ژنرال‌های جنگ نرم(3): ریچارد پرل

ریچارد پرل که محقّق مؤسسة «آمريكن اينترپرايز»1 و رئيس پيشين شوراي سياست‌گذاري دفاعي بوده،2 در سال 1941م. در شهر «نیویورک» به دنیا آمد.

او فوق ليسانس علوم سياسي از «دانشگاه پرينستون» در 1967م. و ليسانس روابط بين الملل از «دانشگاه كاليفرنياي جنوبي» در سال 1964م. است.

سوابق علمي - اجرايي

- عضو ارشد مؤسسة آمريكايي اينترپرايز؛

- عضو شوراي مشاوران«بنياد دفاع از دمكراسي»؛3

- عضو شوراي مشاوران مؤسسة يهودي «امور امنيت ملّي»؛4

- عضو هئيت امنای مؤسسة «هودسون»؛

- عضو شوراي مشاوران امنيت ملّي مركز سياست‌هاي امنيتي؛5

- حامي كميتة آمريكا براي «لبنان» آزاد؛6

- رئيس گروه مطالعاتي گزينه‌هاي غيركشنده در رخدادهاي خارجي شوراي روابط خارجي؛7

- عضو ارشد پروژة قرن آمريكايي جديد؛

- عضو كميتة آزادي «عراق»؛8

- عضو كميتة خطر جاري؛9

- عضو كميتة آمريكايي براي آزادي «چچن»؛10

منصب‌های دولتی

- عضو پيشین شوراي سياست‌گذاري خارجي «وزارت دفاع» و رئيس اين بخش تا سال 2003م.؛

- معاون وزير دفاع از 1981م. تا 1987م؛

- كارمند «سناي ايالات متّحده»، 1969م. تا 1980م.

مشاغل پرل در بخش خصوصی

- شوراي رياست پيشين «هالينگر اينترنشنال»؛11

- شريك «شركت شركاي ترايريم»؛12

- مشاور «شركت گلوبال كراسينگ»؛13

- شوراي رياست «مورگان كروسيبل»؛14

- شوراي رياست پيشين نشرية «جورزليم پست»؛15

ريچارد پرل به عنوان نمايندة اصلي جناح سياسي نئوكان‌ها (نومحافظه‌کاران) مطرح است؛ وي نقش محوري در پشتيباني از جنگ در عراق و جنگ تهاجمي عليه تروريسم با اولويت «خاورميانه»، پس از حوادث يازده سپتامبر داشت. وي به خاطر پشتيباني از سياست‌هاي بسيار جنگ‌طلبانة ضدّ «شوروي» در وزارت دفاع دوران ريگان، لقب شاهزادة تاريكي16 را يدك مي‌كشد. سمت پيشين پرل به عنوان رئيس شوراي سیاست‌گذاری دفاعي در زمان وزير دفاع، دونالد رامسفلد، دورة اوّل رياست جمهوري ريگان، در سال‌هاي منتهي به جنگ عراق و جنگ «خليج فارس» اوّل، به وي جايگاه ويژه‌اي را اعطا نمود كه كمك كرد تا سياست‌هاي خارجي دولت بوش را شكل دهد.

پرل در همراهي با تلاش‌هاي پروژة قرن جديد آمريكايي و پل ولفوويتز،17 مرد شماره دوی سابق «پنتاگون»، در زمان كوتاهي پس از حمله به عراق، جلسة شوراي سياست‌گذاري دفاعي را تشكيل داد تا سياست‌هاي بديل و جايگزين براي دولت توليد نمايند. پرل از احمد چلبي، تبعيدي از عراق و دوست رازدار پرل و رئيس «كنگرة ملّي عراق»، به جلسة محرمانه‌اي دعوت به عمل آورد. چلبي براي سال‌هاي سال به دنبال تغيير رژيم در عراق بود. در تفسير اين هماهنگي واضح و روشن در داخل و خارج دولت، جيم لوب18 و مايكل فلين،19 مي‌نويسند: اين‌طور به نظر مي‌رسد كه بعد از يازده سپتامبر، شبكه‌اي از بازها و نئوكان‌ها كه دور برنامه‌هاي پروژة قرن جديد آمريكايي حلقه زده بودند، با يكديگر در بالاترين سطح، هماهنگ شده بودند تا پاسخ دولت به حملات تروريستي را شكل دهند و متعاقب آن، حمايت عامّة مردم را در پشتيباني از اين سياست‌ها جلب نمايند.20

