عدالت اجتماعی, عدالت و پیشرفت, اشرافیگری
ما در این ۳۷، ۳۸ سالی که از اوّل انقلاب گذشته است، خوب پیش رفتیم. واقعاً اگر کسی با چشم انصاف نگاه کند، «ایرانِ» وابستة عقبافتادة گمنامِ ذلیل زیر دست و پای «آمریکا» و «انگلیس»، امروز جوری شده است که آمریکا و انگلیس و بقیّه میآیند، صف میبندند برای اینکه امکانات موجود جمهوری اسلامی در منطقه را بلکه بتوانند به نحوی مصادره کنند و نمیتوانند؛ یعنی اینطور گسترش پیدا کرده است عزّت اسلامی و عزّت نظام اسلامی و ایران اسلامی که آنهایی که با چشم تحقیر نگاه میکردند به ملّتها و از جمله به ملّت ایران -مثل دوران طاغوت- امروز مجبورند مثل یک هماورد قدرتمند، با او مواجه بشوند.
این پیشرفت عمومی ملّت است؛ در علم پیشرفت کردیم، در سیاست پیشرفت کردیم، در مسائل گوناگون مورد نظر اسلام پیشرفت کردیم. از لحاظ عدالت اجتماعی هم امروز با گذشته، زمین تا آسمان فرق کرده است. البتّه تا آن عدالت اسلامی خیلی فاصله داریم، تا عدالت مطلوب خیلی فاصله داریم. امروز، متأسّفانه همچنان نشانههای اشرافیگری و تجمّلات و بعضی از انحرافات گوناگون در جامعة ما کم نیست؛ امّا وقتی نسبت به قبل از انقلاب ملاحظه بکنیم - حالا شما جوانها که قبل از انقلاب را ندیدید؛ ما و آنهایی که دیدیم قبل از انقلاب را - پیشرفت ملّت ایران و کشور اسلامی نسبت به آنوقت، پیشرفت بسیار برجستهای است.
11/5/1395
بیانات در دیدار اقشار مختلف مردم
جلوی اشرافیگری باید گرفته بشود؛ اشرافیگری بلای کشور است. وقتی اشرافیگری در قلّههای جامعه به وجود آمد، سرریز خواهد شد به بدنه؛ [آنوقت] شما میبینید فلان خانوادهای که وضع معیشتی خوبی هم ندارد، وقتی میخواهد پسرش را داماد کند یا دخترش را عروس کند یا فرض کنید مهمانی بگیرد، مجبور است به سبک اشرافی حرکت بکند. وقتی اشرافیگری فرهنگ شد، میشود این.
جلوی اشرافیگری باید گرفته بشود. رفتار مسئولان، گفتار مسئولان، تعالیمی که میدهند، باید ضدّ این جهت اشرافیگری باشد؛ کمااینکه اسلام اینطوری است.
11/5/1395
بیانات در دیدار اقشار مختلف مردم
ملّت ما قرنهای متمادی خوی اشرافيگری را، استبداد و ديكتاتوری را در حاكمان نابهحقّ اين كشور تجربه كرده و دوران جمهوری اسلامی ديگر نميتواند اينطور باشد.
4/7/1388
بیانات در «دانشکدة علوم دریایی نوشهر»
از جمله چیزهایی که روند حرکت به سمت عدالت را در جامعه کند میکند، نمود
اشرافیگری در مسئولان بالای کشور است
5/6/1380
بیانات در دیدار رئیسجمهوری و اعضای هیئت دولت
(تذکّر رهبری به وزیری که سنگهای گرانقیمت در ساختمان وزارتخانهاش استفاده کرده بود)
از جمله چیزهایی که روند حرکت به سمت عدالت را در جامعه کُند میکند، نمود اشرافیگری در مسئولان بالای کشور است؛ از این اجتناب کنید. اشرافیگری دو عیب دارد؛ عیب دومش از عیب اوّلش بزرگتر است. عیب اوّلِ اشرافیگری، اسراف است - اشرافیگریِ حلال را میگوییم؛ یعنی آن چیزی که پولش از راه حلال و به حق، به دست آمده؛ امّا عیب دوم بدتر است و آن این است که فرهنگسازی میکند؛ یعنی چیزی برای مسابقه دادن همه درست میکند.
البتّه در این زمینه، مسئولان درجة یک بسیار نقش دارند؛ تلویزیون بسیار نقش دارد؛ منش من و شما هم بسیار نقش دارد.
من یک وقت شنیدم که یکی از وزرای معادن - نمیگویم در چه سالی - انواع و اقسام سنگهای گرانقیمتی را که ما در کشور داریم، آورده و در وزارتخانهاش کار کرده است. من در اینجا او را خواستم و به او گفتم: شما چرا این کار را کردی؟ گفت: وقتی مسافران خارجی به وزارتخانه میآیند، این سنگها جلوی چشمشان قرار گیرد و مشتری پیدا شود!
شما را به خدا، این منطق، قابل قبول است؟! ما اینهمه خرج کنیم و سنگهای وزارتخانه را - که دارد یا ندارد - جمع کنیم و سنگ جدید نصب کنیم، برای اینکه مشتری پیدا کنیم! شما میتوانید در سالن اصلی وزارتخانة خود چارچوب بزرگی را به طول پنج و عرض سه متر درست کنید و انواع و اقسام سنگهایتان را به شکل بسیار بدیع و زیبا در آنجا بچینید - کسانی هستند که کارشان همین چیدنهاست - بعد هر مهمانی آمد، به عنوان ادای احترام، او را به آنجا ببرید تا سنگها را تماشا کند؛ هم تماشاست، هم مشترییابی؛ اینکه بهتر است. بهانه برای تجمّلسازی، واقعاً مناسب نیست.
به نظر من زرق و برق در زندگی شما وقتی به بیرون منعکس شود، آن اشکال دوم را دارد: فرهنگ میسازد و یک عدّه نوکیسه و تازه به دوران رسیده را به خرجها و تجمّلبازیِ زیادی تشویق میکند. بعد هم میبینند رؤسای نظام هستند؛ همه به آن طرف حرکت میکنند؛ آنوقت از شما تندتر هم میروند؛ چون شما بالأخره ملاحظاتی دارید که بسیاری از آنها ندارند؛ البتّه من در این زمینهها قبلاً سفارشهایی به عزیزان کردهام.
در همین چند ماه قبل، دو گزارش جداگانه از «بوشهر» و «اصفهان» به من رسید که به معنای حقیقیِ کلمه خواب را از چشم من ربود؛ هر دو هم مربوط به دستگاههای دولتی بود. گزارش اصفهان مربوط به محل سدّ است؛ مظهر فاصله و درّه بین وضع زندگی قشرهای فقیر و قشرهای دولتی. در آنجا، خانهها و ویلاهایی ساختهاند - البتّه بخش خصوصی هم هست؛ امّا دولت هم در آنجا از این کارها کرده است - کنارشان هم مردم زندگی عادّیای ندارند؛ نان ندارند که شکمشان را سیر کنند. دروازه هم گذاشتهاند که کسی حق ندارد از آنجا عبور کند و به آن طرف برود. در یکی از جزایر بوشهر هم همین اتّفاق افتاده و مربوط به یک بخش دولتی است. اینها اصلاً قابل قبول نیست. بنده خبر نداشتم؛ امّا اگر اطلاع داشتم که میخواهند چنین جایی را در اصفهان یا بوشهر بسازند، با اینکه بنا ندارم در کار اجرایی دخالت کنم، قطعاً به آن استاندار یا آن وزیر، کتباً یا شفاهاً میگفتم شما حق نداری این کار را بکنی. به هرحال این کار را کردهاند؛ ساختهاند و تمام کردهاند. تأثیر این کارها خیلی بزرگ است.
5/6/1380
بیانات مقام معظّم رهبری در دیدار رئیسجمهوری و اعضای هیئت دولت
اشرافیگری, صرفهجویی
اسراف در جامعه، لازمة اشرافیگری و تقسیم نابرابر ثروت و مایة تضییع اموال عمومی و نعمت الهی است.
1/1/1376
بیانات مقام معظّم رهبری در دیدار زائرین و مجاورین حرم مطهّر رضوی
مشیّ اشرافيگرايانه برای مسئولان كشور، نقطة ضعف به شمار میآيد.
افزونطلبی برای مسئولان ممنوع است.
11/2/1380
بیانات مقام معظّم رهبری در دیدار جمعی از مردم «گیلان»
ضدّ استكباری، ضدّ فساد، ضدّ اشرافیگری، ضدّ حاكمیت تجمّلگرایانه و زورگویانه، ضدّ گرایشهای انحرافی؛ اینها خصوصیات جنبش دانشجویی است.
24/9/1387
بیانات مقام معظّم رهبری در دیدار اساتید و دانشجویان در دانشگاه علم و صنعت
رسول خدا(ص) فرمودند:
«أَشْرَافُ أُمَّتِي حَمَلَةُ الْقُرْآنِ وَ أَصْحَابُ اللَّيْل؛1
بزرگان امّت من، حافظان قرآن و همنشینان شب(شب زنده داران) هستند.»
در راه پیشرفت توقّف ممنوع است
عزیزان من! جوانهای عزیز! مردم مؤمن! بله. ما رکورد زدیم، ما پیشرفت کردیم؛ اّما اگر دلمان را به آنچه که تاکنون به دست آوردیم، خوش کنیم، شکست خواهیم خورد؛ اگر توقّف کنیم، به عقب پرتاب خواهیم شد؛ اگر دچار غرور شویم، دچار عُجب و خودشگفتی شویم، به زمین خواهیم خورد؛ اگر ما مسئولان کشور - به خصوص این دیگر مربوط به ما مسئولان است - دچار خودمحوری شویم، دچار تکبّر شویم، دچار خودشگفتی شویم، تودهنی خواهیم خورد. دنیا اینطور است، سنّت الهی این است. در پی کسب محبوبیت نباشیم، دنبال تمتّعات دنیوی نباشیم، دنبال پرداختن به اشرافیگری و تجمّلات نباشیم. ما مسئولان، خودمان را حفظ کنیم؛ همچنانکه این مرد بزرگ خود را حفظ کرد. اگر ما اینجا دچار اشتباه شویم، مصداق همان آیة شریفه خواهیم شد که:
«أَ لَمْ تَرَ إِلَی الَّذينَ بَدَّلُوا نِعْمَتَ اللَّهِ كُفْراً وَ أَحَلُّوا قَوْمَهُمْ دارَ الْبَوارِ»2
در راه پیشرفت، توقّف ممنوع است؛ خودشگفتی ممنوع است؛ غفلت ممنوع است؛ اشرافیگری ممنوع است؛ لذّتجویی ممنوع است؛ به فکر جمع کردن زخارف دنیا افتادن، برای مسئولان ممنوع است. با این ممنوعیتهاست که میتوانیم به قلّه برسیم.
پینوشتها:
پانویسهای این مقاله
- ۱
1. ابن بابويه، محمّدبنعلی، «من لا يحضره الفقيه»، قم، چاپ دوم، 1413ه .ق.؛ ج 4، ص 399
بازگشت به ابتدای مقاله ↑ - ۲
2. سورة ابراهیم، آیة 28.
14/3/1391
بیانات در مراسم بیست و سومین سالگرد رحلت امام خمینی(ره)
بازگشت به ابتدای مقاله ↑