اخلاق زمامداران با خویشاوندان

صفحات چاپی ۲۹ تا ۳۰

مطالعه در کتاب‌خوان

نهج البلاغه - نامه ۵۳ فرمایش مولا

همانا زمامداران را خواص و نزديكانی است كه خودخواه و چپاول‌گرند و در معاملات، انصاف ندارند؛ ريشة ستمكاري‌شان را با بريدن اسباب آن بخشكان و به هيچ‌كدام از اطرافيان و خويشاوندانت زمين را واگذار مكن و به گونه‌ای با آنان رفتار كن كه قراردادی به سودشان منعقد نگردد كه به مردم زيان رساند؛ مانند آبياری مزارع يا زراعت مشترك كه هزينه‌های آن را بر ديگران تحميل كنند. در آن صورت، سودش برای آنان و عيب و ننگش در دنيا و آخرت برای تو خواهد ماند.

حق را به صاحب حق، هر كس كه باشد، نزديك يا دور، بپرداز و در اين كار، شكيبا باش و اين شكيبايی را به حساب خدا بگذار؛ گرچه اجرای حق مشكلاتی برای نزديكانت فراهم آورد، تحمّل سنگينی آن را به ياد قيامت، بر خود هموار ساز و هرگاه رعيّت بر تو بد گمان گردد، عذر خويش را آشكارا با آنان در ميان بگذار و با اين كار، از بدگمانی نجاتشان ده كه اين كار رياضتی برای خودسازی تو و مهربانی كردن نسبت به رعيّت است و اين پوزش‌خواهی تو، آنان را به حق وامی‌دارد.

صفحهٔ ۳۰