دنیا به یک مصلح نیازمند است

صفحات چاپی ۱۶ تا ۱۹

مطالعه در کتاب‌خوان

از میان نشریات قدیمی

اوضاع دنیا روزبه روز تیره‌تر می‌شود و سیاست‌مداران بـزرگ‌ شـرق و غـرب‌ هنوز بر سر میز شطرنج سیاست نشسته و مشغول بازی هستند و معلوم نیست که برد بـا‌ کیست و باخت با کدام‌ است؟ و ملل دنیا هم در اثر اختلافات آن‌ بازیگران، سخت‌ نـگرانند و نمی‌دانند که آخر‌ ایـن‌ بـازی‌ها به کجا خواهد رسید؟ از یک سو، پیشرفت کمونیست‌ها در «چین» و از سوی دیگر، عدم‌ موافقت چهار وزیر خارجه در «پاریس» و همچنین افزایش‌ یافتن شدّت حسّ رقابت فی‌مابین آنان و زیاد شدن مشکلات سیاسی‌ و اقتصادی و غیره به مراتب‌ نگرانی اهـل دنیا می‌افزاید. در حقیقت عموم‌ جهانیان با حال پریشانی و اضطراب و نگرانی‌ به سر می‌برند و هر فردی از افراد بشر در محیط زندگی خود مضطرب و مشوّش است و هر‌ متفکّری‌‌ از خود می‌پرسد که سرانجام این جنگ اعـصاب‌ و اخـتلاف و اضطراب به کجا خواهد انجامید؟ آیا «مسکو» تسلیم «واشینگتن» و «لندن» خواهد شد؟ یا امپریالیسم با سوسیالیسم آشتی خواهد نمود؟ یا مسلک‌های مختلفة جهان با همدیگر‌ خواهند‌ ساخت؟ یا دنیا به سوی یک جنگ بزرگ‌ پیش می‌رود؟ آیا بـار دیـگر، بشر با خون‌ فرزندان خود، روی زمین را رنگین خواهد کرد و اگر خدایی ناکرده یک‌چنین جنگ خانمان‌ براندازی روی دهد و میلیون‌ها‌ نفوس‌ کشته و زخمی گردد و شهرها ویران و شیرازة زندگی‌ برهم خورد، سرانجام کار به کجا مـنتهی خـواهد شد؟ آیا فاتحان جنگ پس از پایان یافتن جنگ،‌ از گریبان بشر دست خواهند برداشت؟ و آیا به جنگ و ستیزه خاتمه داده‌ خواهد‌ شد؟ آز‌ و طمع و غرور و خودخواهی که منشأ‌ این‌‌ خونریزی‌هاست، از طبیعت آزمندان و طمع‌کار مغروران و خودخواهان بـشر بـرداشته خـواهد شد؟ اینها یک رشته سؤالاتی است کـه هـر شـخص متفکّر هنگام فکر و اندیشه در‌ این،‌ موضوع‌ سؤال می‌کند و جواب قانع‌کننده نمی‌تواند پیدا کند؛ مگر‌ کسی‌که‌ در مکتب اسلام با مذهب شیعه‌ پرورش یافته و عقیده به ولایت مـطلقه و عـامّه داشته باشد؛ زیرا صاحب این عقیده‌ است کـه می‌داند‌ حـکومت‌، حقّ خداست و باید از خدا به هر کسی‌که بخواهد، تعویض شود و تمام‌ ملل دنیا زیر پرچم حکومتی زندگی کنند‌ که به احدی از افـراد بـشر منتسب نباشد و مادامی که خورشید این حکومت از‌ افق‌ گیتی‌ طلوع نکرده اسـت، اوضاع دنیا به همین منوال متشنّج و مضطرب خواهد بود‌ و بشر‌ روی خوشی و روز خرّمی نخواهد دید و آن خورشید سعادت هنگامی طلوع مـی‌نماید کـه بـشر از فشار‌ حکومت‌های‌‌ گوناگون‌ به تنگ آمده و در تمام روی زمین ملجأ و پناهی‌

صفحهٔ ۱۷

نداشته بـاشد و به عـلاوه خود‌ سیاست‌مداران‌ دنیا‌ و پهلوانان میدان‌ سیاست از جنگ و گلاویز شدن با همدیگر خسته شوند و بر همه ثـابت‌‌ شـود‌ کـه‌ این حکومت‌ها ابداً به درد مردم نمی‌خورند. در این موقع‌، به حکم عقل و به حکم طبیعت ضـروری اسـت‌ کـه‌ زمینه برای پیشرفت‌ حکومت خدا مهیّا ‌شود و پرچمدار صلح و فرماندار حکومت‌ الهی در‌ آن‌ هـنگام‌ قـیام نـموده و دنیا را از اوضاع تیره نجات‌ دهد و آفتاب عالم‌تاب صلح و صفا از‌ افق‌ پر هرج و مرج دنیا بـا طـلوع خود، تمام حکومت‌ها را تحت الشّعاع خویش‌ قرار‌ داده‌‌ و همه را از میان بر‌دارد.

این عـقیده‌ای‌است کـه میـلیون‌ها نفوس دارای آن بوده و به نام شیعة‌ اثنی‌ عشری معروف و مشهورند. این ملّت عقیده‌مند است که دنـیا پس از آنـکه‌ پر‌ از‌ ظلم و ستمگری و مملوّ از جور و بیدادگری شود، خدای جهان آفرین، خدایی که این‌همه‌ عـوالم را‌ آفـریده‌ اسـت،‌ کسی را که در پس پردة غیبت نگاه‌ داشته و او را با‌ اخلاق‌ خود آراسته و پرورش داده است‌، می‌فرستد که حکومت خـدایی را مـیان جامعة بشر برپا نماید و بساط‌ این‌همه‌ حکومت‌های مختلفه را که مایة بدبختی جـامعة‌ بـشر شـده‌اند، برچیند و پرچم حکومت‌ الهی‌ را در فراز کاخ‌های‌ آسمان‌خراش حکّام‌ جور‌ به اهتزاز‌ درآورده و تمام اختلاف‌های مسلکی و رقـابت‌های نـژادی را‌ مـرتفع‌ ساخته و همه را تحت‌ لوای توحید متّحد و متّفق نماید و بدین‌وسیله، بنیاد صلح و صفا‌ را‌ در سـرتاسر گـیتی محکم و استوار‌ بدارد‌.

البتّه این‌ عقیده‌ در‌ دنیای امروز که اغلب ملل غرق‌ دریای مادّه شده‌اند، با نظر شـگفتی تـلقّی می‌شود؛ ولی باید دید‌ که‌ این عقیده تا چه اندازه‌ درست‌ است؟ آیا‌ بدون داشـتن‌ ایـن‌ عقیده‌ چگونه می‌توانیم به آن پرسـش‌ها‌ پاسـخ‌ دهیم؟ راستی‌ بـرای آن پرسـش‌ها جـواب قانع‌کننده‌ای نمی‌توان داشت؛ مگر به دو طریق: یـکی آنـکه‌ قایل‌ شویم که بشر تا در روی‌ زمین‌ زنده‌ و موجود‌ است،‌ همیشه‌ ایـن کـشاکش و جنگ ادامه‌ خواهد یافت‌ و دیگر آنـکه بگوییم این قول نـزد ایـن دین با اصول دینی‌ صـحیح نـیست؛‌ زیرا‌ در نظر دین، این جهان خودبه‌خود‌ آفریده‌‌ نشده‌ و جهانیان‌، برای‌ جنگ آفریده نـشده‌ اسـت؛‌ بلکه آنان‌ برای منظور مـهمّی آفـریده شـده‌اند و می‌توانند با صـلح و آرامـش‌ زندگی کنند. پس بی‌گمان هـیچ‌گاه‌ آفـرینندة‌ آنان‌، آنان را برای جنگ و ستیزه نیافریده است؛‌ بلکه‌ برای‌ اطاعت‌ و انقیاد‌ به اوامر‌ آفریدگار خـود آفـریده است. برای آن آفریده که‌ همه در یـک شـاهراه، دورة زنـدگی خـود را بـا آرامش و صلح‌ به پایان بـرسانند و سرانجام، شاهد

صفحهٔ ۱۸

سعادت را به آغوش‌ بگیرند.‌ این است نظر دوراندیش دین والا.

چگونه می‌توان‌ گفت که خـدای جـهان، جهانیان را خودسر آفریده و تمام‌ اختیارات را به دست او سـپرده تـا هـرکه قـوی شود، ضعیفان را مـحو نـماید‌ و هرچه‌ بخواهد، بکند و هرکسی هر مسلکی‌ را که بخواهد ایجاد کند، آزاد باشد؟ آیا یک‌چنین عقیده‌ای‌ برای مـردان خـداشناس مـمکن است ایجاد شود؟ آیا ممکن‌ است از یک سو قـائل به خدای حـکیم‌ و مـدبّر‌ و تـوانا و دانـا باشیم‌ و از سوی دیگر، بگوییم که خدا مردم را آفریده و حکومت‌ را به دست آنها سپرده که هرکس نیرومند شود و هوا و هوس‌ او‌ بخواهد، آن حکومت را به رنگی‌ که‌ مایل است در آورده و با مخالفان خـود بجنگند و ابزارهای جنگ و آلات‌ قتّاله درست نموده و خون همدیگر را بریزند و میلیون‌ها بشر را نابود و صدها و هزارها‌ شهرها‌ را ویران کنند؟ بدون تردید‌ با‌ داشتن عقیده به مبدأ و معاد، نمی‌شود عقیده‌مند به آنها شد. پس ما اگـر خـود را متدیّن بدانیم، وقتی که اوضاع‌ دنیا را تیره می‌بینیم و حکومت‌های گوناگون و مسلک‌های‌ رنگارنگ را که مایة تیر‌گی‌ اوضاع‌ و تشنّج احوال هستند، مشاهده مـی‌نماییم و فـکر می‌کنیم که اگر جـلوی ایـن ‌‌اختلافات‌‌ گرفته نشود، سرانجام بشر به فنا و نیستی کشیده خواهد شد و ناچاریم‌ که با عقیدة ملّتی‌ که‌ می‌گوید‌: حکومت خدایی باید میان‌ جامعة بشر نفوذ پیدا کند تا جلوی هوا و هوس و زور و سـتم‌ گـرفته‌ شود، هم‌عقیده شویم و ما هم انتظار آمدن یک قائد بزرگ و مصلح سترگی‌ را داشته باشیم که‌ با‌ قیام خود و اصلاحات‌ اساسی خویش به این بی‌سر و سامانی‌ها خاتمه داده و همة دنیا را تحت یک حـکومت (یـعنی حکومت خـدایی) اداره کند. چیزی که هست، آن ملّت می‌گوید: آن مصلح، فرزند امام‌ حسن‌ عسکری(ع) است و روز پانزدهم شعبان سـال‌ 256 هجری قمری در «سامرّاء» متولّد شده و تا امروز در پس‌ پردة غیبت زندگی مـی‌کند و او اسـت کـه پس از پر شدن زمین از جور و ستم، به امر خدا ظهور نموده و سرتاسر گیتی را پر از عدل خواهد نمود و همة امم انتظار آمدن او را دارند.

البـتّه ‌ایـن‌ عقیده توأم با دلایل روشنی است که در کتاب‌های‌ خود‌ نقل‌ نموده‌اند و ما نـمی‌خواهیم در ایـن گـفتار مختصر، به مدارک آنان‌ رسیدگی نموده و اتقان آن مدارک را شرح دهیم. چیزی که‌ بسیار روشن می‌باشد، آن است که تیر‌گی اوضاع جهان و مشکلاتی که‌ سرتاسر‌ گیتی را فراگرفته، امید صلح و صفا را از هـمه سلب نموده و رفته رفـته به مراتب نگرانی مردم می‌افزاید و همه در انتظار حوادث ناگوار؛ زندگی می‌کنند و بدون شبهه،‌ دنیا نیازمند مصلح‌ است.‌ ما‌ نیز به انتظار آن روز زنده‌ایم.

در خاتمه از‌ درگاه احدیّت خواستاریم که آن مصلح را هرچه زودتر بفرستد و جهان را از آتـش جنگ‌های خانمان‌سوز نجات دهد.

اللّهم عجّل فرجه و سهّل‌ مخرجه‌ بِحقِّ‌ محمّد و آله الطّاهرین.

«آئین اسلام»، 27 خرداد 1328 - شمارة 227.

صفحهٔ ۱۹