چرا امام حسین(ع)؟

محمدرضا دیانتی

اصولاً همة ما در طول زندگی با سؤالات زیادی روبه‌رو هستیم. سؤالاتی که در ذهن خلجان می‌کنند، اگر پاسخ داده شوند یک فرصتند؛ فرصتی برای رشد و تعالی و ترقّی و اگر پاسخ داده نشوند، یک تهدید محسوب می‌شوند؛ تهدیدی برای اعتقادات و ایمان ما.

از این‌رو، یکی از ابزارهای شیطان برای انحراف انسان‌ها، ایجاد تزلزل در دلشان، به ‌وسیلة شبهات است؛ چرا که شیطان بعد از مطرود شدن از درگاه الهی بیان داشت:

«ثُمَّ لَآتِيَنَّهُمْ مِنْ بَيْنِ أَيْديهِمْ وَ مِنْ خَلْفِهِمْ وَ عَنْ أَيْمانِهِمْ وَ عَنْ شَمائِلِهِمْ وَ لا تَجِدُ أَكْثَرَهُمْ شاكِرينَ؛

سپس از پيش‌رو و از پشت سر و از طرف راست و از طرف چپ آنها، به سراغشان می‏روم و بيشتر آنها را شكرگزار نخواهی يافت!»1

امام باقر(ع) درتفسیر این آیه فرمودند:

«منظور از آمدن شيطان به سراغ انسان از پيش‌رو اين است كه آخرت و جهانی را كه در پيش دارد، در نظر او سبك و ساده جلوه می‏دهد و منظور از پشت سر، اين است كه آنها را به گردآوری اموال و تجمّع ثروت و بخل از پرداخت حقوق واجب به خاطر فرزندان و وارثان دعوت می‏كند و منظور از طرف راست، اين است كه امور معنوی را به وسيلة شبهات و ايجاد شك و ترديد، ضايع می‏سازد و منظور از طرف چپ، اين است كه لذّات مادّی و شهوات را در نظر آنها جلوه می‏دهد.»

یکی از سؤالاتی که ذهن برخی را درگیرکرده، این است که چرا خداوند برای متوسّلان، گریه‌کنند‌گان و زائران سیّد و سالارشهیدان، این‌همه ثواب واجر در نظر گرفته است؟

بنا داریم برای پاسخ به این سؤال سر سفرة عالمی بنشینیم که یکی از تربیت‌شدگان مکتب اهل‌بیت عصمت و طهارت(ع)، مرد فضیلت و تقوا، آیت‌الله سیّد محمّد مهدی بروجردی، معروف به سیّد بحرالعلوم است؛ فرزانه‌ای که شاگرد بلند آوازه‌اش، کاشف‌الغطاء در حقّش چنین سروده است:

جَمعتَ منَ الاخلاقِ کلَّ فضیلةٍ

فلا فضلَ الّاعن جَنابکَ صادرٌ

همة فضایل و اخلاق شایسته را را جمع کرده‌ای و در دنیا هیچ فضیلتی نیست؛ مگر اینکه از حضور تو صادر شده است و تو دارای آن فضیلت هستی؛3 همو که پدرش در عالم خواب دید که امام رضا(ع) دستور دادند به محمّد بن اسماعیل بن بزیع4 که شمعی برفراز بام سیّد مرتضی (پدر سیّد) برافروزد. وقتی محمّد بن اسماعیل آن شمع را روشن کرد، نوری از آن شمع به آسمان بالا رفت که نهایت نداشت. پدر از آن رؤیای راستین بیدار می‌شود و هم‌زمان خبر مولود تازه رسیده را به او می‌دهند.5

میرزای قمی، نویسندة «کتاب قوانین» می‌گوید:

من با علّامه بحرالعلوم در درس آقا وحید بهبهانی هم‌مباحثه بودم. اغلب من برای او بحث را تقریر می‌کردم. تا اینکه به «ایران» آمدم و کم‌کم شهرت علمی سیّد بحرالعلوم به همه‌جا رسید و من تعجّب می‌کردم تا زمانی که خدا توفیق عنایت فرمود برای زیارت عتبات موفّق بشوم. وقتی به «نجف اشرف» وارد شدم، سیّد را ملاقات کردم. مسئله‌ای عنوان شد. دیدم سیّد بحرالعلوم دریای موّاج و عمیقی از دانش‌ها است. پرسیدم: آقا! ما که با هم بودیم، شما این مرتبه را نداشتید و از من استفاده می‌کردید. حال شما را مانند دریا می‌بینم. سیّد فرمود: میرزا! این از اسرار است که به تو می‌گویم. تا من زنده‌ام به کسی نگو و کتمان بدار. من قبول کردم؛ آنگاه فرمود: چگونه این‌طور نباشم و حال آنکه آقایم (حجّة ‌بن ‌الحسن(عج)) مرا شبی در «مسجد کوفه» به سینة مبارک خود چسباند؟6

حال به جواب این سؤال در حکایت زیر که حکایتی است شیرین و شنیدنی می‌پردازیم:

سيّد بحرالعلوم(ره) به قصد تشرّف به «سامرّاء» تنها به ‌راه افتاد. در بين راه،

راجع به اين مسئله كه گريه بـر امـام حسين(ع) گناهان را مي‌آمرزد، فكر مي‌كرد. همان وقت متوجّه شد كه شخص عربي كه سـوار بـر اسـب اسـت، بـه او رسـيد و سلام كرد.

بعد پرسيد: جناب سيّد! دربارة چه چيز به فكر فرو رفته‌اي و در چه می‌اندیشی؟ اگر مسئله علمي است، بفرماييد شايد من هم اهل باشم؟ سیّد بحرالعلوم فرمود: در اين‌باره فكر مي‌كنم كه چطور مي‌شود خداي تعالي اين‌همه ثواب به زائران و گريه‌كنندگان بر حضرت سيّدالشهداء(ع) مي‌دهد؟! مثلاً در هر قدمي كه در راه زيارت بـر مـي‌دارد، ثواب يك حج و يك عمره در نامة عملش نوشته مي‌شود و براي يك قطره اشك، تمام گناهان صغيره و كبيره‌اش آمرزيده مي‌شود؟

آن سوار عرب فرمود:

تعجّب نكن! من براي شما مثالي مي‌آورم تا مشكل حل شود.

سـلـطـانـي بـه همراه درباريان خود به شكار مي‌رفت. در شكارگاه از همراهيانش دور و به سـخـتي فوق‌العادّه‌اي افتاد و بسيار گرسنه شد.

خيمه‌اي را ديد و وارد آن خيمه شد. در آن سياه‌چـادر، پيرزني را با پسرش ديد. آنان در گوشة خيمه، عنيزه‌اي داشتند (بز شيرده ) و از راه مصرف شير اين بز، زندگي خود را مي‌گرداندند.

وقـتي سلطان وارد شد، او را نشناختند؛ ولي به خاطر پذيرايي از مهمان، آن بز را سربريده و كباب كردند؛ زيرا چيز ديگري براي پذيرايي نداشتند.

سلطان شب را همان‌جا خوابيد و روز بعد، از ايشان جدا شد و هر طوري كه بود، خود را به درباريان رسانيد و جريان را براي اطرافيان نقل كرد.

در نـهـايت از ايشان سؤال كرد: اگر بخواهم پاداش مهمان‌نوازي پيرزن و فرزندش را داده باشم، چه عملي بايد انجام بدهم؟ يكي از حضّار گفت: به او صد گوسفند بدهيد.

ديگري كه از وزرا بود، گفت: صد گوسفند و صد اشرفي بدهيد. يكي ديگر گفت: فلان مزرعه را به ايشان بدهيد.

سـلطان گفت: هرچه بدهم، كم است؛ زيرا اگر سلطنت و تاج و تختم را هم بدهم، آن‌وقت مقابله به مثل كرده‌ام؛ چون آنها هر چه را كه داشتند، به من دادند. من هم بايد هرچه را كه دارم، به ايشان بدهم تا سر به سر شود.

بعد سوار عرب به سيّد فرمود: حالا جناب بحرالعلوم! حضرت سيّدالشّهداء(ع)، هرچه از مال و منال و اهـل و عـيـال و پـسر و برادر و دختر و خواهر و سر و پيكر داشت، همه را در راه خدا داد؛ پس اگر خـداونـد بـه زائران و گريه‌كنندگان، آن‌همه اجر و ثواب بدهد، نبايد تعجّب نمود؛ چون خدا كه خـدایی‌اش را نمي‌تواند به سيّدالشّهداء(ع) بدهد. پس هركاري كه مي‌تواند، انجام مي‌دهد؛ يعني با صـرف‌نظر از مقامات عالي خودش، به زوّار و گريه‌كنندگان آن حضرت، درجاتي عنايت مي‌كند؛ در عين حال اينها را جزاي كامل براي فداكاري آن حضرت نمي‌داند.

چون شخص عرب، اين مطالب را فرمود، از نظر سيّد بحرالعلوم غايب شد.7

آری. این است راز این‌همه عظمت سیّدالشهداء(ع) در پیشگاه خداوند که فرمود:

«ای موسی! اگر در مورد اوّلین و آخرین مرا بخوانی، تو را اجابت می‌کنم؛ مگر در مورد قاتل حسین ‌بن ‌علیّ‌ بن ‌ابی‌طالب، که خود انتقام او را از قاتلش خواهم گرفت.»8

حال اگر بگوییم:

- در شب میلادش، آتش جهنّم خاموش گردید؛9

- بعد از تولدّش خدای تعالی به فرشتگان وحی فرمود: «شماها صف به صف بایستید و تسبیح و تحمید و تمجید و تکبیر را برای بزرگداشت این مولود مسعود که برای حضرت محمّد(ص) متولّد شده است، به‌جا آورید»؛10

- خداوند استجابت را تحت قبّه‌اش و شفا را در تربیتش قرار داده است؛11

- گریه‌کننده‌اش وارد بهشت می‌شود؛12

- زائرش از هول و وحشت قیامت رهانیده و از گناهی که کرده، خلاص شود13 و در بهشت، همسایة پیامبر(ص) و امیرمؤمنان(ع) و حضرت زهرا(س) است؛14

- زائرش چهل سال قبل از دیگران، وارد بهشت می‌شود؛15

- و بعد از شهادتش ساکنان دریا عزادار شدند؛16

سخنی به گزاف نگفته‌ایم.

خدا را شکر که مهمان حسینم

همیشه بر سر خوان حسینم

به خود می‌بالم ای یاران عاشق

که من طفل دبستان حسینم

ندارم هیچ اندر کوله‌بارم

گدای خوان احسان حسینم

بدم، امّا شما را دوست دارم

در این وادی پریشان حسینم

اگر سلامت نفس، نجات از آفات دنیوی، آرامش روحی، سعادت دنیا و آخرت را خواهانیم، باید زانوی ادب در مکتب قرآن و اهل ‌بیت(ع) بزنیم و با این دو بال در مسیر بندگی خدا حرکت کنیم.

پيامبر(ص) به علي(ع) فرمودند:

«يا علي! بزرگترين مردمان در ايمان و يقين، كساني هستند كه در آخرالزّمان زندگي مي‌كنند. آنها پيامبرشان را نديده‌اند و امامشان در غيبت به سر مي‌برد. با اين‌همه، آنان از روي علوم و معارف و كتاب‌هايي كه در اختيار دارند، ايمان آورده و در ايمان خود پايداري مي‌ورزند.»18

پی‌نوشت‌ها: