نامه به يكی از فرمانداران كه در سال ٣٨ هجری1 نوشته شده
١. علل نكوهش يك كارگزار خيانتكار
پس از ياد خدا و درود!
همانا من تو را در امانت خود شركت دادم و همراز خود گرفتم و هيچيك از افراد خاندانم برای ياری و مددكاری و امانتداری، چون تو مورد اعتمادم نبود.
آن هنگام كه ديدی روزگار بر پسرعمويت سخت گرفته و دشمن به او هجوم آورد و امانت مسلمانان تباه گرديده و امّت اختيار از دست داده و پراكنده شدند، پيمان خود را با پسرعمويت دگرگون ساختی و همراه با ديگرانی كه از او جدا شدند، فاصله گرفتی. تو هماهنگ با ديگران دست از ياریاش كشيدی و با ديگر خيانتكنندگان خيانت كردی؛ نه پسرعمويت را ياری كردی و نه امانتها را رساندی. گويا تو در راه خدا جهاد نكردی و برهان روشنی از پروردگارت نداری و گويا برای تجاوز به دنيای اين مردم، نيرنگ میزدی و هدف تو آن بود كه آنها را بفريبی و غنائم و ثروتهای آنان را در اختيار گيری.
پس آنگاه كه فرصت خيانت يافتی، شتابان حملهور شدی و با تمام توان، اموال بيتالمال را كه سهم بيوهزنان و يتيمان بود، چونان گرگ گرسنهای كه گوسفند زخمی يا استخوان شكستهای را میربايد، به يغما بردی و آنها را به سوی «حجاز» با خاطری آسوده، روانه كردی؛ بیآنكه در اين كار احساس گناهی داشته باشی.
٢. نكوهش از سوءاستفاده در بيتالمال
دشمنت بی پدر باد! گويا ميراث پدر و مادرت را به خانه میبری. سبحان الله. آيا به معاد ايمان نداری و از حسابرسی دقيق قيامت نمیترسی؟ ای كسی كه در نزد ما از خردمندان بهشمار میآمدی! چگونه نوشيدن و خوردن را بر خود گوارا كردی؛ در حالیكه میدانی حرام میخوری و حرام مینوشی. چگونه با اموال يتيمان و مستمندان و مؤمنان و مجاهدان راه خدا، كنيزان میخری و با زنان ازدواج میكنی؟ كه خدا اين اموال را به آنان واگذاشته و اين شهرها را به دست ايشان امن فرموده است.
٣. برخورد قاطع با خيانتكار
پس، از خدا بترس و اموال آنان را باز گردان و اگر چنين نكنی و خدا مرا فرصت دهد تا بر تو دست يابم، تو را كيفر خواهم كرد كه نزد خدا عذرخواه من باشد و با شمشيری تو را میزنم كه به هر كس زدم، وارد دوزخ گرديد.
سوگند به خدا! اگر حسن و حسين چنان میكردند كه تو انجام دادی، از من روی خوش نمیديدند و به آرزو نمیرسيدند تا آنكه حق را از آنان باز پس ستانم و باطلی را كه به دستم پديد آمده، نابود سازم.
به پروردگار جهانيان سوگند! اگر آنچه كه تو از اموال مسلمانان به ناحق بردی، بر من حلال بود، خشنود نبودم كه آن را ميراث بازماندگانم قرار دهم، پس دست نگهدار و انديشه نما، فكر كن كه به پايان زندگی رسيدهای و در زير خاكها پنهان شده و اعمال تو را بر تو عرضه داشتند، آنجا كه ستمكار با حسرت فرياد میزند و تباه كنندة عمر و فرصتها، آرزوی بازگشت دارد؛ امّا «راه فرار و چاره مسدود است».
پینوشت:
پانویسهای این مقاله
- ۱
1. سال 38 هجری طبق نقل خوئی يا ٤٠ هجری به نقل طبری.
منبع: «نهجالبلاغه»، ترجمة دشتی، ص 549.
بازگشت به ابتدای مقاله ↑