به هر حال، در اواخر سال 2006م. پرل از بسياري از همكاران و دوستان نئوكان خود جدا شده و شروع به بيان تغيير قلبي در مورد سياست‌هايي كه سابقاً حامي آنها بود، نمود. در يك مصاحبة مشهور با ونيتي فر21 در اواخر سال 2006م.، پرل مطرح نمود كه جنگ در عراق يك اشتباه بود. وي گفت: اگر من غيب‌گو و امروز خود را ديده بودم و مردم از من مي‌پرسيدند كه آيا ما بايد به عراق حمله كنيم؟ من فكر مي‌كنم كه ديگر الآن من احتمالاً مي‌گفتم: خير. اجازه دهيد كه استراتژي‌هاي ديگري را براي حلّ مهم‌ترين مسئلة خود در عراق كه همانا تأمين سلاح‌هاي كشتار جمعي توسط صدّام برای تروريست‌ها است، بررسي كنيم. ... من اين را مي‌گویم، نه اين‌طور تصوّر كنم كه صدّام توانايي و قابليت توليد سلاح‌هاي كشتار جمعي را نداشت يا اينكه وي (صدّام) با تروريست‌ها رابطه نداشت. من معتقدم كه اينها هر دو درست بودند؛ امّا آيا ما مي‌توانستيم با ابزارها و راه‌هاي ديگري غير از مداخلة مستقيم نظامي اين تهديد را مديريت كنيم؟ خب بايد بگويم كه شايد ما مي‌توانستيم.22

در پاسخ به اين تغيير عقيدة پرل، گري اشميت،23 مؤسّس پروژة قرن جديد آمريكايي و همكار پرل در مؤسسة آمريكايي اينترپرايز، به «بي.بي.سي.» گفت: من با ريچارد پرل، مبني بر اينكه ما نبايد هرگز به عراق مي‌رفتيم، موافق نيستم. من البتّه موافقم كه عملكرد ما مي‌بايستي بهتر از اين مي‌بود. در واقع، من در اواخر 2003م. مطرح كردم كه ما به نظاميان بيشتر و سياست ضدّشورش مناسب‌تري احتياج داريم.24

همچنين در مخالفت ظاهري با بيشتر نئوكان‌ها، پرل يك واكنش دوپهلو و مبهم نسبت به تصميم جرج بوش، رئيس جمهور، در اوايل سال 2007م. براي افزايش شمار نظاميان در عراق، از خود بروز داد. در حالي كه بيشتر نئوكان‌ها موافق طرح افزايش بودند و حتّي خواهان افزايشي بيش از بيست هزار نيرو بودند، پرل ترديد خود را مبني بر اينكه آيا نيروهاي بيشتر، پاسخ مناسبي به مشكل عراق بود، ابراز داشت:

من در مصاحبه با «سان نيويورك»25 (11 ژانويه 2007م.) گفتم: من فكر نمي‌كنم افزايش نيروها، نقطة كليدي استراتژي اعلامي بوش باشد؛ بلكه چگونگي مديريت مؤثّر اين نيروها مي‌تواند نقطة كليدي اين استراتژي باشد. وي اضافه كرد: سؤال اصلي در ذهن من اين است كه آيا ما مي‌توانيم اقدامات عملي و محتاطانه را اجرا كنيم؟ من شك دارم كه بتوانيم اين كار را انجام دهيم. اين امر به طور عمده‌اي، متّكي به مديريت كلان كشور [عراق] است.26

بدبيني پرل در عراق، با نظامي‌گري پراگماتيك وي كه بيش از دو دهه غالب لفّاظي‌هاي وي را شامل مي‌شود، 180 درجه تناقض دارد. با در نظر گرفتن جنبه‌هاي اصلي جهان‌بيني نئوكان‌ها، بيانات پرل نوعاً مخلوطي از تمجيد جنگ، نبردهاي وجودي و نهايت درستي و صداقت اخلاقي است. همان‌طور كه روزنامه‌نگار استراليايي، جان پيلگر27 كمي قبل از جنگ عراق، گزارش داد: يكي از متفكّران حامي جرج بوش، ريچارد پرل است. من با پرل زماني كه مشاور ريگان بود، مصاحبه كردم. زماني كه او دربارة جنگ تمام‌عيار28 صحبت كرد، من به اشتباه، با اين عنوان كه وي ديوانه است، حرف‌هايش را رد كردم؛ امّا وي اخيراً زماني‌كه جنگ آمريكا عليه تروريسم را توصيف مي‌كرد، از اين واژه دو مرتبه استفاده كرد. وي گفت: اين جنگ تمام‌عيار است. ما با خيل متنوّعي از دشمنان در حال جنگ هستيم. همة اين حرف‌ها كه اوّل كار افغانستان را بسازيم، بعد به سراغ عراق برويم... همة اين راه‌ها اشتباه است.

اگر ما فقط اجازه بدهيم كه ديدمان نسبت به جهان توسعه يابد و همه، مشتاقانه در پي آن باشيم و سعي نكنيم تا ديپلماسي‌هاي هوشمندانة خود را جزء به جزء اجرا كنيم و فقط يك جنگ تمام‌عيار راه بيندازيم... بچّه‌هاي ما در سال‌هاي بعد سروده‌هاي باشكوهي در ستايش ما خواهند خواند.29

همچون بسياري از نئوكان‌ها، به نظر مي‌رسد پرل تحت تأثير ديدگاه‌هاي خود در مورد هولوكاست قرار دارد؛ مطلبي كه متناوباً در

گفته‌هايش نمايان مي‌شود. پرل در مصاحبه‌اي با «بي.بي.سي» در سال 2003م. گفت: براي آنهايي از نسل من که امروز درگير سياست دفاعي و خارجي هستند، نقطه عطف تاريخي ما، قطعاً و يقيناً هولوكاست بود. هولوكاست يك نابودي بود، نسل‌كشي تمامي انسان‌ها و آن به اين دليل به وقوع پيوست كه ما در ارائة يك پاسخ مناسب و به موقع، به تهديدات پيش روي خود غفلت كرديم. ما نمي‌خواهيم كه اين امر دوباره رخ بدهد؛ وقتي ما توانايي اين را داريم تا با رژيم‌هاي توتاليتر مقابله كنيم، پس بايد قطعاً اين كار را انجام دهيم؛ زيرا اگر ما از انجام اين كار قصور ورزيم، نتايج و پيامدهاي آن بسيار فاجعه بار خواهد بود. (جيم لوب، 11 مي 2005م.).30 به طور مشابه، در كتابي كه پرل با همكاري ديويد فرام31 در سال 2004م. با عنوان «پاياني بر شرارت»32 منتشر كرد، اين‌طور بيان مي‌كند: براي ما، تروريسم بزرگترين شرارت زمان ما باقي مي‌ماند و جنگ عليه شرارت، انگيزة اصلي و بزرگ نسل ما براي مقابله با آن...، راه وسطي براي آمريكايي‌ها وجود ندارد؛ يا پيروزي يا هولوكاست.33

اين ديدگاه راديكال نسبت به امور خارجي، واكنش پرل به يازده سپتامبر و واكنش اوّلية وي به رشد روز افزون بي‌ثباتي در خاورميانه، پس از حملة آمريكا به عراق را عمیقاً تحت تأثير قرار داد؛ براي مثال به رغم رشد خشونت در عراق در اواخر 2005م.، پرل به يك استراتژي بزرگتر، تغيير رژيم34 در خاورميانه كه هم «سوريه» و هم «ايران» را در برگيرد، متعهّد بود. در مورد سوريه، پرل ميزباني يك سري جلسات را در اواخر سال 2005م. ما بين چلبي و فريد الغادري،35 تبعيدي سوري و رئيس حزب اصلاحات سوريه،36 به عهده داشت. الغادري به «وال استريت ژورنال» گفت: چلبي راه عراق را هموار كرد و ما هم به دنبال انجام همين كار در سوريه هستيم. پرل اظهار داشت: هيچ دليلي مبني بر اينكه فكر كنيم از مشاركت با سوريه، تغييري حاصل مي‌شود، وجود ندارد و اضافه نمود كه بشّار اسد، رئيس جمهوري سوريه، هرگز به اين اندازه ضعيف نبوده است و ما بايد از اين فرصت كمال استفاده را ببريم.37

در مورد ايران، پرل، وزارت خارجه و كاندوليزا رايس را براي اينكه در مقابل حكومت ملّاها ضعيف عمل مي‌كنند، سرزنش كرد. در شمارة 21 جولاي 2006م. نشرية مؤسسة آمريكايي اينترپرايز (كه نسخه‌اي از آن در 25 ژوئن 2006م. در «واشنگتن پست» چاپ شد)، با عنوان«چرا بوش به ايران چشمك مي‌زند؟ (از كاندوليزا بپرسيد)»،38 پرل ادّعا كرد كه پيشنهاد مذاكره با ايران در مورد برنامة هسته‌اي، به سياست مماشات،39 شبيه شده است. وي نوشت: نزديكي و مجاورت در سياست و سياست‌گذاري، امري حياتي است و جغرافياي اين دولت عوض شده است. كاندوليزا رايس از «كاخ سفيد» به وزارت خارجه نقل مكان كرده است؛ جايي كه چيزي حدود يك مايل فاصله دارد. چيزي كه مهم هست، اين نيست كه او (رايس) از دسترسي و تماس با كاخ سفيد محروم شده است؛ امّا نفوذ رايس بر روي رئيس جمهور كاسته نشده است. وي الآن در ميان و نمايندة يك بنياد ديپلماتيك است كه كارش

هماهنگي بين متّحدان است؛ حتّي زماني كه اين متّحدان قصد دارند تا سياست مماشات را با دشمنان ما در پيش بگيرند.

در طول جنگ تابستان 2006م. در «لبنان»، پرل همچنين شروع به اظهار نظر كرد و اظهار داشت كه «اسرائيل» درگير يك نبرد وجودي با حزب الله است. پرل در صفحة نظرات شخصي نيويورك تايمز نوشت: اسرائيل حالا بايد ضربة مهلكي به كساني كه خواستار نابودي‌اش هستند، وارد كند تا هيچ ترديدي مبني بر اينكه سياست قبلي مماشات و تسليم به پايان رسيده است، نماند. اين بدين معناست كه يك اقدام حساب شدة نظامي عليه حزب الله و زيربناهايش در لبنان و سوريه، تا آنجايي كه لازم است و بدون توجّه به حرف‌هاي بي‌ارزش ديپلماتيك در تناسب يا عدم تناسب قدرت طرفين صورت گيرد. آنچه كه به نظر ديگران يك پاسخ نامتناسب به يك تعدّي و آدم ربايي كوچك است، در واقع براي ما يك پاسخ كاملاً مناسب به يك تهديد وجودي است كه در آن، اسرائيل در حال حاضر درگير است.40

پرل براي دهه‌ها از فعّاليت شماري از انديشكده‌ها41 و گروه‌هاي هم‌سوی42 تندروT شامل «كميتة خطر جاري»،43 پروژة قرن جديد آمريكايي، مؤسسة‌ آمريكايي اينترپرايز، مؤسسة يهودي امور امنيت ملّي،44 مؤسسة هودسن و «مركز سياست امنيتي»45حمايت مي‌كرد. پرل در سال 1996م. در يك گروه مطالعاتي شركت و گزارشي براي دولت نخست وزير «اسرائيل»، بنيامين نتانياهو، از حزب «ليكود» منتشر كرد. در آن گزارش از اسرائيل خواسته شده تا مذاكرات صلح در حال جريان را متوقّف كرده و استراتژي‌هاي جديدي براي شكل دادن به خاورميانه پيشنهاد مي‌كرد. يكي از موضوعات مورد بحث گروه، ايدة حذف صدّام از قدرت در عراق، به عنوان هدف مهمّ استراتژيك اسرائيل، بود. همچنين اين گزارش46 با همكاري نويسندگاني، نظير داگلاس فيث، ديويد ورمسر47و ميراو ورمسر،48 همكاري نزديك با «تركيه» و «اردن» براي مهار، بي‌ثبات‌سازي و كنار زدن تهديدات منطقه‌اي و استفاده از نيروهاي نيابتي اسرائيلي مستقر در لبنان براي حمله به اهداف نظامي سوري در لبنان را توصيه مي‌كرد. اگر ثابت شود كه اين اقدامات كافي نيست، (اسرائيل بايد) به اهداف مشخّصي در سوريه حمله كند. علاوه بر اين، اسرائيل مي‌تواند با همكاري تركيه و اردن، محيط استراتژيك خود را با ضعيف كردن، مهار و عقب راندن سوريه شكل دهد. اين امر يك محور طبيعي49 بين اسرائيل، «اردن» و يك عراق هاشمي و تركيه كه سوريه را تحت فشار گذاشته و از «شبه جزيرة سعودي» جدا مي‌كند، خلق خواهد كرد. اين مي‌تواند مقدّمة ترسيم نقشة جديد خاورميانه باشد كه تهديدي براي تماميت ارضي سوريه است.