جستارهای قرآنی با صبغة ولایی مهدوی

مرتضی مهدوی یگانه

شمیم عطر سیب:

به اسم او؛ که اسم خداست.

اگر ولایت، باطن و روح قرآن است؛1

اگر به نظر اهل معرفت، قرآن شرح حال انسان کامل است؛2

اگر میان قرآن و امام معصوم، تطابق تامّه برقرار است؛3

از همه مهم‌تر، اگر بر اساس حدیث ثقلین، قرآن هرگز از عترت جدا نیست؛ پس «بسم الله الرّحمن الرّحیم» که آیتی از قرآن، بلکه مهم‌ترین آیة آن است، از امام زمان(عج) ‌جدا نیست.

یکی از مراحل و مراتب معیّت قرآن و عترت و عدم انفکاک آنها از یکدیگر، این است که حقایق وجودی امام معصوم را در این آیت بزرگ الهی، «بسم الله الرّحمن الرّحیم» متجلّی و حقایق والای این آیت والای قرآن را در وجود مبارک معصوم منجلی بنگری.

در آیت کبرای قرآن؛ یعنی «بسم الله الرّحمن الرّحیم»، سخن از اسماء و صفات بزرگ الهی است.

از آن سوی نیز امام معصوم(ع)‌فرموده است:

«نَحْنُ‏ وَاللهِ‏ الْأَسْمَاءُ الْحُسْنی...؛4

به خدا سوگند! ما اهل‌بیتیم؛ اسماء نیکو و والای خداوند...»

پس در «بسم الله الرّحمن الرّحیم» و در لایه‌های باطنی و معرفتی آن، می‌توان تجلّیات ولایی معصومان و خصوصاً امروز، وجود مبارک امام عصر(ع) را به نظاره نشست، امّا به‌جز بعد معرفتی، در بعد عملی نیز باید تجلّیات ولایی در «بسم الله الرّحمن الرّحیم» را در زندگی و سیر و سلوک توحیدی و ایمانی خود،‌ تحقّق بخشید.

آری. اگر در وجهة توحیدی، انسان مؤمن در هیچ‌ کار و هیچ‌ لحظه‌ای نباید یاد خدا و توسّل به قدرت او را فراموش کند، در وجهة باطنی یعنی همان وجهة ولایی نیز نباید یاد انسان کامل و ولیّ الله الاعظم، امام عصر(ع) را از یاد برد؛ زیرا او خود مظهر ذکرالله است و چون کسی او را یاد کند، خدا را یاد کرده است:

«إنَّ ذِکرَنا مِن ذِکرِ الله...؛5

همانا یاد و ذکر ما، ذکر خداست و از آن، سرچشمه می‌گیرد.»

بلکه امام، عین ذکرالله و یاد تکوینی الهی است؛ که: «نحن ذکرالله»6

بنابراین اگر باید در ابتدای هرکاری، «بسم الله الرّحمن الرّحیم» گفت: «فقولوا عند افتتاح کل امر صغیر او عظیم: بسم الله الرّحمن الرّحیم؛7

در آغاز هرکار کوچک و بزرگی، بگویید بسم الله الرّحمن الرّحیم».

و اگر هر کاری بدون «بسم الله الرّحمن الرّحیم»، ناقص و بی‌نتیجه خواهد ماند:

«کلّ امر ذی‌ بال لم یُذکَر فیه «بسم الله الرّحمن الرّحیم» فهو أبتر؛8

هر امر حائز اهمّیتی که در آن «بسم الله الرّحمن الرّحیم» ذکر نشود، ابتر و ناقص خواهد ماند.»

بر اساس این معارف ولایی که در بالا گذشت، هر انسان فرزانه‌ای درمی‌یابد که در هیچ کاری نباید یاد خدا و اولیای بزرگ او، به ویژه یاد امام عصر(ع) را فراموش نمود.

پی‌نوشت‌ها: