القاب امام زمان(عج)

مهدی نیلی‌پور

در روایات حضرات معصومان(ع) برای امام عزیزمان، القاب متعدّدی بیان شده‌اند که هریک به مناسبتی و با در نظر گرفتن مفهوم ویژه‌ای بیان شده‌اند. در این مقاله به یکی از این القاب زیبا اشاره خواهیم کرد.

از جمله القاب امام عصر(ع) «ربیع الأنام» (بهار مردمان ) و «نَضرة الأیّام» (سرسبزی دوران) است. با تفکّر و اندیشه در این القاب زیبای حضرت، می‌توان به چند مشخّصة یک خانوادة مهدوی دست یافت:

1. شادابی

همان‌طور که فصل بهار، فصلی آکنده از شادابی، طراوات و نشاط برای طبیعت است، لقب زیبای ربیع الأنام، به معنای پیام‌آور شادابی و سرور برای دل‌های مردمان است.

به همین مناسبت یک خانوادة امام زمانی لازم است با حاکم کردن نام و یاد آن حضرت بر فضای خانه و بهره‌مندی از برکت انس با ایشان، محیطی سرشار از نشاط، بالندگی و سرور بیافرینند.

2. تعادل و توازن

یکی از ویژگی‌های بارز فصل بهار، برقراری تعادل در هوا و شرایط زیست‌محیطی است؛ از این‌رو، یک خانوادة مهدوی لازم است با تقویت ارتباط با بهار عالم هستی، یعنی امام زمان(عج) شرایطی متعادل، متوازن و به دور از هر افراط و تفریطی را در خانه برقرار سازد.

مشخصّات یک خانوادة بهاری متعادل

ـ اعضا، نه سردمزاج و بی‌عاطفه‌اند و نه وابسته و احساسی؛

ـ فضای حاکم بر گفتمان خانوادگی، فضایی آرام، متعادل و چون نسیمی روح‌افزاست؛

ـ غلو، تندروی یا کندروی در اعمال، اخلاق و عقاید به چشم نمی‌خورد؛

ـ توازن در رسیدگی به همة نیازمندی‌های جسمی، روحی، عاطفی و روانی در کنار هم، بدون اینکه بُعدی از زندگی، بُعدی دیگر را تحت‌الشّعاع قرار دهد.

3. تحوّل در رشد

فصل بهار، هنگامة حرکت، متحوّل شدن طبیعت و آغاز رشد، خیزش و شکوفایی است، یک خانوادة مهدوی، با الهام از حضور بهاری امام عصر(عج)، همواره در مسیر رشد، شکوفایی، تکامل و تکاپو گام برمی‌دارد و از هرگونه رکود، تنبلی و توقّف به ‌دور است.

اعضای یک خانوادة امام زمانی، دارای افکاری زاینده و اعمالی زیبا و تماشایی بوده و از پوچ‌گرایی، ابتذال و موانع رشد منزّه می‌باشند.

4. حیات‌آفرینی

بهار، فصل حیات‌بخشی، آفرینش زندگی و تولّد دوبارة هستی است؛ فصلی که روح زندگی در کالبد طبیعت دمیده می‌شود. خانواده‌های مهدوی با الهام از بهار دل‌ها، فضای خانه را به عطر وجود او معطّر می‌نمایند.

اعضای یک خانوادة مهدوی، چون گل‌هایی که در دامن فصل بهار شکوفا می‌شوند، در دامن پرمهر امام عصر خویش، به تولّدی دوباره دست می‌یابند و این زندگی بالنده را به دیگران نیز تزریق می‌نمایند.

خانواده‌های امام زمانی با عنایات خاصّ حضرت و با اجابت دعوت ایشان، از حیاتی طیّبه برخوردار می‌شوند؛ همان‌گونه که قرآن می‌فرماید:

«یَا أَیُّهَا الَّذِینَ آمَنُوا اسْتَجِیبُوا لِلهِ وَ لِلرَّسُولِ إِذَا دَعَاکُمْ لِمَا یُحْیِیکُمْ... ؛1

ای کسانی‌که ایمان آورده‌اید! دعوت خدا و پیامبر را اجابت کنید؛ هنگامی که شما را به سوی چیزی می‌خواند که شما را حیات می‌بخشد...»

5. باران‌زایی

از ویژگی‌های فصل بهار، نزول رحمت واسعة الهی و باریدن باران است. اعضای یک خانوادة مهدوی در ارتباط با بهار هستی‌آفرین، امام عصر(عج)، به لطافت و صفایی چون بهار دست می‌یابند و در سوز و گداز و مناجاتشان با خداوند، چشمانی بارانی دارند. آنان در لحظه لحظة عصر انتظار، با قطرات زلال اشک خویش، دل خویش را بهاری می‌کنند.

حضرت علی(ع) می‌فرمایند:

«بُكَاءُ الْعُيُونِ‏ وَ خَشْيَةُ الْقُلُوبِ‏ مِنْ رَحْمَةِ اللهِ تَعَالَى فَإِذَا وَجَدْتُمُوهَا فَاغْتَنِمُوا الدُّعَاء؛2

اشک چشم‌ها و ترس دل‌ها، نشانة رحمت الهی است. پس هرگاه این دو را در خود یافتید، دعا را غنیمت بشمارید.»

مرتبطان با امام زمان(عج)، از شقاوت و علائم بدبختی به دورند که یکی از نشانه‌های آن، فقدان اشک چشم است. پیامبر اکرم(ص) فرمودند:

«مِنْ‏ عَلَامَاتِ‏ الشَّقَاءِ جُمُودُ الْعَيْن؛3

از نشانه‌های شقاوت و بدبختی، خشکیدگی چشم است.»

در «دعای شریف ندبه» می‌خوانیم:

«هَل مِن معینٍ فَاُطیلَ مَعهُ العَویلَ و البُکاءِ؛

آیا یاوری هست که نزد او ناله و گریه را طولانی کنم؟!»

6. برکت و رحمت

فصل بهار فصل سودبخشی و رحمت‌آفرینی است. خانواده‌های امام زمانی به برکت وجود حضرت و دعای خیر ایشان، همواره در برکت و رحمت الهی غرقند. آنان دارای عمری با برکت، رزقی با برکت و زندگی مبارکی هستند و برای دیگران نیز سبب برکت و خیر می‌باشند.

در «زیارت جامعة کبیره» می‌خوانیم:

«... و ما خَصَّنا بِه مِن وَلایتکُم طِیباً لِخَلقِنا وَ طَهارَهً لأنفُسِنا و بَرکَهً لَنا..؛4

و همچنین آنچه را از دوستی شما برای ما مخصوص داشته، همة اینها موجب پاکی اخلاق ما و پاک شدن وجود ما و سبب برکت برای ماست... .»

امام صادق(ع) در حدیثی می‌فرمایند:

«نحنُ أهلُ بیتِ الَّرحمَهِ و بَیتِ النِّعمَه و بَیتِ البَرَکه؛5

ما، خاندان رحمت و خانوادة نعمت و دودمان برکتیم.»

یا رسول خدا(ص) در حدیثی دیگر می‌فرمایند:

«الرَّوحُ و الرَّاحَهُ و الفَلَحُ و الفَلاحُ و النَّجاحُ و البَرَکهُ والعَفوُ و العافِیَهُ والمُعافاهُ والبُشری و النَّضرَه و الرِّضا و القُربُ والقرابهُ والظَّفرُ والتَّمکینُ والسُّرورُ و المَحَبَّهُ مِنَ الله تبارک و تعالی عَلی مَن احبَّ علیَّ بن ابی طالب(ع) وَ والاهُ وائتَمَّ بِهِ و أقرَّ بِفَضلهِ و تَولَّی الأوصیاءَ مِن بَعده وحقُّ عَلیَّ أن اُدخِلَهُم فِی شفاعتی و حَقٌّ عَلی ربّی أن یَستَجِیب لی فیهم و هُم أتباعی و مَن تَبِعَنی فَإنّهُ مِنّی؛6

آسایش و راحت، کامیابی و رستگاری و پیروزی، برکت، عفو و تندرستی و عافیت، بشارت و خرّمی و رضایت‌مندی، قرب و خویشاوندی، یاری و پیروزی و توانمندی و شادی و محبّت از سوی خداوند متعال، بر کسی باد که علیّ بن ابی‌طالب(ع) را دوست بدارد، ولایت او را بپذیرد، به او اقتدا کند، به برتری او اقرار نماید و امامان پس از او را به ولایت بپذیرد و بر من است که آنان را در شفاعتم وارد کنم و بر پروردگار من است که دعای مرا دربارة آنان بپذیرد و آنان، پیروان من هستند و هر که از من پیروی کند، از من است.»

پی‌نوشت‌ها: