در حال حاضر در «ایران»، بیش از 50 شبکة اجتماعی ایرانی مشغول فعّالیت هستند که از لحاظ امکانات با شبکه‌های اجتماعی خارجی برابری می‌کنند و حتّی در بعضی موارد، جوانان ایرانی توانسته‌اند با ابتکار و خلّاقیت قابلیت‌های جدیدتر و پیشرفته‌تری نسبت به موارد مشابه خارجی اضافه نمایند؛ ولی چرا کاربران ایرانی آنها را نمی‌شناسند یا چرا از آنها استفاده نمی‌کنند؟ برای پاسخ به این سؤال، بهتر است ابتدا با تعدادی از مشکلات شبکه‌های اجتماعی ایرانی برای فعّالیت در خود ایران آشنا بشویم.
تولیدکنندة جوان داخلی ایران، با مشکلات بسیار زیادی برای دریافت مجوّز جهت فعّالیت مواجه است و ضمن الزام به دریافت مجوّز، از حدّاقل پنج شورا و نهاد، باید مبالغ سنگینی را به عنوان حقّ امتیاز، مالیات، عوارض و حق‌السّهم به دولت بپردازد و تمام قوانین ایران را رعایت و تحت استانداردهای جانبدارانة غربی فعّالیت کند و اگر برایش توانی ماند، با بازار اشباع شده توسط خارجی‌ها رقابت نماید و از آن طرف، شبکه‌های اجتماعی خارجی بدون اخذ هیچ مجوّزی با آسودگی تمام، قوانین جمهوری اسلامی ایران را زیر پا می‌گذارد و با تبلیغ رایگان و گسترده در رسانه‌ها، مخصوصاً صدا و سیما، توانسته‌اند بازار شبکه‌های اجتماعی را در ایران به آسانی در دست بگیرند؛ ولی این همة ماجرا نیست.
باید دید چرا تولیدکننده‌های شبکه‌های اجتماعی ایرانی علاقه‌ای به بالا رفتن تعداد کاربران ندارند!؟
همان‌طور که می‌دانید، کاربران برای استفاده از شبکه‌های اجتماعی باید به اینترنت متصّل شوند و بابت میزان اینترنت مصرفی، به فروشندگان اینترنت پول پرداخت نمایند. در بیشتر کشورهای جهان، فروشندگان اینترنت سهم قابل توجّهی از سود حاصل از فروش اینترنت را با صاحبان شبکه‌های اجتماعی، نسبت به میزان مصرف کاربران تقسیم می‌کنند و این امر، موجب کسب درآمد برای سازندگان شبکه‌های اجتماعی می‌شود. در نتیجه، تولیدکنندگان خارجی برای بالا بردن تعداد کاربران و در نتیجه، کسب درآمد بیشتر، تمام تلاش خود را انجام می‌دهند و برای بالا بردن کیفیت شبکة اجتماعی خود، جهت از دست ندادن کاربران و کسب رضایت بیشتر، تعداد کارمندان را افزایش داده و با گسترش تجهیزات لازم، روزانه مشکلات به وجود آمده را مرتفع کرده و نسخه‌های جدیدتری با امکانات بیشتر در اختیار کاربران قرار می‌دهند؛ ولی متأسّفانه در ایران، پولی بابت تولید ترافیک به سازندگان شبکه‌های اجتماعی بومی پرداخت نمی‌شود؛ بلکه به عکس، با بالا رفتن تعداد کاربران باید پول بیشتری نیز بابت هزینه‌های سرور و پهنای باند پرداخت نمایند؛ یعنی در ایران کسی که از شبکة اجتماعی استفاده می‌کند، بابت اینترنت مصرفی پول پرداخت می‌کند و تولیدکنندة شبکة اجتماعی ایرانی هم بابت میزان استفادة کاربران پول پرداخت می‌کند و در نتیجه، هر چه تعداد کاربران و میزان مصرف آنان بالاتر برود، علاوه بر مصرف‌کننده، تولیدکننده هم باید پول بیشتری از جیب پرداخت نماید. در نتیجه، شبکه‌های اجتماعی ایرانی رغبتی به جذب کاربر ندارند و از طرفی، پایین بودن تعداد کارمندان و ناکافی بودن تجهیزات، موجب پشتیبانی ضعیف و در نتیجه، به‌روزرسانی‌های
بلندمدّت شده است و این مشکل، مهم‌ترین دلیل برای عدم پیشرفت و پایین ماندن کیفیت و در نتیجه، ناراضی بودن کاربران ایرانی از شبکه‌های اجتماعی داخلی می‌باشد.
بر مبنای محاسبة انجام شده بر روی ارزش سهام شرکت‌های تولیدکنندة شبکه‌های اجتماعی خارجی، هر کاربر به محض عضویت، 145 دلار (حدوداً 500 هزار تومان) به ارزش شرکت مورد نظر اضافه و با هر کلیک، بین 4 تا 20 سنت گردش مالی در آنها ایجاد می‌کند؛ به عنوان مثال واتس آپ، توسط زاکربرگ، در سال 2014م. و به مبلغ نوزده و نیم میلیارد دلار خریداری شده است و ارزش هر کاربر واتس آپ برای مالک آن، حدود 125 هزار تومان می‌باشد. وی چت با 440 میلیون کاربر در سال 2014م.، با ارائة بازی‌های آنلاین و تبلیغات، تنها در سه ماهة سوم همان سال، 924 میلیون دلار درآمد کسب کرده است. طبق اعلام لاین، درآمد این پیام‌رسان در سه ماهة چهارم 2013م.، 120 میلیون دلار بوده است.
نفتالی بنت در یک مصاحبه اعلام کرده است که Viber توانسته پاسخ مناسبی به جنبش تحریم کالاهای اسرائیلی در «اروپا»، موسوم به بایکوت اسرائیل در سراسر جهان باشد.
بر اساس خبری که نشریة «جروزالم پست» منتشر کرده، او با اعتراض به اظهارات برخی از مقامات اروپایی علیه جنایات «اسرائیل» و تلاش برای بایکوت اقتصادی این رژیم، تأکید کرده است: به جای تحریم و بایکوت اسرائیل، بیایید خلّاقیت را به مبارزه بگذاریم. وایبر بهترین پاسخ به بایکوت اسرائیل است.
علاوه بر این، شبکه‌های اجتماعی خارجی به غیر از درآمدهایی که از تولید ترافیک کسب می‌کنند، از فروش با ارزش‌ترین جنس فضای مجازی به کشورها و شرکت‌های مختلف دنیا که همان اطّلاعات کاربران می‌باشد، سود قابل توجّهی کسب می‌نمایند.
دلّالی اینترنت، وظیفة اصلی وزارت ارتباطات
«وزارت ارتباطات» پهنای باند بین الملل را حدّاقل با 12 کشور واسطه از آمریکا خریداری و با فروش بیش از بیست برابری قیمت به مردم ایران، سود قابل توجّهی از دلّالی اینترنت کسب می‌کند. نزدیک به سی سال است که ما تنها، واردکنندة اینترنت هستیم؛ یعنی چیزی را که خودمان تولید می‌کنیم، از آمریکا می‌خریم. دشمنانی که دارو را بر روی بیمار روی تخت ما تحریم کرده‌اند، چطور حاضر می‌شوند جدیدترین محصولات تکنولوژی خود را به رایگان در اختیار ما قرار دهند؟ بهتر است کمی فکر کنیم. جدیدترین محصولات تکنولوژی در تمام خانه‌ها راه پیدا کرده است. پس چرا پیشرفت نمی‌کنیم؟! بر اساس استانداردها، چرا در آی.تی. پیشرفتی نداریم؟! (با اینکه در سال 93 تعداد گوشی‌های اندرویدی و 3G از 250 هزار عدد به 40 میلیون و در سال 94 به 60 میلیون رسیده است) سرعت اینترنت در ایران پایین است؛ چون غالب اینترنت مصرفی، اینترنت وارداتی است که این عدد در جهان بی‌سابقه می‌باشد!
شیفتگی عدّه‌ای به آمریکا باعث شده است که نفهمند بر اساس استانداردهای خود غربی‌ها هم، کشورهایی پیشرفته محسوب می‌شوند
که تولیدکننده باشند؛ نه مصرف کننده و همین می‌شود که سرعت اینترنت در «کرة جنوبی» بیشتر از مرکز اینترنت جهان، یعنی آمریکا می‌شود. این اتّفاق یعنی تا مصرف کننده باشی، عقب افتاده‌ای؛ تولید کن تا پیشرفت کنی.
باید متأسّف بود برای مسئولانی که به دنبال پیشرفت در وابستگی هستند.
حال به این موضوع می‌رسیم که شبکه‌های اجتماعی خارجی چگونه موجب کسب درآمد بیشتر برای وزارت ارتباطات می‌شوند و چرا دربارة رشد و گسترش شبکه‌های داخلی، رغبتی نشان داده نمی‌شود؟
1. خرید و فروش پهنای باند بین‌الملل: زمانی که کاربران از شبکه‌های اجتماعی خارجی استفاده می‌کنند، در واقع از پهنای باند بین‌الملل استفاده می‌کنند و پول بیشتری برای مصرف اینترنت می‌پردازند و در نتیجه، وزارت ارتباطات سود بیشتری کسب می‌کند. پس استفادة مردم از شبکه‌های اجتماعی خارجی به نفع وزارت ارتباطات می‌باشد؛ ولی اگر کاربران از شبکه‌های اجتماعی داخلی استفاده کنند، پول کمتری به وزارت ارتباطات پرداخت می‌نمایند.
2. تبادل محتوای مجرمانه: شبکه‌های اجتماعی خارجی به دلیل رعایت نکردن هیچیک از قوانین جمهوری اسلامی ایران، به بستر امنی برای تبادل محتوای مجرمانه، مخصوصاً تصاویر و فیلم‌های سکسی تبدیل شده‌اند و با توجهّ به اینکه 73% از کاربران اینترنت در ایران، زیر 28 سال سن دارند و اینکه 13میلیون مجرّد بین 24 تا 30 سال در ایران وجود دارد و همچنین 18 میلیون نفر از کاربران زیر 18 سال دارند و با توجّه به آمارهای جهانی مبنی بر اینکه بیش از 89٪ محتوای نرم‌افزارهای تلفن همراه، غیراخلاقی است، پس می‌توان نتیجه گرفت درآمد قابل توجّهی از تبادل فیلم‌ها و عکس‌های غیر اخلاقی در بستر شبکه‌های اجتماعی به سازمان‌های ارائه‌کنندة خدمات ارتباطی و اینترنتی می‌رسد. این در حالی است که شبکه‌های اجتماعی ایرانی به دلیل رعایت قوانین جمهوری اسلامی ایران، اجازة تبادل چنین محتوایی را به کاربران نداده و در نتیجه، آن سازمان‌ها درآمدی از تبادل محتوای خلاف قانون در بستر ابزارهای داخلی نخواهند داشت.
صاحبان شبکه‌های اجتماعی خارجی چه کسانی هستند؟
زاکربرگ 31 ساله، تأثیرگذارترین صهیونیست جهان و کارآفرین نمونة اسرائیل است. او صاحب واتس‌آپ، فیس‌بوک و اینستاگرام است که شیمون پرز او را پسر خوب خود و یهود معرفی کرده است. وایبر و تانگو هم از دیگر نرم‌افزارهای اسرائیلی می‌باشند.
پاول دوروف، مؤسّس تلگرام، یک صهیونیست روس‌تبار پناهندة «آلمان» است. بیش از 80% کاربران شبکة اجتماعی، ایرانی هستند.
نتانیاهو خطاب به لاشویلی، مالک تلگرام، گفته است: آقای لاشویلی سرمایة بزرگی برای امنیت اسرائیل است و ما شکرگزار این سرمایه هستیم. آقای لاشویلی از برادر به من نزدیک‌تر است. او در همة مسائل مرتبط با امنیت اسرائیل، از اینترنت و فضای مجازی تا کمک به ارتش قهرمان ما و پلیس شهری، یک الگو در میان یهودیان ساکن در اسرائیل است. من امروز شخصاً به حضور شما رسیدم که قدردانی خود را از همة زحمات این برادر نزدیک و مهربان بیان کنم.
سود زیاد حاصله از دلّالی اینترنت، باعث شده تا برخی سازمان‌ها و نهادهای مرتبط با اینترنت و فروش آن، از هر روشی بدون توجّه به پیامدهای مخرّب آن بر کشور، برای کسب درآمد بیشتر استفاده نمایند؛ مانند دفاع تمام‌قد از شبکه‌های اجتماعی خارجی، با ترویج هر چه بیشتر در بین مردم یا مانند راه‌اندازی و اجرای طرح‌هایی خلاف قانون، بدون داشتن پیوست فرهنگی و با هر چیزی که مانع کسب درآمد برای آنها شود، برخورد نماید؛ مانند مانع شدن از رشد و پیشرفت و ترویج شبکه‌های اجتماعی داخلی یا مانع شدن از راه‌اندازی شبکة ملّی اطّلاعات.
کسانی که زمام امکانات اینترنتی و خدمات مربوط به آن را در اختیار دارند، برای بستن دهان منتقدان و فرار از پاسخ‌گویی به ابهامات جامعه و مردم آسیب دیده و خانواده‌های نگران، گاه سخنانی را در رسانه‌ها بیان کرده، امّا اقدامات جدّی بازدارنده را به تأخیر انداخته‌اند. امروزه شاهد موارد متعدّدی از جمله موارد زیر هستیم:
ـ بیان راهکارهایی، مانند فیلترینگ هوشمند شبکه‌های اجتماعی؛
ـ بیان آمارهایی قابل نقد و بررسی؛
ـ به تأخیر انداختن جریان راه‌اندازی شبکة ملّی اطّلاعات؛
ـ سرپیچی از اجرای قوانین، مانند اجرا نکردن دستور فیلترینگ اینستاگرام در سال 93 یا راه‌اندازی غیر قانونی و بدون پیوست فرهنگی نسل‌های جدید؛
ـ وقت‌کشی با هدف فراگیرتر شدن شبکه‌های اجتماعی خارجی در بین مردم و در نتیجه سخت‌تر شدن برخورد با این شبکه‌ها و در کل بیرون رفتن از دستور کار، مانند طرح مضحک انتقال سرور تلگرام به ایران؛
ـ ایجاد و انتشار شبهات در جامعه؛ به عنوان مثال تعدادی از این موارد را مورد بررسی قرار می‌دهیم:
1. فیلترینگ هوشمند اینستاگرام: مسدود کردن یک صفحة غیر اخلاقی اینستاگرام ظرف شش ساعت توسط طرح فیلترینگ هوشمند که مارک زاکربرگ اسرائیلی، صاحب اینستاگرام آن را مدیریت می‌کند. در حالی‌که همة متخصصّان IT در ایران و جهان معتقدند: محتوای شبکه‌های اجتماعی موبایلی، از جمله وایبر، واتس‌آپ، اینستاگرام، تلگرام و... غیر قابل کنترل است و در واقع می‌توان گفت فیلترینگ هوشمند شبکه‌های اجتماعی خارجی در حدّ یک شوخی است. نهادهای مسئول با صرف هزینه‌های سنگین، فقط موفّق به اختلال در بخش نرم‌افزار، آن هم در نمایش بعضی از عکس‌ها شده‌اند که در برابر تعداد محتوای مجرمانة اینستاگرام، قطره‌ای در برابر دریاست و در حال حاضر، صددرصد موارد مجرمانة در سایت اینستاگرام باز است؛ یعنی میلیاردها عکس و فیلم مجرمانه که با توجّه به رتبة 10 اینستاگرام در کشور ایران و میزان بسیار بالای موارد مجرمانه قابل تأمّل است. شما با سرچ یک کلمة غیر اخلاقی، به راحتی می‌توانید اینستاگرام را در صفحة اّول نتیجة جست‌وجو مشاهده نموده و با باز کردن آن لینک، به عمق فاجعه پی ببرید.
2. همکاری تلگرام با ایران: حذف کانال‌های تلگرام در مدّت کمتر از 24 ساعت، از دیگر ادّعاهایی است که در رسانه‌ها بیان می‌شود؛ در حالی‌که مدیر تلگرام در جواب، صراحتاً بار دیگر ادّعای مقامات ایرانی را رد کرده و گفته است: تلگرام با هیچ کشوری وارد توافق نشده و نخواهد شد و مسئولان ایرانی هم مانند هر کس دیگری می‌توانند گزارش‌های مربوط به محتوای پورن و تفکّرات داعشی را به ایمیلمان مخابره کنند و ما پس از بررسی، در صورت صلاح‌دید، موارد را مسدود می‌کنیم.
تحقیر تا چه حد؟ در حال حاضر سازمان‌های مسئول مانند هر کاربری، فهرست موارد مجرمانه را برای تلگرام ارسال می‌کنند تا در صورتی که کانال حاوی محتوای مستهجن باشد، بعد از گذشت حدّاقل دو ماه، توسط تلگرام مسدود شود و هیچیک از موارد توهین به نظام، مقدّسات، «قرآن»، اسلام و مراجع و همچنین موارد مربوط به رسانه‌های بیگانه، گروه‌های منحرف و ضدّ نظام و موارد بسیار زیاد دیگر بسته نمی‌شوند. با توجّه به موضع‌گیری پاول دورف، می‌توان نتیجه گرفت تلگرام حاضر به رعایت قوانین جمهوری اسلامی ایران نیست؛ البتّه این نکته هم قابل ذکر است موارد غیر اخلاقی که توسط تلگرام بسته می‌شوند، در موارد بسیاری به صورت کامل مسدود نشده و امکان درج آدرس جدید در قسمت پروفایل به مدیر کانال داده شده است و تقریباً تمام صاحبان کانال‌های غیر اخلاقی با کانال جدیدی به کار خود ادامه می‌دهند.
3. بیان شبهات: شبهاتی، مانند اینکه: نمی‌شود جلوی استفادة مردم از تکنولوژی جدید را گرفت یا از شبکه‌های اجتماعی، مانند چاقو می‌توان، هم استفادة خوب و هم استفادة بد کرد و از آن طرف خانواده و جامعه را مقصّر اصلی پیامدهای مخرّب نشان داد؛ مانند متّهم کردن خانواده‌ها به نداشتن سواد، نداشتن فرهنگ استفادة از تکنولوژی‌های
جدید یا عدم نظارت کافی خانواده‌ها بر فرزندان و موارد اینچنینی.
4. از دیگر شبهاتی که گاه مطرح می‌شود، این است که نرم‌افزارهای تلفن همراه، مانند تلگرام و اینستاگرام و واتس‌آپ و وایبر و... تکنولوژی هستند و جلوی استفادة مردم را از تکنولوژی نمی‌توان گرفت. اوایل انقلاب هم با ویدئو مخالفت شد و ما چاره‌ای جز تسلیم در برابر تکنولوژی را نداریم. در جواب باید گفت: اینترنت را می‌توان به عنوان یک تکنولوژی نام برد و این نرم‌افزارها محصولاتی از این تکنولوژی هستند که مشابه هر کدام از آنها، ما محصولات بومی و داخلی داریم؛ به عنوان مثال، اگر همان ویدئو را یک تکنولوژی فرض کنیم، می‌توان فیلم‌ها را محصولات این تکنولوژی نام برد. در اوایل انقلاب به دلیل نبود فیلم مناسب، استفاده از آن ممنوع بود و زمانی که فیلم‌های مناسب تولید شد، استفاده از ویدئو هم امکان‌پذیر شد. از دیگر شبهاتی که مطرح می‌شود، این است که از این شبکه‌های اجتماعی خارجی، مانند چاقو می‌شود هم استفادة خوب و هم استفادة بد کرد و مردم باید خودشان انتخاب کنند. در جواب باید گفت: در صورت منطقی بودن حقّانیت آزاد شبکه‌های اجتماعی خارجی، پس جایز است فیلترینگ را هم بردارید تا مردم خودشان در انتخاب سایت‌ها آزاد باشند. در وضعیت فعلی، هم اکنون شبکه‌های اجتماعی خارجی با اینترنت بدون فیلتر، هیچ تفاوتی ندارند. آیا این عاقلانه است مردم را با اینترنت بدون فیلتر تنها بگذاریم؟ بله. از ابزار ایرانی که تابع قوانین ایران است، می‌توان هم استفادة خوب کرد و هم نادرست؛ امّا در مورد ابزار ساخت صهیونیست هم چنین است؟
بسیاری از همین شبکه‌های اجتماعی در بیشتر کشورهای به اصطلاح آزاد جهان، فیلتر یا محدود شده و برای فعّالیت در آن کشور، مجاز به رعایت و احترام به قوانین آن کشورها شده‌اند و همچنین از طرفی، قوانین بسیار سرسختانه‌ای برای استفادة کاربران از اینترنت و شبکه‌های اجتماعی در نظر گرفته شده است. در کل می‌توان گفت، هیچ کشوری از کشورهای به اصطلاح آزاد و پیشرفتة جهان را مانند ایران پیدا نمی‌کنید که اینچنین مردم و خانواده‌ها را با فضای مجازی و شبکه‌های اجتماعی تنها گذاشته باشند و شبکه‌های اجتماعی به این راحتی بتوانند در آن کشور حکومت کنند. ایران در فضای مجازی، قبلاً هم سابقة فیلترینگ سایت‌های بزرگ جهانی، مانند یوتیوب را داشته است که در اثر آن هیچ مشکلی در جامعه به وجود نیامد و سایت‌های ایرانی، از قبیل آپارات جایگزین آن شدند و مردم هم از آن راضی هستند.
منبع: پایگاه خبری انصار حزب الله