بخشی از مناظرة حضرت زهرا(س) با ابوبکر در مسجد مدینه

ابوبکر پس از رسیدن به خلافت، دستور به غصب «فدک» که متعلّق به حضرت زهرا(س) بود، داد و استناد کرد که پیامبران از خود میراثی به جا نمی‌گذارند. حضرت فاطمه(س) در بخشی از خطبة خود، با ابوبکر چنین مناظره کردند:

«... و شما اکنون گمان می‌برید که برای ما [از جانب پدرمان] ارثی نیست؟ آیا حکم دوران جاهلیت را خواهانید و حال آنکه چه کسی برای کسانی که خداباورند، از او نیکوتر حکم می‌کند؟ آیا می‌دانید؟ آری [می‌دانید]. مانند آفتاب درخشان برای شما روشن است که من دخت پیامبرم. ای مسلمانان! آیا برای گرفتن ارثم باید مغلوب شوم و مورد ستم قرار بگیرم؟

ای پسر ابوقحافه! آیا در کتاب خداست که تو از پدرت ارث ببری و من از پدرم ارث نبرم؟ تهمت و بدعت زشتی را آورده‌ای. آیا از روی عمد کتاب خدا را ترک کرده و آن را پشت سرتان انداخته‌اید؟ آنجا که می‌فرماید: «سلیمان از داوود ارث برد.» و در آنجا که داستان یحیی بن زکریا را یاد می‌کند که او می‌گوید: «وارثی [فرزندی] از جانب خودت به من ببخش تا از من و آل‌یعقوب ارث ببرد.» و نیز خداوند در کتاب خود می‌فرماید: «خداوند شما را دربارة فرزندانتان سفارش می‌کند، برای پسر دو برابر بهرة دختر است.» و نیز می‌فرماید: «هنگامی که مرگ یکی از شما فرا رسد، اگر مالی از خود باقی گذارد، برای پدر و مادر و خویشان به نیکی سفارش کند که این حقّی است بر پرهیزکاران... .»1

نکات مهمّ مناظره

1. استدلال به بازگشت غاصبان خلافت به احکام دوران جاهلیت؛

2. استدلال حضرت به جایگاه والای خود؛

3. غاصبان خلافت نسبت به شخصیت ارزندة حضرت فاطمه(س) واقف بودند؛ امّا به خاطر مطامع پست دنیوی، خود را به نفهمی و نادانی زده بودند؛

4. انسان، موظّف به دفاع از حقّ خود می‌باشد و مظلوم باید در این راستا، حقّ خود را از ظالم مطالبه کند و مردم را نیز نسبت به ظلمی که به او وارد شده، آگاه سازد؛

5. غاصبان خلافت، عمداً به دستورات قرآن عمل نمی‌کنند؛

6. محکوم کردم عمل زشت ابوبکر مبنی بر غصب فدک و بی‌توجّهی به میراث حضرت زهرا(س) که فدک بود؛

7. یادآوری آیات نورانی الهی در خصوص ارث و وصیت به غاصبان خلافت.

پی‌نوشت: