به ندرت پیش میآید که شهروندان آمریکایی و اروپایی تصویری واقعی و بدون تعصّب از جوامع مسلمان داشته باشند؛ عمدتاً تصوّر این افراد دربارة مسلمانان، بر اساس تصویر تحریف شدهای است که در حال حاضر در رسانههای اصلی این کشورها از مسلمانان ارائه میشود. چنین تصاویری همیشه همراستا با منافع بینالمللی قدرتهای غربی است. صنعت فیلمسازی «آمریکا» و به خصوص شرکتهایی، مانند «والتدیزنی» سابقهای طولانی در اشاعة تصویری منفی از مسلمانان و جهان اسلام دارند. اینها مسلمانان را متحجّر، خشن، جنگطلب، عقبمانده، ضعیف و زنستیز معرفی میکنند.
مسلمانها و اعراب در فیلمهای هالیوودی، خشونتطلب و تروریست معرفی میشوند.
امروزه افرادی که برای سرگرمی به تماشای فیلم روی میآورند، با تصویری که از مسلمانان در «هالیوود» ارائه میشود، به خوبی آشنا هستند. این دیدگاههای خصمانه که با حرفهایترین روشهای صوتی و تصویری به مخاطب القا میشوند، در معرفی مسلمانها به عنوان موجوداتی کوتاه فکر و خطرناک، به هیچ سند تاریخی، جغرافیایی، سیاسی یا حتّی جمعیتشناسانهای نیاز ندارند.
مسعود شجره، عضو «کمیسیون حقوق بشر اسلامی»، در اینباره توضیح میدهد: واقعیت این است که شرایط دارد از این هم بدتر میشود. این سیاست متّحد کردن و دادن هویّت قوی به اکثریت مردم از طریق هدف قرار دادن اقلیت، دقیقاً کاری است که آدولف هیتلر و نازیها انجام دادند. این سیاست قطعاً نتیجة معکوس خواهد داد و ضرر آن را، هم اقلّیتی که هدف قرار گرفته و هم کلّ جامعه خواهد دید. ابراهیم هوپر عضو «شورای روابط آمریکا و اسلام» نیز میگوید: حتّی بعد از 11 سپتامبر هم به اندازة امروز، شاهد اسلامهراسی و ضدّیت با اسلام در رسانههای جمعی و جوامع غربی نبودهایم.
در اغلب فیلمهای هالیوودی، شخصیتهای مسلمان با وحشیگری، خشونت، تهدید سیاسی، تهاجم، نفرت، تعصّب، افراطگرایی مذهبی، ملّیگرایی، سرکوب زنان، فقر و بیعزّتی معرفی میشوند. در این فیلمها هیچ خبری از انسانیت یا احساسات انسانی در جوامع مسلمان نیست.
شیمون پرز رئیس «رژیم صهیونیستی» در یکی از استودیوهای پویانمایی شرکت مشهور «دریمورکس» به مخاطبان صنعت سینما و تلویزیون گفت که ارتباط حیاتی میان هالیوود و آموزش و پرورش نباید نادیده گرفته شود: کودکان حرف بازیگرها را بیشتر از سیاستمدارها باور میکنند. شاید شما [مدیران استودیوهای پویانمایی] فکر کنید که شغل شما این است؛ امّا کودکان احساس میکنند وظیفة شماست؛ شما برای آنها آرزو، امید، یک دنیای ناشناخته و یک قول به ارمغان میآورید.
همین جمله برای درک این مسئله کافی است که چرا سرمایهگذاران عمدة هالیوود و به ویژه صهیونیستهایی که مالک کمپانیهای بزرگ پویانمایی هستند، اینهمه در این صنعت، سرمایهگذاری میکنند. تا به
امروز، دهها محصول ضدّ اسلامی در هالیوود ساخته شده است تا ذهن کودکان آمریکایی را از همان ابتدا برای پیوستن به رویة ضدّ اسلامی در جامعه آماده کنند.
در پویانمایی «علیبابا در حصر»، علیبابا که با عبارت «سگ وحشی بیابان» به عنوان ضدّ قهرمان کارتون معرفی میشود، یک مسلمان دزد است که 40 دزد خشن، مانند خودش او را همراهی میکنند. در این فیلم، علیبابا و 40 دزد به قلعهای حمله میکنند که یک خوک به نام پورکی از آن مراقبت میکند. قبل از این حمله، پورکی نامهای با عنوان «اعترافات یک جاسوس نفرتانگیز» دریافت میکند که در آن نوشته شده: پورکی عزیز! علیبابا و دستیارهای کثیفش قصد دارند به قلعة بیابان حمله کنند. بهتر است مراقب آنها باشی.
خارج از دنیای پویانمایی نیز حملة بسیار گستردهای علیه اسلام در جریان است. فیلم «سی دقیقة بامداد» را شاید بتوان اسلامهراسانهترین فیلم هالیوود نامید. این فیلم، داستان شکار و دستگیری اسامه بنلادن، رهبر سابق «القاعده» را روایت میکند. مسلمانان در فیلم سی دقیقة بامداد، ماهیتاً شرور و تروریست نشان داده میشوند که هدفشان نابودی «آمریکا» و مخفی کردن بنلادن است. البتّه پایان کار همیشه این است که سربازان میهنپرست آمریکایی با شکنجة مسلمانها، آنها را مقهور خود میکنند. دو نتیجه در پی فیلمهایی، مانند سی دقیقة بامداد حاصل میشود: اوّلاً خطر تروریسم، بزرگنمایی و راهحلّ شکنجه برای برخورد با این خطر توجیه میشود؛ ثانیاً افکار عمومی نسبت به اسلام و اعراب به گونهای که دولت میخواهد، شکل میگیرد.
هالیوود، شکنجه را برای برخورد با تروریسم مسلمانان، لازم و حتّی قابل تقدیر نشان میدهد
شاید مهمترین برداشتی که از این فیلم میتوان داشت، درک این مطلب است که اسلامهراسی تا چه اندازه در جامعة آمریکا نهادینه شده است و هالیوود در این میان، چه نقش بزرگی دارد. در چارچوب این تبلیغات، نفرت از مسلمانان، شکنجه و عملیات نیروهای آمریکایی در حمله به مخفیگاه بنلادن و کشتن هر جنبندهای که سر راهشان است، نه تنها بهجا و لازم است، ارزش تقدیر نیز دارد.
فیلم «پرواز 93» داستان هواپیمای یونایتد 93 است که در 11 سپتامبر به دست عدّهای از جوانان مسلمان ربوده میشود تا «کاخ سفید» را با
آن نابود کنند. فیلم با صحنههای دعا و قرآن خواندن این جوانان در حالی شروع میشود که خود را به تجهیزات عملیات تروریستی مجهّز میکنند. در صحنهای از فیلم، یکی از تروریستها بدون هیچ مقدّمهای بلند میشود و «الله اکبر»گویان به کابین خلبان حمله میکند. همچنین در حالیکه صحبت از کشتن زنی است که او را به گروگان گرفتهاند، این جملات گفته میشود: به نام خدا. خداوندا! من خودم را تسلیم تو کردهام. ایمانم را به تو دادهام و به تو توکّل کردهام. این همان تصویری است که هالیوود میخواهد از مسلمانها نشان دهد: افرادی خشن و بیمنطق که برای رسیدن به هدف خود، هر کاری از جمله کشتن افراد بیگناه را انجام میدهند. نهایتاً هم میهنپرستان آمریکایی اجازة رسیدن مسلمانها به اهدافشان را نمیدهند.
حتّی بچّههای مسلمان هم هدف پروپاگاندای هالیوود هستند. در فیلم «بابل»، یک توریست زن آمریکایی که نقش او را کیت بلانشت بازی میکند، توسط گلولهای که دو پسربچّّة مسلمان به شکل تفریحی به سوی خودروی تور شلیک میکنند، زخمی میشود. وی که به شدّت آسیبدیده است، مجبور میشود همراه با همسرش، به بازیگری براد پیت، نیمی از یک روز را در روستایی با شرایط بسیار بدی بگذارند. یوسف پسربچّهای که این گلوله را شلیک میکند، در فیلم نه یک پسر بد، بلکه صرفاً مسلمانی توصیف میشود که از بچّگی علاقه به اسلحه داشته است.
تیری که یک نوجوان مسلمان، تمرینی شلیک میکند، به یک توریست آمریکایی میخورد.
فیلم «دستورات عملیات» پا را از بابل هم فراتر میگذارد. این فیلم داستان نیروهای آمریکایی است که برای تخلیة «سفارت آمریکا» در «یمن» اعزام شدهاند. ماجرا وقتی آغاز میشود که مردم به سفارت آمریکا حملهور میشوند و در جریان این حادثه، سربازان آمریکایی به مردم حمله میکنند و صدها شهروند یمنی را میکشند. پس از این حادثه، یک محقّق آمریکایی که نقش او را تامی لی جونز بازی میکند، به یمن اعزام میشود تا ببیند موضوع چه بوده و چرا سربازان آمریکایی مجبور به قتل عام شهروندان بیگناه یمنی شدهاند.
وی طیّ تحقیقات خود، به خانة دختربچّهای میرود که از قربانیان حادثة سفارت است. ناگهان نوار کاستی به چشم جونز میخورد که همة داستان را تغییر میدهد. بعداً معلوم میشود اوّل مردم یمن بودهاند که به طرف سربازان آمریکایی شلّیک کردهاند. در یکی از صحنههای تکاندهندة فیلم، همان دختربچّهای که در ابتدا، معصوم و بیگناه نشان داده شد، به شیطانی تبدیل میشود که لیاقتش همان اتّفاقی است که برایش افتاده است. فیلم نشان میدهد که این دختر یمنی هم با سایر تروریستها فرقی ندارد و مسلمانها هر چقدر هم که معصوم به نظر برسند، امّا نباید فریبشان را خورد.
همین نوع تبلیغات و فریب افکار عمومی و به خصوص جوانان، موجب شد تا رهبر جمهوری اسلامی ایران نامهای خطاب به جوانان «اروپا» و «آمریکای شمالی» بنویسد و آنها را دعوت به خواندن قرآن و آشنایی بدون واسطه با تعالیم اسلام نماید: من شما جوانان را مخاطب خود قرار میدهم؛ نه به این علّت که پدران و مادران شما را ندیده میانگارم؛ بلکه به این سبب که آیندة ملّت و سرزمینتان را در دستان شما میبینم و نیز حسّ حقیقتجویی را در قلبهای شما زندهتر و هوشیارتر مییابم. همچنین در این نوشته، به سیاستمداران و دولتمردان شما خطاب نمیکنم؛ چون معتقدم که آنان آگاهانه راه سیاست را از مسیر صداقت و درستی جدا کردهاند.
سخن من با شما دربارة اسلام است و به طور خاص، دربارة تصویر و چهرهای که از اسلام به شما ارائه میگردد. از دو دهة پیش به اینسو (یعنی تقریباً پس از فروپاشی اتّحاد جماهیر شوروی) تلاشهای زیادی
صورت گرفته است تا این دین بزرگ، در جایگاه دشمنی ترسناک نشانده شود. تحریک احساس رعب و نفرت و بهرهگیری از آن، متأسّفانه سابقهای طولانی در تاریخ سیاسی غرب دارد. من در اینجا نمیخواهم به هراسهای گوناگونی که تاکنون به ملّتهای غربی القاء شده است، بپردازم. شما خود با مروری کوتاه بر مطالعات انتقادی اخیر پیرامون تاریخ، میبینید که در تاریخنگاریهای جدید، رفتارهای غیر صادقانه و مزورانه دولتهای غربی با دیگر ملّتها و فرهنگهای جهان نکوهش شده است. تاریخ اروپا و آمریکا از بردهداری شرمسار است، از دورة استعمار سرافکنده است، از ستم بر رنگینپوستان و غیر مسیحیان خجل است؛ محقّقان و موّرخان شما از خونریزیهایی که به نام مذهب بین کاتولیک و پروتستان یا به اسم ملّیت و قومیت در جنگهای اوّل و دوم جهانی صورت گرفته، عمیقاً ابراز سرافکندگی میکنند.
این به خودی خود جای تحسین دارد و هدف من نیز از بازگو کردن بخشی از این فهرست بلند، سرزنش تاریخ نیست؛ بلکه از شما میخواهم از روشنفکران خود بپرسید چرا وجدان عمومی در غرب باید همیشه با تأخیری چند ده ساله و گاهی چند صد ساله بیدار و آگاه شود؟ چرا بازنگری در وجدان جمعی، باید معطوف به گذشتههای دور باشد؛ نه مسائل روز؟ چرا در موضوع مهمّی، همچون شیوة برخورد با فرهنگ و اندیشة اسلامی، از شکلگیری آگاهی عمومی جلوگیری میشود؟
شما به خوبی میدانید که تحقیر و ایجاد نفرت و ترس موهوم از دیگری، زمینة مشترک تمام آن سودجوییهای ستمگرانه بوده است. اکنون من میخواهم از خود بپرسید که چرا سیاست قدیمی هراسافکنی و نفرتپراکنی، اینبار با شدّتی بیسابقه، اسلام و مسلمانان را هدف گرفته است؟ چرا ساختار قدرت در جهان امروز مایل است تفکّر اسلامی در حاشیه و انفعال قرار گیرد؟ مگر چه معانی و ارزشهایی در اسلام، مزاحم برنامة قدرتهای بزرگ است و چه منافعی در سایةتصویرسازی غلط از اسلام، تأمین میگردد؟ پس خواستة اوّل من این است که دربارة انگیزههای این سیاهنمایی گسترده علیه اسلام پرسش و کاوش کنید... .
خواستة دوم من این است که در واکنش به سیل پیشداوریها و تبلیغات منفی، سعی کنید شناختی مستقیم و بیواسطه از این دین به دست آورید. منطق سلیم اقتضاء میکند که لااقل بدانید آنچه شما را از آن میگریزانند و میترسانند، چیست و چه ماهیتی دارد. من اصرار نمیکنم که برداشت من یا هر تلقّی دیگری از اسلام را بپذیرید؛ بلکه میگویم اجازه ندهید این واقعیت پویا و اثرگذار در دنیای امروز،
با اغراض و اهداف آلوده به شما شناسانده شود. اجازه ندهید ریاکارانه، تروریستهای تحت استخدام خود را به عنوان نمایندگان اسلام به شما معرفی کنند. اسلام را از طریق منابع اصیل و مآخذ دست اوّل آن بشناسید. با اسلام از طریق قرآن و زندگی پیامبر بزرگ آن آشنا شوید. من در اینجا مایلم بپرسم آیا تاکنون خود مستقیماً به قرآن مسلمانان مراجعه کردهاید؟ آیا تعالیم پیامبر اسلام(ص) و آموزههای انسانی و اخلاقی او را مطالعه کردهاید؟ آیا تاکنون به جز رسانهها، پیام اسلام را از منبع دیگری دریافت کردهاید؟ آیا هرگز از خود پرسیدهاید که همین اسلام، چگونه و بر مبنای چه ارزشهایی طیّ قرون متمادی، بزرگترین تمدّن علمی و فکری جهان را پرورش داد و برترین دانشمندان و متفکّران را تربیت کرد؟
من از شما میخواهم اجازه ندهید با چهرهپردازیهای موهن و سخیف، بین شما و واقعیت، سدّ عاطفی و احساسی ایجاد و امکان داوری بیطرفانه را از شما سلب کنند. امروز که ابزارهای ارتباطاتی، مرزهای جغرافیایی را شکسته است، اجازه ندهید شما را در مرزهای ساختگی و ذهنی محصور کنند. اگرچه هیچکس به صورت فردی نمیتواند شکافهای ایجاد شده را پر کند، امّا هریک از شما میتواند به قصد روشنگری خود و محیط پیرامونش، پلی از اندیشه و انصاف بر روی آن شکافها بسازد. این چالش از پیش طرّاحی شده بین اسلام و شما جوانان، اگرچه ناگوار است، امّا میتواند پرسشهای جدیدی را در ذهن کنجکاو و جستوجوگر شما ایجاد کند. تلاش در جهت یافتن پاسخ این پرسشها، فرصت مغتنمی را برای کشف حقیقتهای نو، پیش روی شما قرار میدهد. بنابراین، این فرصت را برای فهم صحیح و درک بدون پیشداوری از اسلام از دست ندهید تا شاید به یمن مسئولیتپذیری شما در قبال حقیقت، آیندگان این برهه از تاریخ تعامل غرب با اسلام را با آزردگی کمتر و وجدانی آسودهتر به نگارش درآورند.
منبع: مشرق