تأثیر شبکه‌های اجتماعی بر افت تحصیلی دانش‌آموزان

صفحات چاپی ۵۲ تا ۵۴

مطالعه در کتاب‌خوان

مسئولان آموزش و پرورش، در حالی از راه‌اندازی شبکة اجتماعی بومی خبر می‌دهند که دانش‌آموزان خیلی وقت است با عضویت در شبکه‌های اجتماعی، سرگرم بازی اینترنتی کلش آو کلنز و ساختن دهکدة خود هستند.

به گزارش خبرنگار «مهر»، بیش از یک میلیون و ۳۰۰ دانش‌آموز، در امتحانات نهایی سال گذشته شرکت کردند که ۸۰% این دانش‌آموزان با میانگین نمرة ۱۲ قبول شدند. برخی از کارشناسان آموزشی، افت تحصیلی را نتیجة پایین بودن کیفیت درآموزش و پرورش می‌دانند؛ امّا برخی دیگر جدا از این مسئله، ورود دانش‌آموزان به فضای مجازی و سرگرم شدن در شبکه‌های اجتماعی و بازی‌های اینترنتی را هم، بی‌تأثیر بر افت تحصیلی نمی‌دانند.

طبق پژوهش «بنیاد علوم رفتاری» که از ابتدای سال ۹۲ تا پایان سال ۹۳، بین 4.650 نفر نوجوان ۸ تا ۱۴ ساله در «تهران»، «اصفهان»، «ابهر»، «رودبار»، «رشت» و «کاشان» انجام شده است، ۳۰% نوجوانان به بازی‌های رایانه‌ای اعتیاد دارند و وضعیت مالی خانوادگی با بازی‌های پیشرفته، ارتباط مستقیم داشته و کودکان خانواده‌هایی که پدر و مادر، هر دو شاغل هستند، چهار برابر، بیشتر از کودکان دیگر برای بازی‌های یاد شده، وقت صرف می‌کنند.

صفحهٔ ۵۳

جدیداً نیز شاهد نفوذ بازی اینترنتی کلش آو کلنز، در میان جوانان و نوجوانان هستیم؛ به طوری‌که اکثر دانش‌آموزان با بازی اینترنتی کلش آو کلنز، آشنا هستند و در تبلت و گوشی‌های آنان نصب است؛ امّا هنوز آماری از تعداد کاربران منتشر نشده است. مشاهدات میدانی خبرنگار «مهر» و سخنان معلّمان آنها، حکایت از آن دارد که اکثر دانش‌آموزان، وقت زیادی را صرف این بازی و شبکه‌های اجتماعی که در گوشی‌های تلفن همراه و تبلت نصب شده است، می‌کنند.

در این ارتباط، یکی از مدیران با سابقة دبیرستان دخترانه، به خبرنگار مهر گفت: دلیل پایین بودن میانگین نمرات دانش‌آموزان را نمی‌توان صرفاً بی‌کیفیتی آموزش دانست. دانش‌آموزان خیلی درگیر فضای مجازی هستند.کیفیت کتاب‌ها نسبت به گذشته افزایش یافته است؛ امّا دانش‌آموزان درگیر مسائلی هستند که به کیفیت درس دادن معلّم مربوط نمی‌شود.

وی افزود: انگیزة اجتماعی و امید به آینده هم، اهمّیت زیادی دارد. زمانی بود که دانش‌آموزان صرفاً پیشرفت در آینده را علم‌آموزی می‌دانستند و تمام هدفشان درس خواندن بود؛ امّا اکنون این نگرش تغییر کرده و دانش‌آموزان درگیر مسائل جانبی هستند. آنها خیلی وقت صرف شبکه‌های مجازی می‌کنند و خانواده‌ها به دلیل مشغلة زیاد، از فرزندان خود غافل هستند و مسئولیت تربیت را بیشتر برعهدة مدرسه و آموزش و پرورش می‌دانند . همة آگاهی‌ها را نمی‌توان در مدرسه یاد داد و نیاز به توجّه خانواده‌ها هم وجود دارد.

این مدیر مدرسه تأکید دارد تا عنوان درسی جدیدی در زمینة استفادة درست از شبکه‌ها و بازی‌های اینترنتی تهیّه شود و در روزهای پنجشنبه، به عنوان فوق برنامه، به دانش‌آموزان ارائه شود.

ناهید رضایی، یکی از معلّمان با سابقة مقطع ابتدایی به مهر گفت: استفادة بیش از حد از این بازی‌ها، سبب برخوردهای فیزیکی و خشن و تیک‌های عصبی در دانش‌آموزان شده است. البتّه نمی‌توانیم جلوی پیشرفت تکنولوژی را بگیریم؛ امّا والدین باید اطّلاعات جدید را بیاموزند و با مشاوره در خصوص تأثیرات نرم‌افزارهای ارتباطی و بازی‌های رایانه‌ای، سطح آگاهی خود را بالا ببرند. باید والدین با آموزش‌های لازم، در مواجهه با اینترنت، مراقب فرزندان خود باشند و جلوی انحرافات را بگیرند.

وی تأکید کرد: آشنا شدن با بازی‌ها و نرم‌افزارهای جدید، برای دانش‌آموزان مفید است؛ امّا بیش از حد وابسته شدن آنها باعث می‌شود تا مطالعة آنان کم شود و این تأثیر زیادی بر درس خواندنشان دارد.

خطرناک‌تر از اعتیاد، استفادة دانش‌آموزان از فضای مجازی است و باید به داد مردم و دانش‌آموزان برسیم. این بخشی از سخنان مدیرکلّ مشاوره و امور تربیتی آموزش و پرورش در جمع خبرنگاران است.

وی در گفت‌وگو با خبرنگار مهر، دربارة راهکارهای آموزش و پرورش برای مقابله با نفوذ بازی‌های اینترنتی بین دانش‌آموزان و اعتیاد آنها به این بازی‌ها گفت: تکنیک و مهارت‌های پیش‌گیرانه و آموزشی برای انجمن اولیا و مربّیان و خانواده‌ها در نظر گرفته‌ایم و کارگاه‌هایی را در این ارتباط برگزار می‌کنیم. برای دانش‌آموزان نیز کلاس‌های مهارت‌آموزی پیش‌گیرانه، برپا کرده‌ایم.

عیسی مراد تصریح کرد: تنها کاری که آموزش و پرورش برای جلوگیری از آسیب‌های اجتماعی در میان دانش‌آموزان می‌تواند انجام دهد، آموزش، مهارت‌آموزی و پیش‌گیری است. هرچه در توان آموزش و پرورش باشد، در زمینة پیش‌گیری، آموزش و مهارت‌آموزی دانش‌آموزان تلاش می‌کند تا جلوی گسترش آسیب‌های اجتماعی در بین دانش‌آموزان گرفته شود.

مسئولان «وزارت آموزش و پرورش» با شبکه‌های اجتماعی موجود، مخالف و معتقدند باید شبکة اجتماعی بومی راه‌اندازی شود؛ بنابراین حمیدرضا کفّاش نیز، از راه‌اندازی شبکة اجتماعی دانش‌آموزی (شاد) در سال تحصیلی ۹۴-۹۵ خبر داده و گفته است که دانش‌آموزان موفّق و ممتاز در رشته‌های مختلف فرهنگی، هنری، قرآنی و علمی، با در اختیار گرفتن فضایی، آثار خود را در زمینه‌های مختلف، به نمایش می‌گذارند و با دانش‌آموزان دیگر ارتباط برقرار می‌کنند.

شبکة اجتماعی (شاد)، کاربران خاصّ خود را خواهد داشت و اکنون مشخّص نیست این طرح آموزش و پرورش، در جذب دانش‌آموزان موفّق خواهد بود یا خیر؟!

در سال تحصیلی 90-91, در ابتدایی ۱.۱% و در راهنمایی ۴.۶% دانش‌آموزها مردود شده‌اند

رئیس «مرکز آمار و فناوری وزارت آموزش و پرورش» با تشریح آمار مردودی دانش‌آموزان در دورة ابتدایی و راهنمایی، در سال تحصیلی 90-91، گفت: در ابتدایی ۱.۱ % و در راهنمایی ۴.۶ % دانش‌آموزها مردود شده‌اند.

یوسف نوری، افزود: طبق گزارش مرکز آمار و فناوری، در پایة اوّل متوسطه نیز تعداد دانش‌آموزان مردودی 162.789 نفر اعلام شده است.

وی ادامه داد: بر اساس این آمار، تعداد دانش‌آموزان مردودی در مقطع ابتدایی، به تفکیک پایه‌های تحصیلی، 38.353 نفر در پایة اوّل، 13.837 نفر در پایة دوم، 9.247 نفر در پایة سوم، 9.299 در پایة چهارم و 6.164 نفر در پایة پنجم مردود شده‌اند.

رئیس مرکز آمار و فناوری وزارت آموزش و پرورش ادامه داد: در مقطع راهنمایی نیز 36.305 دانش‌آموز در پایة اّول، 19.819 نفر در پایة دوم و 24.453 نفر نیز در پایة سوم مردود شده‌اند.

وی تصریح کرد: با توجّه به اینکه نظام آموزشی در دورة دبیرستان، نظام ترمی‌محوری است، از پایة دوم دبیرستان به بالاتر مردودی نداریم؛ چرا که دانش‌آموزان باید واحدهای افتاده را بگذرانند.

کاهش معدّل دبیرستانی‌ها به نمرة 12

رئیس «مرکز سنجش آموزش و پرورش» گفت: معدّل امتحانات نهایی دانش‌آموزان سوم متوسطه، در دو سال اخیر به نمرة 12 کاهش یافته است.

عبدالرّسول عمادی افزود: آمارها نشان می‌دهد 80% دانش‌آموزان دبیرستانی در دو سال اخیر، در امتحانات نهایی قبول و 20% نیز مردود شده‌اند.

صفحهٔ ۵۴