بزرگترين درد عالم

صفحات چاپی ۱۸ تا ۲۲

مطالعه در کتاب‌خوان

مهدي قزلي

در پس پرده‌اي مواج از حرارت، رشته‌اي از انسانها در دوردستها به نقطه‌اي سياه انجاميده و او در ابتداي آن بود. ترازوي سرنوشت در برابرش بازي مي‌كرد و كفه‌ها خيل چشمها را با خود بالا و پايين مي‌برد. سياه‌جامگان عذاب و سفيدپوشان رحمت اطراف ترازو قرار گرفته بودند و گروه گروه مأمور مي‌شدند؛ گاهي از جانب راست و گاه از چپ. درياي كبود آسمان توفاني، امواج خروشان آتش را به سينه مي‌كوفت و مي‌رفت تا زمين را در كام خود فرو برد. استخوانهاي سوخته، بازماندگان جنگف پاهاي برهنه با ريگهاي تفته بيابان بودند.

رشته، در تلاطم گردبادهاي سوزان موج مي‌زد و گهگاه پاره مي‌شد. زخمف دو راهي كه دل صحرا را شكافته بود در دورترها بر هم آمده بود. تمام تنش مي‌لرزيد.

صفحهٔ ۱۹

لايه‌هايي از عرق غوغاي آسمان را پوشش اندامش كرده بود. كوير زبانش دائم در هواي داغ بازدمش مي‌جنبيد. قلبش ديوانه‌وار به ديوار سينه مي‌كوبيد. چشمهاي خونين در كاسه‌هايشان با سكون ترازو از حركت باز ايستادند. با اينكه پرونده‌اش قطور بود ولي ترازو سبك نشان مي‌داد. كمي تأمل و بعد...

صدايي در آسمان پيچيد: بگيريدش، زنجيرش كنيد، ببريدش.

صدا دلهره را تا سرحد مرگي دوباره در وجودش پيش برد. گوشهايش صداي سوتي ممتد را مي‌شنيدند و سرش زنگ مي‌زد. پرده چشمانش سياه شد. حالش به هم خورد. زانوهايش خم شدند و افتاد. صدا در گلويش خفه شد. لرزش بدنش كلمات فراري از حنجره را مي‌دريد. به دنبال صدا به هر سو سر مي‌كشيد. چهار دست و پا روي زمينهاي داغ بيابان خود را به اين سو و آن سو مي‌كشيد و در شيشه گداخته آسمان صاحب صدا را جستجو مي‌كرد. ضجه مي‌زد، موهايش را مي‌كند، قسم مي‌خورد، اشكهايش در شيب تند گونه‌هاي بيرون زده‌اش ناپديد مي‌شد. سكوت همچنان برقرار بود. نسيمي داغ وزيدن گرفت و مهره خفقان را در گلويش باقي گذاشت. گروهي از سياه‌جامگان پيش آمدند. هر گامشان بر ضجه‌هايش مي‌افزود و استخوانهايش را خردتر مي‌كرد بدنش به لباسي سياه، بافته از شكسته شمشيرهاي آخته،، پاره و چاك شد. از انتهاي سينه‌اش ناله‌اي خفيف بلند شد و در خم و راستاي گلويش گم شد. گرداب نابودي ذرات وجودش را مي‌مكيد. مقاومت بر صليب تسليم كشيده شده بود. به دستور سياه‌جامگان بزحمت نيم‌خيز شد. ستون دستهايش بنايي متزلزل را نمايان كرد. سرش پايين افتاده بود. بستر ناله‌ها رو به خشكي مي‌رفت. زنجيرهاي آتشين آن بناي لرزان را ويران كرد و صورتش را با خاك آشنا. ريگها، بي‌رحمتر از هميشه به چشم و دهانش يورش بردند و خوني كف‌آلود بيرون زد. زنجيرها مانند گرسنگان گوشت تنش را مي‌خوردند و فرو مي‌رفتند و چرك و خوني جوشان را جايگزين خود مي‌كردند. زوزه‌ها در كوير دهانش سر در گم مي‌شدند و مي‌مردند. قلاده‌اي به او زدند كه چانه‌اش را تا سرحد شكستن گردن بالا داد و آسمان را خشن‌تر از هميشه در ديدگانش محدود كرد. قلاده آنقدر تنگ بود كه حتي نفسهاي گداخته را به گورستان آرزوها فرستاده بود.

استخوان گردن و فلز اين بستف خفقان درهم آميخته بودند. به دست و پايش گويهايي به سنگيني تمام دنيا بستند. دو مأمور او را مي‌كشيدند و به زور مي‌بردند. تلوتلو مي‌خورد، سكندري مي‌رفت و با صورت روي زمين مي‌افتاد. حتي صحرا هم بي‌رحمانه دندانهايش را به صورت او فرو مي‌كرد و مي‌دريد. هيچ چيز براي دلخوش كردن نبود حتي دردي كه كمتر باشد. اميد در سياهچالهاي درد و عذاب جان مي‌داد. قلب در سينه‌اش گم شده بود. و تنها ضربات گاه گاهش، خون غليظ شده را بسختي در رگها به حركت وامي‌داشت. تمام بدنش سوزن سوزن مي‌شد، عضلاتش كشيده مي‌شدند، مفاصل فرياد مي‌زدند و رگها خونپاش مي‌كردند.

صدايي آشنا در ميان هجوم ناآشنايي‌هاي بي‌رحم او را به خودش آورد. در آن دورترها گروهي حلقه به دور بيرقي پروانه‌وار مي‌چرخيدند و دستها را بالا و پايين بر سر و سينه مي‌كوفتند. ناتوان‌ترها گوشه‌اي نشسته و ضجه مي‌زدند و كسي در كنار بيرق نگين‌وش با صدايي حزن‌آلود مرثيه سر مي‌داد.

سياه‌جامه‌اي كه همراهش بود نگاههاي جستجوگر او را دريافت:

- اينجا به خواست عرشيان و به دستور آفريدگار از عاشورا تا پايان روزگار عزاداري خواهند كرد تا ياد خون خدا در برزخ هيچ گاه فراموش نشود. آن بيرق سبزينه هم عمود

صفحهٔ ۲۰

خيمه برزخ است و ساليان دراز برافراشته تازه فهميده بود كه صداي آشنا از كجاست. ياد خاطرات حسينيه رو به روي خانه‌شان مثل كبوتري سفيد بر شانه‌اش نشست. دهانش را كه همچون كوره‌اي داغ و كثيف از لخته‌هاي خون و چرك شده بود از خواب بسته بودن بيدار كرد. آنچه از نيرو در توانش بود در لبانش جمع كرد: - السلام عليك يا...

گلويش قفل شد. حنجره‌اش مرد و بقيه حرفش را از ذهن گذراند.

سياه‌جامه نهيبي زد. زنجيرها سنگيني‌شان را دوباره به رخ او كشيدند. بلند شد، قدمهايش بي‌اختيار و از پي هم مي‌آمدند. جلوتر مردي بلندبالا و سبزپوش و بغايت خوش‌اندام ايستاده بود. عده‌اي اطرافش به سان طواف كنندگان حضور داشتند.

- سلام مأمورها ايستادند تا مرد را شناختند جواب سلام دادند و تعظيم و تكريم كردند:

- شما؟... اينجا؟

- جواب سلام وجوب دارد

- ولي سلام او از سر عادت بود عادتي كه در زمين لغلغه زبان گناهكارش بوده است.

گستاخي مأمور سياه‌جامه زبان يكي از اطرافيان مرد سبزپوش را به اعتراض گشود:

كرم وقتي به كمال مي‌رسد، عادت و غيرعادت نمي‌شناسد.

مرد سبزپوش پرونده را خواست. دستهايش رحل پرونده شد و چشمهايش جستجوگر آن.

صفحه اول، صفحه دوم... پرونده را بست. چشمهايش بغض كردند و خيره ماندند.

او از نگاه خيره مرد سبزپوش هراسي عجيبتر از آنچه تاكنون داشت چشيد.

فشاري كه آن نگاه خيره به اندامش وارد مي‌كرد از تيزي آن شمشيرهاي آخته و سنگيني آن زنجيرهاي بزرگ و فشار آن قلاده بي‌رحم و آن گوي به اندازه همه دنيا بيشتر بود. چهار ستون بدنش گويي به قصد انفجار لرزيدن گرفت و جرقه آن انفجار طنين اين صداي مرد خوشبو و بلندبالا بود كه:

- اين سياهه‌ها چيست؟ شرم نمي‌كني از اين پرونده؟ شرم نمي‌كني عرق شرم بر پيشاني ما مي‌نشاني؟...

او ديگر نفهميد كه سبزپوش ناگهان آمد، حرفي زد يا نه، چون آن انفجار دروني تمام احساسها را از او گرفت. از احساس سنگيني زنجيرها و گويها تا احساس تشنگي و عطش و... فقط و فقط احساس بزرگترين درد عالم در درونش فرياد شد و اين آرزو در تمام وجودش التماس شد كه اي كاش فقط به اندازه چند لحظه به دنيا باز مي‌گشتم و داستان بزرگترين درد عالم را براي مردمان مي‌نوشتم تا اين تجربه بزرگ گوشواره جانشان شود. فقط چند لحظه كه بگويد: عذاب بزرگ، چشمان خيره مردي بلندبالاست كه عرق شرم بر پيشاني‌اش نشسته باشد. كشيده شدن زنجيرها و حركت سياه‌جامگان مأمور او را متوجه نبود سبزپوش بلندبالا كرد.

توفان آسمان فروكش كرده بود. زمين كه به لجنزاري چركين و جوشان بدل گشته بود و مدام بر پاي او چنگ مي‌زد زير پايش مي‌چرخيد.

دوباره به زمين افتاد. زخمها از گنداب جوشان و شور پر شد و كوير دهانش مردابي متعفن گرديد. چشمهايش ديگر سپيدي را نمي‌شناخت مهي غليظ و كوركننده كم‌كم مسير را فراگرفت. تنها ترنمي دلنواز از دوردستهاي دور چون پيچكي نوپا اندامش را دربر مي‌گرفت.

مه حالش را به هم زد. خون و چرك را بالا آورد. دملهاي چركين روي بدنش سرباز كردند. پيچك ترنم در صداي تلاقي زنجيرها و زوزه‌ها جان مي‌گرفت و ريشه مي‌پراكند. زمين چونان زخم‌خورده‌اي تشنه، گندابها را بلعيد. شمشيرهاي پيراهنش رو به كندي گذارده بودند. نوري مبهم از پس مه تصويري مبهم‌تر از بيابان مرگبار جهنم را تداعي مي‌كرد.

صفحهٔ ۲۱

ديدگانش به دنبال سپيدي، جويباري از خون راه انداخته بودند و قلبش نفس كشيدن را دوباره تجربه كرد. درياي فريادها در پس مهره مرگ و خفقان رو به طغيان بود. پيچك ترنم تا حنجره‌اش بالا آمده بود و از زير قلاده سرك مي‌كشيد.

نفس از لابه‌لاي روزنه‌ها ششهاي مچاله شده را نيمه پر مي‌كرد. هواي مانده سينه‌اش ناله‌ها را در راهروهاي زندان اختناق پيش برد و توفاني از دردها را در فضا پراكند. قلاده از هم گسست و گردني كبود و چروكيده با صداي خرد شدن استخوانهايش صاف شد و آهي بلند با گلوله بغض بيرون جهيد.

سياه‌جامگان در هاله‌هاي حيرت، ادراك را از كف داده بودند. مه رقيقتر شد. سايه خاكستري سياه‌جامگان در چشمان خونين مرد شكسته بود. تصوير مبهم او نيز سياه‌جامگان را از حضورش اطمينان بخشيد. زمين رو به خشكي مي‌گذاشت و خاكي نرم پاهايش را لمس مي‌كرد. نسيمي ملايم و دلنشين با كنار زدن مه، تصوير كوير ترسناك را از دفترچه افكارش پاك كرد. مه كم‌كم ناپديد شد و چشمهايش به نوش‌داروي نسيم بهبود يافت سنگيني و سوزش همراه با زنجيرها در كام زمين فرو رفت. رگه‌هاي خون و چرك بر بدنش خشكيده بودند. پرده پلك ديدگان متورمش را به نور مهمان كرد و صحنه‌اي بديع نقاشي نمود. چشم سياه‌جامگان بسختي در حدقه‌اش مانده بود. حيرت و تعجب حركتش را در بند كرده بود.

پيراهني از حرير با دنباله‌هاي رنگين خنجرها را پس زده بودند و در بازي نسيم، رنگين‌كمان را مي‌زاييدند. رشته‌هاي ياقوت سرخ در شميم مشك بر گردنش تاب مي‌خوردند. او در نبود درد و حضور تحول هنوز ديدگان خيره آن سبزپوش را فراموش نكرده بود. سياه‌جامگان، سرچرخان اين سو و آن سو را مي‌نگريستند و پا بر فرشي از گلهاي هزاررنگ و مخملي از چمن پيش مي‌رفتند. نغمه‌هاي آوازه‌خوانان سوار بر نسيم در آبي آسمان تاج خورشيد را مي‌آراست و پارچه زربفت آفتاب در آينه چشمانش موج مي‌زد.

يكي از مأموران ايستاد. - به خدا سوگند اين راه جز به بهشت نمي‌رود!

ترديد، سياه‌جامگان را در تله ترس از نافرماني خداوندگار انداخته بود. خواست كه اطمينان حاصل كند. پرونده را باز كرد صعود نوري سبزرنگ خورشيد را به تعظيم واداشت. در پاي پرونده نوشته‌اي به خط سبز خودنمايي مي‌كرد: اي خداي بزرگي كه تبديل كننده بديها به خوبيها هستي اين بنده را به من ببخش.

وقتي اين جمله را ديد آن درد بزرگ، بزرگتر شد. آنقدر بزرگ كه در انبوه نعمتها ناگهان زانوانش زمين را بوسيد و بعد زمين صورتش را...

× × ×

از خواب پريدم. تمام لباسهايم خيس شده بود. عرق كرده بودم. حيران و سرگردان به اين سو و آن سو نگاه مي‌كردم بلند شدم كنار پنجره آمدم. بيرق سبزرنگ هنوز بر سر در حسينيه رو به روي خانه‌مان در باد مي‌رقصيد. جلوي آينه ايستادم. دستي به صورتم زدم. - من زنده‌ام. اشكها به صورتم دويدند. دستهايم مي‌لرزيد گلويم خشك شده بود. دويدم و وضو گرفتم. هيچ وقت فكر نمي‌كردم وقتي چيزي بزرگترين آرزويم شود به اين زودي برآورده گردد. اشك بي‌اختيار مي‌آمد. شوكه شده بودم.

- قلم و كاغذ... قلم و كاغذ كجاست.

زير لب نام خداوند را زمزمه كردم و بعد دل به توان قلم بستم:

در پس پرده‌اي مواج از حرارت، رشته‌اي از انسانها در دوردستها به نقطه‌اي سياه انجاميده و او در ابتداي آن بود. ترازوي سرنوشت در برابرش بازي مي‌كرد و كفه‌ها خيل چشمها را با خود بالا و پايين مي‌برد...

صفحهٔ ۲۲