وقایع غریب پس از واقعة عاشورا

مریم پاک‌آئین

حوادثی که پس از شهادت امام حسین(ع) در «دشت کربلا» رخ داد، پیش از هر چیز انسان را به یاد صحرای محشر می‌اندازد. زمانی که همه‌جا تاریک می‌شود، زمین و زمان به هم می‌ریزد و صیحة دهشت‌آور فرشتگان از آسمان بلند می‌شود. با بررسی وقایع پس از شهادت امام حسین(ع)، به راستی در می‌یابیم که عظمت قتل بی‌رحمانة امام، تا چه اندازه است؛ مصیبت عظیمی که عالم خاکی را پریشان کرد؛ بلکه قدسیان آسمان را نیز به شیون و فریاد وا داشت.

«...ما اَعْظَمَها وَ اَعْظَمَ رَزِیَّتَها فِی الْاِسْلامِ وَ فی جَمیعِ السَّمواتِ وَالْاَرْضِ؛1

رنج تو چه بزرگ است! نه تنها در عالم اسلام، بلکه در تمامی آسمان‌ها و زمین.»

آنچه که در ادامه می‌آید، دگرگونی‌ها و حوادث پس از شهادت امام

حسین(ع) است که از منابع شیعه و سنّی نقل گشته است.

گریة آسمان‌ها و زمین

پس از شهادت امام حسین(ع)، همه چیز در آسمان و زمین گریست؛ حتّی بهشت و دوزخ.

امام سجّاد(ع) پس از بازگشت از كربلا و ورود به «مدينه»، ضمن خطبه‌‏ای فرمودند:

«ای مردم! پس از اين مصيبت بی‏مانند، كدامیك از مردانتان می‌تواند شاد باشد؟ يا كدامين قلب به خاطر آن محزون نیست؟ يا كدامين چشم می‌تواند اشكش را حبس كند؟ يا نسبت به بارش سيل‏آسای اشك بخل ورزد؟ همانا آسمان‏های هفت‌گانه بر قتل او گريستند و درياها با امواجشان و آسمان‏ها با اركانشان و زمين با پهنة وسيعش و درختان با شاخه‏‌هایشان و ماهيان اعماق درياها و ملائكة مقرّب و اهل آسمان‏ها، همگی بر قتل او گريستند.»2

در روایت دیگری، امام صادق(ع) به صحابی گران‌قدرش، زراره فرمودند:

«ای زراره! همانا آسمان، چهل روز بر حسین(ع) خون گریست و زمین چهل روز با سیاهی بر حسین(ع) گریست و خورشید چهل روز با سرخی و کسوف بر حسین(ع) گریست و کوه‌ها از هم پاشیدند و دریاها متلاطم شدند و ملائکه چهل روز بر حسین(ع) گریستند...»3

تغییر حالات آسمان

حضرت صادق(ع) فرمودند:

«آسمان و زمین یک سال بر حسین و یحیی(ع) گریستند و گریة آسمان همان سرخی آن است.»4

خورشید نیز تا چهل روز پس از شهادت امام حسین(ع)، سرخ می‌تابید. میثم تمّار، یار باوفای امیرالمؤمنین علی(ع)، به یکی از یاران خود خبر داد:

ای جبله! بدان كه حسين(ع) در روز قيامت، بزرگ شهيدان است و اصحاب حسين(ع) بر دیگر شهیدان درجات بالاتری دارند. ای جبله! هرگاه ديدی قرمزی آفتاب، نظير خون تازه گرديد، بدان كه امام حسين(ع) شهيد شده است.»

جبله مي‌گويد: يك روز من خارج شدم و آفتاب را ديدم كه نظير چادرهای قرمزی كه به خون تازه رنگين شده باشند، بر ديوارها تابيده است. من فرياد زدم و گريان شدم و گفتم: به خدا قسم كه مولای ما امام حسين كشته شده است!5

یکی دیگر از تغییر حالات آسمان، کسوف بود. ابوقبيل می‌گويد:

زمانی كه حسين بن علی(ع) به شهادت رسيد، خورشيد گرفت و به گونه‌ای آسمان تاريك شد كه ستارگان پديدار شدند؛ به طوری كه گمان كرديم قيامت فرا رسيده است.6

جوشیدن خون از زمین

در زمین کربلا، در عصر عاشورا، از تمامی سنگ‌های زمین خون بیرون آمد. این واقعه نه تنها در کربلا، در کلّ جهان رخ داد. مردی از «بیت‌المقدّس»، نزد خلیفة بنی‌امیّه اعتراف کرد که زمان شهادت امام حسین(ع) را متوجّه شده بود. وقتی از او پرسیدند که چنین چیزی چگونه ممکن است، پاسخ داد: هيچ سنگ و ريگی را بلند نمی‏كرديم؛ مگر اينكه خون تازه از زير آن مي‌جوشيد.»7

امام صادق(ع) نیز فرمودند:

«ای زراره! آسمان مدّت چهل روز برای امام حسين خون گريه كرد. زمين مدّت چهل روز برای امام حسين گريه كرد. گرية زمين اين بود كه سياه‌چهره شد... كوه‏ها قطعه قطعه و پراكنده شدند، درياها به تلاطم آمدند...»8

ندای غیبی از آسمان

پس از شهادت امام حسین(ع)، در کربلا و دیگر نقاط جهان، نداهای مختلفی از آسمان شنیده شد. یکی از شاهدان واقعه در بیت‌المقدّس، روایت می‌کند که در سکوت نیمه شب، ندایی از فردی ناشناس و ناپیدا شنیدیم که شعری می‌سرود:

آيا جا دارد اين امّتی كه حسين را كشتند، روز قيامت به شفاعت جدّش اميدوار باشند!؟

معاذ الله! شما به طور يقين به شفاعت احمد و ابوتراب نائل نخواهيد شد.

شما بهترين شهسوار و بهترين پيران و بهترين جوانان را كشتيد.9

دیده شدن قلم آهنین

در ماجرای همراهی سر مقدّس امام حسین(ع) تا «شام»، اتّفاقات بسیاری افتاد. یکی از اینها، زمانی بود که در مسیر، همراهان سر مقدّس، سر را میانشان گذاشتند و در گرداگرد آن شروع به خوردن شراب کردند. این کار تا جایی ادامه پیدا کرد که ناگهان همگی دیدند قلمی آهنین ظاهر شد و بر روی دیوار نوشت:

اترجوا امّةً قَتَلَت حسیناً

شفاعةَ جدِّهِ یومَ الحساب

آیا امّتی که حسین را کشتند، امید شفاعت جدّ او را در روز قیامت دارند؟!

بدین ترتیب، همه‌اشان متواری شدند.10

تغییر ماهيت اشيای به غارت رفته از حرم امام حسين(ع)

ابوبكر هيثمی روايت می‌كند:

آنگاه كه حسين(ع) كشته شد، شتری را از کاروان آن حضرت به سرقت بردند. زمانی که آن حيوان را (ذبح كردند و) پختند، گوشت آن به خون تبديل شد.11

شنیده شدن صدای نوحة جنّیان

امّ‌سلمه همسر نبیّ اكرم(ص) روایت می‌کند: از زمانی كه خداوند منّان روح نبیّ اكرم(ص) را قبض فرمود، نوحه‏ سرایی طایفة جنّ را نشنيدم؛ مگر همان شب و نديدم ايشان را مگر وقتی كه به مصيبت فرزندم، حسين(ع) مبتلا شدم.12

اهل مدینه، در هنگام شهادت امام حسین(ع)، نوحة کسانی را می‌شنیدند که آنها را نمی‌دیدند. آنها در نیمه‌های شب نوحه می‌خواندند:

آن نيزه‏هایی كه بر بدن امام حسين وارد مي‌شدند، با قرآن قتال مي‌كردند. آن گروه برای اينكه تو شهيد شدی، لا اله الا الله مي‌گفتند؛

در صورتی كه معنی كشتن تو، يعنی تعطيل كردنِ الله اكبر و لااله الا الله. پس گويا پدرت حضرت محمّد(ص) را يا جبرئيل را كشته باشند...13

غیر از چیزهایی که برشمردیم، موارد متعدّد دیگری، از عجایب پس از واقعة عاشورا به حساب می‌آیند؛ مانند: گریة حیوانات، نفرین قاتلان امام حسین(ع) توسط اجزای زمین و... .14

گرخوانمش قیامت دنیا بعید نیست

این رستخیز عام که نامش محرّم است15

پی‌نوشت: