زبینگیو برژینسکی

- عضو برجستة شوراي آتلانتيك؛

-عضو برجستة شوراي روابط خارجي؛

- مدير كميسيون سه جانبه (1976-1973م.)؛

- دهمين مشاور امنيت ملّي آمريكا (1981-1977م.).

تاريخ تولّد:

28 مارس 1928م.

سوابق علمي:

- «دانشگاه مك گيل»، دوره‌هاي كارشناسي و كارشناسي ارشد، 1950-1949م.؛

- دانشگاه «هاروارد»، دورة دكتري، 1953م.؛

- دانشگاه هاروارد، عضو هيئت علمي، 1960-1953م.؛

- «دانشگاه كلمبيا»، عضو هيئت علمي، 1989-1960م.؛

- عضو برجستة «مركز مطالعات استراتژيك و بين‌الملل»؛1

- عضو افتخاري «مؤسّسة تحصيلات بين‌الملل»؛2

- عضو هيئت بين‌الملل در پروژة آمريكا - خاورميانه؛

- عضو هيئت مشاورين بين‌الملل، «نشرية ژورنال دمكراسي»؛3

- عضو افتخاري «آكادمي علوم سياسي»؛4

- سرپرست پيشين «بنياد ملّي دمكراسي»؛5

- عضو برجستة شوراي آتلانتيك؛

- عضو برجستة شوراي روابط خارجي؛

- عضو هيئت رئيسة مؤسّسة «امنستي اينترنشنال»؛6

- عضو افتخاري شوراي مشاوره در شوراي آمريكا - تركيه؛7

- مدير (و بنيان‌گذار) كميتة مشاورة «آمريكا - اوكراين»؛8

- مدير بنياد «لهستان - آمريكا».9

مناصب دولتي

- دهمين مشاور امنيت ملّي آمريكا (1981-1977م.)،

- عضو كميسيون جنگ شيميايي در دولت رئيس جمهور جان اف. كندي (1985م.)؛10

- مشاور ليدون جانسون؛11

- معاون جرج دبليو. بوش در كارگروه ويژة امنيت ملّي (1988م.)؛12

- عضو ستاد مبارزات انتخاباتي رياست جمهوري هربرت همفري،13 مدير كارگروه سياست خارجي (1968م.)؛

- مدير كميسيون سه جانبه (1976-1973)؛

- عضو كميسيون طرّاحي استراتژي جامع بلند مدّت در «وزارت دفاع، شوراي امنيت ملّي»14 (1987-1988م.)؛

- عضو هيئت مشاوران اطّلاعات خارجي، در دولت ريگان (1989-1987م.).15

برژينسكي در زمرة برجسته‌ترين سياستمدارن، ژئواستراتژيست‌ها و دولت‌مردان آمريكا قرار مي‌گيرد. برجسته‌ترين سمت دولتي وي مربوط به سال‌هاي 1977م. تا 1981م. مي‌شود كه در نقش مشاور امنيت ملّي آمريكا، به رئيس جمهور جيمي كارتر خدمت كرد.

از جمله مهم‌ترين حوادث دوران فعّاليت وي در دفتر مشاور امنيت ملّي رئيس جمهور، مي‌توان به اين موارد اشاره كرد:

- عادي‌سازي روابط آمريكا با «جمهوري خلق چين» و قطع رابطه با «جمهوري چين»، مستقر در «تايوان»؛

- امضاي معاهدة منع تكثير تسليحات استراتژيك؛16

- كارگزار و ميانجي‌گر معاهدة كمپ ديويد؛

- کارگزار «ايران»، به عنوان يكي از دولت‌هاي وابسته به آمريكا، به جمهوري اسلامي كاملاً ضدّ غربي؛

- تلاش براي حمايت از جنبش‌هاي اعتراضي «اروپاي شرقي» و به كار گرفتن حربة حقوق بشر به منظور تضعيف نفوذ «اتّحادية جماهير شوروي» در اين منطقه؛

- حمايت از مجاهدان «افغانستان» و تأمين مالي ايشان در واكنش به استقرار نيروهاي شوروي در آن منطقه و مسلّح كردن شورشي‌ها براي مقابله با اتّحادية جماهير شوروي، (اين اقدام يا در جهت بازدارندگي صورت گرفت يا عمل متعمّدانه‌اي بود كه به منظور تحريك شوروي براي انجام اين حمله صورت گرفت، شايد هم بتوان هر دوي اين دلايل متناقض را نظرات مختلف مقامات وقت آمريكا قلمداد كرد).

- امضاي معاهدات توريخوس - كارتر17 كه كنترل آشكار آمريكا بر «كانال پاناما» را از سال 1999م. به بعد، ملغي ساخت.

تحصيلات

برژينسكي از سال 1953م. تا 1960م. در دانشگاه هاروارد و از 1960م. تا 1986م. در دانشگاه كلمبيا، جايي كه مؤسّسة امور كمونيستي18 را اداره مي‌كرد، تحصيل كرد. وي در حال حاضر، استاد سياست خارجي، در دانشكدة «مطالعات بين‌المللي پيشرفتة پاول اچ. نيتز»19 در دانشگاه «جان هاپكينز» در «واشینگتن دي.سي» مي‌باشد و به عنوان كارشناس در «مركز مطالعات استراتژيك و بين‌الملل»،20مشغول به فعّاليت است؛ علاوه بر اين، وي عضو برجستة چندين كارگروه و شوراي تخصّصي مي‌باشد.

وي به عنوان يك كارشناس در طول ساليان دراز، نظريات بنياديني را در باب روابط بين‌الملل و ژئواستراتژي مطرح ساخته است. در طول دهة 1950م. روي نظريّة تماميت‌خواهي كار كرد. در دهة 1960م. روي فهم هر چه بيشتر شيوة عمكرد بلوك شوروي متمركز شد و به شرح و بسط نظرية زوال اتّحادية جماهير شوروي پرداخت.

بيوگرافي: سال‌هاي نخستين

زبيگنو برژينسكي، در 28 مارس 1928م. در شهر «ورشو لهستان» متولّد شد. خانوادة وي كه نشان ترابی21 را به خود اختصاص مي‌دهند، اصالتاً از اهالي «برژزاني22 گاليسيا»23 بودند. به نظر مي‌رسد عنوان خانوادگي وي، از نام همين شهر برداشت شده است. پدر برژينسكي، تادوسز برژينسكي،24 يك ديپلمات لهستاني بود كه از سال 1931م. تا 1935م. به «آلمان» اعزام شد. از سال 1936م. تا 1938م.، تادوسز برژينسكي به اتّحادية جماهير شوروي گسيل داشته شد كه دقيقاً مقارن با تصفية بزرگ25 جوزف استالين بود.

در سال 1938م. تادوسز برژينسكي، مأموريت يافت به «كانادا» سفر كند.

زندگي شخصي

زبيگنيو برژينسكي، با يك مجسّمه‌ساز چک - آمريكايي به نام اميلي بنيس،26 نوة دومين رئيس جمهور «چكسلواكي»، ادوارد بنيس، ازدواج كرد و از او صاحب سه فرزند شد. پسر او مارك برژينسكي، متولّد 1965م. وكيل است كه در شوراي امنيت ملّي كلينتون خدمت كرد و كارشناس مسائل «روسيه» و جنوب شرق اروپا بود. وي همچنين از شركاي شركت «مك‌گوير وودز»27 مي‌باشد. ميكا برژينسكي، دختر

وي که متولّد 1967م. است، مجري تلويزیوني است و اجراي برنامة صبحگاهي شبكة «ام.اس.ان.بي.سي»، يعني مورنينگ جو28 را بر عهده دارد. پسر كوچكتر او، ايان برژينسكي،29 معاون وزير دفاع در امور اروپا و «ناتو» بوده و كارفرمايي «شركت بوز آلن همیلتون»30 را بر عهده داشته است. ايان برژينسكي، به عنوان عضو برجستة برنامة «امنیت بين‌المللي»31 و كارشناس گروه مشاورين استراتژيك «شوراي آتلانتيك»32 نيز فعّاليت مي‌كند.

از جمله مهم‌ترين اقدامات وي در دوران تصدّي‌گري معاونت وزير امور خارجه در امور سياست‌گذاري اروپا و ناتو (2001-2005 م.)، مي‌توان به افزايش اعضاي ناتو در سال 2004م.، تقويت و بازسازي ساختار فرماندهي نيروهاي متّحده، توانمندسازي نيروی واكنش سريع ناتو و هماهنگ كردن ارتش اروپا براي كمك به عمليات‌هاي آمريكا و ناتو در «عراق»، «افغانستان» و «بالكان»، اشاره كرد.

پيشينه

برژینسکی پس از به اتمام رساندن مقاطع ابتدايي تحصيل در «مونترال»، در سال 1945م. وارد دانشگاه مك‌گيل،33 شد و هر دو مدرك كارشناسي و كارشناسي ارشد خود را (به ترتيب در سال‌هاي 1949م. و 1950م.)، از اين دانشگاه كسب كرد. پايان‌نامة دورة كارشناسي ارشد وي روي ملّيت‌هاي مختلف اتّحادیة جماهير شوروي تمركز داشت. برژينسكي در نظر داشت كه در رشتة پدر خود در «انگلستان»، ادامة تحصيل داده و خود را براي فعّاليت در عرصة ديپلماتيك در كانادا، آماده كند؛ امّا از آنجا كه بورسيه شامل حال او نمي‌شد (زيرا اين بورسيه تنها براي اتباع انگليسي فراهم بود)، نقشة او براي ادامة راه پدر، به نتيجه نيانجاميد.

پس از آن، برژينسكي به دانشگاه هاروارد رفت و براي اخذ مدرك دكتراي خود، به موضوع اتّحادية جماهير شوروي پرداخت و سعي كرد ارتباط ميان انقلاب اكتبر، ولادمير لنين و اقدامات جوزف استالين را تبيين و تحليل كند؛ بالأخره در سال 1953م. مدرك دكتراي خود را كسب كرد. در همان سال به «مونيخ» سفر كرد و با ژان نواك - يزيورانسكي،34 مدير ميز لهستاني «راديو آزاد اروپا»،35 ملاقات كرد. وي پس از آن، در سال 1956م. با همكاري كارل فردريش،36 مفهوم توتاليتاريسم را مطرح نمود و آن را به عنوان ويژگي بسيار قابل انتقاد به شوروي نسبت داد.

برژينسكي در مقام استاد دانشگاه هاروارد، سياست عقب‌گرد37 دووايت آيزنهاور38 و جان فاستر دالس39 را به باد انتقاد گرفت وي مدّعي شد كه خصومت و رقابت، اروپاي شرقي را هر چه بيشتر به سمت شوروي سوق مي‌دهد. اعتصاب مردم لهستان و انقلاب مجارستاني‌ها

در سال1956م.، دلايلي بر صحّت دعوي برژينسكي بودند كه مردم اروپاي شرقي مي‌توانند به تدريج بر سلطة شوروي غلبه كنند.

در سال 1958م. وي تابعيت آمريكا را به دست آورد و به يك شهروند آمريكايي تبديل شد؛ با اين حال بنا بر قوانين لهستان، تابعيت لهستاني وي همچنان حفظ مي‌شد. به‌رغم اينكه سال‌هاي بسياري به همراه خانوادة خود، در كانادا سكونت داشت، امّا برژينسكي هرگز به تابعيت كانادا درنيامد.

در سال 1959م.، برژينسكي شرايط تدريس در هاروارد را احراز نكرد؛ بنابراین به «نيويورك» رفت و در دانشگاه كلمبيا مشغول به تدريس شد. در آنجا بود كه كتاب «بلوك شوروي؛ اتحّاد و منازعه»40 را به نگارش درآورد و در آن، به كاوش اوضاع و احوال اروپاي شرقي، پس از آغاز جنگ سرد پرداخت. وي هم‌زمان به عضويت مؤسّسة شوراي روابط خارجي41 در نيويورك درآمد و در نشست‌هاي گروه بيلدربرگ42 شركت کرد.

در انتخابات رياست جمهوري 1960م. آمريكا، برژينسكي، مشاور مبارزات انتخاباتي جان اف.كندي بود و از سياست عدم عقب‌گرد در قبال حكومت‌هاي اروپاي شرقي حمايت مي‌كرد.

برژينسكي در ادامه، همچنان بر تشنّج‌زدايي تأكيد داشت و مقالة «حضور مسالمت‌آميز در اروپاي شرقي»43 را در نشرية «فارن افيرز»،44 منتشر نمود. پس از بحران موشكي «كوبا»، وي همچنان از سياست‌هاي عدم عقب‌گرد حمايت مي‌كرد، بر اين اساس كه چنين سياست‌هايي مي‌تواند ملّت‌هاي اروپاي شرقي را نسبت به واهمة پوشالي‌ای كه از آلمان متجاوز دارند، به خود آگاهي برساند و ترس مردم اروپاي غربي را از حكومت مشترك يك ابر قدرت كه بر اساس كنفرانس يالتا، شكل گرفت، فرو بريزد.

در سال 1964م.، برژينسكي از حاميان ليندون جانسون بود و سياست‌هاي جامعة بزرگ45و حقوق مدني را تبليغ مي‌كرد. هم‌زمان شاهد آن بود كه رهبري شوروي، پس از بركناري خوروشچوف، از هرگونه خلّاقيت و ابتكار عملي خالي شده است. برژينسكي از طريق ژان نواك - يزيورانسكي46 با آدام ميچنيك ملاقات كرد؛ ميچنيك در آن زمان يكي از اعضاي حزب كمونيست به شمار مي‌رفت و بعدها به فعّالي برجسته در نهضت اتّحاد لهستان47 تبديل شد.

برژينسكي همچنان از ايدة برقراري ارتباط با حكومت‌هاي اروپاي شرقي، حمايت مي‌كرد و رويكرد دي‌گاول48 را كه به اروپايي از آتلانتيك تا اورال معتقد بود، خطرناك مي‌دانست.

وي همچنين از حاميان جنگ «ويتنام» بود. از سال 1966م. تا 1968م.، برژينسكي به عنوان يكي از اعضاي شوراي سياست‌گذاري49 در وزارت خارجة آمريكا مشغول به كار بود (سخنراني جانسون در هفتم اكتبر 1966م. با عنوان «برقراري ارتباط»، تحت تأثير سخنان و نظرات برژينسكي صورت گرفت).

حوادث چكسلواكي، بيش از پيش صحّت انتقادهاي برژينسكي را از موضع خصمانه‌اي كه راست‌ها در قبال حكومت‌هاي شرق اروپا اتّخاذ كرده بودند، آشكار ساخت. خدمت او به دولت جانسون و سفرهاي مهمّ وي به «ويتنام»، برژينسكي را به دشمن شمارة يك چپ جديد، تبديل كرد؛ اين در حالي بود كه وي از اعلامية پيوستن آمريكا به جنگ حمايت كرد.

در مبارزات انتخابات رياست جمهوري سال 1968م. آمريكا، برژينسكي رياست كارگروه تخصصّي سياست خارجي هابرت همفري50 را بر عهده داشت. او به همفري سفارش كرد كه برخي از سياست‌هاي رئيس جمهور جانسون را كنار بگذارد؛ به ويژه سياست‌هاي مربوط به ويتنام، خاورميانه و اتّحادية جماهير شوروي.

برژينسكي پيشنهاد كنفرانس پان اروپايي را ارائه كرد. اين ايده به تدريج در سال 1973م. به بار نشست و منجر به شكل‌گيري كنفرانس امنيتي و همكاري در اروپا51 شد. هم‌زمان وي به يكي از منتقدان جدّي سياست تشنّج‌زدايي نيكسون - كيسينجر و نيز مصلحت‌گرايي مك‌گاورن، تبديل شد.

در سال 1970م. برژينسكي كتاب «ما بين دو دوره؛ نقش آمريكا در دورة تكنترونيك»52را به نگارش درآورد. وي در اين كتاب مدّعي شد كه لازم است كشورهاي توسعه‌يافته سياستي هماهنگ را در پيش گرفته تا از اين طريق با بي‌ثباتي جهاني كه ناشي از نابرابري اقتصادي روز افزون است، مقابله كنند. بر اساس دعوي مطرح شده در اين كتاب، برژينسكي كميسيون سه جانبه53 را به كمك ديويد راكفلر،54 بنيان نهاد و از سال 1973م. تا 1976م. سرپرستي آن را بر عهده گرفت. كميسيون سه جانبه، گروهي از سياستمداران، تجّار برجسته و اساتيد دانشگاهي را از آمريكا، اروپاي شرقي و «ژاپن» گرد هم مي‌آورد. هدف ظاهري اين كميسيون، تقويت روابط ميان سه منطقة دنياي كاپيتاليسم بود كه به لحاظ پيشرفت صنعتي در اوج قرار داشتند. برژينسكي همچنين جيمي كارتر، فرماندار «ايالت جرجيا» را به عنوان عضوي ديگر به اين گروه دعوت كرد.

ارتباط با حكومت

جيمي كارتر، در سال 1976م. خود را به عنوان كانديدای انتخابات رياست جمهوري معرفي كرد و برژينسكي از اواخر سال 1975م. در سمت مشاور سياست خارجي كارتر، مشغول به كار شد. در واقع، انتخاب برژينسكي، واكنش دمكرات‌ها به هنري كسينجر جمهوري‌خواه بود. كارتر با مطرح ساختن رويكرد سه جانبه در سياست خارجي، به مبارزه با رويكرد تشنّج‌زدايي فورد رفت.

كارتر پس از پيروزي در انتخابات سال 1976م.، برژينسكي را به سمت مشاور امنيت ملّي خود برگزيد. يك سال پيش از اين، شورش‌هاي كارگري گسترده‌اي لهستان را فرا گرفت كه بنيان نهضت اتّحاد لهستان را فراهم آورد. برژينسكي كار خود را با تأكيد بر حقوق بشر در بيانية هلسينكي شروع كرد كه اندكي پس از آن، منجر به شكل‌گيري گروه فصل 77 57 در چكسلواكي شد.

برژينسكي همچنين در نگارش سخنراني آغاز به كار كارتر دست داشت و از اين طريق، توانست پيام مثبت خود را به گوش معترضان شوروي برساند. شوروي و رهبران اروپاي غربي به اين اقدام اعتراض كرده و آن را بر خلاف دستورالعمل تشنّج‌زدايي دانستند كه نيكسون و كسينجر وضع كرده بودند. برژينسكي در مقابل ديگر اعضاي حزب دمكراتيك

كه خود نيز در آن عضو بود، برخاست. اين افراد با چنين تفسيري از تشنّج‌زدايي، مخالف بودند؛ از جمله سايروس ونس،58 وزير امور خارجه وقت.

انقلاب ايران و حادثة طبس

سال 1979م. شاهد دو رويداد استراتژيك مهم و عمده بود: سرنگوني شاه «ايران»، يكي ازمهم‌ترين متّحدان آمريكا و حملة شوروي به خاك «افغانستان».

انقلاب مردم ايران منجر به بحران گروگان‌گيري در ايران شد كه در آخرين روزهاي رياست جمهوري كارتر روي داد. برژينسكي پيش از اين، حملة شوروي را پيش‌بيني كرده بود و با تقويت «عربستان سعودي»، «پاكستان» و «جمهوري خلق چين»، استراتژي‌ای را طرّاحي كرد تا حضور شوروي را در اين منطقه تضعيف كند.

برژينسكي با بهره‌برداري از فضاي ناامني كه به وجود آمده بود، آمريكا را به سمت تكثير تسليحات نظامي و تقويت ساز و كار استقرار سريع نيروها،59 سوق داد؛ سياستي كه در حال حاضر، بيشتر به دولت رونالد ريگان نسبت داده مي‌شود. در سال 1980م.، برژينسكي عمليات پنجة عقاب60 به منظور آزادسازي گروگان‌هاي آمريكايي در ايران طرّاحي و در آن، از واحد نظامي دلتا فورس61 كه به تازگي ايجاد شده بود و ديگر واحدهاي نيروهاي ويژه62 استفاده كرد. اين مأموريت با وضع اسفباري شكست خورد و ونس، از سمت وزارت امور خارجه، استعفا داد.

پس از حادثة «طبس»، برژينسكي به شدّت مورد انتقاد مطبوعات قرار گرفت و به منفورترين چهره در دولت كارتر تبديل شد.

پس از كناره‌گيري از قدرت

برژينسكي ارتباطي تركيبي با دولت ريگان برقرار كرد. از يك سو، از اين دولت به عنوان بديلي براي مصلحت‌طلبي دمكرات‌ها حمايت مي‌كرد؛ امّا از سوي ديگر، تأكيد بيش از حدّ اين دولت را بر ضوابط سياه و سفيد، در سياست خارجي، قابل انتقاد مي‌دانست.

در سال 1985م. در دولت ريگان، برژينسكي يكي از اعضاي «كميسيون تسليحات شيميايي» رئيس جمهور بود. از سال 1987م. تا 1988م.، وي در شوراي امنيت ملّي آمريكا، «كميسيون استراتژي كلان و بلندمدّت وزارت دفاع»،63 خدمت مي‌كرد. از سال 1987م. تا 1989م. نيز در جمع هيئت مشاوران اطّلاعاتي خارجي رئيس جمهور،64 مشغول به كار بود.

در سال 1988م.، برژينسكي، معاونت بوش را در كارگروه مشاورة امنيت ملّي،65 بر عهده داشت و از بوش براي رياست جمهوري حمايت كرده و ارتباط خود را با حزب دمكرات قطع كرد.

در همان سال، كتاب «شكست بزرگ» را منتشر ساخت و در آن، شكست اصلاحات ميخائيل گورباچوف، رئيس جمهور شوروي و فروپاشي اين كشور را ظرف چند دهة آتي، پيش‌بيني كرد. وي در اين كتاب پنج احتمال براي آيندة اتّحادية جماهير شوروي مطرح مي‌كند.

برژينسكي، در سال 1990م.، سرخوشي‌هاي ناشي از اوضاع و احوال پس از جنگ سرد را بسيار خطرآفرين اعلام كرد. وي صراحتاً با جنگ «خليج فارس» مخالفت كرد و بر اين باور بود كه آمريكا حمايت بين‌المللي را كه با شكست اتّحادية جماهير شوروي به دست آورده است، هزينه خواهد كرد و اين مي‌تواند خشم و نفرت گسترده‌اي را در ميان مردم جهان عرب، عليه آمريكا به همراه داشته باشد. وي اين رويكرد خود را در كتاب «خارج از كنترل» در سال 1992م. تشريح كرد.

پس از حملات يازده سپتامبر سال 2001م.

برژينسكي آماج انتقادات كساني قرار گرفت كه پيش از اين، از تصميمات وي در ايجاد و حمايت از «شبكة مجاهدين افغانستان» جانب‌داري مي‌كردند؛ شماري از افراد اين شبكه، طالبان و شمار ديگر القاعده را شكل دادند.

برژينسكي يكي از منتقدان جدّي جنگ عليه تروريسمي است كه دولت جرج دبليو بوش، آغاز كرد. برخي او را به دليل دوستي با پال ولفويتز و كتابي كه در سال 1997م. با عنوان «ميز شطرنج بزرگ» منتشر كرد، نومحافظه‌كار مي‌دانند. با اين حال در سال 2004م. كتاب «انتخاب» را به نگارش درآورد كه در واقع، شرح و بسط ميز شطرنج بزرگ بود؛ امّا در آن، به شدّت از سياست خارجي جرج دبليو بوش انتقاد كرد. وي از كتاب «لابي اسرائيلي و سياست خارجي آمريكا» دفاع كرد و به شدّت با حملة آمريكا به عراق در سال 2003م. مخالف بود.

آگوست سال 2007م.، برژينسكي از باراك اوباما، كانديداي دمكرات رياست جمهوري حمايت كرد.

در سپتامبر 2007م. ، اوباما در خلال سخنراني در مورد جنگ عراق، از برژينسكي به عنوان يكي از برجسته‌ترين انديشمندان آمريكا ياد كرد.

اعراب ـ اسرائيل

در دهم اكتبر 2007م.، برژينسكي به همراه تني چند از مقامات برجسته، نامه‌اي تحت عنوان «ريسك شكست، دستاوردها را از بين

مي‌برد»، به جرج دبليو بوش و كاندوليزا رايس، وزير امور خارجه ارسال كردند. در بخشي از اين نامه، پيشنهاداتي ارائه شد و در مورد شكست كنفرانس خاورميانه، هشدار داده شده بود كه قرار بود به رهبري آمريكا در نوامبر 2007م. و با حضور نمايندگان اسرائيلي و فلسطيني برگزار شود. در اين نامه، همچنين پيشنهاد شده بود كه به جاي به حاشيه راندن هر چه بيشتر حماس، گفت‌وگويي جدّي و مسالمت‌آميز با اين سازمان ترتيب داده شود.

برژينسكي در مصاحبه‌اي با خبرنگار «لس‌آنجلس تايمز» در سال 2008م. در پاسخ به اين سؤال كه آيا اين درست نيست كه برتري نظامي به عنوان ابزاري خشونت‌آميز منجر به دشمني هميشگي و نه امنيت، خواهد شد؟؛ چنين پاسخ گفت: اين نسخه‌دهي‌هاي نومحافظه‌كاري كه اسرائيل نيز در صدور آنها سهيم است، براي آمريكا و در نهايت براي اسرائيل بسيار مهلك هستند. يك چنين سياست‌‌هايي منجر به آن مي‌شوند كه بخش اعظم مردم خاورميانه عليه آمريكا موضع بگيرند. تجربيات ما در عراق، هنوز ايشان را از خواب غفلت بيدار نكرده است. اگر اين سياست‌هاي نومحافظه‌كاري همچنان ادامه يابد، آمريكا بالأخره از اين منطقه وادار به خروج خواهد شد و اين آغازي بر پايان اسرائيل نيز خواهد بود.

مهم‌ترين تأليفات

- «تصفية هميشگي: سياست در توتاليتاريسم شوروي»،66 كمبريج، انتشارات دانشگاه هاروارد، 1956م.؛

- «بلوك شوروي: اتّحاد و منازعه»،67 انتشارات دانشگاه هاروارد، 1967م.؛

- «ميان دو عصر: نقش آمريكا در عصر تكنترونيك»؛68 نيويورك، انتشارات وايكينگ، 1970م.؛

- «قدرت و اصول: خاطرات مشاور امنيت ملّي»،69 1981-1977م.، نيويورك، فارار، استراوس، گيروكس، مارس 1983م.؛

- «نقشة بازي: چارچوبي ژئواستراتژيك براي راهبرد منازعة آمريكا - شوروي»؛70 «بوستون»، انتشارات آتلانتيك مانثلي، ژوئن 1986م.؛

- «شكست بزرگ: تولّد و مرگ كمونيسم در قرن بيستم؛»؛71 نيويورك، پسران چارلز اسكريبنر، 1989م.؛

- «خارج از كنترل: ناآرامي جهاني در آغاز قرن بيست و يكم»؛72 نيويورك، كولير، 1993م.؛

- «ميز شطرنج بزرگ: اولويت آمريكا و ملزومات ژئواستراتژيك»،73 نيويورك، بيسيك بوكس، اكتبر 1997م.؛

- «انتخاب: سلطة جهاني يا رهبري جهاني»؛74 بيسيك بوكس، مارس 2004م.؛

-«فرصت دوباره: رؤساي جمهور و بحران ابرقدرتي آمريكا»،75 بيسيك بوكس، مارس 2007م.؛

- «آمريكا و جهان: گفت‌وگويي در باب آيندة سياست خارجي آمريكا»،76 بيسيك بوكس، سپتامبر 2008م.

ديگر كتب و تك‌نگاري‌ها

- «ناسيوناليسم روسو - شوروي»؛77 تز پايان‌نامة كارشناسي ارشد، دانشگاه مك‌گيل، 1950م.؛

- «كنترل سياسي در ارتش شوروي: مطالعه‌اي بر گزارش‌هاي افسران پيشين شوروي»؛78 نيويورك، برنامة پژوهشي اتّحادية جماهير شوروي، 1954م.؛

- «ديكتاتوري توتاليتاريسم و اوتوكراسي»؛79 كمبريج، انتشارات دانشگاه هاروارد، 1956م.؛

- «ايدئولوژي و قدرت در سياست شوروي»؛80 نيويورك پراگر، 1962م.؛

- «قدرت سياسي: آمريكا/ اتّحادية جماهير شوروي»؛81 با همكاري ساموئل هانتينگتون، نيويورك، انتشارات وايكينگ، آوريل 1963م.؛

- «جايگزيني براي تفكيك: دركي وسيع‌تر از نقش آمريكا در اروپا»؛82 مركز مطالعات سياست‌گذاري آتلانتيك، نيويورك، مك‌گراو هيل، 1965م.؛

- «پيامدهاي تغيير براي سياست خارجي آمريكا»؛83 وزارت امور خارجه، 1967م.؛

-«سياست بين‌الملل در عصر تكنترونيك»؛84 انتشارات دانشگاه سوفيا، 1971م.؛

- «جوانة شكننده: بحران و تغيير در ژاپن»؛85 نيويورك، هارپر و راو، 1972م.؛

- «امنيت آمريكا در جهان وابستگي‌ها»؛86 باهمكاري ادوارد هالي، راومن و ليتل فيلد، سپتامبر 1988م.؛

- «در جست‌وجوي امنيت ملّي»؛87 با همكاري مارين استرمكي، بولدر، انتشارات وستويو، سپتامبر 1988م.؛

- «نظام سياسي شوروي: دگرگوني يا انحطاط»؛88 انتشارات ايروينگتون، آگوست 1993م.؛

- «روسيه و استقلال كشورهاي مشترك‌المنافع: اسناد، اطّلاعات و تحليل»،89 با همكاري پايژ سوليوان، آرمونك، ام.اي.شارپ، 1996م.؛

- «سه‌گانة ژئواستراتژيك: زندگي در كنار چين، اروپا و روسيه»،90 مركز مطالعات استراتژيك و بين‌الملل، دسامبر 2000م.

پی‌نوشت‌ها: