جنگ جهانی جمعیت

صفحات چاپی ۱۶، ۴۷ تا ۴۹، ۵۱ تا ۵۴

مطالعه در کتاب‌خوان

صالح قاسمی

استعمار نو و توطئة کاهش جمعيت کشورهاي اسلامي

نظريه‌پردازان اروپايي جمعيت را عامل مهمّي در تعيين موازنات سياسي و فرهنگي دانسته و از افزايش جمعيت مسلمانان، به عنوان تهديد ياد مي‌کنند و براي نابودي اسلام از طريق تضعيف جمعيت نقشه‌ها کشيده‌اند.1

نشست بين‌المللي براي حمايت از جمعيت مسلمانان جهان

12 تا 15 فورية سال 2017م. به دعوت «صندوق جمعيت سازمان ملل»،2 نشستي با عنوان «کنفرانس بين‌المللي رهبران مسلمان براي حمايت از جمعيت»، جهت دست‌يابي به اهداف توسعة هزارة سوم3 در «جزيرة بالي اندونزي» برگزار شد.

محور اصلي اين کنفرانس، بررسي روند پيشرفت تنظيم خانواده در ميان مسلمانان و کشورهاي اسلامي و راه‌هاي مقابله با شيوع بيماري‌هاي مقاربتي - به‌ويژه ايدز - در بين جوانان بود. بيش از 20 هيئت از سوي کشورهاي اسلامي يا جامعة مسلمانان ساکن در کشورهاي غيراسلامي، نظير «فيليپين»، «تايلند» و «چين» در اين کنفرانس شرکت داشتند. از «ايران» نيز هيئتي در اين کنفرانس بين‌المللي شرکت کرده بود.

گروهي از اين کشورها، مانند اندونزي، ايران و «پاکستان» به موفّقيت‌هاي کسب شده در زمينة کنترل رشد جمعيت در کشورشان و روش‌ها و شيوه‌هاي به کار گرفته، اشاره و آمار و مستندات موجود را ارائه کردند. گروهي ديگر، مانند هيئت «سوريه» و «اردن» تحديد نسل و کنترل جمعيت را برنتافتند و بر انحرافي بودن آن تأکيد کردند و به جاي آن، از ضرورت سلامت خانواده و تربيت سالم فرزندان سخن گفتند که تکثير و ازدياد آن در معارف ديني و وحياني مورد سفارش موکّد قرار گرفته است.4

حسّاسيت‌زدايي از تاکتيک ضدّجمعيتي عليه مسلمانان

نکتة تأمّل‌برانگيز اينکه، از همان روزهاي اوّلي که «سازمان ملل متّحد» در نيمة دوم قرن بيستم، به طور جدّي به بحث جمعيت جهان پرداخت (سازمان ملل متّحد تحت تأثير نظرية مالتوس و موج «مالتو سيانيسم کلاسيک» در سال 1962م. با صدور بيانيه از رشد لجام‌گيسختة جمعيت در جهان در ارتباط با آن افزايش فقر، گرسنگي و مرگ و مير انسان‌ها شديداً ابراز نگراني کرد)، همة نگاه‌ها به رشد بي‌روية جمعيت در کشورهاي جهان سوم و ضرورت کنترل جمعيت و تحديد نسل و ترويج و تبليغ راه‌هاي پيشگيري از بارداري در اين کشورها معطوف شد. در اين رويکرد، هدف عمدتاً دخالت صريح و قاطع دولت در کاهش مواليد بود و از سياست تک‌فرزندي يا دو فرزندي، شديداً حمايت مي‌شد.5

علل تغيير در شعارهاي جمعيتي

امّا به زودي دو علّت عمده موجب شد که سازمان‌هاي بين‌المللي جمعيت از دهة 80م. به بعد، شعار تنظيم خانواده يا تنظيم‌الاسره را تغيير دهند:

1. مخالفت و اعتراض علما و مراجع ديني، اعّم از اسلام، مسيحيت و... با روش‌هاي کنترل جمعيت و پيشگيري از بارداري که بالطّبع مخالفت و مقاومت لايه‌هاي ديني مردم را در اين کشورها به دنبال داشت و جوّي آکنده از خشم، عليه سازمان‌هاي بين‌المللي مذکور و عوامل بومي آنان برمي‌انگيخت.

2. اجراي برنامه‌هاي توسعه در اکثر کشورهاي جهان سوم و گسترش فرهنگ مصرف و تحصيل و اشتغال بانوان به طور خودکار موجب کاهش مواليد و تعديل نرخ رشد جمعيت شده بود. به همين علّت سازمان‌هاي جمعيتي بين‌المللي از دهه‌هاي پاياني قرن بيستم، 1980م. به بعد، به جاي تأکيد بر کاهش مواليد، شعار تنظيم خانواده را در دستور کار قرار دادند.

امتياز رويکرد جديد سازمان‌هاي بين‌المللي جمعيت در مقايسه با رويکرد بينش ديني سازماني - تحديدالنّسل - در اين بود که رويکرد جديد - تنظيم خانواده - ضمن حفظ، ترويج و پيگيري پيام اصلي و محوري تحديد نسل که پيشگيري از بارداري بود؛ امّا در ظاهر، کانون توجّهش، شعار سلامت خانواده، مادر و فرزند بود و مستقيماً به مقولة پيشگيري و کاهش نسل نمي‌پرداخت؛ چنانچه در تعريف تنظيم خانواده اشاره شد، حتّي در مواردي با افزايش نسل و توليد مثل بيشتر همراهي مي‌کرد. همين امر، موجب کاهش شديد مقاومت‌ها و مخالفت‌ها در جوامع ديني و اسلامي شد. تا جايي که در بسياري از کشورهاي اسلامي، از جمله ايران، مراکز و شخصيت‌هاي برجستة ديني از برنامة تنظيم خانواده حمايت و پشتيباني کردند.6

موفّقيت اين رويکرد در شکستن مقاومت اقشار متديّن و تأمين نظر جوامع و مراجع ديني موجب شد در دهة پاياني قرن بيستم، شعار تنظيم خانواده بيشتر تلطيف و به «بهداشت باروري» تغيير پيدا کند. در «کنفرانس بين‌المللي جمعيت» که به ابتکار سازمان ملل متّحد، سال 1994م. در شهر «قاهره» تشکيل شد، تصميم گرفته شد به جاي

صفحهٔ ۴۸

عبارت تنظيم خانواده، از عنوان کلّي‌تر «بهداشت باروري» استفاده شود.

ژست خيرخواهانة توجّه ويژه به سلامت مادر و فرزند

در رويکرد جديد، با تأکيد بر ضرورت توجّه به سلامت مادر و فرزند، به مقولاتي، مانند فاصلة لازم بين هر بارداري، حدّاکثر سنّ بارداري زنان، تغذية کامل مادر و فرزند و...7 توجّه شد که نتيجة عملي آن، همان پيشگيري از بارداري‌هاي مکرّر و کنترل و تعديل جمعيت بود. به گفتة يکي از صاحب‌نظران مسئول و پيشکسوت در امر تنظيم خانواده در ايران، نتيجة بهداشت باروري و تنظيم خانواده، چيزي جز تحديد نسل و بسنده کردن والدين به حدّاکثر دو يا سه فرزند نيست.8

به نظر مي‌رسد اين پيام پنهان و نانوشته را همة کشورهاي اسلامي و جهان سوم، به خوبي تفهّم کرده‌اند. شايد به همين دليل، مراکز و خانه‌هاي بهداشت که با حمايت سازمان‌هاي بين‌المللي در اقصا نقاط

صفحهٔ ۴۹

کشورهاي اسلامي تأسيس و راه‌اندازي شده، به رغم تغيير شعارها و رويکردها، هيچ تغييري در برنامة عملي‌شان ايجاد نشده و هنور هم محوري‌ترين فعّاليت آنان، آموزش پيشگيري از بارداري و توزيع وسايل جلوگيري است.9

شايد به همين دليل، هيئت‌هاي اعزامي که از اين‌گونه کشورها در کنفرانس بين‌المللي «جمعيت، تنظيم خانواده و بهداشت بارداري» شرکت مي‌کنند، کانون آمار و گزارش‌هاي خود را به بخش پيشگيري، کنترل و کاهش بارداري و زاد و ولد اختصاص مي‌دهند و در اين زمينه، همواره تلاش مي‌کنند از يکديگر سبقت بگيرند.10

اين در حالي است که ديگر متغيّرهاي مربوط به بهداشت و تنظيم خانواده و سلامت مادر و فرزند، نوعاً مورد غفلت قرارگرفته يا کمتر به آن پرداخته مي‌شود و ميزبانان برگزارکننده نيز با سکوت معنادار، بلکه تحسين و تشويق روند جاري اين حرکت را تشديد مي‌کنند.

سازمان ملل متّحد، مجري کنترل جمعيت مسلمانان

اين‌گونه قرائن و شواهد اين احتمال را به شدّت قوّت مي‌بخشد که سازمان ملل متّحد و صندوق جمعيت آن سازمان، به هر شکل ممکن و تحت هر شعار و عنواني، به دنبال جلوگيري از رشد جمعيت در کشورهاي اسلامي و جهان سوم هستند و به ديگر مقولات و متغيّرهاي تنظيم و سلامت خانواده، بهايي نمي‌دهند. به همين دليل، نظريه‌پردازان کشورهاي استعماري با صراحت، نگراني خود را از افزايش جمعيت جوان کشورهاي جهان سوم، به ويژه کشورهاي اسلامي اظهار مي‌دارند.

پويايي جمعيت مسلمان، معضل فراروي استعمارگران

در واقع، افزايش جمعيت کشورهاي اسلامي، معضل عمدة فراروي کشورهاي استعماري است. از اين‌رو، ساير کشورها را تشويق به کنترل جمعيت مي‌کنند. ساموئل هانتينگتون در بخشي از مصاحبة خود، دربارة تمدّن اسلام و چين و چالش آنها با تمدّن غرب، با اشاره به نقش روزافزون مسلمانان مي‌گويد:

تمدّن اسلام تمدّني است که چالش آن تا حدودي متفاوت از ديگر چالش‌هاست؛ چرا که اين تمدّن اساساً ريشه در نوعي پويايي جمعيت دارد. رشد بالاي زاد و ولد که در اکثر کشورهاي اسلامي شاهد آن هستيم، اين چالش را متفاوت کرده است. امروزه بيش از 20% جمعيت جهان اسلام را جوانان 15 تا 25 ساله تشکيل داده‌اند.11

صفحهٔ ۱۶

افزايش مسلمانان در کشورهاي غربي

علاوه بر اين، افزايش جمعيت مسلمانان در خود کشورهاي غربي نيز نگراني ديگر قدرت‌هاي بزرگ است. رشد منفي جمعيت نژاد اروپايي و زاد و ولد زياد مسلمانان، بر بسياري از مناسبات سياسي، اجتماعي، فرهنگي و اقتصادي کشورهاي مزبور تأثيرگذار است؛ زيرا همواره در طول تاريخ، جمعيت، يک عامل مهم در اقتدار سياسي است. به همين دليل، امروزه کشور چين، يک تهديد جدّي براي قدرت‌هاي بزرگ محسوب مي‌شود. در مجموع، به نظر مي‌رسد شعار کنترل جمعيت، به عنوان يک سياست راهبردي، با اهداف و انگيزه‌هاي خاص، از سوي کشورهاي توسعه‌يافته و استعماري نسبت به کشورهاي اسلامي و در حال توسعه تبديل شده است.12

اهداف سازمان بهداشت جهاني از کنترل جمعيت مسلمانان

امّا به راستي، هدف سازمان بهداشت جهاني از اجراي برنامه‌هاي کنترل جمعيت در کشورهاي جهان سوم و در حال توسعة مسلمانان، مانند ايران چيست؟

پاسخ اين سؤال را شايد بتوان در بخشي از مقالة رابرت واکر که در آن بر اساس اطّلاعات مجلة «سياست خارجي آمريکا» و مؤسسة «صندوق صلح»، به تحليل آمار جمعيت کشورهاي مختلف پرداخته است، پيدا کرد. وي با اشاره به جمعيت 810 ميليوني 20 کشور که عمدتاً در «آفريقا» و «خاورميانه» متمرکز هستند و طبق آمار سازمان ملل، پيش‌بيني مي‌شود ظرف مدّت 37 سال، اين ميزان دو برابر شود، مي‌افزايد: اگر رشد جمعيت در اين کشورها مهار نشود، اين ميزان در 2050م. به يک ميليارد و 7 ميليون نفر خواهد رسيد و اين بدان معناست که سهم جمعيتي اين کشورها از 11% فعلي به 18% در سال 2050م. خواهد رسيد.

بر اين اساس، در شرايط کنوني جهان که با پيشرفت علم و تکنولوژي، نقش عواملي چون زمين و سرمايه، زير ساية نيروي انساني قرار مي‌گيرد، مي‌توان آشکارتر دليل دل‌سوزي و نگراني نهادهاي بين‌المللي و تحليل‌گران غربي از رشد جمعيت در جوامع غيرغربي، به خصوص کشورهاي آفريقايي و خاورميانه را که اغلب کشورهاي اسلامي هستند، درک کرد.

هدف از تعيين روز جهاني جمعيت و سياست‌هاي تنظيم خانواده

از همين‌روي، پس از بررسي‌هاي مختلف دو قالب پروژه‌هاي متعدّدي که در «آمريکا» و کشورهاي اروپايي روي رشد جمعيت در کشورهاي مسلمان و در حال توسعه و تأثير آن در معادلات سياسي و اقتصادي

صفحهٔ ۵۱

جهان و جابه‌جايي احتمالي قدرت انجام گرديد و تخمين زده شد که جمعيت اين کشورها تا سال 1999م. به 5 ميليارد نفر افزايش پيدا مي‌کند، روز 11 جولاي 1989م. روز جهاني جمعيت و سياست‌هاي تنظيم خانواده، در لواي اقدامات بشردوستانه و سلامت، توسط دفتر برنامة توسعة سازمان ملل متّحد تعيين شد؛ امّا ببينيم براي اين کاهش سهم جمعيت کشورهاي اسلامي از جمعيت جهان، چه کارهايي صورت گرفت.

راهبردهاي غرب براي کنترل جمعيت مسلمانان

1. استحالة سبک زندگي زنان مسلمان در جهت کاهش جمعيت

با عنايت به تاريخ تحوّلات رخ داده در کشورهاي اروپايي، مي‌بينيم براي جداکردن زن از خانواده و کشاندن وي به محيط ‌کار، به عنوان نيروي کار ارزان قيمت، يک‌سري پيش‌شرط‌هايي داشت؛ از جمله اينکه بايد نگاه زنان به نقش‌هاي فطري‌شان، يعني مادري و همسري، تغيير مي‌کرد.

از همين‌روي هم جريان‌هاي فمينيستي طرّاحي و اجرايي شد تا با تغيير نگاه، زنان را از خانه به بازار دفاع از حقوق زن، وي را از دنياي مادري و همسري جدا کند و با اين تدبير، زنان را از خانه به بازار کار بکشاند. اين تجربه امّا در نهايت غرب را به وضعيتي رسانده است که شاهد بروز بحراني تحت عنوان بحران مادري يا بحران خانواده در غرب هستيم.

بنابراين تجربه، بهترين راهکار براي کم‌رنگ کردن نقش نيروي انساني و کاهش جمعيت در کشورهاي مسلمان، بهره‌گيري از راهکاري است که امتحان خود را پس داده است. علاوه بر آن، تغيير نگاه و ارزش‌هاي زن مسلمان و جداکردن وي از بدنة خانواده مي‌تواند بسياري از اهداف ديگر غرب را هم تأمين کند. رسوخ فرهنگ و تمدّن غربي در جامعه، فروپاشي نظام خانواده، کاهش جمعيت و در نهايت تزلزل نظام اجتماعي و سياسي، همه و همه مي‌تواند با استحالة اصلي‌ترين محور خانواده و رکن اجتماع؛ يعني زن، اتّفاق بيفتد.

2. تزريق تفکّرات فمينيستي در جوامع مسلمان

يکي از اصلي‌ترين راهکارهاي غرب براي جدايي زن از خانواده و در پي آن، پايين آمدن ميزان باروري و تمايل زنان به مادر شدن، نفوذ تفکّرات فمينيستي در جوامع مسلمان بود. اين روند در کشور ما، از اواخر دورة قاجار شکل گرفت و در دورة پهلوي اوّل و دوم، به اوج خود رسيد. ظاهر اين قضيه با طرح مسئلة رشد فکري زن و بالابردن سطح آگاهي وي در کشورهاي اسلامي آغاز شد؛ امّا در نهايت، اجراي اين طرح به تغييرات مهمّي در سبک زندگي خانواده و در نهايت، کاهش رشد جمعيت منجر شد.

اگرچه تغيير موقعيت زن و نقش محوري وي در جامعه، تحت عنوان رشد زنان به جامعة ما ارائه شد، امّا به عقيدة پايه‌گذاران سياست‌هاي جمعيتي، به معني جدا شدن زن از هرگونه ارزش‌هاي اخلاقي و اجتماعي يا ريشة مذهبي است و همين امر يکي از ابزارهايي است که موجب مي‌شود سطح رشد جمعيت در کشورهاي اسلامي، سير نزولي داشته باشد.

بر اساس تحقيقات، اغلب زنان که به بازار کار روي مي‌آورند، کانديداي جدا شدن از ارزش‌هاي اجتماعي خود هستند و راحت‌تر الگوهاي غربي را براي خود مي‌پذيرند و حتّي ساير زنان جامعه را متقاعد مي‌کنند که بچّه‌دار شدن (زايمان)، با آزادي و استقلال و تحقّق هويّتشان در تضاد است.

4. استفادة ابزاري از مقولة رشد اجتماعي زن مسلمان

واضح است که طرح مسئلة رشد فکري زن و بالابردن سطح آگاهي وي در کشورهاي اسلامي، به خاطر توجّه کافي به آنها نمي‌باشد؛ بلکه تنها از آن، به عنوان وسيله‌اي براي کاهش سطح رشد جمعيت استفاده مي‌شود.

در اين طرح، مقصود از رشد زن، تغيير موقعيت زن و نقش وي در جامعه مي‌باشد که به عقيدة پايه‌گذاران سياست‌هاي جمعيتي، به معني جداشدن زن از هرگونه ارزش‌هاي اخلاقي و اجتماعي است؛ ارزش‌هايي که ريشة مذهبي دارند. در نتيجة اين سياست، زنان مسلمان چيزي به دست مي‌آورند از نوع آزادي زن غربي و همين امر، يکي از ابزارهايي است که مي‌شود سطح رشد جمعيت در کشورهاي اسلامي سير نزولي داشته باشد. ارائة افکار جديد که چون دستاويزي براي جدا ساختن زن از ارزش‌هاي جامعه‌اش مطرح مي‌گردد، موجب شده تا موقعيت زن و نقش وي در جوامع اسلامي تغيير يابد و سخن از شرکت دادن زن در شئون اجتماعي از رشد اين افکار، سرچشمه و از طريق تعليم زن صورت مي‌گيرد. آنچه از تحقيقات به دست مي‌آيد، اين است که چنين زناني به شرکت در بازار کار روي مي‌آورند و همين زنان شاغل هستند که اکثراً منادي جداشدن از ارزش‌هاي اجتماعي خويش مي‌باشند تا بدين وسيله زن، همواره با تمدّن غرب در مسير بي‌ديني پيش برود و الگوهاي غربي را براي خود بپذيرد.

دقيقاً همين زنان هستند که از زنان ديگر مي‌خواهند با پذيرش ويژگي‌هاي يک زن غربي، در مسير بي‌ديني پيش بروند؛ به اين دليل که بچّه‌دار شدن (زايمان) با آزادي و استقلال و تحقّق هويّتشان در تضاد است. آنها تلاش مي‌کنند زنان را متقاعد کنند که زايمان، زيبايي و سلامتي زن را به خطر مي‌اندازد. ترديدي نيست که حرکت زنان در کشورهاي اسلامي که راه فرهنگ غرب را در پيش گرفته‌اند، زنان مسلمان را به طرف الگوهاي فرهنگي غرب مي‌کشاند.

راهکارهاي غرب براي تغيير نگرش و کنترل جمعيت کشورهاي اسلامي

امّا راهکارهاي غرب براي تغيير نگرش و ارزش‌هاي مردم در کشورهاي اسلامي نسبت به افزايش جمعيت چيست؟

1. طرح ابزارگونة مباحث بهداشتي مادران و نوزادان

يکي از دست‌مايه‌هايي «سازمان بهداشت جهاني» براي عرضة سياست‌هاي کنترل جمعيت به کشورهاي جهان سوم، طرح مسئلة

صفحهٔ ۵۲

مرگ و مير مادران و نوزادان در سياست‌هاي کنترل جمعيت است. در برنامه‌هاي تنظيم خانواده و جمعيت عرضه شده از سوي اين سازمان، بر مسئلة کاهش مرگ ‌و مير شيرخوار و کاهش مرگ مادران باردار به خاطر زايمان، بسيار تأکيد و ادّعا مي‌شود که بيشتر تحقيقات نشان مي‌دهد که افزايش بي‌روية جمعيت، منجر به مرگ نوزادان شيرخوار مي‌گردد. اين ادّعا، امّا تنها به دو متغيّر، يعني ميزان وفات و ميزان رشد، توجّه کرده است و عواملي چون تغذيه و بهداشت را که در مسئلة مرگ و مير مؤثّرند، به حساب نياورده‌اند. بنابراين، مستند، واقعي و قابل پذيرش نيست و بيشتر به خدمت سياست‌هاي جمعيت‌شناسي در آمده است. از سوي ديگر، يکي از برنامه‌هاي عادّي در طرح‌هاي جمعيت و تنظيم خانواده، جلوگيري از بارداري ناخواسته است که اگر اين مهم با داروها و انواع روش‌هاي پيشگيري در دسترس و رايگان، محقّق نشد، اين طرح‌ها، راهکار ديگري براي آن دارند؛ سقط جنين.

اين در حالي است که سقط جنين، بنا به تأکيد متخصّصان زنان و روانشناسان، هم روي سلامت جسمي و امکان باروري‌هاي بعدي زن و هم روي سلامت روحي آنان تأثير ناخوشايندي دارد؛ امّا يکي از مؤکّدات سازمان بهداشت جهاني، به خصوص در روز جهاني بهداشت جمعيت امسال، پيشگيري از بارداري‌هاي زودرس و امکان سقط جنين ايمن بود.

استفادة ابزاري از بهداشت و سلامت مادر و فرزند، به عنوان يکي از راه‌هاي کنترل جمعيت، به ويژه در کشورهاي اسلامي است. سازمان بهداشت جهاني با ايجاد پايگاه‌هاي منطقه‌اي بهداشت از طريق پروژه‌هاي علمي، پژوهشي، خدماتي و... به اين مهم مي‌پردازند.13

از امور قابل توجّه اين است که تمامي اين سازمان‌ها در کنار فعّاليت‌هاي ظاهراً بشردوستانة مخصوص به خود، به سياست‌هاي کنترل جمعيت در کشورهاي اسلامي هم مي‌پردازند.

نکتة قابل توجّه و مهم اين است که نقشه‌هاي کنترل جمعيت کشورهاي اسلامي از سوي گروهي که در پشت اين سازمان‌ها قرار دارند، طرح‌ريزي مي‌شوند. همان‌گونه که در طرح‌هايي آمريکايي آمده است، ايالات متّحده به دليل سيطره‌اي که بر سازمان‌هاي وابسته بر آن دارد، اين سازمان‌ها را رهبري مي‌کند.14

ادّعاي رابطة افزايش جمعيت و مرگ و ميرنوزادان شيرخوار، مسئلة مرگ و مير در سياست‌هاي کنترل جمعيت، وسيله‌اي در کاهش سطح رشد جمعيت به حساب مي‌آيد؛ به اين معني که بر مسئلة کاهش مرگ و مير نوزادان شيرخوار و کاهش مرگ مادران باردار به خاطر زايمان، بسيار تأکيد و ادّعا مي‌شود که بيشتر تحقيقات نشان مي‌دهدکه افزايش بي‌روية جمعيت، منجر به افزايش مرگ و مير نوزادان شيرخوار مي‌گردد.

اين ادّعا در صورتي پذيرفتني است که شواهد بيشتري جمع‌آوري شود؛ چرا که اين بررسي‌ها عواملي چون تغذيه و بهداشت را که در مسئلة مرگ و مير مؤثّرند، به حساب نياورده‌اند.

به همين دليل نمي‌توان اين نظريه را که تنها به دو متغيّر، يعني ميزان وفات و ميزان رشد توجّه کرده، پذيرفت؛ چراکه مقايسة بين افزايش جميعت و مرگ و مير، مقايسة بي‌معنايي بيش نيست و هدف از ارائة اين نظريه، تنها به خاطر اين است که بر نقش منفي رشد جمعيت براي کاهش آن، تأکيد شود.

ادّعاي تحقيقات گسترده‌اي که از اين ايدة ضعيف حمايت مي‌کند، مستند نبوده و دور از واقعيت است و مي‌توان گفت که اين تحقيقات و بررسي‌ها در اصل، به خدمت سياست‌هاي جمعيت‌شناسي درآمده است؛ سياست‌هايي که با انگيزة سياسي معيّني از طرف کشورها يا سازمان‌هاي بين‌المللي به‌کار گرفته شده است.

2. طرح الگوي استقلال اقتصادي و آزادي‌هاي اجتماعي زنان مسلمان

بر اساس تحقيقات، اغلب زناني که به بازار کار روي مي‌آورند، کانديداي جدا شدن از ارزش‌هاي اجتماعي خود هستند و راحت‌تر الگوهاي غربي را براي خود مي‌پذيرند و حتّي ساير زنان جامعه را متقاعد مي‌کنند که بچّه‌دار شدن، با آزادي و استقلال و تحقّق هويّتشان در تضاد است.

با وجود اين، طرح مذکور افزايش تعداد فرزندان خانواده را مترادف با فشارهاي اقتصادي بر مردم انگاشته است و تمامي تحقيقات سياست جمعيتي که از جانب سازمان ملل متّحد پشتيباني مي‌شوند، اين موضوع را تأييد مي‌کنند. در چالش‌هاي اقتصادي کشورهاي جهان سوم، امّا اين واقعيت ناديده گرفته مي‌شود که عواملي چون سيطرة کشورهاي غربي بر سرنوشت اين کشورها و غارت منابع ملّت‌ها و همچنين وجود نظام‌هاي ديکتاتوري و فساد سياسي، اقتصادي و اجتماعي، در ايجاد مشکلات اقتصادي در کشورهاي اسلامي، سهيم هستند. پس مي‌توان نتيجه گرفت که رشد جمعيت، رابطه‌اي با فشار اقتصادي ندارد.

از سوي ديگر، غرب و آمريکا از يک‌سو کشورهاي مسلمان را با روش‌هايي تحريم و تحت فشار اقتصادي قرار مي‌دهند و از سوي ديگر، اين فشارها را به تعداد فرزندان خانواده نسبت مي‌دهند؛ در حالي‌که جمعيت در صورت برنامه‌ريزي مناسب، مي‌تواند چرخ‌هاي توليد را هم به چرخش دربياورد و نيروي انساني مولّد يکي از زيربناهاي توسعة اقتصادي است. ذوب شدن زن مسلمان در ارزش‌هاي اجتماعي غرب، وقتي زن ارزش‌هاي اجتماعي غرب را پذيرفت، سعي مي‌کند در راستاي اين هدف، راه‌هاي جلوگيري از بارداري را به‌ کار بگيرد و تعداد زايمان را کاهش دهد. اين شعار در حالي مطرح مي‌شود که مادرشدن، يک ويژگي فطري درون هر زني است و زناني که به هر دليل، چنين تجربه‌اي ندارند، همواره با يک کمبود دروني مواجه مي‌شوند. همچنين اسلام براي زنان، به ويژه زناني که مادر مي‌شوند، مقام و جايگاه ممتازي قائل است. از سوي ديگر، همان‌گونه که ذکر شد، روش‌هاي پشگيري از بارداري يا سقط جنين، هرچند راهکاري براي کنترل جمعيت است، امّا آسيب‌هاي روحي و حتّي جسمي متعدّدي براي زنان در پي دارد. اين در حالي است که در غرب، بسياري از بارداري‌هاي خارج از چارچوب خانواده شکل مي‌گيرد که اين موضوع، به ‌خصوص در مورد بارداري‌هاي دختران نوجوان، اهمّيت بيشتري مي‌يابد؛ امّا اين زنان بعد از ارضاي نياز جنسي يک مرد، حتّي فرزندشان را بايد سقط کنند تا مردان از حدّاقل مسئوليتي که در قبال فرزندشان دارند نيز آسوده شوند. پس بي‌ترديد، اين حمايت از حقوق زنان نيست.

صفحهٔ ۵۳

3. اقناع و همراه ساختن علماي ديني در کشورهاي اسلامي

دستورات ديني، خطّ قرمز و قوي‌ترين نظام براي کنترل جامعه است. از همين‌رو، همواره شاهد تلاش سازمان‌هاي جهاني در همراه ساختن علماي ديني براي توجيه سياست‌هاي تحديد نسل و جايز شمردن آن از نگاه اسلام بوده‌ايم تا در مردم اين باور به وجود بيايد که استفاده از راه‌هاي جلوگيري از بارداري، با تعاليم اسلام هيچ منافاتي ندارد.

4. بسيج گسترده در رسانه‌ها براي تبليغات گسترده عليه جمعيت

فرزند کمتر، زندگي بهتر، شعاري است که به کمک رسانه‌ها و مطبوعات، بر اساس سياست‌هاي غرب و آمريکا و بي‌توجّهي مسئولان جوامع اسلامي، همانند ايران در ذهن مردم حک و موجب حاکميت فرهنگ غربي بر جوامع اسلامي شده است و طبيعتاً براي پاک شدن اين شعار، نيازمند کار فرهنگي قوي و گسترده‌اي هستيم؛ لااقل به اندازة فعّاليت‌هاي فرهنگي هدفمندي که اين باور را در ذهنشان نشاند.

نگراني راهبردي نظام سلطة جهاني از جمعيت مسلمانان

با نگاهي به سير جمعيت در کشورهاي غربي، درمي‌يابيم که در دهة شصت، جمعيت نسبي کشورهاي سرمايه‌داري، سير نزولي داشته است و اين سير نزولي، به خاطر فروپاشي خانواده در جوامع غربي، همچنان ادامه دارد.امّا در مقابل، روند افزايش جمعيت در کشورهاي در حال توسعه و به‌ خصوص کشورهاي اسلامي، سهم آنها را از جمعيت جهان افزايش مي‌دهد که همين امر، با عنايت به قدرت تعين‌کنندة جمعيت در معادلات بين‌المللي و ترس و نگراني آمريکا از قدرت گرفتن کشورهاي اسلامي، سبب شد تا اين کشور و کشورهاي اروپايي، به کاهش رشد جمعيت در کشورهاي جهان سوم، به ‌خصوص جمعيت کشورهاي اسلامي، به عنوان يکي از پايه‌هاي استراتژيک در سياست خارجي توجّه داشته باشند.

پي‌نوشت‌ها:

صفحهٔ ۵۴

پانویس‌های این مقاله

  1. ۱
  2. ۲
  3. ۳

    3. International Conferance Of Muslums Leaders to support population to Acheive(MIDGS)

    بازگشت به ابتدای مقاله ↑
  4. ۴

    4. ر.ک به مقالات ارائه شده در کنفرانس جمعيت بالي اندونزي، بهمن‌ماه 1385.

    بازگشت به ابتدای مقاله ↑
  5. ۵
  6. ۶

    6. ر.ک به سخنراني مراجع و اساتيد حوزة علميه در روز جهاني جمعيت که بحثي از آن در کتاب «جمعيت و تنظيم خانواده»، تأليف دکتر محّدجهانفر، نشر جهان فرهنگي، ‌تهران، 1380، به چاپ رسيده است.

    بازگشت به ابتدای مقاله ↑
  7. ۷
  8. ۸
  9. ۹

    9. مجلّة «پيام زن»، دفتر دوم، شمارة 12، گفت‌وگو با دکتر ملک افضلي معاون وزير بهداشت و درمان.

    بازگشت به ابتدای مقاله ↑
  10. ۱۰

    10. مجلّة «زنان»، شمارة 103، ص 44.

    بازگشت به ابتدای مقاله ↑
  11. ۱۱

    11. گاردنر، 1386، ص 296.

    بازگشت به ابتدای مقاله ↑
  12. ۱۲
  13. ۱۳
  14. ۱۴

    14. طهراني، 1345، ص 95.

    منبع: جنگ جهاني جمعيت (بررسي توطئه‌ها و سياست‌هاي جمعيت در ايران و جهان)، صالح قاسمي، مؤسّسة فرهنگي هنري سيب سرخ نيکان، صص 73-82.

    حکیمانه‌ها

    بازگشت به ابتدای مقاله ↑