ژئوپولتیک دینی (قسمت آخر)

نصیر صاحب‌خلق

جیمی کارتر، رئیس جمهور وقت «آمریکا»، برپایی دولت اسرائیل (1948م.) را به محقّق شدن پیش‌بینی «انجیل» تعبیر نموده 1 و گفته بود که ترجیح می‌دهم که به حیات سیاسی خود پایان دهم تا اسرائیل را ناامید کنم و به این ترتیب باور و ایمان خود را سرزمین‌های مقدّس بیان داشته بود.2

همچنین او درسخنرانی خود برای یهودیان در «کنیسة الیزابت» در «نیوجرسی»، با بیان اینکه برپا ماندن اسرائیل به سیاست وابسته نیست؛ بلکه این یک تمرین اخلاقی است.3 استراتژی تدوین شده بر اساس باورهای ایوانجلیکی را مطرح نموده بود.

بیل کلینتون و همسرش که هر دو از پروتستان‌های بنیادگرا هستند، در سفری که به اسرائیل داشتند، به‌رغم وجود مکان‌ها و معابد مقدّس از نظر اعتقادات مسیحی، هیچیک از آنها را مورد بازدید قرار نداده و در هیچ مراسم دینی‌ای نیز شرکت نکرده بودند. در مقابل، همسر کلینتون بسیار صمیمانه درمراسم یهودی شرکت نموده بود. رئیس جمهور نیز با بر سر گذاشتن عرقچین مقدّس در کوچه‌های «قدس»، به گردش پرداخته بود. همسر او نیز ضمن رفتن به پای دیوار «ندبه»، همان‌گونه که عادت یهودیان است، دعایی را که بر روی کاغذی نوشته شده بود، در جرز سنگ‌های دیوار قرار داد.4

ریگان که برای یک دوره رئیس جمهور آمریکا بود، در یکی از سخنرانی‌های خود دربارة آیندة جهان چنین می‌گوید:

روشن است که با نگاهی به نشانه‌های مطرح شده دربارة پیامبران و آرمگدون که در کتاب عهد عتیق، از پیش خبر داده شده است، می‌اندیشم که آیا نسلی که شاهد این وقایع است، از نسل ما خواهد بود؟ باور کنید که این پیش‌گویی‌ها آشکارا برای من روزگاری را که در آن زندگی می‌کنیم، چنین تصویر می‌کند.5

بوش، رئیس جمهور آمریکا نیز که براساس چنین تصوّری «عراق» را اشغال کرد. ضمن اعلام اینکه این مأموریت به صورت ویژه به او سپرده شده است، این اقدام را یک «جنگ صلیبی» جدید خوانده بود.6

بوش که به دین اهمّیت می‌داد، در «کاخ سفید» اداره‌ای تحت عنوان «گروه دین بنیادی ابتکاری» را ایجاد کرد و اعلام داشت که طیّ ده سال آینده، 24 میلیارد دلار در اختیار مؤسّسات دینی قرار خواهد داد.7

دو حزبی که آمریکا را اداره می‌کنند و خصوصاً حزب جمهوری‌خواه، رسماً اعلام داشته است که جهان‌نگری بنیادگرایانة پروتستان را برنامة خود قرار داده است. بخش بزرگی از مؤسّسات و اتاق‌های فکر موجود در این کشور نیز پروتستان هستند؛ آن‌گونه که رهبران و مؤسّسات، تحت عنوان بازگشت به ریشه‌ها، راه حاکمیت بر دنیا را در گفتمان مسیحی، یهودی جست‌وجو می‌نمایند. این فهم که تمامی اقدامات اسرائیل را فعل خداوند تلقّی می‌کنند، نقشة جهان را با زبان رمزآلود کتاب مقدّس مطالعه می‌کنند.8

به ویژه در دورة زمانی اخیر، از آنجایی که هریک از رهبران آمریکا انتخاب خود را به وام‌دار ایوانجلیک‌ها که یکی از پایه‌های اقتدارآمریکا محسوب می‌شوند، برای این گروه‌های مذهبی هرآنچه که از دستشان برآید، انجام می‌دهند.9

به همین دلیل هم آمریکا به عنوان قدرتمندترین کشور دنیا، مسیحیت را تبلیغ می‌کند؛ علاوه بر این، از نقطه‌نظر تئولوژیک، هر مسیحی باید اسرائیل را یاری کند؛ چرا که اگر این قدرت که مسیحیت را نمایندگی می‌کند، از اسرائیل محافظت نکند، اعتبار خود را در نزد خداوند از دست خواهد داد؛10 چنان‌که در ربع قرن اخیر، آمریکا از طرف رؤسای جمهوری اداره می‌شود که باور دارند که در دوران آخرالزّمان زندگی می‌کنند و قیامت در دوران آنها برپا خواهد شد.11 گویی که رؤسای جمهور مسیح‌گرا و هزاره‌گرا و دیگر رهبران، خود را به دلیل نزدیک شدن زمان آمدن مسیح آماده می‌کنند و برای جای گرفتن در کنار او، تمامی اقدامات لازم مادّی و معنوی را به عمل می‌آورند.12

در صورتی که به جزئیات کمک‌های بی‌قید و شرط آمریکا به اسرائیل نظری افکنده شود، با در نظر گرفتن منافع امپریالیستی آمریکا، غیرقابل توضیح خواهد بود. برای شفّاف‌سازی سیاست خاورمیانه‌ای رهبران آمریکا، باید قطعاً لابی یهودی آمریکا و گروه‌های ایوانجلیک را به حساب آورد.13

گروه‌های مختلف مسیحی و به ویژه ایوانجلیک‌ها و در رأس آنها، آمریکا باور دارند آنچه که دربارة آخرالزّمان، آن‌گونه که در متون مقدّس آمده است، هر لحظه ممکن است واقع شود. بخش قابل توجّهی از آنها باور دارند که این حوادث در دوران زندگی آنان رخ خواهد داد و آنها شاهد این وقایع خواهند بود.14

آنچه در نسبت این انتظار نهفته این است که مسیحیان همراه

با آمدن مسیح، در آن دوره از لباس حیات دنیوی رهایی یافته، به حیات جاودانی دست خواهند یافت؛15 به عنوان نتیجه، 31% مسیحیان آمریکایی باور دارند که با وقوع جنگ آرمگدون پایان این جهان فرا خواهد رسید و بخش مهمّی از آنها نیز معتقدند که این واقعه در دوران حیات آنها رخ خواهد داد.

همان‌گونه که مشاهده می‌شود، حرکت‌های دینی محافظه‌کار اقناع شده از متون دینی در راستای باور‌های خود برای آماده‌سازی سرزمینی که آن را مقدّس تلقّی می‌کنند، خود را مسئول می‌دانند.

بدین ترتیب رؤسای جمهوری آمریکایی‌ای که چنین باوری دارند و دیگر مسئولان بلندپایة صاحب چنین اعتقادی، با استفاده از قدرت دولت با فراوری استراتژی دینی، اندیشه‌ای، فرهنگی و اجتماعی، ژئوپولیتیک دینی خاورمیانه را در بعد روابط بین‌الملل، وارد مرحله‌ای بدون بازگشت نموده و به بیان ساموئل هانتینگتون، به سوی رویارویی تمدّن‌ها هدایت می‌کنند.

پی‌نوشت‌ها: