفحهٔ ۵۹