سفر به سرزمين عشق

صفحات چاپی ۶۲ تا ۷۰

مطالعه در کتاب‌خوان

مريم ضمانتي‏يار

قسمت دوم

از نجف و كوفه كه دور مي‏شويم شوق كربلا سراپاي وجودم را دربر مي‏گيرد. آنقدر كه اندوه ترك نجف را كمرنگ مي‏كند.

در راه به قبرستان وادي‏السلام مي‏رويم و مقام هود و صالح را زيارت مي‏كنيم و محل زندگي امام زمان در دوران غيبت صغري. چه كسي باور مي‏كند قلب هستي در گوشه قبرستان وادي‏السلام در اتاقي كوچك سالها زندگي كند و بعد هم به دوران طولاني غيبت بپيوندد؟!

بعد از زيارت وادي‏السلام، مسجد سهله آن هم صبح جمعه صفاي همه عالم را هديه‏مان مي‏كند. مسجدي كه به روايت امام باقر، عليه‏السلام، امام زمان، عليه‏السلام، در آن فرود مي‏آيد و آنجا منزل او و اهل و عيالش خواهد شد. و هيچ مؤمني نيست كه دلش به سوي سهله پر نكشد و آرزوي اقامت در

صفحهٔ ۶۳

آن را نداشته باشد. و هيچكس با نيت صادقانه نماز نمي‏خواند و دعا نمي‏كند مگر آنكه اجابت شده و حاجتش روا مي‏شود. و مسجد سهله پناه و مأمن هر كسي است كه به آن پناه آورد، از هر چه كه مي‏ترسد و...

پا به حياط سهله كه مي‏گذارم. صحن خالي و در و ديوار مظلوم آن اشك را به چشمانم مي‏آورد. اينجا هم مثل مسجد كوفه چقدر غريب و مظلوم و ناشناخته است.

راهنماي عرب مثل مسجد كوفه، جلوي در استقبالمان مي‏كند و اعمال مسجد را قدم به قدم انجام مي‏دهيم و بعد از آن كه نماز و تسبيح حضرت زهرا و دعاي همه مقامها را به جا مي‏آوريم به سالن اصلي مسجد كه تازه ساخته شده و محراب حضرت مهدي، عليه‏السلام، در آنجاست، مي‏رويم و آنجا هم نماز امام زمان و دعاي فرج و...

خدايا چقدر مهدي به اين ديوارها تكيه داده، چقدر در خلوتش براي ما دعا كرده، چقدر اينجا برايمان گريه كرده است و... مي‏كند... به در و ديوار مسجد دست مي‏كشم و بوسه مي‏زنم. خدايا اينجا سهله است جايي كه فقط در كتابها درباره‏اش خوانده بودم و اعمالش را در مفاتيح با حسرت مي‏خواندم... اينجا سهله است، جايي كه قرار است خانه مهدي شود و مأمن خانواده او و آنوقت چقدر اين راه بين مسجد كوفه و سهله، بين خانه مهدي و محل فرودش باصفا مي‏شود.

آنوقت چقدر اين سرزمين باصفا خواهد شد. اين همه فقر و بيماري، درد و رنج از ميان خواهد رفت و همه مردم آن روز به اهل اين سرزمين غبطه خواهند خورد.

دل از سهله نمي‏كنم دلم مي‏خواهد مي‏شد ساعتها كه نه، روزها و ماهها و سالها اينجا ماند و سر بر ديوارش گريه كرد. كجا هستند آنها كه با پناه گرفتن به مسجد سهله و چهل شب بيتوته كردن با مولايشان ديدار داشته‏اند! و كي مي‏رسد روزي كه ديگر نيازي به اين همه اشك و التماس و بيتوته و ندبه نباشد و هر كه نيازمند ديدار مولاي خويش است، بتواند خود به سهله بيايد و امامش را ببيند. اينجا ديگر هميشه درش به روي همه باز باشد. مثل ان روزها كه در خانه پيامبر به روي همه باز بود و در خانه علي و آن روزها كه امام حسن جلوي در خانه‏اش مي‏نشست تا هر كس حاجتي دارد حتي شرم در زدن را هم به دل نداشته باشد و امام حسين خود ميان مردم مي‏گشت تا نيازمندان حاجتشان را بگويند و... و همه ائمه معصوم كه مدينه را مأمن آرزومندان كرده بودند، كي مي‏رسد روزي كه كوفه، مدينه ديگر محبت معصومين شود...

صبح جمعه و سر بر ديوار سهله همه عقده‏هاي دلم گشوده مي‏شود جز اينكه چرا، اين جدايي و فاصله چرا؟ از پشت پرده اشك در ميان جمعيت به دنبالش مي‏گردم و ناله مي‏كنم. خدا لعنت كند آنهايي را كه باعث اين فاصله و جدايي شدند... به صحن مسجد برمي‏گردم. كاش مي‏شد بر خاك بيفتم و زمين را ببوسم.

به خداي مولايي كه عطر حضورش سهله را معطر كرده است كي مي‏شود كه پرده غيبت فرو افتد. كي مي‏شود كه بي‏واسطه تو را ببينيم، كي مي‏شود تمام عالم از عطر سهله معطر شود، كي مي‏شود براي هميشه دعاي ندبه از مفاتيح شيعه برداشته شود و كي مي‏شود سهله غريب و ناشناخته، گلباران و نورباران حضور تو شود...

از سهله كه بيرون مي‏آيم نگاهم بر جاي پاهاي روي خاك مانده است خدايا! او پايش را كجا مي‏گذارد تا من چشمانم را آنجا بگذارم. شايد اين بار كه به سهله مي‏آيد پا بر روي چشمان من بگذارد...

دل از سهله نمي‏كنم. هرگز جمعه‏اي به اين باصفايي نگذرانده‏ام، جمعه‏اي با سهله و نماز امام زمان و دعاي فرج و گريه و گريه و گريه...

و آنجاست كه گرماي نگاهش را با همه وجودم حس مي‏كنم، با همه هستي‏ام احساس مي‏كنم گوشه‏اي از مسجد ايستاده و نگاهم مي‏كند. نه اينكه من لياقت ندارم كه او را بشناسم كه او هرگز به لياقت ما نگاه نمي‏كند كه اصلاً حساب او از اين حرفها جداست. نه، او فقط اذن ندارد...

اما من دستش را روي شانه‏ام حس مي‏كنم و گرماي دلنشيني كه همه وجودم را فرا مي‏گيرد. از سهله سبكبار بيرون مي‏آيم به اين اميد كه

صفحهٔ ۶۴

در دولت كريمه‏اش ساكن سهله شوم و همسايه مسجد كوفه، يا ساكن مسجد كوفه و همسايه سهله... اصلاً ساكن كوفه شوم ساكن شهر امام زمان...

تا كربلا 70 كيلومتر راه است. بياباني خشك و بي‏آب و علف و در دوردستها رديفي از نخلهاي غبار گرفته و از اين به بعد بوي حسين مي‏آيد، بوي كربلا و در اين سرزمين چقدر رابطه عاطفي امام حسين و امام زمان را مي‏شود حس كرد. اينكه مي‏گويند امام زمان تمام سال كربلاست و مأمنش هم مسجد سهله. يعني اين راه را بسيار طي مي‏كند... نگاهم بر جاي پاي او در كنار جاده خيره مانده است. كجايند شيعيانت كه بر اين خاك بوسه بزنند و راه رفتنت به سوي كربلا را آب و جارو كنند، با آب ديده و مژگان چشمشان... و با خودم زمزمه مي‏كنم: من و كربلا؟ من از سهله آمده‏ام و راهي كربلايم؟ باور نمي‏كنم، اين آسمان غبارگرفته و غمگين، آسمان كربلاست و اين صحراي خشك و سوزان، زمين كربلا.

همه همراهانم زمزمه مي‏كنند و هر كس با زبان دل خودش با حسين حرف مي‏زند. رسيدن به كربلا، دل همه را آتش زده است. كجا مي‏رويم، به سمت كربلا؟ به سمت سرزمين حسين، عليه‏السلام؟...

يا حسين! يعني تو مرا به كربلايت دعوت كرده‏اي؟ تو مرا به ديارت راه داده‏اي؟ تو گريه‏هاي دعاگويان در حق مرا بدون پاسخ نگذاشته‏اي؟ من راهي ديار تو هستم؟...

كاش مي‏شد تمام راه را پياده طي كنم با پاي برهنه و همگام با جاي پاي امام زمان... خدايا تو مي‏داني من چقدر انتظار اين لحظه‏ها را كشيده‏ام. چقدر براي رسيدن به چنين روزي ضجه زده‏ام، چقدر سوم شعبان التماس كردم؟ چقدر عرفه اشك ريختم، چقدر... تو خوبي... تو مهرباني، تو بزرگي... يا حسين همه آنچه كه در كتابها از محبت و كرمت خوانده‏ام متجلي شده است. مثل مهربانيهاي پدرت مولا علي، عليه‏السلام، و مثل نگاههاي گرم فرزندت مهدي در سامرا و سهله و كوفه. مثل همه آنچه كه يك عمر واژه‏هاي زيباي كتابها بوده و اكنون تجسم عيني پيش چشم من است.

خدايا همه آنها كه التماس دعا گفته‏اند، همه آنها كه آرزوي ديدار كربلا را دارند، كجايند تا در گريه با من همصدا شوند. آنها كه مرا بدرقه كردند، آنها كه با اشك چشمشان التماس دعا گفتند، آنها كه در محرمها و عاشوراها و همه زندگي‏شان حسين را صدا مي‏كنند، كجايند؟ خدايا ياري كنندگان من كجايند؟ تو به آبروي چه كسي مرا به ديار امام حسين راه داده‏اي؟ تو دعاي چه كسي را در حقم اجابت كرده‏اي؟ چقدر هر كس كه رفت سوختم و التماس دعا گفتم، چقدر با آفتاب در حجاب(1) گريه كردم. چقدر با مرور لحظه‏هاي عاشورا اشك ريختم و چقدر اين آرزو را در هر لحظه‏اي كه سوختم از عمق وجودم طلب كردم و چقدر تو خوبي كه مرا با همه بديهايم اجابت كردي. چقدر تو كريمي كه مرا به خانه حسينت راه دادي...

دورنماي اولين خانه‏هاي شهر كربلا كه از دور پيدا مي‏شود، فرياد ياحسين از دل همه بلند مي‏شود. هيچكس حال خودش را نمي‏فهمد. همه يادشان رفته كه هستند و كجايند... فقط يك نام را با همه وجود بر زبان دارند.: حسين. وارد خيابانهاي شهر كه مي‏شويم كربلا را غبار گرفته، مظلوم و آرام مي‏بينم. شهري كه اينهمه شيفته در سراسر عالم دارد. شهري كه شيعه ايراني، با شنيدن نامش اشك مي‏ريزد. شهري كه عشق زيارتش دلهاي شيعه را جلا مي‏دهد. كربلا، كربلايي كه اين همه صدايش كرده بودم پيش روي من است. كاش اشك مي‏گذاشت كربلا را بهتر ببينم، اما نه، از پشت پرده تار اشك، كربلا ديدني‏تر شده است مظلوميتي غريب از در و ديوار شهر مي‏بارد. مظلوميتي كه با نجف و كوفه و سامرا تفاوت دارد. كدام واژه‏ها قادرند در آن لحظه احساس را توصيف كنند؟ خدايا از اينكه زنده ماندم و چشمانم در و ديوار كربلا را ديد با همه وجودم شكرت مي‏كنم... تو را به خاطر اين سعادت بزرگ، هزاران هزار هزار هزار بار سپاس...

از دور گلدسته‏ها و گنبد طلايي امام حسين و ابوالفضل را كه مي‏بينيم فرياد ياحسين اوج مي‏گيرد.

صفحهٔ ۶۵

راهنماي شيعه عراقي‏مان كه حال ما را مي‏بيند از راننده اتوبوس مي‏خواهد كه دور بزند و سه چهار بار آستان را طواف مي‏كنيم...

مسيري كه روزگاري به بازار بين الحرمين شهرت داشت و... به نيابت از طرف همه آنها كه التماس دعا گفته‏اند، آخ كه گريه كمترين كاري است كه از دستمان ساخته است. كاش مي‏شد كار ديگري كرد.

كاش مي‏شد پياده شد و با پاي برهنه و پياده به حرم رفت. كاش مي‏شد بر خاك بوسه زد با حالي كه داريم چاره‏اي جز پياده شدن روبروي خندق‏العزيز كربلا نداريم. بايد صبر كنيم تا بعدازظهر... و بالاخره عصر جمعه فرا مي‏رسد. جمعه 9 ارديبهشت 79، و آنها كه مي‏توانند با پاي برهنه راهي مي‏شوند و من، من با حسرت و با دلم و با چشمانم وارد حريمي مي‏شوم كه سال 61 هجري ميدان نبرد عاشورا بوده است و محل نزول ملائك و آنجا كه حسين و زينب روز دشوار و بزرگ عاشورا را تا ظهر با هم سپري كرده‏اند و بعد از آن زينب مانده است و غربت غروب عاشورا...

پا به حريم حرم امام حسين مي‏گذاريم، عظمت و غربت در هم آميخته و دلم مي‏لرزد... فقط مي‏دانم كه در ميان همه فرهنگ لغتهاي همه عالم، هرگز واژه‏اي نمي‏يابم كه بگويم وقتي دستم به ضريح امام حسين رسيد چه حالي داشتم. احساس مي‏كنم جسم ناتوان خاكي‏ام، تحمل روحم را در آن حال ندارد. سراپاي وجودم مي‏لرزد و براي زماني طولاني حس مي‏كنم روحم از جسمم جدا مي‏شود...

و اگر خدا اشك را خلق نكرده بود، اگر در آفرينش خدا گريه منظور نشده بود، انسان در چنين لحظاتي چه مي‏كرد؟ اگر ديده به فرياد دل نمي‏رسيد چه مي‏شد؟ و...

ضريح امام حسين به خاطر وجود دو عزيزش علي‏اكبر و علي‏اصغر حال و هواي ديگري دارد. به هر سمت آن كه رو مي‏كني، شعله‏ور مي‏شوي. همه آنچه درباره عاشورا شنيده‏اي اينجا معنا مي‏يابد، در تبلور همين ضريح، مي‏توان عاشوراي 61 هجري را ديد...

كمي دورتر از ضريح امام حسين، سمت چپ جايي است كه به ياد شهداي كربلا نامگذاري شده و نام صد و بيست شهيد بر بالاي آن حك شده، نام همه آنها كه در عاشورا فدايي حسين شدند، و همراه او به عروج پر كشيدند، همه آنها كه پيامبر و زهرا و علي با جامهاي زلال كوثر به استقبال عطش عشقشان رفتند.

و گوشه‏اي از اين حريم نقطه سرخ كربلاست: قتلگاه و به آنجا كه مي‏رسي و دستت به شبكه ضريح كوچكي كه در آن نقطه برپاست، مي‏رسد، شعله‏ور شدن را با همه وجودت حس مي‏كني. مي‏سوزي و سوختن تنها كاري است كه آنجا از دستت ساخته است.

همه آنچه درباره شهادت امام حسين و حضور او در قتلگاه خوانده‏ام به يكباره پيش چشمانم روشن مي‏شود و گويي اين حسين است كه...

و پيردل جوان عاشورا، حبيب بن مظاهر جزء كساني است كه سعادت همجواري حسين را يافته است ضريح كوچكش به روي همه زائران حسين آغوش مي‏گشايد. مي‏شود در اين نقطه نگاه سعادت بار حبيب را ديد كه سر بر دامان حسين به شهادت مي‏رسد. و حرم از جمعيت موج مي‏زند. روزگاري اينجا غريب و غبار گرفته و خلوت بوده و حالا به هر طرف كه نگاه كني شيعه مي‏بيني كه بر گرد ضريح مي‏گردند...

نماز مغرب و عشاء را همچون مسجد كوفه، در زير گنبد امام حسين، عليه‏السلام، و كنار ضريح كامل و تمام مي‏خوانيم و از حرم بيرون مي‏آييم. از آنجا كه زماني ميدان نبرد عاشورائيان بوده و بعدها به نام بازار بين‏الحرمين شهرت يافته و امروز خياباني باصفاست و رديف درختان سبز نخل، مي‏گذريم و وارد حرم ابوالفضل مي‏شويم. او كه نامش يادآور وفا و برادري و عشق است. دست‏پرورده خانه علي و تربيت شده ام‏البنين كه هميشه خودش را كنيز فرزندان زهرا مي‏دانست و اجازه نمي‏داد او را مادر يا فاطمه صدا كنند و پا به حرم كه مي‏گذاري ناخواسته آن ادب و احترام را حس مي‏كني. احترام برادري چون ابوالفضل در برابر سيد و مولايش حسين...

صفحهٔ ۶۶

حريم ابوالفضل صفاي عجيبي دارد. صفايي كه به واژه درنمي‏آيد.

سر بر شانه ضريح ابوالفضل مي‏گذارم و ساعتي، تنها كاري كه از دستم ساخته است مي‏كنم... دل نمي‏كنيم اما ديروقت شب است و بايد برگرديم. به صحن كه مي‏آييم آسمان سرخ است و همه جا پر از غبار. عصر وقتي آمده بوديم آسمان آبي بود و حالا... راهنماي عراقي‏مان مي‏گويد اين مقدمه و آغاز باد سرخ كربلاست كه هر سال محرم. سه چهار بار مي‏آيد و همه جا را غرق خاك مي‏كند هنوز معني حرفهايش را نفهميده‏ايم. مي‏گويد: عاشورا هر سال همين هواست و بسيار شديدتر. گويي خدا مي‏خواهد كسي عاشوراي 61 را در اين سرزمين از ياد نبرد. مي‏گويد در اين زمان مردم شهرهاي دور و نزديك زمان باد سرخ به كربلا مي‏آيند تا غبار كربلا بر سر و رويشان بنشيند.

باز هم هنوز عظمت قضيه را درنيافته‏ايم و ديروقت شب به هتل برمي‏گرديم. صبح شنبه وقتي ساعت 4/5 قبل از اذان از هتل خارج مي‏شويم و پياده راهي حرم امام حسين، از آنچه كه مي‏بينيم سخت شگفت‏زده مي‏شويم. آسمان و زمين پر از گرد و غبار سرخ رنگي است و نه اثري از گنبد و گلدسته‏ها پيداست و نه از صحن و سرا، نه از نخلها و خيابان و خانه‏ها و رديف هتلهاي دو طبقه و...

تا پيش پايمان غبار در هوا معلق است و آسمان به طرز شگفت‏آور و باور نكردني سرخ سرخ. و اين ماجرايي است كه بعد از عاشورا، هر محرم در كربلا تكرار مي‏شود. آنچه با ديدن اين فضا، بر دلم چنگ مي‏زند ترس نيست. در برابر ابهت و عظمت آن بشدت احساس كوچكي مي‏كنم.

حركت در غبار بشدت دشوار است چراغهاي گلدسته‏ها و حرمين قادر به روشن كردن آن فضا نيستند. هيچ راهنما و روشنايي ديده نمي‏شود، اما زائران ايراني همه از هتلها بيرون آمده و به سوي حرم امام حسين در حركتند. آرام و بااحتياط و در كنار همديگر. راهنماي عراقي‏مان كه گويي در آن غبار هم جهت حرم را مي‏شناسد جلوتر مي‏رود و همه به دنبال او. به حريم امام حسين، عليه‏السلام، كه وارد مي‏شويم، گرد و غبار تا داخل حرم هم آمده است. مردم سر تا پا غرق خاك شده‏اند. و سكوتي غريب بر صحن سايه افكنده و همه در بهت و ناباوري به حرم پناهنده شده‏اند. آنچه مي‏بينيم باوركردني نيست.

چه بسيار خوانده و شنيده‏ايم كه ظهر عاشورا در كربلا طوفان به پا شد و آسمان و زمين درهم پيچيده شد و اگر نبود دستان امام سجاد كه به زمين فرمان آرامش مي‏داد، زلزله‏اي همه چيز را درهم مي‏ريخت و...

اكنون بعد از 1360 سال خدا مي‏خواهد اينگونه عاشورا در يادها زنده بماند و مردم اين شهر هرگز نبايد فراموش كنند كه ساكن كجا هستند و جالب اينجاست كه باد را

صفحهٔ ۶۷

حس نمي‏كني و حركت حتي شاخه نخلي را، اما آسمان و زمين پوشيده از غباري سرخ است و اين غبار بدون باد از كجا مي‏آيد و چگونه بر سر شهر فرود مي‏آيد؟ نماز صبحمان را مي‏خوانيم و به حرم ابوالفضل مي‏رويم، آنجا هم غبار تا زير گنبد و حريم ضريح راه يافته، همه سر تا پا غرق خاك مشغول زيارتند. صحن و سراي ابوالفضل هم بشدت خلوت شده و همه به حرم پناه آورده‏اند. آفتاب كه طلوع مي‏كند از شدت غبار كاسته مي‏شود و مي‏توان كمي اطراف را تشخيص داد. خورشيد به شكلي حيرت‏آور از پشت پرده غبار ديده مي‏شود. عظمت ماجرا، دل را مي‏لرزاند. دسته‏جمعي از حرم خارج شده و به سمت نقطه‏اي حركت مي‏كنيم كه بر بالاي آن نوشته شده: هذه مقام كف العباس. يعني آنجا كه عباس به خاطر رساندن آب به كودكان تشنه كربلا، دست چپ خود را از دست داد، در ميان كوچه‏اي باريك، غريب و... محل قطع دست راست اوست كه... خدا... در و ديوار همراه زائران دلسوخته ابوالفضل گريه مي‏كنند و عاشوراست كه پيش چشم همه زنده شده. ديگر كسي كوچه و ديوار خانه‏ها را نمي‏بيند، دشت كربلا را مي‏بيند و نهر علقمه و ابوالفضل را كه مي‏كوشد با مشك آب به خيمه برسد و كركسان شومي كه محاصره‏اش كرده‏اند و... ملتمسين دعا كجايند تا ما را در گريه ياري كنند؟... و سوختن و گريه كردن تنها كاري است كه مي‏توان كرد فرياد يا ابوالفضل از جمع شيعه ايراني به آسمان مي‏رسد...

غبار سرخ و آسمان گرفته و كربلا و جايي كه ابوالفضل جنگيده و دستانش را داده تا مشك آبي به كودكان برساند و... اينجاست كه مي‏سوزي و خاكستر مي‏شوي...

تل زينبيه يادگار لحظه‏هاي جگرسوزي كه زينب بر فراز تپه‏اي كوچك قتلگاه را نظاره كرده، به رويمان آغوش مي‏گشايد. با آنكه محل در دست تعمير است و همه جا غرق خاك، شيعه ايراني بر خاك آنجا هم بوسه مي‏زند و از اينجا تا قتلگاه راهي نيست. مسيري كه نگاه اشك‏آلود زينب حسين را دنبال كرده و از آنجا شاهد نقطه‏اي است كه پاره تن مادر، در آن جان داد. آنجا كه جان زينب، قلب زينب، همه هستي زينب پايمال سم اسبان شد و فرزندان ناخلف شقي‏ترين ياران ابليس، پيش چشمان اشكبار زينب بر پيكر پاك گل زينب اسب تاختند.

قدم به قتلگاه كه مي‏گذاري نگاه زينب را از فراز تل زينبيه حس مي‏كني، اگر چه امروز بين اين دو نقطه همه جا ساختمان و خانه و در و ديوار است. اما آنجاست كه حس مي‏كني بند بند بدنت از هم مي‏گسلد و با تمام وجودت فرياد مي‏زني. اللهم العن اول ظالم ظلم حق محمد و آل محمد.

خدا لعنت كند اولين كسي كه سنگ بناي ستم بر محمد و آل او را گذاشت و راه را براي نامردمان حاضر در كربلا هموار كرد...

از تل زينبيه، با اشك و اندوه خداحافظي مي‏كنيم و راهي بيرون شهر كربلا مي‏شويم. بيابان و غبار و غربت يادآور كربلاي آن سالهاست. گويي طبيعت هم در طي 1360 سال با همه فراز و فرودها دشت كربلا را دست نخورده باقي گذاشته است.

به سوي جايي مي‏رويم كه مدفن محمد و ابراهيم، فرزندان مسلم بن عقيل است. آنها كه جرمشان اين بود كه پدرشان سفير و فرستاده و پسرعموي حسين بود و در كنار فرات سر بريده شدند تا نامي از آنها باقي نماند و آن لحظات دردناكي كه آن دو بي‏گناه بي‏پناه كنار فرات در آغوش هم گريه مي‏كردند و هر كدام از قاتل خود مي‏خواست كه اول او را سر ببرد آن سنگدل كجا مي‏فهميد چه مي‏كند و اينها كه هستند... و اكنون دو گنبد فيروزه‏اي و دو ضريح كوچك و چوبي و صحن و سراي بسيار باصفا ميزبان همه زائراني است كه به زيارت امام حسين مي‏آيند.

كجاست آنكه اين دو فرزند مسلم را سر بريد و سرهايشان را براي گرفتن پاداش به دارالاماره ابن زياد فرستاد؟ اينجا تجسم تاريخ است و آينه عبرت به معناي واقعي.

از بارگاه باصفاي پسرعموزادگان امام حسين راهي جاده مي‏شويم و سر راهمان به فرات مي‏رسيم غبار سرخ تمام راه را پوشانده و آب هم اصلاً پيدا نيست. آب فرات با آنكه زير پرده‏اي از غبار

صفحهٔ ۶۸

پنهان است اما آنقدر عظيم است كه مي‏توانست آن روز دهها لشكر را سيراب كند!!...

فداي لبهاي تشنه شش ماهه حسين كه كنار چنين رودي تشنه ماند...

راستي فرات با اين اندوه سنگين اين همه سال چگونه سر كرده و نخكشيده است...

فرات! آن روز بر دل پاك و آبي‏ات چه گذشت؟ آنها كه محاصره‏ات كردند تا آبت را از لبهاي تشنه كودكان كربلا دريغ كنند كه معني كوثر را نمي‏فهميدند و جام آب گوارا از دست نبي نوشيدن را. آنها چه مي‏فهميدند حسين سيراب كوثر مادر بود و فرزندان و اصحابش سيراب زلال عشق او. فكر مي‏كردند همينكه تو را محاصره كنند و مشك آب ابوالفضل را تيرباران و نگذارند آب به خيمه‏ها برسد، كار كربلائيان تمام است. آنها امروز كجايند تا ببينند ياد عاشورائيان در همه دلها جاري است و تو هم به آبروي كربلا همچنان زلال و پاك جاري هستي... فرات زلال من... تو چرا شرمنده‏اي؟ تو كه دريافتي آنها سيراب شدگان كوثرند و تو فقط بهانه‏اي براي ماجراي عطش كربلائيان هستي. تو با كوثر رابطه‏اي قلبي داري و من مطمئنم كوثر، قيامت تو را شفاعت مي‏كند و شايد تو به انهار جنت بپيوندي... تو به دستان مهربان ابوالفضل متبرك شده‏اي، غم به دل راه مده، كوثر شفاعتت مي‏كند.

زيارت مرقد حرّ بن يزيد رياحي، آزاد شده آستان حسيني در ميان گرد و غباري كه آرام فرو مي‏نشست صفا دارد. و زيارت مرقد عون بن عبدالله بن جعفر بن ابي‏طالب پسر حضرت زينب و قرباني او در آستان برادر در مسير كربلا قرار دارد و نمي‏دانم برادرنش كجا مدفون شده‏اند و چرا عون اينقدر از حريم امام حسين در كربلا دور شده است؟ و اين پيكرهاي خونين و پاره پاره را در آن زمان چگونه در اين مسير طولاني به اين نقطه آورده‏اند؟

براي نماز ظهر و عصر به كربلا مي‏گرديم و به محلي مي‏رويم كه به ياد خيمه‏گاه امام حسين بنا شده است. گويي شهر بيش از بيابانها هنوز زير گرد و غبار است.

محل باصفايي است و خواندن نماز جماعت ظهر و عصر عجيب دلپذير است. اينجا جايي است كه خيمه امام حسين، امام سجاد، حضرت زينب، ابوالفضل و... برپا شده است و... اينجا همان جايي است كه شب عاشورا را همه به نماز گذرانده‏اند و... اينجا همان جايي است كه عصر عاشورا به آتش كشيده شده و ميدان تاخت و تاز سربازان عمر سعد گشته است...

بعدازظهر شنبه براي زيارت به حرم امام حسين، عليه‏السلام، مي‏رويم. گرد و غبار كاملاً فرو نشسته و مي‏شود آسمان آبي كربلا را دوباره ديد. آخرين عصري است كه كربلا هستيم و فردا بايد به ايران برگرديم و همين احساس، به همه چيز حال و هواي ديگري مي‏دهد. روبروي ضريح، زيارت عاشورا مي‏خوانم اما نمي‏دانم اين بار اين زيارت عاشورا چرا با هميشه فرق دارد. انگار واژه‏هاي آن معناي ديگري يافته‏اند. زيارت عاشورا مرا به آتش مي‏كشد. اين آن زيارتي نيست كه در خانه به عشق اين حرم خوانده‏ام، اين زيارت عاشورا تار و پود مرا مي‏سوزاند. نمي‏دانم اينبار در اين زيارت عاشورا چه مي‏بينم كه اينگونه با همه وجودم لعن مي‏كنم آنهايي كه باعث غربت شيعه شدند، باعث جدايي ما از امام زمان، باعث اين همه درد و اشك و ندبه، باعث اين همه فقر و درد در اين سرزمين و... در حالي كه ما صاحب داريم، مولا و سيد داريم.

زيارت عاشورا مرا مي‏سوزاند و خاكستر مي‏كند و من سوختن و خاكستر شدن را با تمام وجودم حس مي‏كنم. من ديروز هم زيارت عاشورا خوانده‏ام صبح و ظهر و شب ولي در اين لحظه...

همينكه فرصتي پيش مي‏آيد خودم را به زاويه ضريح مي‏رسانم، آنجا كه جاي علي‏اكبر در كنار پدر است. و ساعتها بي‏توجه به آنچه در اطرافم مي‏گذرد حسين را صدا مي‏كنم و مهدي را...

كاش خدا كاري بالاتر از اشك ريختن در چنين لحظاتي مقدر كرده بود...

امام حسين هم همچون مولا علي مهربان حرفهايم را گوش مي‏كند و مهربانتر هر دو دستم را بين دستانش مي‏گيرد و با همان دستان

صفحهٔ ۶۹

مهرباني كه هيچ سائلي را بي‏پاسخ نگذاشته، اشكهايم را پاك مي‏كند و با همان چشمان مهربانش نگاهم مي‏كند. من با همه وجودم حس مي‏كنم خودش اشكهايم را پاك مي‏كند و مي‏خواهد كه صبوري كنم و وعده‏ام مي‏دهد كه در دولت كريمه فرزندش مرا در آستان آن عزيز ساكن كند و چه كسي از حسين در وفاي به عهد باوفاتر؟

همه لحظه‏هايي كه از ابتداي اين سفر در كاظمين، سامرا، سرداب مطهر، نجف، مسجد كوفه، مسجد سهله و... گذشته است يك طرف و اين لحظات هم يك طرف.

امام حسين به من قول مي‏دهد كه اگر تسليم اراده الهي باشم و جسم خاكي و ناتوانم را به صلاح و اراده الهي فراموش كنم، اگر همه نيازها و آرزوهايم را به پاي خواسته و صلاح او بريزم، مرا در زماني پناه مي‏دهد كه همه نيازمند پناهند. امام حسين به من قول مي‏دهد كه مرا ساكن سهله كند تا راهم به كربلا نزديك باشد. وعده امام حسين را با همه هستي‏ام، ذره ذره وجودم، با تار و پود قلبم، با رگ و پي جانم حس مي‏كنم و به وفاي به وعده‏اش ايمان دارم...

آنقدر صدايش كرده‏ام كه ديگر صدايم بالا نمي‏آيد ديگر نه اشكي براي باريدن دارم و نه ناله‏اي براي صدا كردنش كه دستي گرم مرا از كنار ضريح عقب مي‏برد، آب گوارايي به دستم مي‏دهد و مي‏خواهد كه صبر كنم... و من صبر مي‏كنم... بگذار اين جسم خاكي در اين چند سال باقي مانده بسوزد و خاكستر شود. بالاخره روزي او مي‏آيد و امام حسين به وعده‏اش وفا مي‏كند و آنوقت سعادت جاودانه نصيبم خواهد شد. همه سختيهاي عالم، همه دردها، ماندنها، ناتوانيها، و حرف شنيدنها، به فداي يك نگاه آسماني فرزند حسين، مهدي...

با كربلا وداع نمي‏كنم. نه دعاي وداع مي‏خوانم و نه خداحافظي مي‏كنم و نه ضجه مي‏زنم. گريه‏هايم را كرده‏ام و اكنون صبح يكشنبه 11 ارديبهشت 79 با آرامش خاطر، اطمينان كامل و اعتماد فراوان و از همه اينها فراتر اميد سلام مي‏دهم نماز صبحم را زير گنبد امام حسين مي‏خوانم و براي آخرين بار قتلگاه را هم زيارت مي‏كنم و بدون خداحافظي و با اميد كامل به برگشتن در زماني بسيار نيكو و ان‏شاءالله نزديك به حرم ابوالفضل مي‏روم و آنجا هم بدون وداع، سلام مي‏گويم و... از كربلا خارج مي‏شويم. احساس آرامشي بسيار دلپذير تمام وجودم را در برگرفته است. مثل كسي كه از ديدار عزيزترين عزيزان عالم با وعده‏هايي بسيار شيرين براي ديدار دوباره آمده است. در راه به فرات مي‏رسيم. هوا كاملاً خوب شده و فرات ميان نخلستانهاي سرسبز، بسيار زيبا و ديدني شده است و نگاه زنده فرات را حس مي‏كنم. با او هم خداحافظي نمي‏كنم چون قرار است كه خيلي زود برگردم.

از كربلا به بغداد مي‏رويم و ظهر يكشنبه به مرز خسروي مي‏رسيم. با سرزمين امام حسين خداحافظي نمي‏كنم. از مرز خسروي كه عبور كنيم دلم را به دست كارواني از زائران ايراني مي‏سپارم كه با برگشتن ما به وطن، راهي سرزمين آسماني حسين هستند و حال يك هفته پيش ما را دارند و با خروج ما از مرز آنها وارد مرز مي‏شوند و مي‏روند تا حلاوت لحظه‏هاي ما را تجربه كنند...

خوشا به حالشان. هنوز نيامده بشدت دلم تنگ شده است.

دلم را كه به آنها مي‏سپارم بدون دلم به ايران برمي‏گردم و اكنون دلم آنجا مانده است و تا روزي كه يار از سفر غيبت برگردد، آنجا خواهد ماند.

و اين سفر، نقطه آغاز حيات واقعي من است. اين سفر زندگي مرا دگرگون كرده است. نوع نگاه مرا به زندگي عوض كرده است. من بعد از اين زندگي ديگري خواهم داشت. با دلي كه آنجا گذاشته‏ام و جسمي كه هر لحظه بيقراري مي‏كند تا به دل بپيوندد و بعد از اين با عشق به زندگي در كوفه و كربلا زندگي خواهم كرد. اميدوارم دوران انتظارم كوتاه باشد و زمان پيوستنم نزديك.

و اين سفر را مديون برادرم هستم كه رنج همسفري با مرا تحمل كرد. پاداشش با حسين فاطمه، عليهاالسلام. ان‏شاءالله

پي‏نوشت:

صفحهٔ ۷۰

پانویس‌های این مقاله

  1. •

    اثر استاد سيد مهدي شجاعي

    بازگشت به ابتدای مقاله ↑