اروینگ کریستول

اروينگ كريستول، نويسندة سياسي تأثيرگـذار كه پدر نومحافظـه‌كـاري آمريكـا نيـز بـود، در سپتامبر 2009م. در 89 سالگي درگذشت. تأثير كريستول بر مسير گفتمان سياسي آمريكـا، بـا وجود فعّاليت انـدك در سـال‌هاي پايـاني عمـر، مورد تصديق همگان است. كريستول در سـال 2002م. نشان آزادي را از جورج بـوش دريافـت كرد و «نيويورك تايمز»1 در يادداشتي، تـأثير وي را در تمام نسل‌ها، از ويليام فرانك باكلي2 (2008-1925م.) تا دیوید بروک3 (1961م.-)، مقاله‌نويس نيويورك تايمز و «وال استريت ژورنال»، قابل لمس دانست. وي طيّ دورة طولاني خدمتش، مشاغل متعدّدي داشت كه عبارتنـد از: معـاون اجرايـي انتشـارات «بيسـيك بوكس»، همكاري با وال اسـتريت ژورنـال، اسـتاد انديشـة اجتمـاعي «دانشـگاه نيويـورك» و از بنيان‌گذاران اصـلي «مؤسّسـة آمـريكن اینترپرايـز».

وي حتّی از سـوي كسـاني كـه بـا معنـاي نومحافظه‌كاري آشنا نبودند نيز، به عنوان پدرخواندة نومحافظه‌كاري شناخته مي‌شـد. وي در يكي از معروف‌ترين نظرات خود، نومحافظه‌كار را ليبرالي دانست كه واقعيت را درك كـرده‌است.4

از بستگان كريستول نيز برخي از اعضاي خانوادة وي هسـتند كـه هريـك بـه نوبـة خـود، از تأثيرگذاران بر شكل‌گيري محافظه‌كاري معاصر - نوين - مي‌باشند. كريسـتول بـا گرتـرود هيملفارب5 ازدواج كرد؛ تاريخ‌شناسي كه نوشته‌هاي وي در مورد اخلاقيات دورة ويكتوريـا، الهام‌بخش محافظه‌كاري مشفقانه بود.6و7

ويليام، پسر كريستول، بنيان‌گذار نشرية «ويكلي استاندارد»8 به همراه ديگر گروه‌هاي فشـار سياسـت خـارجي، از قبيـل «پـروژة قـرن جديـد»9 و مؤسّسة «ابتكارات سياست خارجي10 آمريكايي»، از سردمداران نومحافظه‌كاري معاصـر مـي‌باشند.

كريستول با اصلاح و انتشار آثار متعدّدي كه به دهة 1950م. باز مي‌گردد، جـان ام اولـين، از اعضاي ممتاز مؤسّسة امريكن اينترپرايـز را در شـكل‌گيـري آنچـه كـه وي جريـان فكـري نومحافظه‌كاري مي‌ناميد، ياري كرد. از مهم‌ترين نشـرياتي كـه وي در هـدايت آنهـا نقـش داشت، مي‌توان به اين مـوارد اشـاره كـرد:

- نشـرية «كـامنتري» كـه از سـال 1947 تـا 1952م. سردبيري آن را بر عهده داشت؛

- نشرية «نشنال اينترست» كه در سـال 1985م. آن را بـا هـدف تحقيق در مسائل مرتبط با منافع آمريكا در امور بين‌الملل تأسيس كرد؛

- و «پابليك اينترسـت» در سال 1965م. پايه‌گذاري شد تا پيش از بسته شدن آن در سال 2005م. برای وي و دانيل بل،11 يكي از پايگاه‌هاي نومحافظه‌كاران در انتشـار مطالبشـان در زمينـة سياسـت‌هـاي اجتماعي و داخلي باشد.

كريســتول بــه همــراه نــورمن پــادهرتز12 سردبير بعدي

كامنتري كـه آن را بـه ارگـان رسمي نومحافظه‌كاران تبديل كـرد و ريچـارد جان نوهاوس،13 سردبير نشرية «فرست تينگز»14 از نويســندگاني كــه ديدگاه‌هايش در زمينــة سياسـت‌هاي داخلـي و خـارجي بـا اصـول ضـدّليبرالـي كريسـتول كـه در نوشـته‌هـايش بـه تبيين آنها مي‌پرداخت، هم‌سو بود، حمايت مي‌كردند. عصبانيت كريستول و همفكرانش از آنچه كه گرايش ليبرال‌ها بـه ملايمـت در برابـر كمونيسم با ظهور جنبش‌هاي ضدّ فرهنگي و ضدّ جنگ در دهة 1960م. و سياست مماشـات حزب دمكرات در اوايل دهة هفتاد تلقّي مي‌شد، منجر به تشكيل گروه سياسي گسـترده‌اي ‌شد كه از جناح چپ تا راست را در برمي‌گرفت؛ آن‌طور كه كريسـتول از آن يـاد مـي‌كـرد، ليبرال‌هايي كه واقعيت را درك كرده‌اند.

كريستول همچنين در شكل‌گيري ارتباطات نومحافظـه‌كـاران بـا اتـاق‌هـاي فكـر آمريكـا و گروه‌هاي فشار، نقش مؤثّري داشت. يكي از مهم‌ترين اين روابـط، ارتبـاط بـا بيـل بـارودي،15 رئيس وقت مؤسّسة آمريكن اينترپرايز بود كه در آن زمان اتاق فكر اصلي محافظه‌كاران، به‌ويژه در مورد سياست‌هاي اقتصادي بود. مؤسّسة امريكن اينتزپرايز در دهة 1980م. به پايگاه اصلي، امّا غيررسمي نومحافظه‌كاران تبديل شده بود. بارودي، پس از عضويت كريستول، اقـدام بـه استخدام پژوهشگران تأثيرگذار نومحافظه‌كار از قبيل مايكل نوواك،16 جين كرك پاتريـك17 و بـن واتنبـرگ18 كــرد. در ايـن دوره، مؤسّسة امــريكن اينترپرايــز، بـه عنــوان سـتارة آســمان نومحافظه‌كاران شناخته شد.19و20

در حالي‌كه نومحافظه‌كاري در ابتدا در دهة 1970م. به عنوان ايدئولوژي سياسي منسجمي مطرح شد، كريستول در اوايل دهة 1950م. و زماني كه سردبير نشرية كامنتري بـود، خطّ فكـري وي به سرعت از سوسياليست ضـدّ اسـتاليني، بـه ليبـرال و پـس از آن، بـه جمهـوري‌خـواه نومحافظه‌كار تغيير كرد. جنبش ترقّي‌خواه، يكي از سوژه‌هاي مورد علاقة وي براي انتقاد بود كه به عقيدة كريستول و هم‌فكران ليبرال ضدّ كمونيسـت او، درصـدد افـزايش تأثيرگـذاري كمونيست در آمريكا بود.

یكي از نمونه مناقشاتي كه ظهور نومحافظه‌كاري را در اوايل دهة 1950م. تحـت‌الشّـعاع قـرار داد، سركوب گستردة اعضاي حزب كمونيست و ديگـر همفكـران و همكـاران آنهـا در دورة وحشت قرمز21 (1920-1950م.) بـود. كريسـتول در مقالـه‌اي در نشـرية كـامنتري در سـال 1952م. با عنوان «آزادي‌هاي مدني- مطالعه‌اي سردرگم»،22 به انتقـاد از تمايـل آلان بـارث،23 هنري استيل كامگر24 و ويليـام داگـلاس25 بـراي دفـاع از آزادي‌هـاي مـدني كمونيست‌هـا پرداخت. وي معتقد بود كه دادن آزادي‌هاي مدني به كمونيست‌هـا، ماننـد اين است كـه تاجري به فردي كه به وي بدهكار است، دستمزدي بسيار بالا بپردازد. وي بر اين باور بود كه كمونيستم يك ايده است و ماهيت آن توطئه‌اي است كه نظم‌هاي اجتمـاعي و سياسي‌ای را كه بر آنها سلطه ندارد، سرنگون كند.26و27

با وجود اقدامات ضدّكمونيستي شديد در دوران جنگ سرد، پـس از سـقوط «شـوروي» ديدگاه‌هاي كريستول در مورد سياست خارجي آمريكـا ملايـم‌تـر شـد. در حـالي‌كـه حـزب سياسي كه وي در راه پايه‌گذاري آن كوشيد، در ارتباط نزديك با «جنگ عراق» و پروژة جنـگ با تروريسم جورج بوش بود، خود كريستول همواره در موضع احتياط قرار داشت؛ امّا پسـرش ويليام، سردبير «ويكلي استاندارد» و همكـارانش در سـازمان‌هـايي ماننـد «پـروژة قـرن جديـد آمريكايي»، تلاش مي‌كردند تا آمريكا را وارد جنگ نمايند.

يكي از تعارضات نومحافظه‌كاران در حمايت از حمله به عراق، ايـن توجيـه بـود كـه آمريكـا مي‌تواند پروژه‌اي دمكراتيك را به زور، به «خاورميانه» تحميل كند تا صلح و امنيت بيشتري را تضمين نماید؛ امّا اين ايده مستقيماً در تضاد با ديدگاه اروينگ كريستول بود. در مراحل اوّلية جنگ «ويتنام»، كريستول نوشت: «ويتنام جنوبي» همانند «كرةجنوبي» در بهترين شرايط هـم بـه سختي قادر است خودمختاري مناسبي داشته باشد. آنها فاقد قواعد سياسي، طبقة تحصـيل‌كرده و روح تمدّن كه خودمختاري را كارآمـد سـازد، مـي‌باشـند. هـيچيـك از كمـك‌هـا، مشوّق‌ها، نصيحت‌ها و راهكارهاي آمريكـا نمـي‌توانـد ايـن شـرايط بنيـادي را تغييـر دهـد. بيشترين اميدي كه مي‌توان داشت، همان دستاوردي است كه در كرةجنوبي داشـتيم؛ ايـن ملّت كوچك و عقب‌افتاده را از خطّ

مقدّم جنگ سرد دور كنيم تـا شـالودة سياسـي آن بـه تدريج شكل بگيرد.28و29

اين تضادّ آراء يك‌بار ديگر سبب شد تا در دهـة 1980م.، كريسـتول بـه ‌دنبـال فروپاشـي شــوروي و در بهتــرين شــرايط سياســت آمريكا، از ديگر نويسندگان نومحافظه‌كـار، راه خود را جدا کند. افرادي چـون چـارلز كراوت هامر30 و جاشوا موراوچيك31 با هدف كسب جايگاه تنها ابرقدرت جهـان، بـراي گسترش تجاوزكارانة دمکراسي و ارزش‌هاي آمريكايي، به عنوان جـايگزيني بـراي مبارزات ضدّ كمونيستي، تلاش خود را براي آغاز جنگ صليبي جديدي بـراي آمريكـا، آغـاز كردند.32و33

در مقالة آغازين سال 1990م. با عنوان «لحظة تك قطبي شـدن»،34 كـراوت هـامر نوشـته است: آمريكا خواهان ثبات است و آن را ايجاد خواهد كرد.

جايگزين چنين مداخلـه‌گـري نيرومندی، به عقيدة وي، هرج و مرج است.35و36

موراوچيك معتقد بود كه اگر كمونيسم به زودي رو بـه زوال برود، سياست خارجي آمريكا بايد ارتقای دمکراسي را به عنوان هدف اصلي خـود قـرار دهد.37و38

اين ايده‌ها براي كريستول بسيار آرمان‌گرايانه بود. به جاي آن، وي طرفدار آنچه كه به عنـوان رئاليسم نوين در شرايط غالب نظام بين‌الملل مي‌شناخت، بـود. وي معتقـد بـود كـه ديگـر موازنة قدرتي وجود ندارد كه نگران آن باشيم. تلاش آمريكا براي نظارت و بـاقي مانـدن بـه عنوان قدرت موازنه‌گر ميان ساير ملّت‌ها اعمّ از بزرگ يا كوچك، در اروپا، خاورميانه، آسيا و ساير نقاط، آمريكا را به ژاندارم جهان تبديل خواهد كرد. وي اين‌گونه نتيجه‌گيري مي‌كند كه: قرار نيست كه ما به قدرتي امپراتوري تبديل شويم.39و40

كريستول با مخالفت با رويكردهاي جديد در گفتمان نو محافظه‌كاران، بر اين باور بود كه اين رويكردها در نهايت نه تنها دست به دامان ليبـرال‌هـا، بلكـه بسـياري از محافظه‌كاراني كه از نظر ايدئولوژيكي در دورة پس از جنگ سـرد كنـار زده شـدند، خواهـد شد.41و42 همچنـين رابـرت تـاكر،43 سـردبير نشرية «نشنال اينترست» كه كريستول بنيان‌گذار آن بود، نسـبت بـه انجـام پـروژه‌هـايي بـرای تحميل آزادي به جاي ارتقای چارچوبي براي ثبات و اعتدال كه در آن، نهادهاي دمكراتيـك ريشه كرده و رشد كننـد، هشـدار داد.44و45

از نظر نومحافظه‌كاران تندرو، نويسـندگاني چـون كريسـتول و تـاكر، ديگـر نومحافظـه‌كـار محسوب نمي‌شدند. از نظر موراوچيك آنها نورئاليست محافظه‌كار يا انزواگراي راست بودند. با گسترش نظريات موراوچيك و كراوت هامر، دوران جديدي در نومحافظه‌كاري پديدار شد كه حزبي به نام يانگ تـورك46 - افسـر افراطـي - پيشـگام آن شـد و فرزنـدان بسـياري از نومحافظه‌كاران سابق، از جمله ويليام كريستول، رابرت كاگان،47 فرزند دونالد، جـان پـادهرتز،48 فرزند نورمن و دانيل پايپس،49 فرزند ريچارد، عضو آن بودند. اين حزب پس از حـوادث يـازده سپتامبر در مركز تلاش‌ها براي آغاز جنگي مداخله‌گرايانه عليـه تروريسـم، بـا هـدف تغييـر شكل خاورميانه بودند.50و51

كريستول در مهم‌ترين اتّفاق سال‌هاي پاياني عمرش - حملة آمريكا به عراق در سال 2003م. - كه توسط نومحافظه‌كاران ترتيب داده شد، به ‌طور مشهودي سكوت كرده بود؛ امّا كريستول در دفاع از نقش نظامي پررنگ آمريكا در دنيا، در مقالة 20 آگوست 2003م. مؤسّسة آمـريكن اینترپرايز، با عنوان «اقناع نومحافظه‌كاران» ابراز داشت: ملّتي بزرگ، منافع گسترده‌تـري دارد. و ملّت‌هاي بزرگي كه هويّتي ايدئولوژيك دارند، مانند شوروي، در سال‌هـاي گذشـته و آمريكاي امروز، علاوه بر نگراني‌هاي مادّي، به ‌طور اجتنـاب‌ناپـذيري منـافع ايـدئولوژيك نيـز دارند. به جز موارد استثنایي، آمريكا خود را متعهّد مي‌داند تا از ملّت‌هـاي دمكراتيـك كـه مورد تهاجم نيروهاي غيردمكراتيك داخلي يا خارجي قرار گرفته‌اند، در صورت امكان، دفاع كند. بنابراين، منافع ملّي ما ايجاب مي‌كرد كه در جنـگ جهـاني دوم، از «فرانسـه» و «انگلـيس» دفاع كنيم. به همين دليل است كه ما امروز دفاع از اسرائيل را ضروري احسـاس مـي‌كنـيم؛ در حالي‌كه موجوديت آن مورد تهديد واقع شده است. نياز به هيچ‌گونه محاسـبة ژئـوپلتيكي پيچيده‌اي نيست. در پس تمام اينها، يك حقيقت وجود دارد: برتري نظامي بي‌نظير آمريكا در مقايسه با ديگر دولت‌ها و هر تركيب ديگري متشكّل از ساير كشورها. اين برتري، طـرح و نقشة هيچ‌كس نبوده و حتّي امروز بسياري از آمريكايي‌ها آن را انكار مي‌كنند. عناصر سنّتي حاكم بر حزب جمهوري‌خواه به سختي اين واقعيت جديـد در

سياسـت خـارجي آمريكـا را مي‌پذيرد.52و53

پی‌نوشت‌ها: