سید محمد واعظ موسوی
ازدواج و چالش‌های آن امری است که در جامعة امروز ما بسیار مورد توجّه بوده و به دلیل اثر متقابلی که مسئلة ازدواج و جامعه بر هم دارند، از اهمّیت بسیار زیادی برخوردار است.
ازدواج از این بابت که یک نیاز است، باید به آن توجّه شود، پس اهمّیت دارد. انسان نمی‌تواند به نیازهایش بی‌توجّه باشد.
ازدواج در حقیقت، پاسخ به یک نیاز درونی است. این نیاز درونی جهات متعدّدی دارد؛ مثلاً یک جهت آن، تنها نبودن است؛ زیرا انسان به طور طبیعی، اجتماعی است و دوست ندارد که تک باشد. دوست دارد با جمع و با دیگران باشد. در این‌باره، در روایات هم بیان شده کسی که تنهاست، خداوند او را دوست ندارد و ملائکه از او خوششان نمی‌آید. چرا؟
چون دارد یک امر مقدّسی را پس می‌زند. چرا؟
چون دارد به یک امر فطری بی‌توجّهی می‌کند. همچنین جهت دیگر آن، استمرار بشر است که می‌خواهد نسلی داشته باشد که این یک نیاز فطری است.
از آنجا که من با جوانان ارتباط دارم، وقتی بحث از سختی و مشکلات ازدواج مطرح می‌شود، اکثر آنها مشکلات مالی و اقتصادی را مطرح می‌نمایند و این اشتباه نیست. مشکلات مالی و اقتصادی، یکی از مشکلات واقعی است که نمی‌توان به آن بی‌توجّه بود. واقع قضیه این است که ازدواج، مخارجی دارد و خانه و شغل می‌خواهد. پس این مشکلات وجود دارد؛ امّا یک مقدار از مشکلاتی که جوانان مطرح می‌کنند، ناشی از سختی و مشکلات انتخاب است؛ یعنی اینجا دیگر فقط بحث اقتصادی مطرح نیست. جوانی که از نظر مالی، وضع خوبی هم دارد، به خاطر این مشکل ازدواج نمی‌کند. او مشکل مالی ندارد؛ ولی می‌گوید چرا من مسئولیت ازدواج را قبول کنم؟
عدّه‌ای دیگر هم از این جهت، ازدواج را سخت می‌دانند که می‌پندارند گزینة مناسبی برای ازدواج نیست یا انتخاب گزینة مناسب، کار سختی است. اینها فقط برخی از دلایلی است که جوانان مطرح می‌کنند و دلایل متعدّدی در این زمینه وجود دارد.
هر کدام از این مشکلات، راه حلّی دارد؛ ولو راه‌حلّی که زمان‌بر باشد؛ مثلاً کسی که بحث اقتصادی را مطرح می‌کند، باید به او گفت: قبول است؛ امّا شما باید یک مقدار فعّالیتت را بیشتر کنی و یک مقدار اطرافیانت که توانایی دارند، تو را کمک کنند و یک مقدار توقّعاتت را پایین بیاوری. همة اینها باید در کنار هم باشد. در واقع، باید از یک جایی شروع کرد؛ چون آنچه که در ازدواج مهم است، همین شروع کردن است؛ یعنی شما یک گزینة مناسب را انتخاب کن که به معنای واقعی همسر تو باشد، پابه پای تو بیاید و تو را تنها نگذارد. پس با تلاش بیشتر از یک جایی شروع کن.
هیچ‌کس منکر مشکلات اقتصادی و اجتماعی نیست؛ امّا وجود مشکلات اجتماعی و اقتصادی دلیلی بر این نیست که انسان هیچ‌کاری نکند. مشکلات همیشه وجود دارند. چه زمانی همة مشکلات حل می‌شود؟ آیا می‌توانیم صبر کنیم، دست روی دست بگذاریم و زمان را از دست بدهیم تا شاید روزی همة مشکلات حل شوند؟ سی ساله هم که بشوی، باز مشکلات خودش را به همان نسبت دارد و علاوه بر مشکلات اقتصادی، انگیزه‌ات هم برای ازدواج کم می‌شود؛ زیرا فرصت‌های مناسبی را از دست داده‌ای و این خود، مشکلی بزرگتر است. بنابراین الآن که نیرو و نشاط جوانی را داری و ریسک‌پذیری تو بالاتر است، ازدواج کن. شما می‌دانید که هر چقدر سنّ انسان بالاتر برود، درصد ریسک‌پذیری او پایین‌تر می‌آید؛ زیرا فقط خودش را همه‌کاره می‌داند و محتاط‌تر می‌شود و ازدواجش عقب می‌افتد؛ البتّه ریسک کردن و خطر کردن به معنای بدون فکر اقدام کردن نیست؛ بلکه به این معناست که فکر می‌کند، مشورت می‌کند، دیگران هم کمکش می‌کنند و ریسک‌پذیر هم هست و به آنچه رسیده، با توکّل بر خداوند عمل می‌کند.
بنابراین علّت‌هایی را که جوانان می‌آورند، نه می‌توان گفت غلط است و نه می‌توان گفت درست است. باید اینها را به صورت مشروط قبول کرد. باید بنشینند و به کمک اطرافیان و بزرگترها این موارد را تحلیل کنند تا مشکلات را در مقابل خودشان زیاد بزرگ نبینند؛ زیرا آنهایی که ازدواج کرده‌اند، همان مشکلاتی را داشته‌اند که الآن جوانی که سنّ ازدواجش گذشته است، آنها را مطرح می‌کند؛ بنابراین باید مورد به مورد آنها را بررسی کرده و با مشکلات کنار آمد.